Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Kết nối yêu thương với em bé sơ sinh

Ngay phút giây đón nhận em bé mới chào đời, những kết nối không lời giữa cha mẹ với thiên thần đáng yêu nhỏ xíu gần như hình thành ngay lập tức . Nhưng để kết nối ấy ngày càng trở nên bền chặt, mỗi bậc cha mẹ sẽ cần cố gắng nhiều đấy.

Kết nối yêu thương với em bé sơ sinh

Kết nối ấy chính là mối liên kết mạnh mẽ khó có thể diễn tả được giữa bố mẹ và em bé. Chính sự liên kết sâu đậm này khiến cha mẹ muốn bày tỏ tình cảm, cảm xúc để em bé cảm nhận được yêu thương; làm khơi dậy cảm giác muốn bảo vệ, che chở cho bé. Tình yêu thương làm cha mẹ sẵn sàng thức dậy lúc nửa đêm để cho trẻ ăn, lo lắng vì bất cứ điều nhỏ nhặt hơi khác thường của bé, ân cần, chu đáo dỗ dành khi trẻ khóc.

Các nhà khoa học vẫn đang nghiên cứu rất nhiều về những kết nối vô hình này. Họ biết rằng có sợi dây kết nối mạnh mẽ giữa cha mẹ và trẻ nhỏ mang đến hình mẫu đầu tiên của trẻ về tình thân và nuôi dưỡng một cảm giác an toàn cũng như lòng tự trọng. Sự đáp ứng của bố mẹ đến những biểu hiện của trẻ sơ sinh có thể tác động sớm và trực tiếp đến quá trình hình thành, phát triển cảm xúc cũng như nhận thức của trẻ.

Tại sao sự kết nối lại quan trọng?

Sự kết nối là yếu tố cần thiết cho mọi đứa trẻ. Các nghiên cứu về khỉ mới sinh bắt chước những hình nộm mẹ khỉ, thậm chí các hình nộm này được làm từ chất liệu mềm và được thiết kế để có các hoạt động để khỉ con bắt chước. Các khỉ con hòa nhập tốt hơn khi có những người mẹ khỉ thật để tương tác với chúng. Khỉ con bắt chước với hình nộm mẹ cũng có vẻ chịu đựng nỗi thất vọng hơn và kém hòa nhập hơn.

Các nhà khoa học nghi ngờ rằng, thiếu hụt sự kết nối với cha mẹ ở một đứa trẻ sơ sinh và rất nhỏ có thể gây ra những vấn đề tương tự. Hầu hết các trẻ sơ sinh sẵn sàng kết nối với cha mẹ ngay lập tức. Ngược lại, cha mẹ có lẽ có những cảm xúc lẫn lộn và một số cha mẹ cần có thời gian nhiều hơn để quen với việc này. Một số cha mẹ cảm nhận một sự thu hút mạnh mẽ ngay trong giây phút đầu tiên chào đón con yêu hoặc những ngày đầu tiên sau khi đứa trẻ được sinh ra, nhưng một số bố mẹ khác lại có đôi chút ngại ngần.

Sự kết nối là một quá trình, không chỉ diễn ra trong vài phút, và không có giới hạn nào về thời gian để xây dựng sự gắn bó yêu thương giữa trẻ sơ sinh và cha mẹ. Sự kết nối nhiều khi đến một cách đơn giản, tự nhiên khi cha mẹ chăm sóc em bé hàng ngày và thậm chí không biết nó đến khi nào. Bỗng nhiên một ngày, bạn sẽ thấy tràn đầy yêu thương khi nhìn nụ cười hay cái nhăn mặt mếu máo của con. Bạn có thể đột nhiên cảm thấy yêu thương con vô bờ bến, trong khi bé yêu của bạn đã cảm nhận về bạn ngay từ những giây phút đầu tiên của bé.

Các cách để gắn bó với trẻ

Khi lần đầu tiên làm cha mẹ, bạn thường mất một khoảng thời gian để hiểu đứa con mới sinh. Nhưng bạn hãy yên tâm, bản năng làm cha mẹ sẽ mách bảo bạn biết làm gì. Hãy tìm hiểu thêm về những cách để bạn có thể gắn kết với bé yêu:

Hãy sớm bắt đầu tạo những kết nối với trẻ sơ sinh: kết nối với các bé chắc chắn là một trong những khía cạnh thú vị nhất trong khi chăm sóc trẻ sơ sinh, vì vậy bạn hãy bắt đầu việc này ngay từ lúc đón bé chào đời. Bạn có thể bắt đầu bằng cách bế ẵm em bé và đu đưa hoặc vuốt ve dịu dàng cho bé. Nếu bạn và vợ/chồng cả hai đều ôm ấp và vuốt ve bé một cách thường xuyên, đứa con bé nhỏ sẽ sớm cảm nhận được tình yêu thương của cha mẹ từ những vuốt ve này. 

