Những sai lầm thường gặp khi tự chữa viêm mũi, viêm xoang

Những sai lầm nhiều người mắc

ThS.BS Đào Đình Thi (Bệnh viện Tai mũi họng Trung ương) cho biết, rất nhiều người chủ quan cho rằng bệnh viêm mũi dị ứng và bệnh viêm xoang là bệnh nhỏ có thể tự chữa ở nhà hoặc để bệnh tự khỏi mà không sử dụng các biện pháp tích cực trị bệnh ngay từ sớm. Điều này làm cho bệnh không những không thuyên giảm mà còn trở nên nặng nề hơn.

Một trong những sai lầm hay gặp phải là người bệnh thường ra mua một số thuốc phổ biến trong điều trị viêm xoang mà các lần trước vẫn dùng để giảm các triệu chứng như đau đầu, sổ mũi, nghẹt mũi… mà không biết tự ý dùng thuốc Tây rất nguy hiểm có thể ảnh hưởng tới sức khỏe của người bệnh vì không chỉ sai thuốc làm cho bệnh không khỏi mà có thể gặp phải những tác dụng phụ.

Nhiều người còn “nghiện” thuốc nhỏ, tự ý sử dụng quá thời gian thuốc xịt co mạch. Những loại thuốc co mạch như Otrivin, Rhinex… thường được các bác sỹ khuyên dùng từ 3-5 ngày nhưng nhiều bệnh nhân sử dụng thấy giảm nhanh triệu chứng nghẹt mũi nên tiếp tục sử dụng kéo dài hàng tháng. Về lâu dài niêm mạc mũi bị tổn thương nặng nề, khó hồi phục sau viêm.

Bên cạnh việc sử dụng thuốc theo đúng chỉ định của bác sỹ, việc vệ sinh mũi sạch hàng ngày cũng rất quan trọng và góp phần giảm tình trạng ứ đọng cũng như viêm tại các xoang. Tuy nhiên, hiện trên các trang web tuyên truyền cách dùng xilanh rửa mũi. Xilanh chỉ dùng rửa mũi khi không viêm nhưng mọi người thường rửa khi mũi đã viêm. Khi mũi đang viêm (mũi ngạt) mà mọi người bơm nước muối sinh lý vào một bên thì bên kia sẽ không chảy ra được. Nước muối sẽ không có đường ra và sẽ xì ra hai bên tai. Kết quả viêm xoang không khỏi lại thêm viêm tai vì dịch mủ ở tai.

“Cách rửa mũi bằng xi lanh chỉ dùng cho những trường hợp viêm mãn tính khi mà mũi vẫn thông. Trường hợp mũi nghẹt chống chỉ định rửa bằng cách này. Nếu vẫn muốn rửa cách này cần phải nhỏ thuốc co mạch để thông mũi đã rồi mới bơm dung dịch rửa, nếu không sẽ bị viêm tai nữa”, ThS.BS Đào Đình Thi nhấn mạnh.

Theo ThS.BS Phi Thái Hà (Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương), để chữa viêm mũi viêm xoang, nhiều người dân sử dụng hoa cứt lợn. Tuy vậy cần phải thận trọng vì phương pháp này không đảm bảo vệ sinh, dễ gây hỏng niêm mạc mũi khi xông trực tiếp vào mũi. Đã có nhiều người đến viện do bị viêm nặng vì sử dụng hoa cứt lợn, nên điều trị bệnh rất khó khỏi.

Có người lại nghĩ rằng, viêm xoang, viêm mũi dị ứng là do một loại virus xâm nhập vào cơ thể mà sinh ra bệnh và dùng kháng sinh sẽ tiêu diệt được virus, bệnh sẽ tự khắc khỏi nên tự ý ra cửa hàng thuốc mua về uống. Song kháng sinh chỉ cần thiết khi viêm xoang có biểu hiện bội nhiễm, tức là bị nhiễm vi trùng. Việc tự ý dùng hoặc dùng không đủ liều sẽ dẫn đến nhờn thuốc và khó chữa nếu lần sau bị bội nhiễm. Với bệnh này, ngoài thuốc chỉ định của bác sỹ, người bệnh còn cần sử dụng biện pháp vệ sinh mũi họng trong từng trường hợp cụ thể chứ không nên nghe lời mách của người khác.

