Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Sự thật về tác dụng phụ và nguy cơ của việc tiêm phòng cúm

Theo các chuyên gia cho biết trong số những lý do khiến mọi người không tiêm vacine cúm là nỗi lo sợ vô căn cứ rằng mũi tiêm có thể khiến họ bị cúm. Trong khi một số loại vacine ví dụ như vacine thủy đậu chứa virus sống giảm động lực để kích thích phản ứng miễn dịch, thì vacine cúm, ngoại trừ dạng xịt mũi, đều là một loại vacine bất hoạt được tạo ra từ virus đã bị tiêu diệt và đang bị tiêu diệt.

Tại Hoa Kỳ, các tổ chức y tế - từ Hiệp hội Y khoa Hoa Kỳ đến Học viện Bác sĩ Gia đình Hoa Kỳ đến Hiệp hội Bệnh viện Hoa Kỳ - hầu như đều khuyến nghị tiêm vacine cúm cho tất cả mọi người trên 6 tháng tuổi. Tuy nhiên, theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Hoa Kỳ, chỉ có khoảng một nửa số người Mỹ trưởng thành thường được tiêm vacine cúm hàng năm. Theo ước tính sơ bộ của CDC, ngay cả trong mùa cúm 2022–2023, khi các quan chức y tế và bác sĩ gióng lên hồi chuông cảnh báo về khả năng xảy ra “bộ ba” cúm, COVID-19 và RSV – virus hợp bào hô hấp, chỉ có 55% người lớn được tiêm phòng cúm.

Theo các chuyên gia cho biết trong số những lý do khiến mọi người không tiêm vacine cúm là nỗi lo sợ vô căn cứ rằng mũi tiêm có thể khiến họ bị cúm. Trong khi một số loại vacine ví dụ như vacine thủy đậu chứa virus sống giảm động lực để kích thích phản ứng miễn dịch, thì vacine cúm, ngoại trừ dạng xịt mũi, là một loại vacine bất hoạt được tạo ra từ virus đã bị tiêu diệt và đang bị tiêu diệt. Do đó không gây lây nhiễm bệnh cúm cho người tiêm vacine. CDC cho biết mặc dù phiên bản xịt mũi của vacine cúm có chứa virus sống nhưng chúng rất yếu nên dạng xịt sẽ không gây bệnh.

Xem thêm 10 hiểu lầm về bệnh cúm - Phần 1 

Tiêm phòng cúm có làm bạn bị bệnh không?

Nhiều người lo lắng rằng tiêm phòng cúm có thể khiến họ bị cúm, nhưng điều đó là không thể vì vacine không chứa virus sống.

Tác dụng phụ của việc tiêm phòng cúm không là gì so với bệnh cúm

Nhiều người cũng lo ngại rằng các tác dụng phụ có thể xảy ra khi tiêm phòng cúm có thể còn tồi tệ hơn việc mắc bệnh cúm. Các chuyên gia cảnh báo những rủi ro tiềm ẩn của một trường hợp cúm nặng vượt xa mọi nguy cơ rất hạn chế về tác dụng phụ từ vacine thường ở mức độ nhẹ. Một số người đánh đồng bệnh cúm với cảm lạnh nặng. Mặc dù bệnh cúm và cảm lạnh thông thường có một số triệu chứng chung, nhưng bệnh cúm có thể khiến con người bất tỉnh trong vài ngày đến lâu nhất là hai tuần và nó cũng có thể gây ra những hậu quả thảm khốc hơn nhiều.

CDC lưu ý: Một số người bị cúm sẽ phát triển các biến chứng như viêm phổi, viêm cơ tim, viêm não hoặc suy hô hấp, có thể dẫn đến nhập viện và tử vong. Ngay cả khi bạn đã được tiêm phòng và vẫn bị cúm, bạn vẫn ít có khả năng tử vong, phải nhập viện hoặc phải cấp cứu. Mặc dù tỷ lệ mắc bệnh cúm thấp bất thường trong giai đoạn đầu của đại dịch COVID-19 nhờ các biện pháp phòng ngừa như bắt buộc đeo khẩu trang và ra lệnh ở nhà, CDC ước tính rằng mùa cúm 2022–2023 đã dẫn đến khoảng 290.000 đến 640.000 ca mắc và nhập viện do cúm và từ 19.000 đến 57.000 ca tử vong do cúm tại Mỹ.

Tác dụng phụ chính của việc tiêm phòng cúm là gì?

