Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Sự thật về tác dụng phụ và nguy cơ của việc tiêm phòng cúm

Theo các chuyên gia cho biết trong số những lý do khiến mọi người không tiêm vacine cúm là nỗi lo sợ vô căn cứ rằng mũi tiêm có thể khiến họ bị cúm. Trong khi một số loại vacine ví dụ như vacine thủy đậu chứa virus sống giảm động lực để kích thích phản ứng miễn dịch, thì vacine cúm, ngoại trừ dạng xịt mũi, đều là một loại vacine bất hoạt được tạo ra từ virus đã bị tiêu diệt và đang bị tiêu diệt.

Tại Hoa Kỳ, các tổ chức y tế - từ Hiệp hội Y khoa Hoa Kỳ đến Học viện Bác sĩ Gia đình Hoa Kỳ đến Hiệp hội Bệnh viện Hoa Kỳ - hầu như đều khuyến nghị tiêm vacine cúm cho tất cả mọi người trên 6 tháng tuổi. Tuy nhiên, theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Hoa Kỳ, chỉ có khoảng một nửa số người Mỹ trưởng thành thường được tiêm vacine cúm hàng năm. Theo ước tính sơ bộ của CDC, ngay cả trong mùa cúm 2022–2023, khi các quan chức y tế và bác sĩ gióng lên hồi chuông cảnh báo về khả năng xảy ra “bộ ba” cúm, COVID-19 và RSV – virus hợp bào hô hấp, chỉ có 55% người lớn được tiêm phòng cúm.

Theo các chuyên gia cho biết trong số những lý do khiến mọi người không tiêm vacine cúm là nỗi lo sợ vô căn cứ rằng mũi tiêm có thể khiến họ bị cúm. Trong khi một số loại vacine ví dụ như vacine thủy đậu chứa virus sống giảm động lực để kích thích phản ứng miễn dịch, thì vacine cúm, ngoại trừ dạng xịt mũi, là một loại vacine bất hoạt được tạo ra từ virus đã bị tiêu diệt và đang bị tiêu diệt. Do đó không gây lây nhiễm bệnh cúm cho người tiêm vacine. CDC cho biết mặc dù phiên bản xịt mũi của vacine cúm có chứa virus sống nhưng chúng rất yếu nên dạng xịt sẽ không gây bệnh.

Xem thêm 10 hiểu lầm về bệnh cúm - Phần 1 

Tiêm phòng cúm có làm bạn bị bệnh không?

Nhiều người lo lắng rằng tiêm phòng cúm có thể khiến họ bị cúm, nhưng điều đó là không thể vì vacine không chứa virus sống.

Tác dụng phụ của việc tiêm phòng cúm không là gì so với bệnh cúm

Nhiều người cũng lo ngại rằng các tác dụng phụ có thể xảy ra khi tiêm phòng cúm có thể còn tồi tệ hơn việc mắc bệnh cúm. Các chuyên gia cảnh báo những rủi ro tiềm ẩn của một trường hợp cúm nặng vượt xa mọi nguy cơ rất hạn chế về tác dụng phụ từ vacine thường ở mức độ nhẹ. Một số người đánh đồng bệnh cúm với cảm lạnh nặng. Mặc dù bệnh cúm và cảm lạnh thông thường có một số triệu chứng chung, nhưng bệnh cúm có thể khiến con người bất tỉnh trong vài ngày đến lâu nhất là hai tuần và nó cũng có thể gây ra những hậu quả thảm khốc hơn nhiều.

CDC lưu ý: Một số người bị cúm sẽ phát triển các biến chứng như viêm phổi, viêm cơ tim, viêm não hoặc suy hô hấp, có thể dẫn đến nhập viện và tử vong. Ngay cả khi bạn đã được tiêm phòng và vẫn bị cúm, bạn vẫn ít có khả năng tử vong, phải nhập viện hoặc phải cấp cứu. Mặc dù tỷ lệ mắc bệnh cúm thấp bất thường trong giai đoạn đầu của đại dịch COVID-19 nhờ các biện pháp phòng ngừa như bắt buộc đeo khẩu trang và ra lệnh ở nhà, CDC ước tính rằng mùa cúm 2022–2023 đã dẫn đến khoảng 290.000 đến 640.000 ca mắc và nhập viện do cúm và từ 19.000 đến 57.000 ca tử vong do cúm tại Mỹ.

Tác dụng phụ chính của việc tiêm phòng cúm là gì?

Các tác dụng phụ phổ biến sau đây mà mọi người có thể gặp phải khi tiêm phòng cúm:

  • Đau nhức, tấy đỏ hoặc sưng tấy nơi tiêm
  • Đau đầu
  • Sốt
  • Buồn nôn
  • Đau cơ

Nếu những phản ứng này xảy ra, chúng thường bắt đầu ngay sau khi tiêm chủng và kéo dài từ một đến hai ngày. Bạn có thể bị đau cánh tay, cảm thấy hơi đau nhức trong một hoặc hai ngày và có thể bị sốt nhẹ khi hệ thống miễn dịch của bạn hoạt động. Bạn có thể uống thuốc giảm đau hạ sốt thông thường như một ít ibuprofen để khắc phục các phản ứng phụ này đó là một sự bất tiện nhỏ và chắc chắn rất đáng được bảo vệ khỏi căn bệnh có thể tàn phá nghiêm trọng. Một phản ứng thường xuyên khác cần lưu ý là ngất xỉu; một số ít người có thể tạm thời bất tỉnh sau khi tiêm bất kỳ loại vacine nào.

