Prebiotic là gì và có tác dụng ra sao đối với sức khỏe của con người?
Đối với mọi người trên toàn thế giới, giữ được vóc dáng và chăm sóc sức khỏe cá nhân là điều quan trọng. Một trong những phần quan trọng nhất của cơ thể liên quan đến sức khỏe cũng như miễn dịch là dạ dày, và một số thực phẩm hay chất nhất định có thể tối ưu hóa sức khỏe của đường tiêu hóa, chẳng hạn như chế độ ăn kiêng với chất xơ hay "Prebiotic".

Trong những năm gần đây, chất xơ là một yếu tố dinh dưỡng rất được chú ý, vậy còn "Prebiotic" thì sao? Nó có phải là một chế độ ăn kiêng khác hay không? Nó giúp ích gì cho sức khỏe tổng thể của chúng ta?
Prebiotic là chất xơ hòa tan, chủ yếu là các Oligosaccharides. Do chúng không được thủy phân trong ruột non nên được gọi là chất xơ. Prebiotic có nguồn gốc từ thực vật là FOS (Fructo Oligosaccharide), bao gồm glucose và fructose liên kết với nhau. Prebiotic là nguồn thức ăn cho probiotic (vi sinh vật sống hữu ích trong đường ruột vật chủ). Nhờ có prebiotic mà vi sinh hữu ích có điều kiện phát triển mạnh mẽ hơn, do đó cải thiện hệ tiêu hóa, miễn dịch, mức dinh dưỡng và thể lực tổng thể cho vật chủ (con người).
Probiotic vs. Prebiotic
Vẫn còn khá nhiều nhầm lẫn về hai đối tượng này trong các lĩnh vực y tế. Nhưng dù có tên gần giống nhau, chúng là 2 thứ hoàn toàn khác biệt. Probiotic là vi khuẩn sống có thể cải thiện sức khỏe của hệ thống tiêu hóa. Nhiều người thường lầm tưởng rằng vi khuẩn chỉ gắn liền với bệnh tật hoặc nhiễm trùng nhưng có vô số loài vi khuẩn có thể giúp chúng ta phân hủy thức ăn và bảo vệ ruột khỏi các mầm bệnh hay chất gây bụng không mong muốn.

Probiotic có thể cung cấp sự tăng cường lành mạnh nếu sự cân bằng vi khuẩn (có sẵn trong ruột) của chúng ta không còn nữa. Điều đó có thể xảy ra thông qua chế độ ăn uống kém, bệnh tật hoặc dùng các loại thuốc như kháng sinh. Probiotic được tìm thấy trong một số thực phẩm phổ biến khác nhau, như sữa chua, phô mai, kefir, kombucha, miso, cải bắp và các thực phẩm lên men khác. Các probiotic này có thể giúp hấp thụ thực phẩm qua ruột bằng cách kích thích sự chuyển động perystalt và đẩy nhanh sự phân hủy thực phẩm. Điều này cũng có thể giúp loại bỏ các triệu chứng táo bón, đầy bụng, chuột rút và khí thừa!
Vấn đề duy nhất với probiotic là chúng không phải là loại vi khuẩn mạnh mẽ nhất (thường là các chủng Lactobacillus và Bifidobacterium). Nhiệt độ cao và acid dạ dày cao có thể làm cho các probiotic này thất bại trước khi chúng có thể có ảnh hưởng tích cực đến quá trình tiêu hóa của chúng ta.
Mặt khác, Prebiotic là những chất dinh dưỡng chứa vi khuẩn có lợi cho probiotic, giúp giữ cho chúng khỏe mạnh và bền bỉ khi chúng làm việc quan trọng là giúp cho bộ tiêu hóa của chúng ta hoạt động tốt hơn. Prebiotic là một loại sợi thực vật không hòa tan đặc biệt, được gọi là oligosaccharides (cơ thể không thể tiêu hóa giống như thức ăn thông thường). Thay vào đó, các prebiotic này hoạt động như một loại phân bón cho các vi khuẩn có lợi đã nằm trong dạ dày của bạn. Chất xơ này hoạt động như nhiên liệu để tăng cường vi khuẩn tốt và cải thiện sự cân bằng trong ruột của bạn. Tuy nhiên, không giống như probiotic, prebiotics không bị phá hủy bởi cơ thể hoặc sử dụng hết; chúng cũng không dễ bị phá hủy bởi điều kiện nhiệt độ hay axit của dạ dày.
Tôi có lấy Prebiotics ở đâu?

