Lạc nội mạc tử cung là gì?

Dấu hiệu và triệu chứng của lạc nội mạc tử cung

Các triệu chứng lạc nội mạc tử cung có thể bao gồm kinh nguyệt nhiều hoặc đau đớn, đau vùng chậu hoặc bụng, ra máu hoặc chảy máu giữa kỳ kinh, mệt mỏi, tiêu chảy, táo bón và buồn nôn hoặc đầy hơi, đặc biệt là trong kỳ kinh nguyệt. Một số người bị lạc nội mạc tử cung thầm lặng, không có triệu chứng rõ ràng.

Một số phụ nữ bị lạc nội mạc tử cung bị đau vùng chậu nghiêm trọng có thể cản trở các hoạt động hàng ngày như đi vệ sinh và quan hệ tình dục và có thể trầm trọng hơn trong kỳ kinh nguyệt. Dấu hiệu hoặc triệu chứng đầu tiên đối với những phụ nữ khác là khó mang thai.

Cơn đau liên quan đến lạc nội mạc tử cung có thể khác nhau tùy theo từng bệnh nhân. Một số phụ nữ không có triệu chứng; những người khác bị đau hoặc áp lực vùng chậu nghiêm trọng. Mức độ nghiêm trọng của bệnh không liên quan đến mức độ đau. Bạn có thể mắc bệnh ở giai đoạn đầu và cảm thấy đau đớn hơn so với người mắc bệnh ở giai đoạn nặng hơn.

Cơn đau của bạn có thể liên quan đến những khu vực này:

• Đau quặn bụng và đau dữ dội khi hành kinh không đáp ứng với thuốc chống viêm không steroid (NSAID) hoặc thuốc tránh thai. Những cơn đau có thể đột ngột, đau nhói như dao đâm có thể khiến bạn khó thở
• Đau âm ỉ, đau nhói vào khoảng thời gian rụng trứng
• Rối loạn tiêu hóa, bao gồm đầy hơi, tiêu chảy và táo bón. Các triệu chứng trở nên tồi tệ hơn vào khoảng thời gian có kinh
• Đau khi hoạt động tình dục hoặc khi đạt cực khoái
• Đau khi đi vệ sinh nếu nội mạc tử cung trên hoặc xung quanh bàng quang hoặc trực tràng.
• Bệnh lý thần kinh do sưng và sẹo mô. Điều này có thể gây ra chứng đau thần kinh tọa (cơn đau nhói, nóng rát, lan xuống chân, đùi trong hoặc lưng) khiến việc đi lại hoặc thậm chí bắt chéo chân không thoải mái

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ gây lạc nội mạc tử cung

Các chuyên gia không chắc chắn chính xác nguyên nhân gây ra lạc nội mạc tử cung, nhưng có một số giả thuyết như sau:

• Di truyền: Lạc nội mạc tử cung di truyền trong gia đình. Nguy cơ của bạn sẽ cao hơn nếu một hoặc nhiều người thân mắc bệnh này
• Nội tiết tố: Estrogen dư thừa hoặc rối loạn điều hòa nội tiết tố sẽ kích thích sự phát triển của lạc nội mạc tử cung
• Kinh nguyệt ngược dòng - trong đó một số mô bong ra trong kỳ kinh nguyệt chảy ngược qua ống dẫn trứng và vào xương chậu - có liên quan đến lạc nội mạc tử cung. Mặt khác, hầu hết phụ nữ đều trải qua điều này và trong phần lớn trường hợp, nhưng không dẫn đến lạc nội mạc tử cung
• Testosterone trước sinh thấp: Việc thiếu testosterone trong tử cung có thể khiến một số phụ nữ có nguy cơ cao mắc bệnh lạc nội mạc tử cung

Các yếu tố khác có thể liên quan đến nguy cơ phát triển lạc nội mạc tử cung của bạn bao gồm:

• Bắt đầu kỳ kinh nguyệt từ khi còn nhỏ
• Chu kỳ kinh nguyệt hàng tháng ngắn (dưới 27 ngày)
• Chu kỳ kinh nguyệt kéo dài hơn 7 ngày
• Bạn chưa bao giờ sinh con

Chẩn đoán lạc nội mạc tử cung thế nào?

Chẩn đoán và điều trị sớm đặc biệt quan trọng vì bệnh không được điều trị sẽ không khỏi. Nếu không được điều trị toàn diện, lạc nội mạc tử cung có thể gây đau mạn tính cũng như để lại sẹo và vô sinh.

Việc chẩn đoán lạc nội mạc tử cung không phải là điều dễ dàng. Các công cụ chẩn đoán có thể bao gồm khám vùng chậu và xét nghiệm hình ảnh như siêu âm hoặc MRI. Nhưng chẩn đoán xác định cần phải phẫu thuật nội soi, trong đó bác sĩ quan sát sự phát triển của mô hoặc lấy mẫu mô (sinh thiết).