Mọi người có thể có phản ứng dị ứng khi tiêm phòng cúm không?

Tiêm phòng cúm có thể gây ra phản ứng dị ứng, nhưng trường hợp này rất hiếm và các phương pháp điều trị hiệu quả có thể nhanh chóng giải quyết mọi rắc rối. Hầu hết các loại vacine đều được phát triển từ trứng gà. Những người có tiền sử dị ứng trứng nghiêm trọng (thường có nghĩa là các triệu chứng khác ngoài phát ban sau khi tiếp xúc với trứng nên được tiêm vaccine tại cơ sở y tế, được giám sát bởi bác sĩ có khả năng nhận biết và xử trí các phản ứng dị ứng nghiêm trọng. Vacine cúm hoàn toàn không có trứng đã được phổ biến rộng rãi trong mùa cúm 2022–2023 - vacine tái tổ hợp tứ liên phòng được 4 chủng virus cúm.

Những người bị suy giảm miễn dịch có nên tiêm phòng cúm không?

Một quan niệm sai lầm khác là những người mắc bệnh mãn tính có thể bị suy giảm miễn dịch có thể có phản ứng nặng hơn với vacine vì họ dễ bị tổn thương hơn. Các chuyên gia cho rằng điều này không phải như vậy. Vacine được khuyến nghị phổ biến cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên, nhóm duy nhất tuyệt đối không nên tiêm là những người bị dị ứng thực sự với vaccine. Người già và những người có bệnh lý tiềm ẩn thực sự phải được ưu tiên cao hơn những người khác trong việc tiêm vacine cúm. Thực tế là, bệnh cúm có thể gây biến chứng nghiêm trọng đối với những nhóm người có nguy cơ cao này. Những người mắc bệnh hen suyễn, bệnh tim, tiểu đường và một số tình trạng sức khỏe mãn tính khác có nguy cơ cao bị biến chứng cúm nghiêm trọng, có thể phải nhập viện hoặc thậm chí tử vong.

Trong những mùa cúm gần đây, cứ 10 người nhập viện vì cúm thì có 9 người có ít nhất một bệnh nền.

Mang thai cũng khiến bạn có nguy cơ mắc bệnh nặng hơn do cúm. Điều này là do những thay đổi trong hệ thống miễn dịch, tim và phổi xảy ra trong thai kỳ và kéo dài đến hai tuần sau khi sinh. Tất cả phụ nữ mang thai nên tiêm phòng. Không có nguy cơ nào đối với người mẹ và thai nhi. Vaccine cúm có tác dụng bảo vệ chống lại bệnh cúm cho cả mẹ và bé.

Đọc thêm tại 10 mẹo giúp bạn khỏi cúm nhanh chóng 

Tiêm phòng cúm có thể gây ra phản ứng miễn dịch có hại không?

Mặc dù đây là một phản ứng cực kỳ hiếm gặp với vacine cúm nhưng một số rất ít người có thể mắc hội chứng Guillain-Barré, một chứng rối loạn hiếm gặp trong đó hệ thống miễn dịch của cơ thể tấn công các tế bào thần kinh, gây yếu cơ và đôi khi bị liệt. Nguy cơ mắc hội chứng Guillain-Barré sau khi tiêm chủng là ít hơn 1 hoặc 2 trường hợp trên một triệu người được tiêm chủng.

Biến chứng này cực kỳ hiếm nên bạn không cần quá lo lắng. Hầu hết mọi người đều hồi phục sau hội chứng Guillain-Barré và một số phương pháp điều trị có thể làm giảm các triệu chứng và giảm thời gian mắc bệnh. Tỷ lệ tử vong là từ 4 đến 7%. Hội chứng Guillain-Barré cũng có thể xảy ra sau khi bị bệnh cúm. Và mặc dù cũng rất hiếm gặp nhưng hội chứng Guillain-Barré lại phổ biến hơn sau khi bị cúm hơn là tiêm phòng cúm.

Cuối cùng bạn nên lưu ý rằng tác dụng phụ tiềm ẩn của việc tiêm phòng cúm không là gì so với thiệt hại mà chính virus có thể gây ra. Các loại virus đường hô hấp như cúm và COVID thực sự có thể gây ra nhiều tác hại cho xã hội. Bất cứ điều gì chúng ta có thể làm để duy trì khả năng miễn dịch của cộng đồng và ngăn chặn mọi cái chết và sự tàn phá không cần thiết đều thực sự quan trọng.