Các tác dụng phụ phổ biến sau đây mà mọi người có thể gặp phải khi tiêm phòng cúm:

  • Đau nhức, tấy đỏ hoặc sưng tấy nơi tiêm
  • Đau đầu
  • Sốt
  • Buồn nôn
  • Đau cơ

Nếu những phản ứng này xảy ra, chúng thường bắt đầu ngay sau khi tiêm chủng và kéo dài từ một đến hai ngày. Bạn có thể bị đau cánh tay, cảm thấy hơi đau nhức trong một hoặc hai ngày và có thể bị sốt nhẹ khi hệ thống miễn dịch của bạn hoạt động. Bạn có thể uống thuốc giảm đau hạ sốt thông thường như một ít ibuprofen để khắc phục các phản ứng phụ này đó là một sự bất tiện nhỏ và chắc chắn rất đáng được bảo vệ khỏi căn bệnh có thể tàn phá nghiêm trọng. Một phản ứng thường xuyên khác cần lưu ý là ngất xỉu; một số ít người có thể tạm thời bất tỉnh sau khi tiêm bất kỳ loại vacine nào.

Mọi người có thể có phản ứng dị ứng khi tiêm phòng cúm không?

Tiêm phòng cúm có thể gây ra phản ứng dị ứng, nhưng trường hợp này rất hiếm và các phương pháp điều trị hiệu quả có thể nhanh chóng giải quyết mọi rắc rối. Hầu hết các loại vacine đều được phát triển từ trứng gà. Những người có tiền sử dị ứng trứng nghiêm trọng (thường có nghĩa là các triệu chứng khác ngoài phát ban sau khi tiếp xúc với trứng nên được tiêm vaccine tại cơ sở y tế, được giám sát bởi bác sĩ có khả năng nhận biết và xử trí các phản ứng dị ứng nghiêm trọng. Vacine cúm hoàn toàn không có trứng đã được phổ biến rộng rãi trong mùa cúm 2022–2023 - vacine tái tổ hợp tứ liên phòng được 4 chủng virus cúm.

Những người bị suy giảm miễn dịch có nên tiêm phòng cúm không?

Một quan niệm sai lầm khác là những người mắc bệnh mãn tính có thể bị suy giảm miễn dịch có thể có phản ứng nặng hơn với vacine vì họ dễ bị tổn thương hơn. Các chuyên gia cho rằng điều này không phải như vậy. Vacine được khuyến nghị phổ biến cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên, nhóm duy nhất tuyệt đối không nên tiêm là những người bị dị ứng thực sự với vaccine. Người già và những người có bệnh lý tiềm ẩn thực sự phải được ưu tiên cao hơn những người khác trong việc tiêm vacine cúm. Thực tế là, bệnh cúm có thể gây biến chứng nghiêm trọng đối với những nhóm người có nguy cơ cao này. Những người mắc bệnh hen suyễn, bệnh tim, tiểu đường và một số tình trạng sức khỏe mãn tính khác có nguy cơ cao bị biến chứng cúm nghiêm trọng, có thể phải nhập viện hoặc thậm chí tử vong.

Trong những mùa cúm gần đây, cứ 10 người nhập viện vì cúm thì có 9 người có ít nhất một bệnh nền.

Mang thai cũng khiến bạn có nguy cơ mắc bệnh nặng hơn do cúm. Điều này là do những thay đổi trong hệ thống miễn dịch, tim và phổi xảy ra trong thai kỳ và kéo dài đến hai tuần sau khi sinh. Tất cả phụ nữ mang thai nên tiêm phòng. Không có nguy cơ nào đối với người mẹ và thai nhi. Vaccine cúm có tác dụng bảo vệ chống lại bệnh cúm cho cả mẹ và bé.

Đọc thêm tại 10 mẹo giúp bạn khỏi cúm nhanh chóng 

Tiêm phòng cúm có thể gây ra phản ứng miễn dịch có hại không?

Mặc dù đây là một phản ứng cực kỳ hiếm gặp với vacine cúm nhưng một số rất ít người có thể mắc hội chứng Guillain-Barré, một chứng rối loạn hiếm gặp trong đó hệ thống miễn dịch của cơ thể tấn công các tế bào thần kinh, gây yếu cơ và đôi khi bị liệt. Nguy cơ mắc hội chứng Guillain-Barré sau khi tiêm chủng là ít hơn 1 hoặc 2 trường hợp trên một triệu người được tiêm chủng.

Biến chứng này cực kỳ hiếm nên bạn không cần quá lo lắng. Hầu hết mọi người đều hồi phục sau hội chứng Guillain-Barré và một số phương pháp điều trị có thể làm giảm các triệu chứng và giảm thời gian mắc bệnh. Tỷ lệ tử vong là từ 4 đến 7%. Hội chứng Guillain-Barré cũng có thể xảy ra sau khi bị bệnh cúm. Và mặc dù cũng rất hiếm gặp nhưng hội chứng Guillain-Barré lại phổ biến hơn sau khi bị cúm hơn là tiêm phòng cúm.

