Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những cách dự phòng ung thư đại trực tràng tốt nhất

Ung thư đại trực tràng thường sẽ có thể xuất hiện khi bước vào tuổi 50. Tuy nhiên, trước giai đoạn này, bạn có thể làm gì để dự phòng ung thư? Tin tốt là bạn có thể làm được rất nhiều việc.

Những cách dự phòng ung thư đại trực tràng tốt nhất

Ung thư đại trực tràng có thể được dự phòng khi thực hiện một vài biện pháp đơn giản dưới đây:

Thỉnh thoảng sử dụng aspirin

Các thuốc chống viêm không chứa steroid (NSAIDs), ví dụ như aspirin, được cho là có thể làm giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng. Tuy nhiên, việc thường xuyên sử dụng những loại thuốc này có thể gây ra các vấn đề nghiêm trọng, ví dụ như chảy máu đường tiêu hóa. Những người có nguy cơ nhồi máu cơ tim cao có thể sử dụng aspirin hàng ngày, nhưng nếu sử dụng aspirin với liều cao để dự phòng ung thư đại trực tràng, thì nguy cơ có thể sẽ cao hơn lợi ích mà việc này mang lại. Cũng chỉ có những người có nguy cơ ung thư đại tràng rất cao mới cần cân nhắc đến việc sử dụng NSAIDs để dự phòng ung thư.

Không hút thuốc lá

Đa số mọi người đều biết rằng, hút thuốc lá có thể gây ung thư phổi và nhồi máu cơ tim, nhưng lại không biết rằng, hút thuốc lá có thể làm tăng nguy cơ bị ung thư đại trực tràng. Người hút thuốc có nguy cơ bị mắc ung thư đại trực tràng cao hơn 18% và có nguy cơ tử vong vì ung thư đại trực tràng cao hơn 25% so với những người không hút thuốc. Một phân tích năm 2009 được tiến hành bởi Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ chỉ ra rằng, những người đã từng hút thuốc lá trong vòng 40 năm hoặc chưa bao giờ cai thuốc lá khi ở tuổi 40 sẽ có nguy cơ bị ung thư đại trực tràng cao hơn từ 30-50%.

Tránh ăn thịt đỏ

Thịt đỏ có vẻ như là món ăn không được tốt cho hệ tiêu hóa của bạn lắm. Rất nhiều nghiên cứu đã chỉ ra mối liên hệ giữa việc tiêu thụ thịt đỏ và tăng nguy cơ ung thư đại trực ràng, đặc biệt là thịt đỏ chế biến sẵn, có nhiều muối, hun khói hoặc đã qua xử lý như xúc xích, hotdog. Nếu bạn không thể sống được nếu không ăn thịt đỏ, thì bạn nên hạn chế lượng thịt đỏ mà mình tiêu thụ xuống dưới 2 lần/tuần, mỗi lần không quá 110g thịt, và cố gắng hãy chọn các miếng thịt nạc, đã cắt bỏ mỡ và cố gắng không nướng thịt.

Không uống quá nhiều rượu

Uống quá nhiều rượu sẽ làm tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng của bạn. Một phân tích năm 2010 chứng minh rằng, những người uống từ 2-3 ly rượu/ngày sẽ có nguy cơ bị ung thư đại trực tràng cao hơn 21% so với những người không bao giờ uống rượu hoặc thỉnh thoảng mới uống. Những người uống nhiều hơn 4 ly/ngày có nguy cơ cao hơn 52%. Và điều này đúng cho mọi loại đồ uống có cồn. Nguyên nhân một phần của việc tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng là vì những người uống nhiều thường sẽ có ít lượng axit folic hơn (axit folic có thể giúp bảo vệ bạn khỏi bệnh ung thư). Nếu bạn sử dụng đồ uống có cồn, tốt nhất, bạn nên uống đúng như lượng khuyến nghị là 1 ly/ngày với nữ và 2 ly/ngày với nam.

Bổ sung đủ canxi và vitamin D

Bổ sung đủ canxi và vitamin D có thể giúp dự phòng tình trạng ung thư đại trực tràng, nhưng bạn cũng không nên lạm dụng 2 chất này. Bạn chỉ cần bổ sung đủ lượng vitamin D và canxi theo khuyến nghị là được. Lượng canxi khuyến nghị cho phụ nữ 19-50 tuổi và nam giới 19-70 tuổi là 1000mg, và +50mg cho nam giới trên 70 tuổi và nữ giới itrên 50 tuổi. Lượng vitamin D khuyến nghị là 600IU/ngày với nam giới và nữ giới dưới 70 tuổi và 800IU/ngày với những người trên 70 tuổi.

