Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những thực phẩm có khả năng gây ngộ độc thực phẩm vào dịp lễ Tết

Việc bảo quản, chế biến và vệ sinh thực phẩm không đúng cách có thể dẫn đến ngộ độc thực phẩm đặc biệt trong dịp lễ Tết. Một số thực phẩm cần đặc biệt chú ý khi chế biến thường gây ngộ độc thực phẩm bao gồm các sản phẩm thịt, rau xanh và gạo.

Ngộ độc thực phẩm xảy ra khi tiêu thụ thực phẩm bị nhiễm vi khuẩn, ký sinh trùng, virus hoặc chất độc có hại. Còn được gọi là bệnh do thực phẩm, nó có thể gây ra một loạt các triệu chứng, phổ biến nhất là đau bụng, tiêu chảy, nôn mửa, buồn nôn và chán ăn. Một số loại thực phẩm có nhiều khả năng gây ngộ độc thực phẩm hơn những loại khác, đặc biệt nếu chúng được bảo quản, chế biến hoặc nấu không đúng cách. Dưới đây là top thực phẩm dễ gây ngộ độc thực phẩm nhất.

1. Gia cầm

Các loại gia cầm sống và nấu chưa chín kỹ như thịt gà, vịt, gà tây có nguy cơ gây ngộ độc thực phẩm cao. Điều này chủ yếu là do hai loại vi khuẩn Campylobacter và Salmonella thường được tìm thấy trong ruột và lông của những loài gia cầm này. Những vi khuẩn này thường làm ô nhiễm thịt gia cầm tươi trong quá trình giết mổ và chúng có thể tồn tại cho đến khi việc nấu nướng giết chết chúng.

Trên thực tế, nghiên cứu từ Anh, Mỹ và Ireland cho thấy 41–84% thịt gà sống bán trong siêu thị bị nhiễm vi khuẩn Campylobacter và 4–5% bị nhiễm Salmonella. Tỷ lệ ô nhiễm Campylobacter ở thịt gà tây sống thấp hơn một chút, dao động từ 14–56%, trong khi tỷ lệ ô nhiễm ở thịt vịt sống là 36%.

Để giảm thiểu rủi ro, hãy đảm bảo thịt gia cầm được nấu chín hoàn toàn, và đảm bảo rằng thịt sống không tiếp xúc với đồ dùng, bề mặt bếp, thớt và các thực phẩm khác, vì điều này có thể dẫn đến lây nhiễm chéo.

2. Các loại rau sống

Các loại rau sống là guồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến. Trên thực tế, trái cây và rau quả đã gây ra một số đợt bùng phát ngộ độc thực phẩm, đặc biệt là rau diếp, rau bina, bắp cải, cần tây và cà chua. Rau sống có thể bị nhiễm vi khuẩn có hại, chẳng hạn như E. coli, Salmonella và Listeria.

Sự ô nhiễm có thể xảy ra do nước ô uế và dòng chảy bẩn, có thể thấm vào đất nơi trồng trái cây và rau quả. Nó cũng có thể xảy ra do thiết bị chế biến bẩn và cách chế biến thực phẩm không hợp vệ sinh. Các loại rau lá xanh đặc biệt nguy hiểm vì chúng thường được ăn sống.

Để giảm thiểu rủi ro, hãy luôn rửa kỹ lá salad trước khi ăn. Không mua các túi hỗn hợp salad có lá bị hư hỏng, nhão và tránh các món salad đã chuẩn bị sẵn và để ở nhiệt độ phòng.

3. Cá và động vật có vỏ

Cá và động vật có vỏ là nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến. Cá không được bảo quản ở nhiệt độ thích hợp có nguy cơ cao bị nhiễm histamine, một loại độc tố do vi khuẩn trong cá tiết ra.

Histamine không bị phá hủy bởi nhiệt độ nấu thông thường và dẫn đến một loại ngộ độc thực phẩm được gọi là ngộ độc scombroid. Nó gây ra một loạt triệu chứng bao gồm buồn nôn, thở khò khè, sưng mặt và lưỡi.

