Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những điều cần biết về đờm và chất nhầy

Có rất nhiều quan niệm sai lầm về chất nhầy và đờm cũng như về tính chất và màu sắc của chúng. Những "vấn đề về chất nhầy" này gây khó chịu với chứng sổ mũi, nghẹt mũi, chảy nước mũi sau và mọi thứ liên quan. Nhiễm trùng đường hô hấp, cảm lạnh thông thường, viêm xoang, dị ứng, hút thuốc và thậm chí cả môi trường của bạn đều gây ra những thay đổi trong chất nhầy, khiến bạn mệt mỏi. Tìm hiểu nguyên nhân chất đờm này trở nên đáng lo ngại.

Chất nhầy giống như gelatin, một chất dính có chức năng bôi trơn và lọc. Nó được tạo ra bởi các tế bào tại màng bao phủ ở các vị trí từ mũi đến phổi. Trong khi bạn đã nuốt phần lớn chúng mà không nhận ra, những gì còn sót lại sẽ giữ cho đường thở luôn ẩm để hoạt động bình thường.

Tuy nhiên, điều mà hầu hết mọi người nghĩ về chất nhầy trong mũi và xoang là sự cân bằng của cả chất nhầy và dịch tiết nước - chất lỏng được tạo ra bởi các tế bào của mũi và xoang. Thông thường hai chất này phối hợp với nhau một cách trơn tru và có thể bạn thậm chí không nhận thấy chúng. Nếu bạn bị dị ứng hoặc cảm lạnh và có nước mũi, đồng nghĩa với tình trạng bạn đang tiết quá nhiều nước. Ở một thái cực khác, chất nhầy đặc, loại dẫn đến chảy nước mũi sau và nghẹt mũi hoặc đóng vảy, thường là kết quả của việc mũi quá khô.

Thông thường, bệnh nhân sẽ thực sự gặp gặp vấn đề với chất nhầy đặc chứ không phải sổ mũi do cảm lạnh thông thường. Đờm là một chất hơi khác. Đó là một dạng chất nhầy được tạo ra bởi đường hô hấp dưới, không phải từ mũi và xoang, để phản ứng với tình trạng viêm. Bạn có thể không nhận thấy đờm trừ khi ho ra như một triệu chứng của viêm phế quản hoặc viêm phổi.

Giống như chất nhầy, đờm có màu xanh hoặc vàng có thể là dấu hiệu nhiễm trùng. Và bất cứ khi nào bạn thấy máu trong đờm khi ho, bạn nên đi khám.

Chất nhầy giúp bảo vệ phổi bằng cách thu giữ bụi bẩn khi bạn hít vào. Bụi bẩn và mảnh vụn được đưa ra khỏi hệ thống hô hấp dưới dạng đờm màu vàng hoặc xanh, có thể kèm theo mùi khó chịu, thường là dấu hiệu của nhiễm trùng, nhưng màu sắc không phải lúc nào cũng chỉ ra vấn đề sức khỏe.

Việc chất nhầy có thể bị đổi màu do những gì có trong không khí là một điều tốt. Nếu bạn đang ở trong môi trường có nhiều bụi, khói hoặc sương mù, chức năng của mũi là bảo vệ phổi. Chất nhầy đặc có thể tích lớn hơn và có thể gây ra các vấn đề như chảy nước mũi sau, xuất phát từ một số tình huống và thường là dấu hiệu của tình trạng quá khô. Dưới đây là một số yếu tố góp phần gây ra cảm giác chất nhầy đặc, tắc nghẽn:

  • Môi trường trong nhà khô ráo, có thể do điều hòa không khí hoặc sưởi ấm.
  • Không uống đủ nước và các chất lỏng khác hoặc sử dụng nhiều uống đồ uống như cà phê, trà và rượu có thể dẫn đến mất nước.
  • Sử dụng các thuốc có tác dụng làm khô niêm mac
  • Hút thuốc

Sử dụng máy xông hơi mặt hoặc máy tạo độ ẩm thấp, tắm nước nóng hoặc thậm chí thở bằng khăn ướt ấm có thể giúp bạn giảm bớt chất nhầy đặc và dính. Bác sĩ sẽ đánh giá đặc tính của chất nhầy cũng như sự hiện diện (hoặc vắng mặt) của các triệu chứng dị ứng hoặc cảm lạnh khác. Nhận được chẩn đoán đúng có nghĩa là bạn có thể được điều trị đúng.

Đây là lý do tại sao điều quan trọng là phải chẩn đoán đúng. Với tình trạng viêm xoang do vi khuẩn, bạn có thể dùng thuốc kháng sinh do bác sĩ kê đơn để điều trị nguyên nhân, nhưng với tình trạng cảm lạnh do vi-rút, điều tốt nhất bạn có thể làm là điều trị chính xác các triệu chứng, vì vậy hãy chắn rằng mình đã điều trị đúng loại thuốc. Dưới đây là một số vấn đề về chất nhầy cùng các phương pháp điều trị được đề xuất:

  • Chảy dịch mũi sau (chất nhầy đặc): Dùng thuốc long đờm (thuốc này làm loãng chất nhầy và đờm), uống nhiều nước, thở bằng khăn ấm và dùng hơi nước để chất nhầy trở nên lỏng hơn.
  • Nghẹt mũi: chủ yếu là do màng mũi bị sưng, vì vậy mục tiêu là thu nhỏ các màng đó. Sử dụng thuốc uống thông mũi hoặc thuốc xịt thông mũi (chỉ trong tối đa ba ngày), thở bằng khăn ướt ấm và sử dụng hơi nước để giảm nghẹt mũi.
  • Chảy nước mũi (hắt hơi và/hoặc ngứa): Uống thuốc kháng histamine.