Theo Hiệp hội Y học Sinh sản Hoa Kỳ, lạc nội mạc tử cung có bốn giai đoạn. Giai đoạn 1 và giai đoạn 2 là nhẹ, giai đoạn 3 là trung bình và giai đoạn 4 là nặng. Giai đoạn được xác định bởi vị trí, độ sâu và kích thước của mô.

Các lựa chọn điều trị cho bệnh lạc nội mạc tử cung

Nếu bạn nghi ngờ mình bị lạc nội mạc tử cung, hãy đến gặp bác sĩ phụ khoa. Phương pháp điều trị thích hợp phụ thuộc vào độ tuổi, mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng và liệu có nên mang thai hay không. Đừng trì hoãn việc nói chuyện với bác sĩ về tình trạng đau vùng chậu hoặc bụng dưới hay kinh nguyệt không đều. Bạn không cần phải chịu đựng những triệu chứng này và việc điều trị có thể giúp cải thiện sức khỏe tổng thể và chất lượng cuộc sống của bạn.

Mặc dù bệnh không thể loại bỏ hoàn toàn nhưng thuốc thường là lựa chọn đầu tiên để giảm triệu chứng. Thuốc có thể bao gồm :

• NSAID, để giúp giảm đau
• Kiểm soát nội tiết tố
• Liệu pháp hormone
• Liệu pháp chủ vận hormone giải phóng Gonadotropin (GnRH-a), làm giảm nồng độ estrogen và ngăn chặn kinh nguyệt (chu kỳ kinh nguyệt và khả năng mang thai của bạn sẽ quay trở lại sau khi bạn ngừng dùng thuốc này)

Nếu bạn bị đau dữ dội do lạc nội mạc tử cung hoặc bạn đang cố gắng mang thai, phẫu thuật nội soi loại bỏ mô thừa có thể giúp ích. Các phương pháp điều trị bổ sung như kiểm soát căng thẳng, châm cứu và thay đổi chế độ ăn uống có thể giúp giảm bớt các triệu chứng lạc nội mạc tử cung.

Các nghiên cứu cho thấy rằng các chất chiết xuất từ thảo dược như curcumin, puerarin, resveratrol, epigallocatechin-3-gallate (EGCG) và ginsenoside Rg3 có thể giúp giảm tổn thương lạc nội mạc tử cung.

Ngăn ngừa lạc nội mạc tử cung

Vì không rõ chính xác nguyên nhân gây ra lạc nội mạc tử cung nên hiện tại không có cách nào để ngăn ngừa bệnh này. Tuy nhiên, nồng độ estrogen cao luôn có liên quan đến lạc nội mạc tử cung và nghiên cứu cho thấy estrogen kích thích sự phát triển của mô nội mạc tử cung.

Giảm mức estrogen trong cơ thể có thể giúp giảm mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng. Để duy trì mức estrogen ở mức thấp hơn, bạn có thể thử những cách sau:

• Cân nhắc sử dụng biện pháp tránh thai nội tiết tố như thuốc viên, miếng dán hoặc vòng tránh thai có hàm lượng estrogen thấp
• Tập thể dục hơn bốn giờ một tuần. Tập thể dục thường xuyên và giảm lượng mỡ trong cơ thể giúp giảm lượng estrogen lưu thông trong cơ thể
• Rượu làm tăng nồng độ estrogen, vì vậy hãy hạn chế uống không quá một ly mỗi ngày
• Hạn chế caffeine, vì nghiên cứu cho thấy rằng, đối với một số người, có thể có mối quan hệ nghịch đảo giữa lượng caffeine và nồng độ estrogen, điều này có thể trở thành vấn đề khi lượng caffeine tăng lên mức cao

Biến chứng của lạc nội mạc tử cung

Lạc nội mạc tử cung có thể gây khó khăn cho phụ nữ mang thai. Gần 40% phụ nữ bị lạc nội mạc tử cung gặp vấn đề về sinh sản do:

• Viêm do lạc nội mạc tử cung, có thể làm hỏng trứng và cản trở sự di chuyển của trứng và tinh trùng
• Mô sẹo do lạc nội mạc tử cung, có thể làm tắc ống dẫn trứng (ống nối buồng trứng và tử cung)

Tuy nhiên, bạn vẫn có thể mang thai khi bị lạc nội mạc tử cung. Phẫu thuật cắt bỏ một số mô giống nội mạc tử cung có thể hữu ích.

Tóm lại, bệnh lạc nội mạc tử cung là một căn bệnh phổ biến ở phụ nữ độ tuổi 30-40, có thể gây ra vô sinh và ung thư. Bệnh này có thể được chẩn đoán thông qua khám vùng chậu, siêu âm qua âm đạo hoặc chụp MRI. Điều trị bệnh có thể bao gồm thuốc nội tiết tố hoặc cắt bỏ tử cung.