Hormon chống bài niệu (ADH) hay còn gọi là vasopressin được lưu trữ và giải phóng bởi thùy sau tuyến yên. ADH có tác dụng trực tiếp chống lợi tiểu nên được gọi là hormon chống bài niệu.
Hội chứng tiết hormon ADH không thích hợp (Syndrome of inappropriate antidiuretic hormone – SIADH) là nguyên nhân thường gặp nhất gây hạ natri máu, do tiết không thích hợp ADH từ thùy sau tuyến yên hoặc từ ngoài tuyến yên. Các triệu chứng ban đầu có thể nhẹ bao gồm chuột rút và buồn nôn. Trong trường hợp nặng, SIADH có thể gây lú lẫn, co giật và hôn mê.
Rất nhiều căn bệnh có thể khiến cơ thể tăng tiết ADH một cách bất thường nhưng nguyên nhân chủ yếu vẫn là ung thư. Đây thường là một trong những dấu hiệu đầu tiên của ung thư phổi.
Việc điều trị khởi đầu bằng việc hạn chế lượng chất lỏng nạp vào cơ thể để phòng ứ nước. Ngoài ra điều trị cũng phụ thuộc vào nguyên nhân gây nên hôi chứng này.
Các triệu chứng của SIADH
Hội chứng SIADH khiến nước không được bài tiết ra ngoài cơ thể, gây ứ nước và hạ natri máu.
Các triệu chứng ban đầu thường nhẹ và khá mơ hồ nhưng có xu hướng tiến triển nặng dần. Trường hợp nặng bệnh nhân có thể có những biểu hiện như:
Nguyên nhân gây hội chứng SIADH
Ung thư, đặc biệt là ung thư phổi, là nguyên nhân phổ biến nhất gây hội chứng SIADH. SIADH cũng có thể gây ra do khối u ở phần đầu và cổ. Những nguyên nhân khác có thể gây tăng tiết ADH không thích hợp bao gồm:
Chẩn đoán SIADH
Bác sỹ sẽ hỏi về tiền sử bệnh cũng như các triệu chứng hiện đang gặp phải. Bạn cũng cần cung cấp thông tin về các loại thuốc kê đơn và không kê đơn cũng như thực phẩm chức năng đang sử dụng. Việc chẩn đoán thường bắt đầu bằng việc thăm khám lâm sàng. Thu mẫu nước tiểu có thể cần thiết trong trường hợp này.
Xét nghiệm máu đo nồng độ hormon ADH lưu thông trong máu là xét nghiệm quan trọng. Theo Viện y tế quốc gia Hoa Kỳ (NIH), giá trị bình thường của ADH dao động từ 1-5 picogram/ml (NIH, 2011). Nồng độ ADH tăng cao có thể là dấu hiệu của SIADH.
Bước tiếp theo đó là chẩn đoán nguyên nhân gây ra hội chứng SIADH.
Điều trị
Chỉ định điều trị đầu tiên đó là hạn chế lượng dịch lỏng đưa vào cơ thể để giảm phù. Một số loại thuốc được sử dụng bao gồm các thuốc lợi tiểu furosemide (Lasix) và thuốc ức chế ADH như demeclocycline.
Ngoài ra cần chữa trị tận gốc nguyên nhân gây bệnh. Nếu bệnh nhân được chẩn đoán mắc ung thư, chỉ định điều trị có thể bao gồm phẫu thuật, hóa trị hoặc xạ trị.
Tiên lượng bệnh
Triển vọng điều trị của hội chứng này sẽ phụ thuộc chủ yếu vào nguyên nhân gây bệnh.
Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.
Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT ngày 17/11/2026: Bổ nhiệm Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế. Thời hạn giữ chức vụ là 05 năm.
Sau một đêm ngủ, cơ thể trẻ đã trải qua nhiều giờ không được cung cấp năng lượng. Các nghiên cứu cho thấy việc ăn sáng có liên quan đến kết quả tốt hơn ở các bài kiểm tra trí nhớ và sự chú ý, đặc biệt ở những trẻ có tình trạng dinh dưỡng kém.
Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.
Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?
Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.
Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.
Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.