Theo dõi số đo vòng 2 của bạn

Béo phì có liên quan đến nguy cơ ung thư đại trực tràng, đặc biệt là với nam giới. Và có một số bằng chứng cho thấy rằng, béo bụng là yếu tố nguy cơ quan trọng nhất. Nam giới dưới 50 tuổi bị béo bụng thì nguy cơ có các tế bào tiền ung thư đại trực tràng cũng tương đương với nam giới gầy trên 50 tuổi, theo kết quả của một nghiên cứu năm 2010. Và vì béo bụng cũng làm tăng nguy cơ mắc phải rất nhiều bệnh lý khác, từ bệnh tim mạch cho đến bệnh tiểu đường, nên bạn cần phải giảm số đo vòng bụng của bạn.

Ăn mâm xôi đen

Mặc dù các bằng chứng về lợi ích của việc ăn mâm xôi đen không thuyết phục bằng các bằng chứng về lợi ích của việc cai thuốc lá, nhưng cũng đã có một vài nghiên cứu trong phòng thí nghiệm chỉ ra rằng, ăn mâm xôi đen có thể làm giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng của bạn. Và không chỉ có mâm xôi đen, ăn đa dạng trái cây và rau xanh nói chung có thể làm giảm nhẹ nguy cơ bị ung thư đại trực tràng của bạn, trong khi ăn không đủ trái cây và rau xanh có thể sẽ làm nguy cơ ung thư tăng lên. Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ khuyến nghị, bạn nên ăn từ 5 khẩu phần trái cây và rau xanh trở lên mỗi ngày.

Luyện tập

Nếu bạn thực sự muốn giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng của bạn xuống, thì hãy tích cực luyện tập. Có những bằng chứng rất mạnh mẽ chỉ ra rằng, luyện tập thể thao sẽ làm giảm nguy cơ ung thư và polyp đại trực tràng, và lối sống thụ động sẽ làm tăng những nguy cơ này. Một nghiên cứu chỉ ra rằng, luyện tập có thể làm giảm nguy cơ ung thư đại tràng đi 25% mặc dù luyện tập có vẻ như không liên quan đến ung thư trực tràng. Vậy thì bạn nên luyện tập ở mức nào? Hãy luyện tập ở mức độ trung bình hoặc nặng ít nhất 30 phút/lần, ít nhất 5 ngày/tuần, theo khuyến nghị của Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ. Lợi ích mà bạn thu được sẽ lớn hơn nếu bạn luyện tập 45-60 phút mỗi lần.

Khám sàng lọc

Sàng lọc ung thư đại trực tràng là một trong số rất ít loại sàng lọc có thể dự phòng được bệnh ung thư. Khám sàng lọc nên được bắt đầu khi bạn 50 tuổi và các lựa chọn bao gồm nội soi đại tràng, nội soi đại tràng sigma, và xét nghiệm máu trong phân. Mặc dù xét nghiệm máu trong phân không phải là loại xét nghiệm đặc hiệu để phát hiện ung thư đại trực tràng (như nội soi đại tràng) nhưng nếu được tiến hành đúng thì cũng có thể làm giảm nguy cơ mắc và tử vong do ung thư đại trực tràng. Cũng có rất nhiều lựa chọn khác dành cho bạn, phụ thuộc vào vấn đề cũng như mong muốn của từng người.

Biết rõ về tiền sử gia đình

Yếu tố di truyền đóng một vai trò quan trọng trong ung thư đại trực tràng, Khoảng 20% số người bị ung thư đại trực tràng có người thân cũng mắc căn bệnh này. Bạn nên tìm hiểu xem trong số những người thân của mình, có ai bị ung thư đại trực tràng hoặc polyp hay không. Nếu có, bạn cũng nên tìm hiểu về việc họ mắc bệnh khi bao nhiêu tuổi. Nếu những người thân nhất của bạn (bố mẹ, anh chị em hoặc con cái) mắc bệnh trước tuổi 60 hoặc có nhiều hơn 1 người trong số những người này mắc bệnh, thì bạn nên được khám sàng lọc ung thư đại trực tràng sớm hơn, ngay từ khi 40 tuổi, hoặc sớm hơn 10 năm so với tuổi mà người thân của bạn được chẩn đoán mắc bệnh.

Cân nhắc đến việc tư vấn di truyền

Khoảng 10% số trường hợp ung thư đại trực tràng là do khiếm khuyến hoặc đột biến trong gen. Ung thư đại trực tràng di truyền không polyp và đa polyp trực tràng gia đình là hai dạng ung thư đại trực tràng thường liên quan đến gen nhất. Nếu bạn có người thân nhất bị ung thư đại trực tràng hoặc các loại ung thư liên quan, ví dụ như lạc nội mạc tử cung, và nếu bệnh xuất hiện ở ít nhất 2 thế hệ trong gia đình bạn, thì bạn nên trao đổi với bác sỹ về xét nghiệm gen gây ung thư đại tràng của mình. Trong nhiều trường hợp, bạn sẽ cần tiến hành nhiều xét nghiệm và thậm chí là cả phẫu thuật nữa.

