Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những cách dự phòng ung thư đại trực tràng tốt nhất

Ung thư đại trực tràng thường sẽ có thể xuất hiện khi bước vào tuổi 50. Tuy nhiên, trước giai đoạn này, bạn có thể làm gì để dự phòng ung thư? Tin tốt là bạn có thể làm được rất nhiều việc.

Những cách dự phòng ung thư đại trực tràng tốt nhất

Ung thư đại trực tràng có thể được dự phòng khi thực hiện một vài biện pháp đơn giản dưới đây:

Thỉnh thoảng sử dụng aspirin

Các thuốc chống viêm không chứa steroid (NSAIDs), ví dụ như aspirin, được cho là có thể làm giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng. Tuy nhiên, việc thường xuyên sử dụng những loại thuốc này có thể gây ra các vấn đề nghiêm trọng, ví dụ như chảy máu đường tiêu hóa. Những người có nguy cơ nhồi máu cơ tim cao có thể sử dụng aspirin hàng ngày, nhưng nếu sử dụng aspirin với liều cao để dự phòng ung thư đại trực tràng, thì nguy cơ có thể sẽ cao hơn lợi ích mà việc này mang lại. Cũng chỉ có những người có nguy cơ ung thư đại tràng rất cao mới cần cân nhắc đến việc sử dụng NSAIDs để dự phòng ung thư.

Không hút thuốc lá

Đa số mọi người đều biết rằng, hút thuốc lá có thể gây ung thư phổi và nhồi máu cơ tim, nhưng lại không biết rằng, hút thuốc lá có thể làm tăng nguy cơ bị ung thư đại trực tràng. Người hút thuốc có nguy cơ bị mắc ung thư đại trực tràng cao hơn 18% và có nguy cơ tử vong vì ung thư đại trực tràng cao hơn 25% so với những người không hút thuốc. Một phân tích năm 2009 được tiến hành bởi Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ chỉ ra rằng, những người đã từng hút thuốc lá trong vòng 40 năm hoặc chưa bao giờ cai thuốc lá khi ở tuổi 40 sẽ có nguy cơ bị ung thư đại trực tràng cao hơn từ 30-50%.

Tránh ăn thịt đỏ

Thịt đỏ có vẻ như là món ăn không được tốt cho hệ tiêu hóa của bạn lắm. Rất nhiều nghiên cứu đã chỉ ra mối liên hệ giữa việc tiêu thụ thịt đỏ và tăng nguy cơ ung thư đại trực ràng, đặc biệt là thịt đỏ chế biến sẵn, có nhiều muối, hun khói hoặc đã qua xử lý như xúc xích, hotdog. Nếu bạn không thể sống được nếu không ăn thịt đỏ, thì bạn nên hạn chế lượng thịt đỏ mà mình tiêu thụ xuống dưới 2 lần/tuần, mỗi lần không quá 110g thịt, và cố gắng hãy chọn các miếng thịt nạc, đã cắt bỏ mỡ và cố gắng không nướng thịt.

Không uống quá nhiều rượu

Uống quá nhiều rượu sẽ làm tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng của bạn. Một phân tích năm 2010 chứng minh rằng, những người uống từ 2-3 ly rượu/ngày sẽ có nguy cơ bị ung thư đại trực tràng cao hơn 21% so với những người không bao giờ uống rượu hoặc thỉnh thoảng mới uống. Những người uống nhiều hơn 4 ly/ngày có nguy cơ cao hơn 52%. Và điều này đúng cho mọi loại đồ uống có cồn. Nguyên nhân một phần của việc tăng nguy cơ ung thư đại trực tràng là vì những người uống nhiều thường sẽ có ít lượng axit folic hơn (axit folic có thể giúp bảo vệ bạn khỏi bệnh ung thư). Nếu bạn sử dụng đồ uống có cồn, tốt nhất, bạn nên uống đúng như lượng khuyến nghị là 1 ly/ngày với nữ và 2 ly/ngày với nam.

Bổ sung đủ canxi và vitamin D

Bổ sung đủ canxi và vitamin D có thể giúp dự phòng tình trạng ung thư đại trực tràng, nhưng bạn cũng không nên lạm dụng 2 chất này. Bạn chỉ cần bổ sung đủ lượng vitamin D và canxi theo khuyến nghị là được. Lượng canxi khuyến nghị cho phụ nữ 19-50 tuổi và nam giới 19-70 tuổi là 1000mg, và +50mg cho nam giới trên 70 tuổi và nữ giới itrên 50 tuổi. Lượng vitamin D khuyến nghị là 600IU/ngày với nam giới và nữ giới dưới 70 tuổi và 800IU/ngày với những người trên 70 tuổi.

