Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Sự thật về tác dụng phụ và nguy cơ của việc tiêm phòng cúm

Theo các chuyên gia cho biết trong số những lý do khiến mọi người không tiêm vacine cúm là nỗi lo sợ vô căn cứ rằng mũi tiêm có thể khiến họ bị cúm. Trong khi một số loại vacine ví dụ như vacine thủy đậu chứa virus sống giảm động lực để kích thích phản ứng miễn dịch, thì vacine cúm, ngoại trừ dạng xịt mũi, đều là một loại vacine bất hoạt được tạo ra từ virus đã bị tiêu diệt và đang bị tiêu diệt.

Tại Hoa Kỳ, các tổ chức y tế - từ Hiệp hội Y khoa Hoa Kỳ đến Học viện Bác sĩ Gia đình Hoa Kỳ đến Hiệp hội Bệnh viện Hoa Kỳ - hầu như đều khuyến nghị tiêm vacine cúm cho tất cả mọi người trên 6 tháng tuổi. Tuy nhiên, theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Hoa Kỳ, chỉ có khoảng một nửa số người Mỹ trưởng thành thường được tiêm vacine cúm hàng năm. Theo ước tính sơ bộ của CDC, ngay cả trong mùa cúm 2022–2023, khi các quan chức y tế và bác sĩ gióng lên hồi chuông cảnh báo về khả năng xảy ra “bộ ba” cúm, COVID-19 và RSV – virus hợp bào hô hấp, chỉ có 55% người lớn được tiêm phòng cúm.

Theo các chuyên gia cho biết trong số những lý do khiến mọi người không tiêm vacine cúm là nỗi lo sợ vô căn cứ rằng mũi tiêm có thể khiến họ bị cúm. Trong khi một số loại vacine ví dụ như vacine thủy đậu chứa virus sống giảm động lực để kích thích phản ứng miễn dịch, thì vacine cúm, ngoại trừ dạng xịt mũi, là một loại vacine bất hoạt được tạo ra từ virus đã bị tiêu diệt và đang bị tiêu diệt. Do đó không gây lây nhiễm bệnh cúm cho người tiêm vacine. CDC cho biết mặc dù phiên bản xịt mũi của vacine cúm có chứa virus sống nhưng chúng rất yếu nên dạng xịt sẽ không gây bệnh.

Xem thêm 10 hiểu lầm về bệnh cúm - Phần 1 

Tiêm phòng cúm có làm bạn bị bệnh không?

Nhiều người lo lắng rằng tiêm phòng cúm có thể khiến họ bị cúm, nhưng điều đó là không thể vì vacine không chứa virus sống.

Tác dụng phụ của việc tiêm phòng cúm không là gì so với bệnh cúm

Nhiều người cũng lo ngại rằng các tác dụng phụ có thể xảy ra khi tiêm phòng cúm có thể còn tồi tệ hơn việc mắc bệnh cúm. Các chuyên gia cảnh báo những rủi ro tiềm ẩn của một trường hợp cúm nặng vượt xa mọi nguy cơ rất hạn chế về tác dụng phụ từ vacine thường ở mức độ nhẹ. Một số người đánh đồng bệnh cúm với cảm lạnh nặng. Mặc dù bệnh cúm và cảm lạnh thông thường có một số triệu chứng chung, nhưng bệnh cúm có thể khiến con người bất tỉnh trong vài ngày đến lâu nhất là hai tuần và nó cũng có thể gây ra những hậu quả thảm khốc hơn nhiều.

CDC lưu ý: Một số người bị cúm sẽ phát triển các biến chứng như viêm phổi, viêm cơ tim, viêm não hoặc suy hô hấp, có thể dẫn đến nhập viện và tử vong. Ngay cả khi bạn đã được tiêm phòng và vẫn bị cúm, bạn vẫn ít có khả năng tử vong, phải nhập viện hoặc phải cấp cứu. Mặc dù tỷ lệ mắc bệnh cúm thấp bất thường trong giai đoạn đầu của đại dịch COVID-19 nhờ các biện pháp phòng ngừa như bắt buộc đeo khẩu trang và ra lệnh ở nhà, CDC ước tính rằng mùa cúm 2022–2023 đã dẫn đến khoảng 290.000 đến 640.000 ca mắc và nhập viện do cúm và từ 19.000 đến 57.000 ca tử vong do cúm tại Mỹ.

Tác dụng phụ chính của việc tiêm phòng cúm là gì?