Cuối cùng bạn nên lưu ý rằng tác dụng phụ tiềm ẩn của việc tiêm phòng cúm không là gì so với thiệt hại mà chính virus có thể gây ra. Các loại virus đường hô hấp như cúm và COVID thực sự có thể gây ra nhiều tác hại cho xã hội. Bất cứ điều gì chúng ta có thể làm để duy trì khả năng miễn dịch của cộng đồng và ngăn chặn mọi cái chết và sự tàn phá không cần thiết đều thực sự quan trọng.

Phòng khám Chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM cung cấp các dịch vụ tư vấn, thăm khám dinh dưỡng cho trẻ  em và người lớn với cam kết hỗ trợ nâng cao sức khỏe, tăng cường sức đề kháng và cải thiện các tình trạng như còi xương, suy dinh dưỡng, thừa cân,… Để đặt lịch khám, Quý khách vui lòng liên hệ Hotline: 0935 18 3939 hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY.

Bác sĩ Nguyễn Hoài Thu - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Everyday Health
Bình luận
Tin mới
  • 26/05/2026

    3 nhóm người nên ăn hoặc uống nước dâu tằm

    Dâu tằm là loại quả dân dã nhưng giàu dinh dưỡng, đặc biệt là hàm lượng chất chống oxy hóa dồi dào có lợi cho sức khỏe, nhất là với một số nhóm người cụ thể.

  • 26/05/2026

    Cha mẹ cần làm gì nếu con chán ăn khi bị ốm?

    Tình trạng trẻ em từ chối thực phẩm trong giai đoạn mắc bệnh cấp tính, hay còn gọi là chán ăn bệnh lý (Pathological Anorexia), là một cơ chế tự vệ sinh học nhưng đồng thời cũng là một thách thức đối với quá trình điều trị.

  • 25/05/2026

    Bài thuốc lá mơ lông - trứng gà trị tiêu chảy

    Lá mơ lông từ lâu được dùng trong dân gian để hỗ trợ giảm triệu chứng rối loạn tiêu hóa, trong đó có tiêu chảy. Kết hợp lá mơ lông với trứng gà khá phổ biến, nhưng cần hiểu đúng và dùng hợp lý để bảo đảm an toàn.

  • 25/05/2026

    Bổ sung kẽm có thực sự giúp cải thiện giấc ngủ và năng lượng?

    Giấc ngủ là một hành vi sinh lý thiết yếu, giúp điều hòa hoạt động của cơ thể ở mọi lứa tuổi. Chất lượng giấc ngủ tốt có liên quan mật thiết đến trí nhớ, khả năng học tập và sức khỏe tinh thần. Tuy nhiên, theo thời gian, tình trạng rối loạn giấc ngủ ngày càng gia tăng, bao gồm ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA), hội chứng chân không yên (RLS), mất ngủ và thiếu ngủ kéo dài. Tỷ lệ rối loạn giấc ngủ ở người trẻ được ghi nhận khá cao, ảnh hưởng rõ rệt đến hiệu suất làm việc, năng suất cá nhân và tạo ra gánh nặng kinh tế lớn cho xã hội.

  • 24/05/2026

    4 loại rau xanh hỗ trợ giải độc và bảo vệ gan

    Rau xanh cung cấp chất xơ, vitamin và chất chống oxy hóa giúp giảm gánh nặng cho gan. Một số loại rau phổ biến có thể hỗ trợ chức năng gan giải độc, nên ăn luân phiên hàng ngày.

  • 24/05/2026

    Phòng tránh ung thư: Những thói quen nhỏ tạo nên sự khác biệt lớn

    Ung thư hiện là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu tại Việt Nam và trên thế giới. Tuy nhiên, khoảng 30–50% các trường hợp ung thư có thể phòng ngừa được thông qua thay đổi lối sống.

  • 23/05/2026

    Điều gì xảy ra với đường huyết khi ăn gạo lứt?

    Nhiều người lo ngại việc ăn tinh bột sẽ làm tăng đường huyết nhưng gạo lứt lại mang đến một phản ứng hoàn toàn khác biệt. Vậy điều gì xảy ra với đường huyết khi ăn gạo lứt?

  • 23/05/2026

    Bệnh thủy đậu - Nỗi nguy hiểm cho trẻ nhỏ

    Thủy đậu tuy là bệnh lành tính ở đa số trường hợp, nhưng nếu không được chăm sóc và điều trị đúng cách, bệnh có thể gây ra nhiều tác hại nghiêm trọng. Các nốt phỏng nước dễ bị vỡ, dẫn đến nhiễm trùng da, để lại sẹo hoặc biến chứng viêm mô tế bào. Ở những người có hệ miễn dịch yếu, đặc biệt là trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người lớn tuổi, thủy đậu có thể gây viêm phổi, viêm não hoặc nhiễm trùng huyết, đe dọa tính mạng.

Xem thêm