Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những điều cần biết về ho khan ở trẻ

Không phải cơn ho nào cũng kèm theo đờm và chất nhầy ở họng. Ho khan là phản ứng của cơ thể để làm dịu đi cảm giác ngứa kích thích trong cổ họng. Nguyên nhân gây ra ho khan là do sự kích ứng ở đường hô hấp trên do dị ứng, trào ngược dịch dạ dày, hen suyễn hoặc các yếu tố khác. Ho khan có thể thuyên giảm khi điều trị tại nhà nhưng đôi khi tình trạng ho khan cần được thăm khám và điều trị bởi bác sĩ. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp thông tin về nguyên nhân ho khan, cách khắc phục và khi nào thì bạn cần đi khám bác sĩ.

Ho khan là gì?

Bạn băn khoăn không biết làm thế nào để biết con mình bị ho khan? Dưới đây là các triệu chứng ho khan:

  • Ho thường không tiết ra đờm và chất nhầy
  • Có thể ho liên tục, thành tiếng
  • Cảm giác ngứa, khó chịu trong cổ họng
  • Triệu chứng ho có thể kéo dài vài tuần sau khi khỏi bệnh

Nguyên nhân ho khan

Ho khan ở trẻ em có rất nhiều nguyên nhân khác nhau.

Bệnh trào ngược dạ dày thực quản

Khi bị trào ngược, axit trong dạ dày giải phóng vào thực quản, gây ra tình trạng ho khan do kích thích. Tình trạng trào ngược kéo dài được gọi là bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD), có thể gây ho khan dai dẳng ở trẻ. Các triệu chứng khác của bệnh trào ngược dạ dày thực quản bao gồm ợ chua, đau họng, khó nuốt, trào ngược thức ăn vào cổ họng, đau dạ dày, nghẹt thở, hơi thở hôi và đau tức ngực.

Dị ứng

Dị ứng xảy ra khi hệ thống miễn dịch của bạn coi một chất lạ (như phấn hoa hoặc lông vật nuôi) là một mối đe dọa. Cơ thể của bạn phản ứng bằng cách tạo ra nhiều chất nhầy hơn, chất nhầy này có thể chảy xuống cổ họng gây chảy dịch mũi sau và gây ho. Các triệu chứng dị ứng khác bao gồm ngứa đỏ mắt, hắt hơi, ù tai, tăng áp lực trong các xoang.

Bệnh hen suyễn

Hen suyễn là một bệnh mãn tính khiến đường thở của trẻ sưng lên khi tiếp xúc với các tác nhân gây bệnh (bụi, phấn hoa, bệnh tật, v.v.) Điều này có thể dẫn đến viêm phổi và các triệu chứng như ho khan, khó thở, thở khò khè và đau tức ngực.

COVID-19

Người nhiễm COVID-19 có một loạt các triệu chứng, nhưng ho khan là triệu chứng tương đối phổ biến. Nếu trẻ bị ho khan kèm theo sốt và khó thở, hãy liên hệ với bác sĩ để được tư vấn nhất là trong trường hợp trẻ có tiền sử nguy cơ tiếp xúc với người nhiễm bệnh. Các triệu chứng COVID-19 khác có thể kể đến như đau nhức cơ thể, mất khứu giác hoặc vị giác, chảy nước mũi, đau họng và các vấn đề về đường tiêu hóa.

Viêm thanh khí phế quản

Đây là một bệnh nhiễm trùng do virus làm viêm dây thanh quản và thanh quản. Bệnh này thường gặp ở trẻ em trong độ tuổi từ 3 tháng đến 5 tuổi — thường vào cuối mùa đông. Một dấu hiệu nhận biết là trẻ ho khan, ho nhiều, nặng hơn vào ban đêm. Ngoài ra khi mắc bệnh trẻ thường thở mạnh hoặc khàn giọng.

Chất gây kích ứng trong môi trường

Một số trẻ cực kỳ nhạy cảm với các chất kích ứng trong môi trường, chẳng hạn như bụi, khói xe, khói và nấm mốc. Khi tiếp xúc với các tác nhân này có thể gây ra ho khan cho trẻ, đặc biệt là nếu không khí thiếu độ ẩm. Tình trạng này có thể chuyển thành ho khan mãn tính khi tiếp xúc lâu với chất kích thích.

Nhiễm trùng đường hô hấp trên (Cảm lạnh hoặc Cúm)

Cúm và cảm lạnh thông thường đều có nhiều triệu chứng, trong đó có ho khan. Sau khi khỏi bệnh tình trạng ho khan dai dẳng có thể tồn tại trong nhiều ngày hoặc vài tuần. Các bệnh nhiễm virus khác có thể gây ho khan như viêm phổi và viêm tiểu phế quản.

Ho gà

Ho gà là một bệnh nhiễm trùng đường hô hấp trên khá nghiêm trọng. Ho gà thường bắt đầu với các triệu chứng giống như cảm lạnh, sau đó chuyển thành một cơn ho dai dẳng kèm theo tiếng "khục khục", chán ăn và sốt nhẹ. Hiện nay bệnh ho gà không còn phổ biến vì đã có vaccine phòng bệnh. Tuy nhiên, ho gà có thể gây tử vong ở trẻ sơ sinh phát triển các biến chứng nghiêm trọng như viêm phổi.