Các tác dụng phụ phổ biến sau đây mà mọi người có thể gặp phải khi tiêm phòng cúm:

  • Đau nhức, tấy đỏ hoặc sưng tấy nơi tiêm
  • Đau đầu
  • Sốt
  • Buồn nôn
  • Đau cơ

Nếu những phản ứng này xảy ra, chúng thường bắt đầu ngay sau khi tiêm chủng và kéo dài từ một đến hai ngày. Bạn có thể bị đau cánh tay, cảm thấy hơi đau nhức trong một hoặc hai ngày và có thể bị sốt nhẹ khi hệ thống miễn dịch của bạn hoạt động. Bạn có thể uống thuốc giảm đau hạ sốt thông thường như một ít ibuprofen để khắc phục các phản ứng phụ này đó là một sự bất tiện nhỏ và chắc chắn rất đáng được bảo vệ khỏi căn bệnh có thể tàn phá nghiêm trọng. Một phản ứng thường xuyên khác cần lưu ý là ngất xỉu; một số ít người có thể tạm thời bất tỉnh sau khi tiêm bất kỳ loại vacine nào.

Mọi người có thể có phản ứng dị ứng khi tiêm phòng cúm không?

Tiêm phòng cúm có thể gây ra phản ứng dị ứng, nhưng trường hợp này rất hiếm và các phương pháp điều trị hiệu quả có thể nhanh chóng giải quyết mọi rắc rối. Hầu hết các loại vacine đều được phát triển từ trứng gà. Những người có tiền sử dị ứng trứng nghiêm trọng (thường có nghĩa là các triệu chứng khác ngoài phát ban sau khi tiếp xúc với trứng nên được tiêm vaccine tại cơ sở y tế, được giám sát bởi bác sĩ có khả năng nhận biết và xử trí các phản ứng dị ứng nghiêm trọng. Vacine cúm hoàn toàn không có trứng đã được phổ biến rộng rãi trong mùa cúm 2022–2023 - vacine tái tổ hợp tứ liên phòng được 4 chủng virus cúm.

Những người bị suy giảm miễn dịch có nên tiêm phòng cúm không?

Một quan niệm sai lầm khác là những người mắc bệnh mãn tính có thể bị suy giảm miễn dịch có thể có phản ứng nặng hơn với vacine vì họ dễ bị tổn thương hơn. Các chuyên gia cho rằng điều này không phải như vậy. Vacine được khuyến nghị phổ biến cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên, nhóm duy nhất tuyệt đối không nên tiêm là những người bị dị ứng thực sự với vaccine. Người già và những người có bệnh lý tiềm ẩn thực sự phải được ưu tiên cao hơn những người khác trong việc tiêm vacine cúm. Thực tế là, bệnh cúm có thể gây biến chứng nghiêm trọng đối với những nhóm người có nguy cơ cao này. Những người mắc bệnh hen suyễn, bệnh tim, tiểu đường và một số tình trạng sức khỏe mãn tính khác có nguy cơ cao bị biến chứng cúm nghiêm trọng, có thể phải nhập viện hoặc thậm chí tử vong.

Trong những mùa cúm gần đây, cứ 10 người nhập viện vì cúm thì có 9 người có ít nhất một bệnh nền.

Mang thai cũng khiến bạn có nguy cơ mắc bệnh nặng hơn do cúm. Điều này là do những thay đổi trong hệ thống miễn dịch, tim và phổi xảy ra trong thai kỳ và kéo dài đến hai tuần sau khi sinh. Tất cả phụ nữ mang thai nên tiêm phòng. Không có nguy cơ nào đối với người mẹ và thai nhi. Vaccine cúm có tác dụng bảo vệ chống lại bệnh cúm cho cả mẹ và bé.

Đọc thêm tại 10 mẹo giúp bạn khỏi cúm nhanh chóng 

Tiêm phòng cúm có thể gây ra phản ứng miễn dịch có hại không?

Mặc dù đây là một phản ứng cực kỳ hiếm gặp với vacine cúm nhưng một số rất ít người có thể mắc hội chứng Guillain-Barré, một chứng rối loạn hiếm gặp trong đó hệ thống miễn dịch của cơ thể tấn công các tế bào thần kinh, gây yếu cơ và đôi khi bị liệt. Nguy cơ mắc hội chứng Guillain-Barré sau khi tiêm chủng là ít hơn 1 hoặc 2 trường hợp trên một triệu người được tiêm chủng.

Biến chứng này cực kỳ hiếm nên bạn không cần quá lo lắng. Hầu hết mọi người đều hồi phục sau hội chứng Guillain-Barré và một số phương pháp điều trị có thể làm giảm các triệu chứng và giảm thời gian mắc bệnh. Tỷ lệ tử vong là từ 4 đến 7%. Hội chứng Guillain-Barré cũng có thể xảy ra sau khi bị bệnh cúm. Và mặc dù cũng rất hiếm gặp nhưng hội chứng Guillain-Barré lại phổ biến hơn sau khi bị cúm hơn là tiêm phòng cúm.