Prebiotic ít hơn một chút so với probiotic, đơn giản chỉ vì chúng không có trong thực phẩm phổ biến. Một số nguồn prebiotic tốt nhất bao gồm chuối chín, hành, rau củ, atisô, tỏi tây, tỏi, cải bắp cải, táo, đậu và rễ rau diếp. Thực tế, rễ rau diếp có tỉ lệ oligosaccharides cao nhất trong số các thực phẩm và có thể được đưa vào một số công thức nấu ăn đơn giản.
Prebiotic cũng có thể được lấy ở dạng bổ sung, nếu bạn không muốn hoặc không thể thay đổi chế độ ăn uống của bạn với các loại thực phẩm có nhiều chất xơ như vậy. Các loại bột prebiotic này có thể được trộn với các loại nước sốt khác, cũng như chất làm lạnh và sữa chua. Nó có một hương vị rất nhẹ và không ảnh hưởng nhiều đến mùi vị thức ăn.
Có nhiều loại chất xơ khác - ngoài các chất xơ không hòa tan - cần thiết để kích thích và điều hòa tiêu hóa, vì vậy hãy kết hợp nhiều loại rau và chất xơ khác nhau để có chế độ ăn uống cân bằng và tuyến ruột khỏe mạnh.
Lợi ích của Prebiotic

Bên cạnh sức khỏe của vi khuẩn trong dạ dày, chất prebiotic cũng có liên quan đến các lợi ích sức khoẻ khác và điều này làm cho nó trở nên hấp dẫn hơn. Hơn 50% chức năng miễn dịch xảy ra trong ruột, làm cho nó trở thành "bộ não thứ hai" theo nhiều cách, do đó cải thiện tình trạng ruột có thể ảnh hưởng đến nhiều bộ phận khác của cơ thể.
Khả năng nhận thức, căng thẳng, lo lắng và biến đổi hormone đều liên quan đến việc sử dụng hợp lý và thường xuyên các chất prebiotic và probiotic. Microbiome ruột của chúng ta có thể là một nơi có ảnh hưởng rất lớn, vì vậy việc chăm sóc nó rất quan trọng! Quan trọng nhất, đối với một số người, là hiệu quả mà các chất prebiotic đối với việc hạn chế béo phì và giảm cân. Khi hệ thống tiêu hóa của bạn vận hành ở mức cao như vậy, sự trao đổi chất của cơ thể sẽ tăng lên, do đó, cơ thể bạn sẽ có nhiều chất dinh dưỡng quan trọng hơn, dẫn đến đốt cháy calorie nhiều hơn và giảm cân - ngoài việc loại bỏ chuột rút, đầy bụng và đau dạ dày.
Bạn bắt đầu bằng một viên thuốc hạ huyết áp, vài tuần sau xuất hiện phù chân, bác sĩ kê thêm thuốc lợi tiểu. Sau khi uống thuốc lợi tiểu, bạn xét nghiệm thấy tăng axit uric gây đau khớp, và thế là bạn lại được kê thêm thuốc giảm đau. Vòng xoáy nguy hiểm này trong y khoa được gọi là “Dòng thác kê đơn - Prescribing Cascade” - một cái bẫy với nhiều hiểm họa và rất phổ biến ở người cao tuổi.
Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vừa chính thức phê duyệt Foundayo (hoạt chất orforglipron) – một loại thuốc uống thuộc nhóm GLP-1 dùng một lần mỗi ngày, giúp hỗ trợ giảm cân và duy trì cân nặng lâu dài ở người trưởng thành thừa cân, béo phì.
Tình dục không đơn thuần là hành vi mang tính bản năng hay phục vụ mục đích duy trì nòi giống, mà còn đóng vai trò cốt lõi trong việc chăm sóc sức khỏe toàn diện cho con người. Việc duy trì hoạt động tình dục đều đặn, lành mạnh mang lại hàng loạt tác động tích cực về cả thể chất lẫn tinh thần. Nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn khoa học và đúng đắn hơn về chủ đề này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin và phân tích chi tiết trong bài viết dưới đây.
Ve, muỗi, kiến lửa, bọ chét hay nhện độc... là những "vị khách không mời" quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt vào mùa mưa ẩm.
Một nghiên cứu công bố trên tạp chí PLOS Medicine cho thấy việc theo dõi sự thay đổi của các chỉ số xét nghiệm máu theo thời gian có thể giúp nhận diện nguy cơ ung thư sớm hơn so với việc chỉ đánh giá kết quả của một lần xét nghiệm.
Đột quỵ là biến cố cấp tính nguy hiểm xảy ra khi dòng máu nuôi não bị tắc nghẽn hoặc bị gián đoạn, khiến tế bào não bị hoại tử nhanh chóng. Nếu không được cấp cứu trong "thời gian vàng", bệnh có thể gây tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề như liệt, rối loạn ngôn ngữ. Hiện nay, căn bệnh này đang có xu hướng trẻ hóa, đặc biệt là ở nam giới. Nhằm giúp cộng đồng chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin cốt lõi giúp nhận diện nguyên nhân và phòng ngừa đột quỵ hiệu quả.
Ngũ cốc nguyên hạt từ lâu đã được khuyến cáo trong chế độ ăn có lợi cho tim mạch.
Các thực phẩm chức năng từ nghệ, đặc biệt là những loại có thêm tiêu đen, có thể gây hại cho gan, với số ca tổn thương gan do nghệ gây ra ngày càng tăng trong những năm gần đây.