Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Mối nguy hiểm tiềm tàng: Dị ứng với thực phẩm

Các chất gây dị ứng chính có trong thức ăn thường là các protein có nguồn gốc từ động vật và thực vật, các protein này thường bền vững với nhiệt độ.

Dị ứng thực phẩm ở trẻ em

Một em bé gái 4 tuổi sau khi ăn kem có chứa nhiều sữa đã lên cơn hen khó thở dữ dội và phải vào cấp cứu trong bệnh viện. Một tháng sau sau khi ăn uống sữa em bé đó lại lên cơn hen nặng kèm theo nổi mề đay khắp cả người và cũng phải nhập viện điều trị hơn một tuần mới hết. Rất nhiều người kể cả bố mẹ cháu bé cũng không biết nguyên nhân tại sao, ngay cả một số nhân viên Y tế cũng không hình dung hết tác hại của bệnh này.

Bệnh khá nguy hiểm và hay xảy ra ở trẻ em

Đã có nhiều công trình nghiên cứu Y học trên thế giới cho thấy rằng tình trạng dị ứng với thức ăn ở trẻ em chiếm một tỉ lệ khá cao từ 6 - 8% số trẻ từ 2 - 10 tuổi. Trong khi đó, số người lớn bị dị ứng với thức ăn chỉ chiếm chưa đến 3%. Hơn thế nữa, các biểu hiện về dị ứng ở trẻ em thường trầm trọng và rầm rộ hơn ở người lớn.

di-ung-thuc-pham

Ảnh minh họa

Các chất gây dị ứng chính có trong thức ăn thường là các protein có nguồn gốc từ động vật và thực vật, các protein này thường bền vững với nhiệt độ. Do đó, mặc dù đã được nấu chín ở nhiệt độ cao, chúng vẫn giữ nguyên cấu trúc và hoạt tính gây dị ứng cho con người. Ngoài ra, các chất protein này còn không bị phân hủy bởi men tiêu hóa và chất acid của dịch dạ dày.

Bệnh có thể diễn tiến từ các thể nhẹ như chỉ nổi mề đay, nặng hơn là các tình trạng viêm phế quản dạng hen trong đó tình trạng co thắt phế quản và phù thanh môn gây khó thở dữ dội có thể xảy ra. Một số trường hợp bệnh nhân có thể sốc phản vệ (giống như sốc thuốc kháng sinh) và đưa đến tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.

Biểu hiện của bệnh

Các loại thức ăn khác nhau thường gây ra tình trạng dị ứng cho từng lứa tuổi khác nhau. Người ta thấy rằng, sữa, trứng gà và đậu phộng thường gây ra dị ứng cho trẻ em. Còn nghêu sò, cá biển, đậu phộng... hay gây ra dị ứng cho người lớn. Phần lớn các trường hợp dị ứng với thức ăn đều xảy ra trong lần ăn đầu tiên. Điều này gây nhiều khó khăn cho việc phòng ngừa và điều trị dị ứng với thực phẩm.

Các biểu hiện thường gặp nhất của dị ứng với thực phẩm là tình trạng tổn thương ở da như: nổi mề đay ở da, hoặc đỏ bừng mặt, phù mạch và tình trạng trở nặng của bệnh chàm. Một số trường hợp gây ra các triệu chứng tiêu hóa như nôn ói, đau quặn bụng và tiêu chảy làm dễ nhầm với tình trạng rối loạn tiêu hóa hay nhiễm độc thức ăn. Các biểu hiện về hô hấp thường nặng hơn như viêm mũi dị ứng, viêm phế quản dạng hen và phù nề thanh quản gây khó thở nhiều khi rất dữ dội. Trong một số ít các trường hợp dị ứng thực phẩm có thể gây sốc phản vệ và gây chết người nhất là ở những trẻ em dưới 2 tuổi.

Dị ứng thực phẩm đôi khi có khi biểu hiện rất mơ hồ và nhẹ nhàng như tình trạng chán ghét thức ăn, thay đổi khí sắc sau khi ăn... Tình trạng này cũng hay xảy ra ở trẻ em khiến nhiều bậc cha mẹ thấy con mình không muốn ăn mà không thể tìm ra nguyên nhân, càng ép ăn trẻ càng chán ăn một hay vài loại thực phẩm nào đó. Hiện tượng trên kéo dài lâu ngày có thể đưa đến tình trạng suy dinh dưỡng.

Cách phòng ngừa dị ứng thực phẩm

Phòng bệnh như thế nào?

Việc đầu tiên là phải nghĩ đến tình trạng dị ứng thực phẩm kể cả ở những người lớn tuổi. Tuy nhiên, vấn đề không phải là đơn giản vì biểu hiện của tình trạng dị ứng thực phẩm rất đa dạng và hiện nay còn có nhiều người kể cả thầy thuốc vẫn chưa nắm vững và chưa hiểu rõ các tình trạng dị ứng thực phẩm.