Cuối cùng bạn nên lưu ý rằng tác dụng phụ tiềm ẩn của việc tiêm phòng cúm không là gì so với thiệt hại mà chính virus có thể gây ra. Các loại virus đường hô hấp như cúm và COVID thực sự có thể gây ra nhiều tác hại cho xã hội. Bất cứ điều gì chúng ta có thể làm để duy trì khả năng miễn dịch của cộng đồng và ngăn chặn mọi cái chết và sự tàn phá không cần thiết đều thực sự quan trọng.

Phòng khám Chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM cung cấp các dịch vụ tư vấn, thăm khám dinh dưỡng cho trẻ  em và người lớn với cam kết hỗ trợ nâng cao sức khỏe, tăng cường sức đề kháng và cải thiện các tình trạng như còi xương, suy dinh dưỡng, thừa cân,… Để đặt lịch khám, Quý khách vui lòng liên hệ Hotline: 0935 18 3939 hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY.

Bác sĩ Nguyễn Hoài Thu - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Everyday Health
Bình luận
Tin mới
  • 25/07/2024

    Biện pháp khắc phục chứng khô mắt đơn giản tại nhà

    Chứng khô mắt là một tình trạng mà các tuyến lệ không sản xuất đủ nước mắt hoặc nước mắt bị bốc hơi quá nhanh, dẫn đến mắt bị khô và kém ẩm ướt. Mặc dù một số người mắc hội chứng khô mắt cần điều trị theo toa, nhưng có nhiều phương pháp có thể tự làm tại nhà để làm dịu tình trạng này.

  • 25/07/2024

    Những thực phẩm, đồ uống đẩy nhanh tốc độ lão hóa

    Chế độ ăn uống không chỉ ảnh hưởng tới cân nặng, sức khỏe tinh thần mà còn tác động tới tốc độ lão hóa. Thói quen sử dụng quá nhiều thực phẩm, đồ uống sau đây có thể làm bạn nhanh già trước tuổi.

  • 24/07/2024

    6 loại rau củ giúp giảm viêm nhiễm và làm chậm lão hóa

    Các nhà khoa học cho rằng, tình trạng viêm mạn tính liên quan chặt chẽ đến quá trình lão hóa. Vì vậy, chống viêm cũng có nghĩa là giúp làm chậm quá trình lão hóa. Ngăn ngừa tình trạng viêm mạn tính bao gồm việc ăn uống lành mạnh và tránh lối sống ít vận động.

  • 24/07/2024

    Tìm hiểu về bệnh bạch hầu

    Bệnh bạch hầu là bệnh nhiễm khuẩn cấp tính có giả mạc ở tuyến hạnh nhân, hầu họng, thanh quản, mũi. Bệnh có thể xuất hiện ở da, các màng niêm mạc khác như kết mạc mắt hoặc bộ phận sinh dục. Mặc dù tỷ lệ mắc hiện nay đã giảm đáng kể song những người mắc bệnh có nguy cơ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và thậm chí gây chết người.

  • 24/07/2024

    9 lời khuyên vàng khi chăm sóc da cho bé

    Trẻ nhỏ có làn da rất mềm mại và mỏng manh. Vì vậy, các bé có thể gặp phải nhiều vấn đề và bệnh lý về da. Cùng tham khảo một vài gợi ý cũng như lời khuyên hữu ích dưới đây để chăm sóc và bảo vệ làn da nhạy cảm của em bé nhà bạn.

  • 24/07/2024

    Trẻ bị thiếu vitamin B12 có nguy hiểm không?

    Vitamin B12 là một chất dinh dưỡng thiết yếu đối với sự phát triển những chức năng và cơ quan của trẻ. Cùng tìm hiểu ảnh hưởng của thiếu vitamin B12 đối với sức khoẻ của trẻ em cũng như cách bổ sung.

  • 24/07/2024

    Mưa lũ hoành hành, đừng để bệnh tật tấn công

    Mùa mưa lũ không chỉ mang đến những cơn mưa xối xả và cảnh ngập lụt mà còn là thời điểm thuận lợi cho các loại vi khuẩn, virus và ký sinh trùng sinh sôi, gây ra nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.

  • 23/07/2024

    Lý do phụ nữ nên bổ sung kẽm và calci trước khi mang thai

    Nghiên cứu cho thấy, thực hiện chế độ ăn lành mạnh, đặc biệt là giàu kẽm và calci trước khi thụ thai giúp phụ nữ giảm nguy cơ gặp biến chứng do tăng huyết áp trong thai kỳ.

Xem thêm