Vì chất nhầy có thể bị nhiễm trùng, hãy đảm bảo tuân thủ vệ sinh cơ bản sau khi xì mũi: Vứt bỏ khăn giấy cẩn thận và rửa tay. Ngoài ra, tránh nhổ chất nhầy ở nơi công cộng.

Chất nhầy quan trọng đến mức cơ thể bạn tạo ra khoảng 1 lít một ngày. Hãy học cách chung sống với nó khi mất cân bằng và bạn sẽ cảm thấy thoải mái hơn cho đến khi mọi thứ trở lại bình thường.

Hải Yến - Viện Y học Ứng dụng Việt Nam - Theo Everydayhealth
Bình luận
Tin mới
  • 11/05/2026

    Yoga cho người mới bắt đầu: 5 tư thế đơn giản giúp thư giãn và tăng cường linh hoạt

    Yoga là phương pháp luyện tập kết hợp vận động, kiểm soát hơi thở và thiền định, mang lại lợi ích lớn cho cả sức khỏe thể chất và tinh thần. Đặc biệt, yoga cho người mới bắt đầu là lựa chọn lý tưởng để giảm căng thẳng, tăng sự linh hoạt và cải thiện sức khỏe.

  • 10/05/2026

    5 tác dụng khi uống nước bạc hà

    Nước bạc hà là thức uống đơn giản nhưng mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe như hỗ trợ tiêu hóa, giảm đau đầu, cải thiện miễn dịch và làm dịu triệu chứng hô hấp…

  • 10/05/2026

    8 cách giảm căng thẳng hiệu quả trước và trong mùa thi

    Vào mùa thi, áp lực từ khối lượng kiến thức lớn, kỳ vọng từ gia đình, thầy cô cùng nỗi lo về kết quả tương lai dễ khiến nhiều bạn rơi vào trạng thái căng thẳng kéo dài, thậm chí ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tinh thần và thể chất. Tuy nhiên, sự căng thẳng có thể được kiểm soát và tăng thêm động lực. Sau đây, viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin về những kỹ thuật thư giãn và quản lý áp lực mùa thi hiệu quả.

  • 09/05/2026

    4 cách dùng bột sắn dây tốt cho người tăng huyết áp

    Sắn dây là thức uống giải nhiệt quen thuộc. Gần đây, một số nghiên cứu cho thấy dược liệu này có thể hỗ trợ kiểm soát huyết áp khi dùng đơn lẻ hoặc phối hợp, tuy nhiên cần sử dụng đúng cách và theo tư vấn chuyên môn.

  • 09/05/2026

    Điều gì xảy ra với huyết áp của bạn khi trời nóng?

    Nhiệt độ và huyết áp có mối quan hệ nghịch đảo, nghĩa là khi nhiệt độ tăng, huyết áp sẽ giảm.

  • 08/05/2026

    Công thức sữa chua Hy Lạp với cà phê có lợi nhất cho đường ruột

    Việc cho cà phê vào sữa chua là công thức kháng viêm tự nhiên, giàu protein, giàu lợi khuẩn tốt cho đường ruột. Đây là một cách đơn giản bạn có thể áp dụng để chủ động phòng bệnh đường ruột.

  • 08/05/2026

    Phương pháp tự nhiên thúc đẩy tăng trưởng chiều cao cho trẻ trong mùa hè

    Việc đẩy mạnh hoạt động thể thao mùa hè cho trẻ em là giải pháp khoa học nhằm thay thế thói quen sử dụng thiết bị điện tử và giảm áp lực học tập. Vận động ngoài trời không chỉ tăng cường sức bền mà còn kích thích hormone tăng trưởng, hỗ trợ phát triển hệ xương khớp tối ưu, đặc biệt là cải thiện chiều cao trong giai đoạn dậy thì.

  • 08/05/2026

    Epigenetic – Đột phá trong chăm sóc sức khỏe cá nhân

    Những thành tự nghiên cứu về Bộ gen người vào năm 2003 đã mở ra cánh cửa hiểu biết sâu rộng về di truyền con người. Tuy nhiên, bộ mã DNA không thể giải thích được toàn bộ sự phức tạp về sức khỏe và bệnh tật của từng cá nhân. Di truyền ngoại gen (hay còn gọi là Epigenetic) là một lĩnh vực nghiên cứu các thay đổi trong biểu hiện gen mà không làm thay đổi trình tự DNA. Đây hiện đang là một chủ đề được bàn tán nhiều trong những năm gần đây khi nhu cầu chăm sóc sức khỏe cá nhân ngày càng gia tăng.

Xem thêm