Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Dinh dưỡng cho trẻ tự kỷ

Trẻ tự kỷ cần chú ý ăn uống như thế nào? Cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây của Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM - Viện Y học ứng dụng Việt Nam:

Rối loạn phổ tự kỷ là một tình trạng thần kinh và phát triển phức tạp thường xuất hiện trong ba năm đầu đời. Nó ảnh hưởng đến chức năng của não, đặc biệt là trong các lĩnh vực tương tác xã hội và kỹ năng giao tiếp. Các triệu chứng cổ điển bao gồm chậm nói, không thích chơi với những đứa trẻ khác, không muốn được bế hoặc âu yếm và giao tiếp bằng mắt kém. Không có nguyên nhân nào được biết đến đối với tự kỷ, nhưng cả di truyền và môi trường được cho là có vai trò.

Tại Mỹ, ước tính cứ 44 trẻ em Mỹ thì có 1 trẻ được xác định mắc tự kỷ. Các bé trai có nhiều khả năng được chẩn đoán mắc chứng tự kỷ hơn các bé gái.

Ảnh hưởng sức khỏe do chế độ ăn uống không phù hợp ở trẻ tự kỷ

Những người bị tự kỷ thường có thể lặp lại các hành vi hoặc có những sở thích hạn chế. Những kiểu hành vi này có thể ảnh hưởng đến thói quen ăn uống và lựa chọn thực phẩm, từ đó có thể dẫn đến những vấn đề sức khỏe sau đây:

  • Lựa chọn thực phẩm hạn chế hoặc không thích thực phẩm mạnh. Người mắc chứng tự kỷ có thể nhạy cảm với mùi vị, màu sắc và kết cấu của thực phẩm. Họ có thể hạn chế hoặc tránh hoàn toàn một số loại thực phẩm và thậm chí cả nhóm thực phẩm. Không thích có thể bao gồm thực phẩm có hương vị mạnh, trái cây và rau quả hoặc kết cấu nhất định như thực phẩm trơn hoặc mềm.
  • Ăn uống không đủ chất. Trẻ tự kỷ có thể gặp khó khăn trong việc tập trung vào một nhiệm vụ trong một khoảng thời gian dài. Trẻ có thể khó ngồi xuống và ăn một bữa ăn từ đầu đến cuối.
  • Táo bón. Vấn đề này có thể do trẻ hạn chế lựa chọn thực phẩm, mức độ hoạt động thể chất thấp hoặc thuốc men. Nó thường có thể được khắc phục bằng cách tăng dần các nguồn chất xơ, chẳng hạn như ngũ cốc nguyên hạt, trái cây và rau quả, cùng với nhiều chất lỏng và hoạt động thể chất thường xuyên.
  • Tương tác thuốc. Một số loại thuốc kích thích được sử dụng với bệnh tự kỷ có thể làm giảm sự thèm ăn. Điều này có thể làm giảm lượng thức ăn trẻ ăn, có thể ảnh hưởng đến sự tăng trưởng. Các loại thuốc khác có thể làm tăng sự thèm ăn hoặc ảnh hưởng đến sự hấp thụ một số vitamin và khoáng chất. Nếu con bạn dùng thuốc, hãy hỏi bác sỹ về các tác dụng phụ có thể xảy ra.

Giải pháp dinh dưỡng nào cho trẻ tự kỷ?

Đối với trẻ mắc tự kỷ, một kế hoạch ăn uống cân bằng, bổ dưỡng có thể tạo ra một thế giới khác biệt về khả năng học hỏi, cách chúng kiểm soát cảm xúc và cách chúng xử lý thông tin. Bởi vì trẻ em bị tự kỷ thường tránh một số loại thực phẩm hoặc hạn chế những gì chúng ăn, cũng như khó ngồi suốt bữa ăn, nên chúng có thể không nhận được tất cả các chất dinh dưỡng cần thiết.

Nếu bạn có con bị tự kỷ, hãy thử các chiến lược dinh dưỡng sau.

Hãy chuẩn bị cho sự kén chọn

Nhiều bậc cha mẹ nhận thấy sự nhạy cảm của con mình đối với mùi vị, màu sắc, mùi và kết cấu là những rào cản lớn nhất đối với một kế hoạch ăn uống cân bằng. Bắt con bạn thử thức ăn mới đặc biệt là những thức ăn mềm và trơn dường như là điều gần như không thể. Bạn có thể thấy rằng con bạn tránh một số loại thực phẩm hoặc thậm chí toàn bộ nhóm thực phẩm. Một trong những cách dễ dàng nhất để tiếp cận các vấn đề về giác quan là giải quyết chúng bên ngoài nhà bếp. Cho trẻ đi siêu thị cùng bạn để chọn một loại thực phẩm mới. Khi về nhà, hãy cùng nhau nghiên cứu trên internet để biết nó mọc ở đâu. Sau đó, cùng nhau quyết định làm thế nào để chuẩn bị nó. Khi bạn làm xong, đừng lo lắng nếu con bạn không muốn ăn. Đơn giản chỉ cần làm quen với các loại thực phẩm mới theo cách tích cực và ít áp lực cuối cùng có thể giúp con bạn trở thành một người ăn uống linh hoạt hơn.