Theo dõi số đo vòng 2 của bạn

Béo phì có liên quan đến nguy cơ ung thư đại trực tràng, đặc biệt là với nam giới. Và có một số bằng chứng cho thấy rằng, béo bụng là yếu tố nguy cơ quan trọng nhất. Nam giới dưới 50 tuổi bị béo bụng thì nguy cơ có các tế bào tiền ung thư đại trực tràng cũng tương đương với nam giới gầy trên 50 tuổi, theo kết quả của một nghiên cứu năm 2010. Và vì béo bụng cũng làm tăng nguy cơ mắc phải rất nhiều bệnh lý khác, từ bệnh tim mạch cho đến bệnh tiểu đường, nên bạn cần phải giảm số đo vòng bụng của bạn.

Ăn mâm xôi đen

Mặc dù các bằng chứng về lợi ích của việc ăn mâm xôi đen không thuyết phục bằng các bằng chứng về lợi ích của việc cai thuốc lá, nhưng cũng đã có một vài nghiên cứu trong phòng thí nghiệm chỉ ra rằng, ăn mâm xôi đen có thể làm giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng của bạn. Và không chỉ có mâm xôi đen, ăn đa dạng trái cây và rau xanh nói chung có thể làm giảm nhẹ nguy cơ bị ung thư đại trực tràng của bạn, trong khi ăn không đủ trái cây và rau xanh có thể sẽ làm nguy cơ ung thư tăng lên. Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ khuyến nghị, bạn nên ăn từ 5 khẩu phần trái cây và rau xanh trở lên mỗi ngày.

Luyện tập

Nếu bạn thực sự muốn giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng của bạn xuống, thì hãy tích cực luyện tập. Có những bằng chứng rất mạnh mẽ chỉ ra rằng, luyện tập thể thao sẽ làm giảm nguy cơ ung thư và polyp đại trực tràng, và lối sống thụ động sẽ làm tăng những nguy cơ này. Một nghiên cứu chỉ ra rằng, luyện tập có thể làm giảm nguy cơ ung thư đại tràng đi 25% mặc dù luyện tập có vẻ như không liên quan đến ung thư trực tràng. Vậy thì bạn nên luyện tập ở mức nào? Hãy luyện tập ở mức độ trung bình hoặc nặng ít nhất 30 phút/lần, ít nhất 5 ngày/tuần, theo khuyến nghị của Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ. Lợi ích mà bạn thu được sẽ lớn hơn nếu bạn luyện tập 45-60 phút mỗi lần.

Khám sàng lọc

Sàng lọc ung thư đại trực tràng là một trong số rất ít loại sàng lọc có thể dự phòng được bệnh ung thư. Khám sàng lọc nên được bắt đầu khi bạn 50 tuổi và các lựa chọn bao gồm nội soi đại tràng, nội soi đại tràng sigma, và xét nghiệm máu trong phân. Mặc dù xét nghiệm máu trong phân không phải là loại xét nghiệm đặc hiệu để phát hiện ung thư đại trực tràng (như nội soi đại tràng) nhưng nếu được tiến hành đúng thì cũng có thể làm giảm nguy cơ mắc và tử vong do ung thư đại trực tràng. Cũng có rất nhiều lựa chọn khác dành cho bạn, phụ thuộc vào vấn đề cũng như mong muốn của từng người.

Biết rõ về tiền sử gia đình

Yếu tố di truyền đóng một vai trò quan trọng trong ung thư đại trực tràng, Khoảng 20% số người bị ung thư đại trực tràng có người thân cũng mắc căn bệnh này. Bạn nên tìm hiểu xem trong số những người thân của mình, có ai bị ung thư đại trực tràng hoặc polyp hay không. Nếu có, bạn cũng nên tìm hiểu về việc họ mắc bệnh khi bao nhiêu tuổi. Nếu những người thân nhất của bạn (bố mẹ, anh chị em hoặc con cái) mắc bệnh trước tuổi 60 hoặc có nhiều hơn 1 người trong số những người này mắc bệnh, thì bạn nên được khám sàng lọc ung thư đại trực tràng sớm hơn, ngay từ khi 40 tuổi, hoặc sớm hơn 10 năm so với tuổi mà người thân của bạn được chẩn đoán mắc bệnh.

Cân nhắc đến việc tư vấn di truyền

Khoảng 10% số trường hợp ung thư đại trực tràng là do khiếm khuyến hoặc đột biến trong gen. Ung thư đại trực tràng di truyền không polyp và đa polyp trực tràng gia đình là hai dạng ung thư đại trực tràng thường liên quan đến gen nhất. Nếu bạn có người thân nhất bị ung thư đại trực tràng hoặc các loại ung thư liên quan, ví dụ như lạc nội mạc tử cung, và nếu bệnh xuất hiện ở ít nhất 2 thế hệ trong gia đình bạn, thì bạn nên trao đổi với bác sỹ về xét nghiệm gen gây ung thư đại tràng của mình. Trong nhiều trường hợp, bạn sẽ cần tiến hành nhiều xét nghiệm và thậm chí là cả phẫu thuật nữa.