Ôm ấp, vuốt ve, chạm vào làn da của bé như một tiếp xúc da kề da sẽ giúp bé cảm nhận đầy đủ yêu thương bạn mang đến. Đồng thời làn da mềm mại, ấm áp của bé cũng sẽ làm bạn cảm động và nhanh chóng yêu thương bé hơn. 

Các em bé rất thích và cần được mát-xa, vuốt ve và điều đó giúp bé lớn lên. Thêm nữa, việc vuốt ve, mát - xa nhẹ nhàng sẽ giúp bé phát triển về cảm xúc và thể chất ngay từ rất sớm. Tuy nhiên vì các bé rất nhỏ, nên hãy nhẹ nhàng nhất có thể, và với các bé sinh non hoặc những bé có vấn đề về sức khỏe thì lại càng cần nhẹ nhàng hơn nữa. Nhưng bạn nên lưu ý, hãy tự học được cách xoa bóp cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ trước khi bạn bắt đầu, có thể thông qua sách, video và website hoặc tham gia các lớp hướng dẫn của bệnh viện hoặc các câu lạc bộ cho bà mẹ mang thai, nuôi con nhỏ.

Cho con bú mẹ hay bú bình đều là những cách tự nhiên để tạo sự gắn bó, gần gũi. Các trẻ sơ sinh phản ứng gần như ngay lập tức với việc được cho bú, và sẽ lưu giữ mùi hương và sự tiếp xúc của người mẹ khi cho bé bú hay người cho bé bú bình. Nếu bạn nuôi con bằng sữa mẹ, hãy cho bé bú sớm nhất có thể sau khi sinh giúp bé hưởng được  nguồn sữa non  quý giá cũng như cảm nhận được tiếp xúc với mẹ từ rất sớm.

Tiếp xúc bằng mắt với trẻ càng sớm càng tốt: Hãy nhìn vào mắt trẻ, để cho trẻ nhìn thấy khuôn mặt bạn yêu thương của bạn ở cự ly gần vì lúc này bé chưa thể nhìn xa được. Đây là một giao tiếp đầy ý nghĩa và bé sẽ sớm ghi nhớ khuôn mặt bạn, sự trìu mến, thân thương của bạn.

Thêm nữa, ngay từ 1 vài tuần tuổi, bé đã có thể theo dõi các vật chuyển động bằng mắt. Do vậy hãy di chuyển cánh tay, khuôn mặt bạn hoặc một vài đồ chơi có tiếng động và di chuyển thật từ từ, bé sẽ dõi mắt theo và cảm nhận được sự gần gũi, thân thuộc.

 
Tiếp xúc đầy yêu thương với bé: các bé sẽ sớm cố gắng bắt chước những cử chỉ, cảm xúc trên khuôn mặt bạn. Vì vậy hãy tươi cười với bé, nhìn bé đầy trìu mến, nói với bé bằng giọng nói ấm áp. Bé sẽ cảm nhận và yêu thương bạn vô cùng. Bé rất thích giọng nói của cha mẹ và thích thú nỗ lực để giao tiếpvới bạn bằng giọng nói. Vì vậy hãy trò chuyện, cưng nựng bé để bé lắng nghe, cảm nhận và bày tỏ sự vui thích bằng những âm thanh  non nớt đầy thích thú.
Kết nối với cha: Đàn ông ngày nay thường dành nhiều thời gian cho em bé hơn những thế hệ trước. Người cha thường muốn có mối liên kết này vì họ không có sự kết nối sớm giống người phụ nữ khi cho con bú.
 
Nhưng người cha nên sớm nhận ra rằng sự kết nối với em bé của họ không có nghĩa là trở thành một người mẹ thứ hai. Người cha nên chia sẻ việc chăm sóc em bé bằng nhiều cách (tất nhiên, trừ việc cho em bé bú). Các hoạt động kết nối sớm của người cha bao gồm:
  • Hỗ trợ mẹ và bé trong suốt quá trình mang thai, sinh con và sau sinh
  • Cho ăn, nếu bé bú bình. Nhất là ban đêm, người cha nên cho trẻ ăn và thay tã cho bé
  • Đọc sách hoặc hát cho bé nghe
  • Tắm cho trẻ
  • Cố gắng nói chuyện hoặc chơi đùa với bé.
  • Đưa trẻ cùng với mình khi làm các hoạt động hàng ngày
  • Để trẻ cảm nhận khuôn mặt, mùi hương và hình dáng thân thuộc của người cha thường xuyên.

