Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Phát hiện mối liên hệ giữa chu kỳ kinh nguyệt và nhịp sinh học

Quan niệm trước đây cho rằng chu kỳ kinh nguyệt của chị em phụ thuộc vào chu kỳ mặt trăng. Nghiên cứu mới đăng tải trên tạp chí Tiến bộ Khoa học (Science Advances) phát hiện, chu kỳ kinh nguyệt diễn ra nhịp nhàng có thể nhờ một “chiếc đồng hồ” trong não tương tự như nhịp sinh học hàng ngày.

Cơ chế nào giúp chu kỳ kinh nguyệt xuất hiện đều đặn hàng tháng?

Kinh nguyệt xuất hiện đều đặn hàng tháng là do hệ thống nội tiết sinh sản của phụ nữ phối hợp hoạt động nhịp nhàng. Mới đây, nhóm chuyên gia về sức khỏe sinh sản từ một số viện nghiên cứu tại Pháp và Mỹ phát hiện ra rằng, chu kỳ kinh nguyệt hàng tháng của phụ nữ còn có liên hệ mật thiết với nhịp sinh học.

Cơ chế thời gian của chu kỳ kinh nguyệt luôn là bí ẩn với giới khoa học hàng trăm năm qua. Thông thường, độ dài chu kỳ kinh nguyệt là 28 ngày, còn chu kỳ trăng từ khi trăng non tới trăng tròn là 29,5 ngày. Vì vậy, một trong những giả thuyết được nhiều người tin tưởng nhất đó là do chu kỳ mặt trăng. Nhà bác học Charles Darwin từng cho rằng, mối liên kết này hình thành từ khi loài người còn sống gần bờ biển, nơi thủy triều chịu tác động sâu sắc từ mặt trăng. 

Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây phát hiện ra rằng, không có nhiều bằng chứng cho thấy mặt trăng ảnh hưởng đến chu kỳ hàng tháng của chị em. Thay vào đó, cơ chế kiểm soát ngày rụng trứng, “đèn đỏ” hàng tháng có thể là nhịp sinh học. 

Nhịp sinh học ngày đêm (circadian rhythm) được định nghĩa là những thay đổi về thể chất, tinh thần và hành vi mà con người trải qua trong chu kỳ 24 giờ. Ví dụ điển hình nhất là giấc ngủ chịu tác động của nhịp sinh học, khi cứ khi đêm xuống thì chúng ta buồn ngủ.

Dựa trên dữ liệu y khoa từ hơn 3.000 phụ nữ sống ở châu Âu và Bắc Mỹ, sau khi phân tích 27.000 chu kỳ kinh nguyệt, các nhà khoa học tìm thấy bằng chứng cho thấy, rất có thể chu kỳ kinh nguyệt diễn ra nhịp nhàng là nhờ một cơ chế bên trong cơ thể tương tự như đồng hồ sinh học. Đây là “bộ đếm thời gian” sinh học nằm ở vùng dưới đồi, giúp điều phối thời gian cho các bộ phận khác trong cơ thể. 

Theo Claude Gronfier – Trung tâm Nghiên cứu Khoa học thần kinh (Lyon, Pháp), một trong các tác giả nghiên cứu, cơ chế đồng bộ hóa này giúp chu kỳ kinh nguyệt dao động trong khoảng thời gian cố định. Nếu chẳng may vòng kinh kéo dài hoặc rút ngắn hơn, cơ thể sẽ thay đổi nhịp sinh học trong vài tháng để đưa chu kỳ trở về bình thường. Các nhà nghiên cứu nhận định hiện tượng này với giống với cách đồng hồ sinh học điều chỉnh ở người bị lệch múi giờ (jet lag).  

Ngoài ra, thay đổi nhịp sinh học cũng kéo theo rối loạn chu kỳ kinh nguyệt. GS. Juan Antonio Madrid – Đại học Murcia (Tây Ban Nha) cho biết, phụ nữ có kinh nguyệt không đều thường có nhịp sinh học hàng ngày không ổn định, giấc ngủ chất lượng kém.