Đọc thêm bài viết: Chế độ ăn cho trẻ tăng động giảm chú ý (ADHD): Nên ăn gì và tránh ăn gì?

Thực hiện các bữa ăn theo thói quen

Trẻ mắc tự kỷ sẽ phải cố gắng nhiều hơn trong giờ ăn vì nhà bếp bận rộn, đèn sáng và thậm chí cả cách sắp xếp đồ đạc đều có thể là những yếu tố gây căng thẳng. Làm cho các bữa ăn có thể dự đoán và thường xuyên nhất có thể có thể hữu ích. Phục vụ các bữa ăn vào cùng một thời điểm mỗi ngày là một trong những cách đơn giản nhất để giảm căng thẳng. Ngoài ra, hãy nghĩ xem bạn có thể nhượng bộ những gì để giờ ăn dễ dàng hơn. Nếu con bạn nhạy cảm với ánh sáng, hãy thử giảm độ sáng của chúng hoặc cân nhắc sử dụng đèn hoặc ánh nến với sự giám sát của người lớn thay vì đèn trên cao. Hãy để con bạn chọn một loại thực phẩm yêu thích để đưa vào mỗi bữa ăn. Hoặc, để con bạn chọn một chỗ ngồi yêu thích tại bàn.

Tìm kiếm hướng dẫn cho chế độ ăn đặc biệt

Bạn có thể đã nghe nói rằng chế độ ăn không chứa gluten hoặc casein có thể cải thiện các triệu chứng của tự kỷ. Gluten là một loại protein có trong lúa mì, lúa mạch đen và lúa mạch. Casein là một loại protein được tìm thấy trong sữa. Những người ủng hộ chế độ ăn này tin rằng những người mắc chứng tự kỷ có "ruột bị rò rỉ", cho phép các phần gluten và casein thấm vào máu và ảnh hưởng đến não và hệ thần kinh trung ương. Người ta tin rằng điều này có thể dẫn đến bệnh tự kỷ hoặc phóng đại các triệu chứng của nó. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học có kiểm soát đã  chứng minh điều này là khôngđúng, vì vậy nghiên cứu tại thời điểm này không hỗ trợ việc sử dụng các chế độ ăn này. Hãy nhớ rằng chế độ ăn hạn chế đòi hỏi phải lập kế hoạch cẩn thận để đảm bảo đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng của con bạn. Tham khảo ý kiến của chuyên gia dinh dưỡng trước khi thực hiện bất kỳ thay đổi lớn nào đối với kế hoạch bữa ăn của trẻ vì có thể có tác dụng phụ và thiếu hụt chất dinh dưỡng tiềm ẩn khi tự kê đơn chế độ ăn không có gluten hoặc casein.

Khám dinh dưỡng

Hầu hết trẻ em, có hoặc không có chứng tự kỷ, có thể kén chọn và đặc biệt về các loại thực phẩm chúng ăn. Bác sĩ dinh dưỡng có thể xác định bất kỳ rủi ro dinh dưỡng nào dựa trên cách con bạn ăn, trả lời các câu hỏi của bạn về hiệu quả và sự an toàn của các liệu pháp dinh dưỡng và chất bổ sung, đồng thời giúp hướng dẫn con bạn cách ăn uống lành mạnh và sống lành mạnh.

Nếu con bạn bị tự kỷ và chưa có chế độ dinh dưỡng phù hợp để cải thiện tình trạng bệnh, hãy để các chuyên gia dinh dưỡng đầu ngành tại Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM - trực thuộc Viện Y học ứng dụng Việt Nam đồng hành cùng bạn. Đặt lịch  khám TẠI ĐÂY hoặc Hotline: 0935 18 3939/ 024 3633 5678

Hồng Ngọc - Phòng khám chuyên khoa Dinh dương VIAM - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Eatright
Bình luận
Tin mới
  • 16/03/2026

    Tại sao cam thảo có mặt trong nhiều loại trà thảo mộc?