Uống trà xanh

Có một vài báo cáo cho thấy rằng trà xanh có thể giúp dự phòng ung thư, nhưng thông tin vẫn còn có rất nhiều tranh cãi. Một nghiên cứu trên nam giới Trung Quốc vào năm 2011 chỉ ra rằng những người thường xuyên uống trà xanh sẽ giảm được khoảng 54% nguy cơ ung thư đại trực tràng. Các nghiên cứu vẫn đang được tiến hành để xác định vai trò của trà xanh trong việc dự phòng nhiều loại ung thư khác nhau, bao gồm cả ung thư phổi và ung thư tụy. Mặc dù kết luận chính thức vẫn chưa được đưa ra, nhưng việc uống trà xanh được coi là khá an toàn, do vậy, bạn có thể uống trà xanh ở mức độ vừa phải vì biết đâu, lại có thể giảm được nguy cơ ung thư đại trực tràng thì sao?

Thông tin thêm trong bài viết: 5 dấu hiệu ung thư đại trực tràng phụ nữ cần chú ý

 

Liên Hương - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (theo Health)
Bình luận
Tin mới
  • 30/03/2026

    11 loại thực phẩm có nhiều lợi ích cho huyết áp hơn củ dền

    Củ dền rất giàu nitrat, giúp làm giãn mạch máu và hỗ trợ huyết áp khỏe mạnh nhưng có một số loại thực phẩm khác mang lại nhiều lợi ích không kém.

  • 30/03/2026

    Giải pháp khoa học xử lý nấm mốc tường nhà trong mùa nồm ẩm

    Mùa nồm, hay hiện tượng ngưng tụ hơi nước do độ ẩm không khí vượt ngưỡng bão hòa (thường trên 90%), tạo điều kiện lý tưởng cho các loài vi nấm như Aspergillus hoặc Cladosporium phát triển mạnh mẽ trên bề mặt tường.

  • 29/03/2026

    8 lợi ích sức khỏe bất ngờ của cá khoai

    Cá khoai là một loại cá nước mặn được đánh giá cao vì có hàm lượng protein cao và ít chất béo. Nó cũng chứa nhiều khoáng chất thiết yếu hỗ trợ các chức năng hàng ngày của cơ thể. Dưới đây là 8 lợi ích của cá khoai trong chế độ ăn uống.

  • 28/03/2026

    7 điều có thể xảy ra với cơ thể người không ăn rau và trái cây

    Có một số người không thích ăn rau và trái cây. Mặc dù sức khỏe có thể vẫn bình thường nhưng về lâu dài thói quen ăn uống này làm tăng nguy cơ mắc các bệnh mạn tính.

  • 28/03/2026

    Vì sao flavonoids quan trọng đối với cơ thể?

    Flavonoids là một nhóm hợp chất thực vật (phytonutrients) được tìm thấy rộng rãi trong trái cây, rau củ, trà và rượu vang đỏ. Chúng đóng vai trò cốt lõi trong việc duy trì sức khỏe.

  • 28/03/2026

    Gia vị: Nên bảo quản ở đâu và khi nào nên vứt bỏ?

    Các kệ siêu thị ngày nay tràn ngập đủ loại gia vị giúp món ăn của bạn thêm bắt mắt và đậm đà. Mỗi loại gia vị có thời gian và cách bảo quản khác nhau. Bạn nên nắm được những quy tắc đó nếu không muốn những lọ gia vị của mình bị lãng phí phải bỏ đi. Hướng dẫn dưới đây sẽ giúp bạn biết nên bảo quản những loại gia vị quen thuộc (và cả những loại bạn muốn thử) ở đâu, cũng như thời gian sử dụng an toàn của chúng.

  • 27/03/2026

    Dinh dưỡng cân bằng giúp da đẹp, dáng xinh

    Trong hành trình chinh phục vẻ đẹp toàn diện, chúng ta thường mải mê tìm kiếm những dòng mỹ phẩm đắt tiền hay những bài tập cường độ cao để có da đẹp, dáng xinh mà quên mất rằng gốc rễ của một làn da rạng rỡ và một vóc dáng thanh mảnh nằm chính ở sự cân bằng năng lượng từ bên trong.

  • 27/03/2026

    VIAM clinic đồng hành cùng phát triển toàn diện cho trẻ em Việt

    Sau 8 năm hoạt động, VIAM Clinic – đơn vị trực thuộc Viện Y học Ứng dụng Việt Nam – đã triển khai các hoạt động thăm khám và tư vấn dinh dưỡng cho trẻ em theo hướng chuyên sâu và cá thể hóa.

Xem thêm