Phòng khám Chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM cung cấp các dịch vụ tư vấn, thăm khám dinh dưỡng cho trẻ  em và người lớn với cam kết hỗ trợ nâng cao sức khỏe, tăng cường sức đề kháng và cải thiện các tình trạng như còi xương, suy dinh dưỡng, thừa cân,… Để đặt lịch khám, Quý khách vui lòng liên hệ Hotline: 0935 18 3939 hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY.

Bác sĩ Nguyễn Hoài Thu - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Everyday Health
Bình luận
Tin mới
  • 30/06/2026

    Tổ chức Hội đồng xét duyệt đề cương đề tài về tăng cường khám sức khỏe định kỳ cho người dân

    Trong khuôn khổ hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội năm 2027, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đã tổ chức phiên họp Hội đồng tư vấn xét duyệt đề cương đề tài: “Đánh giá thực trạng và nhu cầu khám sức khỏe định kỳ của người dân và đề xuất chính sách, giải pháp nhằm tăng cường khám sức khỏe định kỳ cho người dân tại y tế cơ sở theo Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị”

  • 30/06/2026

    Mẹo bảo vệ mắt khi xem bóng đá qua màn hình suốt đêm

    Việc thức xuyên đêm để theo dõi các trận bóng đá đỉnh cao là thói quen quen thuộc của nhiều người hâm mộ, nhưng hành động xem tivi hoặc điện thoại liên tục trong nhiều giờ lại tiềm ẩn vô số hệ lụy cho thị lực. Thói quen này dễ dẫn đến các tình trạng tổn thương mắt nghiêm trọng với những triệu chứng khó chịu như ê nhức, đỏ rát và khô mờ. Để có thể vừa cháy hết mình cùng niềm đam mê, vừa bảo vệ và gìn giữ được đôi mắt luôn sáng khỏe, người xem cần biết cách chăm sóc, nghỉ ngơi và bảo vệ mắt hợp lý theo những chia sẻ, khuyến nghị Viện Y học ứng dụng Việt Nam.

  • 29/06/2026

    Chìa khóa giúp cải thiện sức khỏe tim thần trong 5 phút

    Trong bối cảnh hiện đại, những thông điệp về chăm sóc sức khỏe tim thần thường gắn liền với những thay đổi mang tính hệ thống như: cai nghiện mạng xã hội hoàn toàn, thiết lập chế độ tập luyện khắc nghiệt hay thay đổi toàn bộ nhịp sinh học. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng chính áp lực từ tư duy "tất cả hoặc không có gì" này lại trở thành rào cản tâm lý, khiến chúng ta dễ cảm thấy quá tải.

  • 28/06/2026

    Liệu các biện pháp tự nhiên có thể cải thiện sức khỏe túi mật?

    Các biện pháp tự nhiên, như sử dụng magie và bồ công anh, có thể hỗ trợ sức khỏe túi mật, trong khi chế độ ăn uống cũng đóng vai trò quan trọng. Việc chú trọng bổ sung chất xơ và chất béo lành mạnh, đồng thời hạn chế tinh bột tinh chế và chất béo chuyển hóa là một cách tiếp cận chủ động để phòng ngừa bệnh túi mật.

  • 27/06/2026

    Cách bảo vệ hệ thần kinh cho người hâm mộ hay thức khuya xem bóng đá

    Mỗi mùa World Cup hay các giải bóng đá lớn khởi tranh luôn là ngày hội lớn đối với người hâm mộ môn thể thao vua. Tuy nhiên, do sự khác biệt về múi giờ quốc tế, phần lớn các trận đấu thường diễn ra vào khung giờ đêm muộn hoặc rạng sáng. Để thỏa mãn niềm đam mê, nhiều người sẵn sàng thiết lập chế độ "sinh hoạt ngược", liên tục thức đêm để đồng hành cùng quả bóng tròn.

  • 27/06/2026

    Tổ chức Hội đồng xét duyệt đề cương đề tài về tăng cường khám sức khỏe định kỳ cho người dân

    Trong khuôn khổ hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội năm 2027, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đã tổ chức phiên họp Hội đồng tư vấn xét duyệt đề cương đề tài: “Đánh giá thực trạng và nhu cầu khám sức khỏe định kỳ của người dân và đề xuất chính sách, giải pháp nhằm tăng cường khám sức khỏe định kỳ cho người dân tại y tế cơ sở theo Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị”

  • 27/06/2026

    Những dấu hiệu sớm của bệnh tiểu đường bạn cần biết

    Bệnh tiểu đường (hay đái tháo đường) là một căn bệnh mạn tính liên quan đến cách cơ thể sản xuất hoặc sử dụng insulin. Theo thống kê, hàng triệu người đang sống chung với căn bệnh này nhưng một phần lớn trong số đó không hề biết mình mắc bệnh cho đến khi xuất hiện biến chứng.

  • 26/06/2026

    Phòng tránh sốc nhiệt mùa hè: Hướng dẫn toàn diện bảo vệ sức khỏe

    Sốc nhiệt là tình trạng nguy hiểm đe dọa tính mạng khi cơ thể không thể điều hòa nhiệt độ hiệu quả trong môi trường nắng nóng.

Xem thêm