Các bố mẹ nhận con nuôi có lẽ sẽ lo lắng hơn về sự gắn kết với em bé. Mặc dù nó có thể diễn ra chậm hơn, nhưng khi được yêu thương chăm sóc, những em bé và cha mẹ nuôi cũng sẽ hình thành mối gắn kết yêu thương.

Tìm kiếm sự hỗ trợ

Tất nhiên là sẽ dễ dàng hơn để liên kết với em bé nếu mọi người xung quanh đều ủng hộ và giúp bạn phát triển sự tự tin trong khả năng nuôi con. Đó là một lí do mà các chuyên gia khuyên em bé nên ở cùng bạn ở bệnh viện ngay sau khi sinh. Mới đầu việc chăm sóc một đứa trẻ có thể khiến bạn sẽ bị choáng ngợp và quá tải, nhưng bạn sẽ sớm quen và bắt đầu trở nên tự tin hơn về khả năng của mình như một ông bố, bà mẹ thực sự. Và sự hỗ trợ từ ông bà, anh chị em hay nhân viên y tế có thể giúp bạn tạo nên sự kết nối với em bé dễ dàng hơn.

Khi về nhà, chăm sóc cho một em bé mới sinh có thể chiếm gần hết sự chú ý và năng lượng của bạn – đặc biệt là với người mẹ cho con bú. Sự kết nối sẽ dễ hơn nhiều nếu bạn không kiệt sức bởi những thứ khác như việc nhà, nấu ăn và giặt giũ. Nó sẽ hữu ích nếu người cha hoặc những người thân khác có thể chia sẻ công việc nhà hằng ngày cũng như động viên, hỗ trợ bạn.

Và hãy đừng ngại khi yêu cầu các thành viên trong gia đình và hỗ trợ trong vài ngày – thậm chí vài tuần – sau khi bạn mang em bé về nhà từ bệnh viện.

Các yếu tố có thể ảnh hưởng sự kết nối

Sự kết nối có thể bị trì hoãn vì rất nhiều lí do, trong đó có thể kể đến phổ biến như sau:

Sự thay đổi hormone sau khi sinh nở cũng có thể ảnh hưởng đến bà mẹ, do đó có thể làm chậm lại quá trình kết nối, gắn bó giữa 2 mẹ con, đặc biệt là khi bà mẹ bị trầm cảm sau sinh. Sự kết nối có thể bị trì hoãn nếu người mẹ kiệt sức sau một cuộc sinh đẻ kéo dài và khó khăn.

Nếu em bé phải chăm sóc đặc biệt sau khi sinh, hoặc phải nằm trong lồng kính, bạn sẽ mất nhiều thời gian hơn để kết nối vớii em bé. Và bạn có thể cần đến sự trợ giúp của nhân viên y tế tại bệnh viện để có cơ hội tiếp xúc với em bé như chạm vào em bé, nói chuyện và cho bé ăn, tất nhiên chỉ khi được sự cho phép của nhân viên y tế.

Bạn nên làm gì khi có vấn đề về kết nối với bé?

Nếu bạn không cảm thấy có mối liên kết giữa ban và bé sau một thời gian cố gắng, bạn hãy đưa em bé đến bác sĩ càng sớm càng tốt, thảo luận những lo ngại của bạn. Bác sỹ sẽ hỗ trợ bạn nhận ra vấn đề, nguyên nhân có thể do dấu hiệu của trầm cảm sau sinh hay những vấn đề về sức khỏe của cả bạn và em bé, hay chỉ đơn thuần là bạn thấy quá mệt mỏi sau sinh. Sự can thiệp càng sớm cảu các chuyên gia sẽ càng mang lại hiệu quả can thiệp cao hơn. 

Bạn cũng có thể tham gia những câu lạc bộ hoặc nhóm, hoặc lớp học của cha mẹ đang nuôi con nhỏ để chia sẻ những cảm xúc, những vấn đề gặp phải của bạn với những người khác để mọi chuyện tốt đẹp hơn.