Có thể bị biến chứng mù mắt

ThS.BS Đào Đình Thi cho biết, nguyên nhân của viêm xoang có rất nhiều. Theo tài liệu trong nước và quốc tế, người ta phân làm 3 nhóm chính. Nhóm 1 là, bản thân có những yếu tố giải phẫu viêm xoang tạo điều kiện gây bệnh như vẹo vách ngăn, hẹp cửa mũi… Nhóm 2 là, thời tiết, môi trường, dị nguyên tác động vào hệ thống mũi xoang. Nhóm 3 là, do sức đề kháng yếu.

Giai đoạn đầu thường là viêm mũi họng thông thường do virus, để không cũng tự khỏi bằng cách vệ sinh mũi. Nhưng một số trường hợp kéo dài hơn một tuần, triệu chứng không đỡ, mũi chuyển sang màu vàng hoặc xanh là đã có vi khuẩn vào mũi. Lúc này không còn là viêm mũi họng thông thường mà là viêm mũi xoang

Khi bị bệnh, người bệnh có biểu hiện đau đầu, sốt làm cho cơ thể nặng nề, dịch mũi đặc, có màu vàng xanh kèm theo đau nhiều xung quanh trán, mũi và mắt. Trong thời gian này, người bệnh gặp khó khăn khi ăn uống và sinh hoạt, thường ăn không ngon, ngủ không yên giấc, ảnh hưởng đến sức khỏe.

Tùy từng nguyên nhân mà bác sỹ có cách điều trị khác nhau. Đối với viêm xoang do dị tật ở mũi như vẹo vách ngăn, polyp mũi… việc phẫu thuật là cần thiết. Sau phẫu thuật, cấu trúc của mũi đã bình thường nhưng nguy cơ tái phát bệnh vẫn rất cao. Người bệnh vẫn cần vệ sinh mũi thường xuyên, đúng cách.

Đối với các trường hợp còn lại, người bệnh cần điều trị bằng thuốc kháng sinh, chống viêm, tiêu đờm, chống dị ứng. Kháng sinh chỉ có tác dụng đối với viêm xoang nhiễm khuẩn. Sử dụng kháng sinh cho viêm xoang do virus, dị ứng sẽ không có hiệu quả, thậm chí gây kháng thuốc.

Để phòng ngừa bệnh viêm mũi, viêm xoang, các chuyên gia khuyến cáo mọi người nên đeo khẩu trang trước khi ra đường và làm công việc gặp nhiều bụi bặm, tránh để nhiễm lạnh hoặc cảm cúm khi thời tiết thay đổi đột ngột. Phải giữ môi trường xung quanh luôn sạch sẽ, tránh tiếp xúc bụi khói, chất thải. Người bị viêm xoang mãn tính cũng không nên nuôi súc vật trong nhà.

Trong giai đoạn cấp nếu có ngạt mũi không được xì mạnh vì sẽ đẩy chất viêm vào vòi nhĩ và tai. Cần đi khám để bác sỹ kê một loại thuốc nhỏ cho thông rồi bắt đầu rửa. Tăng cường sức khỏe bằng chế độ dinh dưỡng đầy đủ, ăn uống điều độ và nâng cao thể lực bằng cách tập một môn thể thao. Bệnh viêm xoang có thể lây lan, vì vậy người bình thường không nên dùng chung vật dụng cá nhân với người bị viêm xoang.

“Bệnh viêm mũi xoang rất hay tái phát mỗi khi thời tiết chuyển mùa. Đặc trưng của viêm xoang là luôn đi kèm viêm mũi hoặc nếu đã viêm xoang rồi thì chắc chắn mũi sẽ viêm hoặc viêm mũi giai đoạn đầu và sau đó là viêm mũi xoang. Nếu không điều trị kịp thời và đúng hướng, bệnh thường dai dẳng và để lại nhiều biến chứng, thậm chí có thể gây viêm não, viêm võng mạc dẫn tới mù mắt”. - ThS.BS Phi Thái Hà