Một loại ngộ độc thực phẩm khác do cá bị ô nhiễm là ngộ độc cá ciguatera (CFP). Điều này xảy ra do một loại độc tố gọi là ciguatoxin, chất này chủ yếu được tìm thấy ở vùng nước nhiệt đới ấm áp.

Động vật có vỏ như nghêu, trai, hàu và sò điệp cũng có nguy cơ gây ngộ độc thực phẩm. Tảo được động vật có vỏ tiêu thụ tạo ra nhiều độc tố và những chất này có thể tích tụ trong thịt của động vật có vỏ, gây nguy hiểm cho con người khi ăn động vật có vỏ.

Động vật có vỏ mua ở cửa hàng thường an toàn. Tuy nhiên, động vật có vỏ đánh bắt từ những khu vực không được giám sát có thể không an toàn do bị ô nhiễm từ nước thải, cống thoát nước mưa và bể tự hoại.

Để giảm thiểu rủi ro, hãy mua hải sản ở cửa hàng và đảm bảo giữ lạnh trước khi nấu. Hãy chắc chắn rằng cá được nấu chín và nấu nghêu, trai và hàu cho đến khi vỏ mở ra. Vứt bỏ những vỏ không mở được.

4. Gạo

Gạo là một trong những loại ngũ cốc lâu đời nhất và là lương thực chính của hơn một nửa dân số thế giới. Tuy nhiên, đây là loại thực phẩm có nguy cơ cao gây ngộ độc thực phẩm.

Gạo chưa nấu chín có thể bị nhiễm bào tử Bacillus cereus, một loại vi khuẩn sản sinh ra chất độc gây ngộ độc thực phẩm. Những bào tử này có thể sống trong điều kiện khô ráo. Ví dụ, chúng có thể tồn tại trong gói gạo chưa nấu chín trong tủ đựng thức ăn của bạn. Chúng cũng có thể sống sót trong quá trình nấu nướng.

Nếu cơm đã nấu chín để ở nhiệt độ phòng, những bào tử này sẽ phát triển thành vi khuẩn phát triển và sinh sôi trong môi trường ấm áp, ẩm ướt. Cơm càng để lâu ở nhiệt độ phòng thì càng có nhiều khả năng không an toàn khi ăn.

Để giảm thiểu nguy cơ, hãy ăn cơm ngay khi nấu xong và làm lạnh phần cơm còn thừa càng nhanh càng tốt sau khi nấu. Khi hâm nóng cơm đã nấu chín, hãy đảm bảo cơm nóng hoàn toàn.

5. Thịt nguội

Các loại thịt nguội bao gồm giăm bông, thịt xông khói, xúc xích Ý có thể là nguồn gây ngộ độc thực phẩm. Chúng có thể bị nhiễm vi khuẩn có hại bao gồm Listeria và Staphylococcus Aureus ở một số giai đoạn trong quá trình chế biến và sản xuất.

Sự ô nhiễm có thể xảy ra trực tiếp do tiếp xúc với thịt sống bị ô nhiễm hoặc do nhân viên đồ nguội vệ sinh kém, thực hành vệ sinh kém và lây nhiễm chéo từ các thiết bị không sạch như lưỡi cắt thái.

Tỷ lệ Listeria được báo cáo trong thịt bò thái lát, gà tây, thịt gà, giăm bông và paté dao động từ 0–6%. Trong số tất cả các trường hợp tử vong do thịt nguội bị nhiễm Listeria, 83% là do thịt nguội được cắt lát và đóng gói tại quầy bán đồ nguội, trong khi 17% là do các sản phẩm thịt nguội đóng gói sẵn. Điều quan trọng cần lưu ý là tất cả các loại thịt đều có nguy cơ ngộ độc thực phẩm nếu không được nấu chín hoặc bảo quản đúng cách.

Xúc xích, thịt băm, xúc xích và thịt xông khói phải được nấu chín kỹ và nên ăn ngay sau khi nấu chín. Thịt ăn trưa thái lát nên được bảo quản trong tủ lạnh cho đến khi sẵn sàng để ăn.

 

Hồng Ngọc - Viện Y học Ứng dụng Việt Nam -
Bình luận
Tin mới
  • 02/03/2026

    Táo ta có tác dụng gì?

