Những cử động không mục đích

Những cử động không mục đích có thể tự chủ hoặc không tự chủ. Nhiều bệnh lí liên quan đến não có thể gây ra những cử động này.

Dấu hiệu

Những cử động không mục đích có thể có nhiều dấu hiệu khác nhau. Hầu hết những dấu hiệu này phụ thuộc vào bệnh lí nguyên nhân.

Dưới đây là các ví dụ của những loại chuyển động không mục đích khác nhau:

• Múa vờn, là những cử động kiểu uốn lượn, thường gặp nhất ở cánh tay và bàn tay
• Múa vung, hay những cử động vung, vụt, quật, thường ở cánh tay
• Múa giật, là những cử động không tự chủ giống như nhảy mà không có bất kì một kiểu mẫu đặc biệt nào
• Loạn trương lực, hoặc co cơ kéo dài dẫn đến những cử động lặp lại hoặc tư thế bất thường
• Rung giật cơ, hay những cử động giật mạnh hoặc co quắp không tự chủ ở một số cơ nhất định
• Tật máy giật, là sự co cơ đột ngột trông giống như co quắp mà một người có thể dừng lại hoặc làm chậm lại
• Run là co cơ không kiểm soát

Một người có các cử động không mục đích sẽ biểu hiện một hoặc nhiều các triệu chứng trên.

Nguyên nhân

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến các cử động không mục đích. Ví dụ như những nguyên nhân thường gặp:

• Bệnh Alzheimer
• Tự kỷ
• Chứng giật mí mắt
• Tổn thương não sau ngừng tim
• U não
• Loạn trương lực cổ
• Bại não
• Phù não
• Động kinh
• Hội chứng Guillain – Barre
• Bệnh Huntington
• Suy thận
• Suy gan
• Đa xơ cứng
• Bệnh Parkinson
• Thấp tim
• Chấn thương cột sống
• Hội chứng Tourette

Uống một số thuốc hoặc ma túy có thể gây ra những cử động không mục đích, ví dụ như:

• Amphetamin
• Thuốc chống loạn thần
• Buspiron
• Carbamazepin
• Cimetidin
• Cocain
• Digoxin
• Fentanyl
• Fluoxetine
• Lithium
• Methadon
• Methylphenidate
• Thuốc tránh thai đường uống
• Phenyltoin
• Thuốc chống trầm cảm ba vòng

Nếu bạn nghi ngờ các thuốc bạn đang sử dụng gây ra những cử động không mục đích, không tự ý ngừng thuốc trừ khi có chỉ định của bác sĩ.

Khi nào cần đến gặp bác sĩ?

Bạn nên đến gặp bác sĩ ngay lập tức nếu các cử động không mục đích xuất hiện đột ngột và không giải thích được, đặc biệt là nếu các cử động có tính bạo lực và có thể làm người khác bị thương.

Bạn cũng nên đến gặp bác sĩ nếu bạn bị bệnh có thể gây ra những cử động không mục đích và những cử động của bạn dường như xấu đi và đáng chú ý hơn.

Chẩn đoán

Bác sĩ sẽ hỏi bạn về tiền sử bệnh và các thuốc mà bạn đang sử dụng, cũng như quan sát các cử động của bạn.

Họ sẽ xem xét lại tất cả những thuốc bạn đang uống, bao gồm cả các thuốc kê đơn và thực phẩm chức năng.

Một số xét nghiệm có thể giúp bác sĩ xác định được nguyên nhân gây ra các cử động không mục đích của bạn:

• Xét nghiệm máu để tìm lượng thuốc quá nhiều trong máu hoặc mất cân bằng điện giải
• Điện não đồ
• Điện cơ đồ
• Các xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh như chụp cắt lớp vi tính, cộng hưởng từ hoặc chụp xạ hình cắt lớp positron (PET)

Điều trị

Điều trị các cử động không mục đích tùy thuộc vào bệnh lí nguyên nhân. Bác sĩ sẽ cân nhắc thay đổi thuốc hoặc liều lượng các thuốc gây ra những cử động này. Trong một số trường hợp có uống thuốc nhưng những cử động không mục đích lại không có liên quan đến thuốc.

Nếu các rối loạn về não bộ gây ra các cử động không mục đích, bạn có thể được điều trị bằng nhiều phương pháp khác nhau, từ việc sử dụng các thuốc mới cho đến phẫu thuật.