    Cam thảo là một trong những thành phần xuất hiện rất phổ biến trong các loại trà thảo mộc, từ trà pha thủ công, trà túi lọc đến đồ uống thảo mộc đóng chai. Cam thảo có tên khoa học là Glycyrrhiza glabra. Tại Việt Nam, thường gặp các dạng dược liệu được gọi chung là cam thảo như cam thảo bắc, cam thảo nam và cam thảo dây, với nguồn gốc và đặc điểm dược tính khác nhau.

  • 16/03/2026

    Cần ngủ bao nhiêu tiếng mỗi ngày để cơ bắp phục hồi?

    Ngủ đủ và ngủ chất lượng đóng vai trò then chốt trong quá trình phục hồi cơ bắp và nâng cao hiệu suất tập luyện. Thời lượng và chất lượng giấc ngủ ảnh hưởng trực tiếp đến sửa chữa mô cơ, giảm đau nhức và phòng ngừa chấn thương ở người tập luyện thường xuyên. Vậy, ngủ bao nhiêu tiếng mỗi ngày để cơ bắp phục hồi?

  • 16/03/2026

    Đau đầu do hạ đường huyết

    Hạ đường huyết (lượng đường trong máu thấp) có thể gây dấu hiệu đau đầu. Đau đầu do hạ đường huyết thường gặp như đau âm ỉ ở thái dương. Nếu bạn bị chứng đau nửa đầu, lượng đường trong máu thấp có thể kích hoạt một cơn đau nửa đầu. Bài viết này thảo luận về lý do tại sao lượng đường trong máu thấp có thể gây đau đầu và chứng đau nửa đầu, cũng như cách phòng ngừa và điều trị chúng.

  • 15/03/2026

    7 siêu thực phẩm giúp da sáng mịn từ bên trong

    Làn da sáng mịn, khỏe đẹp không chỉ phụ thuộc vào mỹ phẩm hay các xu hướng chăm sóc da bên ngoài. Nhiều nghiên cứu dinh dưỡng cho thấy, chế độ ăn uống hằng ngày có ảnh hưởng trực tiếp đến độ ẩm, đàn hồi và tốc độ lão hóa của làn da.

  • 15/03/2026

    Cách để giữ ấm trẻ vào ban đêm trong mùa đông

    Thời tiết đang vào mùa đông và trời đã bắt đầu lạnh hơn, những đợt gió mùa ùa về cũng là lúc bạn lo lắng rằng liệu em trẻ đã đủ ấm áp chưa hay mặc bao nhiêu đồ khi cho trẻ đi ngủ là đủ? Đừng lo lắng và đọc bài viết sau đây để giữ ấm cho trẻ đúng cách vào ban đêm trong mùa đông nhé!

  • 14/03/2026

    Trà thảo mộc – Thức uống giá trị góc nhìn khoa học

    Theo nhiều ghi chép lịch sử và truyền thuyết dân gian Đông Á, trà có nguồn gốc từ rất sớm và từ lâu đã được xem là thức uống vừa giúp giải khát, vừa mang ý nghĩa bồi bổ sức khỏe. Dù các câu chuyện như truyền thuyết Thần Nông mang màu sắc văn hóa – biểu tượng, chúng phản ánh thực tế rằng con người đã sớm khai thác thực vật như một phần của chăm sóc sức khỏe qua hàng nghìn năm. Các bằng chứng khảo cổ và tư liệu lịch sử cũng cho thấy trà và các chế phẩm thảo mộc đã được sử dụng rộng rãi trong chế độ ăn và y học dân gian của nhiều nền văn minh, đặc biệt tại châu Á.

  • 14/03/2026

    5 thói quen uống cà phê sai cách phổ biến nên tránh

    Uống cà phê sai cách như thêm nhiều đường, uống quá sớm hoặc quá nhiều có thể gây mất ngủ và cản trở giảm cân. Chỉ cần vài điều chỉnh nhỏ trong thói quen hàng ngày sẽ giúp bạn tối ưu hóa lợi ích sức khỏe từ thức uống này.

  • 14/03/2026

    Các vận động viên thể thao có uống nước ngọt tăng lực không?

    Trong thế giới thể thao hiện đại, từ những tay đua trên các chặng đua rực lửa, những trận bóng đá đỉnh cao cho đến các giải đấu Thể thao điện tử (Esports) triệu đô, hình ảnh các hãng đồ uống tăng lực khổng lồ hay xuất hiện trên mọi phương diện. Chúng ta thường thấy các vận động viên hàng đầu cầm trên tay những lon nước đặc trưng, uống một ngụm đầy sảng khoái trước ống kính truyền hình. Tuy nhiên, đằng sau những chiến dịch truyền hình và hình ảnh đầy năng lượng đó là một sự thật mà không phải ai cũng biết.

Xem thêm