    Trong kho tàng Y học cổ truyền Việt Nam, táo ta không chỉ là loại trái cây dân dã, gắn bó với làng quê mà còn được coi là một vị thuốc quý, có tác dụng bồi bổ cơ thể, hỗ trợ phòng và trị nhiều chứng bệnh thường gặp.

  • 02/03/2026

    Tại sao cà phê lại tốt cho hệ tiêu hóa

    Cà phê không chỉ là thức uống giúp tỉnh táo mà còn được xem là một "trợ thủ" đắc lực cho hệ tiêu hóa nếu được sử dụng đúng cách. Dưới đây là phân tích chi tiết về lý do tại sao cà phê lại tốt cho đường ruột và các cơ quan tiêu hóa liên quan.

  • 01/03/2026

    Bệnh lao dễ lây hơn trong mùa nồm ẩm: Nguy cơ và cách bảo vệ

    Mùa nồm ẩm với những cơn mưa phùn và không khí luôn ẩm ướt là kiểu thời tiết đặc trưng khi giao mùa. Không chỉ khiến nhà cửa lúc nào cũng nhớp nháp, khó chịu, đây còn là thời điểm lý tưởng để các loại vi khuẩn, nấm mốc sinh sôi và gây hại cho sức khỏe. Đáng chú ý, vi khuẩn lao trở thành mối lo ngại hàng đầu vì chúng rất dễ phát tán và tồn tại lâu hơn trong môi trường thiếu ánh nắng này. Để giúp bạn và gia đình chủ động phòng bệnh, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin về nguy cơ lây nhiễm lao trong mùa nồm cũng như các cách bảo vệ sức khỏe hiệu quả nhất.

  • 01/03/2026

    Lợi ích bất ngờ khi đi bộ ngang

    Bên cạnh đi bộ tiến thông thường, đi bộ ngang - hay còn gọi là đi bộ nghiêng - giúp kích hoạt các nhóm cơ ít được sử dụng, cải thiện thăng bằng và tăng cường sự tham gia của não bộ, đặc biệt có lợi cho người lớn tuổi.

  • 01/03/2026

    Ban xuất huyết Henoch-Schonlein

    Bất kỳ ai cũng có thể mắc ban xuất huyết Henoch-Schonlein. Tuy nhiên, bệnh thường phổ biến nhất ở trẻ em từ 3 đến 10 tuổi. Bệnh thường tự khỏi mà không cần điều trị, nhưng nếu bệnh ảnh hưởng đến thận hoặc dẫn đến các vấn đề sức khỏe khác thì bạn cần đến gặp bác sĩ ngay. Cùng tìm hiểu về ban xuất huyết Henoch-Schonlein qua bài viết sau đây!

  • 28/02/2026

    Trà Thanh nhiệt Dr Thanh dưới góc nhìn của y học cổ truyền

    Không chỉ là một thức uống giải khát thông thường, Trà Thanh nhiệt Dr Thanh được phát triển dựa trên sự giao thoa giữa tri thức y học cổ truyền phương Đông và công nghệ sản xuất hiện đại.

  • 28/02/2026

    Ăn hạt dẻ có tác dụng gì? 9 lợi ích sức khỏe bất ngờ của hạt dẻ

    Hạt dẻ không chỉ là thức quà dân dã trong mùa đông mà còn là nguồn dinh dưỡng với nhiều lợi ích sức khỏe, xứng đáng có mặt trong thực đơn lành mạnh của mọi gia đình.

  • 28/02/2026

    Bí quyết giúp bạn ngủ ngon và chìm vào giấc ngủ nhanh chóng

    Chắc hẳn ai trong chúng ta cũng từng trải qua cảm giác trằn trọc, nhìn đồng hồ điểm từng giờ trong vô vọng khi cơn buồn ngủ mãi không tới. Thay vì coi giấc ngủ là một cuộc chiến, hãy coi đó là một quá trình chuẩn bị để cơ thể tự nguyện nghỉ ngơi. Dưới đây là những phương pháp đơn giản, dễ hiểu đã được các chuyên gia chứng minh hiệu quả, giúp bạn "tắt nguồn" tâm trí và bước vào giấc ngủ sâu một cách tự nhiên nhất.

Xem thêm