Các nguyên nhân khác gây ho khan ở trẻ em

  • Trẻ hít phải thức ăn hoặc một món đồ chơi nhỏ. Trẻ sẽ thường bị ho khan và thở khò khè khi có tắc nghẽn trong đường thở. Nếu trẻ vẫn có thể thở tốt, hãy thử vỗ nhẹ vào lưng trẻ để tống dị vật ra khỏi đường thở, hoặc đến gặp bác sĩ để kiểm tra. Nếu trẻ có các dấu hiệu như khó thở, da xanh tái cha mẹ cần đưa trẻ đến cơ sở y tế để loại bỏ dị vật ngay lập tức.
  • Ho do "thói quen" không có nguyên nhân cụ thể
  • Tác dụng phụ do thuốc, như thuốc ức chế men chuyển

Khi nào trẻ cần đến gặp bác sĩ khi bị ho khan?

Trong hầu hết các trường hợp, ho khan ở trẻ nhỏ sẽ tự khỏi. Nhưng trẻ cần đi khám nếu cơn ho kéo dài hơn 2-3 tuần, vì đây có thể là một dấu hiệu của bệnh như hen suyễn hoặc trào ngược dạ dày thực quản. Nếu trẻ dưới 4 tháng hoặc có bất kỳ triệu chứng nào sau đây bạn cũng nên đưa trẻ đi khám:

  • Ho khan chuyển thành ho khan có máu hoặc chất nhầy màu xanh lá cây
  • Ho khò khè, có thể là dấu hiệu của bệnh viêm tiểu phế quản
  • Khó thở hoặc thở gấp
  • Sốt cao
  • Dấu hiệu mất nước

Điều trị ho khan sẽ phụ thuộc vào nguyên nhân cơ bản. Ví dụ, bác sĩ có thể kê cho những người bị hen suyễn các loại thuốc xịt để giúp giãn nở phế quản, những người bị trào ngược dạ dày thực quản cần thay đổi về chế độ ăn uống và lối sống. Bác sĩ cũng có thể kê đơn thuốc kháng sinh hoặc thuốc kháng histamine trong một số trường hợp nhất định.

Điều trị ho khan cho trẻ

Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ cho biết không có bằng chứng nào cho thấy thuốc ho có hiệu quả đối với trẻ em dưới 6 tuổi và nó có thể gây ra những hậu quả nguy hiểm cho những trẻ dưới 4 tuổi. Bạn không nên tự ý dùng thuốc cho trẻ. Hãy cân nhắc sử dụng các biện pháp điều trị ho khan tại nhà sau đây.

  • Để điều trị ho khan vào ban đêm, hãy đặt máy phun sương hoặc máy tạo độ ẩm trong phòng của trẻ. Độ ẩm giúp đường thở của trẻ được giãn nở để giảm ho khan.
  • Nâng cao giường của trẻ trẻ ngủ tư thế đầu cao hơn, điều này có thể giúp giảm ho khan do trào ngược dạ dày thực quản hoặc do hội chứng chảy dịch mũi sau.
  • Cho trẻ ăn uống đồ lỏng ấm như trà, nước canh gà, súp. Chất lỏng ấm làm lỏng chất nhầy và tạo cảm giác nhẹ nhàng.
  • Cân nhắc cho trẻ uống thuốc ho hoặc viên ngậm họng (viên ngậm chỉ dành cho trẻ lớn). Những sản phẩm này có chứa các thành phần làm dịu cổ họng như tinh dầu bạc hà và mật ong, có thể dùng để điều trị ho khan.
  • Để giảm kích ứng cổ họng, trẻ lớn có thể tắm bằng vòi hoa sen nước nóng. Trẻ nhỏ hơn có thể ngồi trong phòng tắm xông hơi với cha mẹ trong khoảng 20 phút.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Hậu COVID-19 và Hội chứng MIS-C ở trẻ nhỏ

BS Hoài Thu - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (theo Parents.com) -
Từ khóa:
Bình luận
Tin mới
  • 18/11/2026

    Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế, Phó Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế

    Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT ngày 17/11/2026: Bổ nhiệm Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế. Thời hạn giữ chức vụ là 05 năm.

  • 18/11/2026

    Bữa sáng ảnh hưởng thế nào đến trí nhớ và khả năng tập trung của trẻ?

    Sau một đêm ngủ, cơ thể trẻ đã trải qua nhiều giờ không được cung cấp năng lượng. Các nghiên cứu cho thấy việc ăn sáng có liên quan đến kết quả tốt hơn ở các bài kiểm tra trí nhớ và sự chú ý, đặc biệt ở những trẻ có tình trạng dinh dưỡng kém.

  • 17/11/2026

    Stress ảnh hưởng đến ham muốn tình dục như thế nào?

    Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.

  • 17/11/2026

    Những dấu hiệu cảnh báo phụ nữ cần đi khám phụ khoa sớm

    Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?

  • 16/11/2026

    Làm sao để giảm ho sau cảm cúm: Nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả

    Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.

  • 16/11/2026

    Dầu cá với bệnh viêm khớp

    Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

  • 15/11/2026

    Tình yêu tuổi học trò và hành trình bảo vệ sức khỏe giới tính cho con

    Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.

  • 15/11/2026

    Vaccine cúm – Tầm quan trọng của tiêm chủng trong mùa đông

    Mùa đông là thời điểm virus cúm hoạt động mạnh, khiến số ca mắc tăng nhanh, đặc biệt ở người già, trẻ nhỏ và người có bệnh mạn tính. Tiêm vaccine cúm không chỉ giúp phòng bệnh hiệu quả mà còn giảm nguy cơ biến chứng nặng, nhập viện và tử vong trong mùa dịch.

Xem thêm