Kế đến là nên tránh không dùng loại thực phẩm gây dị ứng, có những trường hợp xác định khá dễ dàng như dị ứng cá ngừ. Nhưng cũng có nhiều không thể xác định được loại thực phẩm gây dị ứng vì bệnh nhân ăn nhiều loại thức ăn và cũng có lúc không bị dị ứng. Những trường hợp này phải được xác định bằng test tiêm dưới da khá phức tạp mà hiện nay không phải là phòng khám hay bệnh viện nào cũng có.

Việc giải dị ứng bằng vắc-xin chủng ngừa cũng đã được nhiều nước tiên tiến trên thế giới áp dụng và cũng có hiệu quả. Để đề phòng những trường hợp nặng có thể gây tử vong, bệnh nhân và người nhà khi thấy bệnh nhân có các biểu hiện đặc biệt như khó thở dữ dội, truỵ tim mạch… cần phải đưa đến ngay các cơ sở Y tế có phương tiên cấp cứu sốc phản vệ để được cấp cứu kịp thời.

PGS.TS.Nguyễn Hoài Nam - Theo Sức khỏe & Đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 20/04/2024

    Chảy máu trong thai kỳ - Hiện tượng phổ biến nhưng đừng xem thường

    Chảy máu trong thời kỳ mang thai là một hiện tượng thường gặp, đặc biệt là trong 3 tháng đầu. Tuy nhiên, đôi khi đây có thể là dấu hiệu của một vấn đề nghiêm trọng.

  • 20/04/2024

    Những tác hại khi nằm ngủ gối cao

    Lựa chọn một chiếc gối với độ cao phù hợp sẽ mang lại cho bạn một giấc ngủ ngon, cải thiện tư thế và giảm đau lưng, mỏi cổ. Dưới đây là một số vấn đề về sức khỏe khi nằm gối quá cao hoặc kê nhiều gối trong thời gian dài.

  • 20/04/2024

    Cách giúp đỡ người tự gây thương tích

    Khi người bạn yêu thương đang tự gây thương tích, những dấu hiệu tưởng chừng dễ dàng nhận biết thường bị bỏ qua. Đó thường là một hành vi bí mật, được giấu bởi lớp quần áo hoặc dưới lí do như những vết thương từ thể thao và các hoạt động khác. Hỗ trợ, giúp đỡ nhiệt tình và thấu hiểu, lắng nghe một cách không phê phán, bạn có thể học cách giúp đỡ người đang tự gây thương tích.

  • 19/04/2024

    Phát hiện ung thư dạ dày bằng hơi thở

    Hơi thở có mùi khiến cho bạn cảm thấy xấu hổ. Nhưng việc kiểm tra hơi thở nhanh ngoài việc có thể giúp bạn thoát khỏi nhiều tình huống khó xử còn có thể cứu mạng bạn. Theo một nghiên cứu, công nghệ kiểm tra hơi thở có thể phát hiện ung thư dạ dày ở giai đoạn sớm nhất .

  • 19/04/2024

    Đưa con đến viện ngay nếu con có dấu hiệu này khi mắc cúm B

    Cúm B là một loại cúm mùa do virus, thường gây nhiễm trùng đường hô hấp. Phần lớn khi trẻ mắc cúm B nhẹ sẽ tự khỏi, tuy nhiên virus cũng có thể gây biến chứng nghiêm trọng. Nếu trẻ mắc cúm B có các dấu hiệu nguy hiểm dưới đây, cha mẹ cần đưa con đến viện ngay để điều trị.

  • 19/04/2024

    5 bệnh tự miễn thường gặp mà bạn cần biết

    Hệ thống miễn dịch của chúng ta có vai trò chính là nhận diện và bảo vệ cơ thể khỏi các tác nhân gây bệnh như vi khuẩn, virus và nấm. Tuy nhiên, đôi khi, các thành phần của hệ thống miễn dịch lại nhầm lẫn phản ứng với các protein trong cơ thể và gây ra các bệnh tự miễn.

  • 19/04/2024

    Tìm hiểu về các rối loạn tiêu hóa nghiêm trọng ở trẻ em

    Các rối loạn tiêu hóa ở trẻ em là một vấn đề phổ biến mà nhiều gia đình phải đối mặt. Trong bài viết này, chúng ta sẽ tìm hiểu về một số rối loạn tiêu hóa phổ biến ở trẻ, nguyên nhân và cách điều trị.

  • 19/04/2024

    Vì sao không nên uống trà khi ăn thực phẩm giàu sắt?

    Trà không chỉ là thức uống giải khát mà còn có thể mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe. Tuy nhiên, kết hợp trà vào chế độ ăn uống không đúng cách có thể ảnh hưởng đến sự hấp thu sắt của cơ thể, đặc biệt ở người bị thiếu máu do thiếu sắt.

Xem thêm