Cuối cùng, xin hãy nhớ, sự kết nối là một trải nghiệm mang tính cá nhân phức tạp và cần thời gian và thực sự là của riêng bạn và em bé. Không có công thức kì diệu nào cho riêng một ai. Bản năng làm cha mẹ sẽ giúp bạn rất nhiều và bạn hãy tin tưởng vào sự gắn bó giữa bạn và bé. Đừng quên tìm kiếm sự giúp đỡ khi cần.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Tìm hiểu cách bế em bé để không bị lúng túng

Ths.Bs. Trần Thu Nguyệt - Viện Y học ứng dụng Việt Nam
Bình luận
Tin mới
  • 12/03/2026

    Flavonoids và lợi ích trong phòng ngừa bệnh Alzheimer

    Alzheimer là dạng sa sút trí tuệ phổ biến nhất ở người cao tuổi, đặc trưng bởi sự thoái hóa dần dần của tế bào thần kinh và synap trong não. Hậu quả là trí nhớ, tư duy, ngôn ngữ và khả năng sinh hoạt hàng ngày của người bệnh suy giảm nghiêm trọng.

  • 12/03/2026

    Những ai nên tránh ăn rau cải bẹ xanh?

    Dù có nhiều lợi ích cho sức khỏe nhưng rau cải bẹ xanh vẫn tiềm ẩn nguy cơ có hại cho sức khỏe với một số người. Nếu ăn uống thiếu kiến thức, loại rau này có thể khiến bệnh tình trở nên tồi tệ hơn.

  • 12/03/2026

    Cách giảm mỡ mặt - 8 mẹo hiệu quả giúp khuôn mặt thon gọn tự nhiên

    Bạn đang cảm thấy tự ti với đôi má bánh bao, nọng cằm hay vùng cổ kém thon gọn? Bạn không đơn độc. Mặc dù trên thị trường có rất nhiều loại đai định hình hay thiết bị massage được quảng cáo là "thần dược" giúp mặt thon gọn, nhưng thực tế có rất ít bằng chứng khoa học ủng hộ các phương pháp này.

  • 11/03/2026

    Tăng cường miễn dịch như thế nào cho đúng cách?

    Tăng cường miễn dịch đúng cách là một lộ trình dài hạn dựa trên việc giảm thiểu stress oxy hóa và duy trì hoạt động ổn định của các tế bào lympho. Các nghiên cứu về dược liệu học gần đây đã chỉ ra rằng, các hợp chất sinh học có trong thảo mộc truyền thống như Kim ngân hoa, Cúc hoa hay Cam thảo không chỉ có khả năng trung hòa gốc tự do mà còn hỗ trợ điều hòa các chất trung gian gây viêm.

  • 11/03/2026

    4 nguồn thực phẩm bù đắp lượng vitamin D bị thiếu hụt trong mùa đông

    Dù cơ thể có thể tự sản sinh vitamin D từ ánh nắng mặt trời nhưng thực phẩm cũng là một nguồn cung cấp vitamin D quan trọng giúp bù đắp sự thiếu hụt vitamin D trong những tháng thiếu nắng mùa đông.

  • 11/03/2026

    Đau thần kinh tọa vào mùa đông

    Khi trời trở lạnh, việc đau thần kinh tọa sẽ trở nên vô cùng đau đớn, đôi lúc còn có chuyển biến xấu. Thời tiết lạnh có thể làm các cơ cột sống của bạn co cứng lại, và cơn đau của bạn có thể trầm trọng hơn do áp suất khí quyển và căng thẳng thể chất. May mắn thay, có những bước bạn có thể thực hiện để giúp giảm đau thần kinh tọa.

  • 10/03/2026

    Thảo mộc và các bệnh mạn tính không lây

    Bệnh mạn tính không lây (non-communicable diseases - NCDs) là nhóm bệnh bao gồm các bệnh như bệnh tim mạch, đột quỵ, tiểu đường type 2, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), rối loạn mỡ máu, béo phì, một số loại ung thư, hen… Bệnh mạn tính không lây là nguyên nhân tử vong và tàn phế hàng đầu ở nhiều quốc gia và đặt gánh nặng lớn lên hệ thống y tế và xã hội.

  • 10/03/2026

    Ăn chất béo từ các loại hạt giúp giảm cân hiệu quả, vì sao?

    Trái với nỗi sợ tăng cân, khoa học chứng minh việc ăn các loại hạt giúp giảm cân, đánh bay mỡ thừa hiệu quả hơn các chế độ ăn kiêng khắt khe. Bí mật nằm ở cơ chế chuyển hóa đặc biệt, kích hoạt quá trình đốt mỡ tự nhiên mà ít ai biết tới.

Xem thêm