Uống trà xanh

Có một vài báo cáo cho thấy rằng trà xanh có thể giúp dự phòng ung thư, nhưng thông tin vẫn còn có rất nhiều tranh cãi. Một nghiên cứu trên nam giới Trung Quốc vào năm 2011 chỉ ra rằng những người thường xuyên uống trà xanh sẽ giảm được khoảng 54% nguy cơ ung thư đại trực tràng. Các nghiên cứu vẫn đang được tiến hành để xác định vai trò của trà xanh trong việc dự phòng nhiều loại ung thư khác nhau, bao gồm cả ung thư phổi và ung thư tụy. Mặc dù kết luận chính thức vẫn chưa được đưa ra, nhưng việc uống trà xanh được coi là khá an toàn, do vậy, bạn có thể uống trà xanh ở mức độ vừa phải vì biết đâu, lại có thể giảm được nguy cơ ung thư đại trực tràng thì sao?

Thông tin thêm trong bài viết: 5 dấu hiệu ung thư đại trực tràng phụ nữ cần chú ý

 

Liên Hương - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (theo Health)
Bình luận
Tin mới
  • 06/02/2026

    Những xét nghiệm máu được dùng để chẩn đoán thiếu máu

    Có một số loại xét nghiệm máu có thể được sử dụng để chẩn đoán thiếu máu. Trong đó công thức máu toàn phần là xét nghiệm phổ biến nhất, các loại xét nghiệm khác tuy ít phổ biến hơn nhưng cũng có thể hữu ích trong việc giúp xác định nguyên nhân gây thiếu máu. Cùng tìm hiểu về những loại xét nghiệm này qua bài viết sau!

  • 05/02/2026

    Rượu bia - Kẻ thù thầm lặng phá hoại sức khỏe sinh lý nam giới

    Theo thống kê từ Tổ chức Y tế Thế giới, năm 2019 có tới 2,6 triệu ca tử vong do tiêu thụ rượu, trong đó 2 triệu ca là nam giới.

  • 05/02/2026

    Đăng ký tham gia tập huấn trực tuyến: Phòng chống tai nạn thương tích trong dịp Tết Nguyên đán

    Dịp Tết Nguyên đán là thời điểm gia tăng các hoạt động giao thương, đi lại và sinh hoạt cộng đồng. Đây cũng là giai đoạn tiềm ẩn nhiều nguy cơ về tai nạn thương tích (TNTT) trong đời sống hàng ngày.

  • 05/02/2026

    Phòng ngừa các bệnh do rượu bia mùa lễ hội: Uống có trách nhiệm

    Mùa lễ hội là dịp để mọi người quây quần, gặp gỡ và chia sẻ niềm vui bên những bữa tiệc. Tuy nhiên, việc tiêu thụ rượu bia không kiểm soát trong những sự kiện này có thể dẫn đến nhiều hệ lụy nghiêm trọng cho sức khỏe và an toàn. Từ các bệnh lý mạn tính như xơ gan, bệnh tim mạch đến những tai nạn giao thông đáng tiếc, tác hại rượu bia không chỉ ảnh hưởng đến cá nhân mà còn gây tổn thất cho xã hội. Để tận hưởng mùa lễ hội một cách an toàn, việc uống rượu an toàn và phòng say xỉn là điều cần thiết. Hãy là người uống có trách nhiệm !

  • 04/02/2026

    Thực phẩm bẩn có thể gây ra những bệnh ung thư nào?

    Việc sử dụng thực phẩm bẩn trong thời gian dài làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh ung thư trong đó có ung thư dạ dày, đại tràng và ung thư vòm họng.

  • 04/02/2026

    Những điều cha mẹ cần biết về rối loạn tiêu hóa ở trẻ

    Mùa xuân là thời điểm trẻ nhỏ thường đối mặt với nhiều nguy cơ về sức khỏe đường ruột do sự thay đổi đột ngột trong chế độ ăn uống và sinh hoạt. Sự kết hợp giữa các bữa tiệc tùng dịp lễ Tết và điều kiện môi trường nồm ẩm đặc trưng của mùa xuân tạo cơ hội cho các tác nhân gây hại tấn công hệ tiêu hóa non nớt của trẻ. Để giúp phụ huynh có cái nhìn đầy đủ và chủ động bảo vệ sức khỏe cho con trẻ trong giai đoạn này, hãy cùng Viện Y học ứng dụng Việt Nam tìm hiểu nguyên nhân cũng như các biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

  • 03/02/2026

    Không khí ô nhiễm tàn phá làn da như thế nào?

    Ô nhiễm không khí không chỉ ảnh hưởng đến phổi mà còn gây tổn hại sâu sắc cho làn da. Bụi mịn và khí độc có thể khiến da lão hóa sớm, viêm nhiễm và mất hàng rào bảo vệ tự nhiên.

  • 03/02/2026

    Vụ "hô biến" thịt hết hạn vào trường học: Quy trình an toàn đứt gãy ở đâu?

    TS.BS Trương Hồng Sơn nhận định, quy trình an toàn thực phẩm bị đứt gãy thường là kết quả của thiếu minh bạch, thiếu kiểm tra độc lập và thiếu hệ thống quản lý.

Xem thêm