Nhóm nghiên cứu cũng lưu ý, nhịp sinh học còn chịu ảnh hưởng của các yếu tố bên ngoài như ánh sáng, hay chu kỳ mặt trăng. Người ta thường đi ngủ muộn, ngủ ít hơn trong những đêm trước ngày trăng tròn.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: 5 lầm tưởng về kinh nguyệt bạn cần biết.

Quỳnh Trang - Theo suckhoecong
Bình luận
Tin mới
  • 22/11/2026

    Thoái hóa điểm vàng dạng teo địa lý: Bệnh tiến triển như thế nào và có thể kiểm soát ra sao?

    Thoái hóa hoàng điểm dạng teo địa lý là giai đoạn tiến triển của thoái hóa điểm vàng thể khô, có thể gây mất thị lực trung tâm vĩnh viễn. Vậy bệnh tiến triển theo thời gian như thế nào và người bệnh có thể làm gì để bảo tồn thị lực còn lại?

  • 21/11/2026

    Ngừng đột ngột thuốc giảm cân GLP-1 có thể làm tăng nguy cơ đau tim và đột quỵ

    Một nghiên cứu dịch tễ học quy mô lớn theo dõi người bệnh sau khi ngưng sử dụng các loại thuốc giảm cân nhóm GLP-1 (như Ozempic, Wegovy, Mounjaro) vừa đưa ra lời cảnh báo: các lợi ích bảo vệ tim mạch có thể biến mất nhanh chóng sau khi dừng thuốc, đi kèm với nguy cơ biến cố nhồi máu cơ tim và đột quỵ tăng tới 22%.

  • 21/11/2026

    Rối loạn cương dương ở nam giới trẻ: Nguyên nhân và cách khắc phục

    Rối loạn cương dương không còn là vấn đề riêng của nam giới lớn tuổi. Ngày càng nhiều nam giới trẻ gặp phải tình trạng này do lối sống và áp lực tâm lý. Vậy nguyên nhân do đâu và làm thế nào để cải thiện?

  • 20/11/2026

    Nhịn ăn gián đoạn: Cơ chế, lợi ích và những người không nên áp dụng

    Nhịn ăn gián đoạn là chế độ ăn tập trung vào thời điểm ăn thay vì loại thực phẩm được ăn. Một số nghiên cứu ghi nhận lợi ích đối với cân nặng và chuyển hóa, tuy nhiên phương pháp này không phù hợp với tất cả mọi người.

  • 20/11/2026

    Xem tivi quá nhiều ở tuổi 40-50 có thể ảnh hưởng đến sức khỏe não bộ

    Nhiều người coi việc xem tivi là cách thư giãn sau một ngày làm việc mệt mỏi. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy thói quen này ở độ tuổi trung niên có thể để lại hậu quả không nhỏ cho não bộ khi về già.

  • 19/11/2026

    Liệt mặt hai bên: Những điều cần biết

    Liệt mặt hai bên là tình trạng yếu cơ ở cả hai bên mặt cùng lúc, đây là tình trạng bệnh lý hiếm gặp và thường là dấu hiệu cảnh báo một bệnh lý tiềm ẩn về toàn thân, thần kinh hoặc nhiễm trùng cần được thăm khám kỹ lưỡng. Cùng tìm hiểu về bệnh lý này qua bài viết sau!

  • 19/11/2026

    Bệnh khàn tiếng kéo dài ở giáo viên và cách phòng ngừa hiệu quả

    Khàn tiếng là vấn đề sức khỏe phổ biến ở giáo viên do đặc thù giảng dạy trong các lớp đông học sinh, phải nói liên tục nhiều tiết mỗi ngày với âm lượng lớn khiến dây thanh quản chịu nhiều áp lực. Theo thời gian, các tổn thương này tích tụ dần, dẫn đến tình trạng khàn tiếng cũng như viêm thanh quản. Nhằm hỗ trợ giáo viên bảo vệ giọng nói và duy trì chức năng phát âm bền vững, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ cơ chế bệnh, dấu hiệu nhận biết cùng những biện pháp phòng ngừa khàn tiếng.

  • 18/11/2026

    Đồ ăn công nghiệp: Bạn đang ăn nhiều đến mức nào?

    Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.

Xem thêm