Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Kết nối yêu thương với em bé sơ sinh

Ngay phút giây đón nhận em bé mới chào đời, những kết nối không lời giữa cha mẹ với thiên thần đáng yêu nhỏ xíu gần như hình thành ngay lập tức . Nhưng để kết nối ấy ngày càng trở nên bền chặt, mỗi bậc cha mẹ sẽ cần cố gắng nhiều đấy.

Kết nối yêu thương với em bé sơ sinh

Kết nối ấy chính là mối liên kết mạnh mẽ khó có thể diễn tả được giữa bố mẹ và em bé. Chính sự liên kết sâu đậm này khiến cha mẹ muốn bày tỏ tình cảm, cảm xúc để em bé cảm nhận được yêu thương; làm khơi dậy cảm giác muốn bảo vệ, che chở cho bé. Tình yêu thương làm cha mẹ sẵn sàng thức dậy lúc nửa đêm để cho trẻ ăn, lo lắng vì bất cứ điều nhỏ nhặt hơi khác thường của bé, ân cần, chu đáo dỗ dành khi trẻ khóc.

Các nhà khoa học vẫn đang nghiên cứu rất nhiều về những kết nối vô hình này. Họ biết rằng có sợi dây kết nối mạnh mẽ giữa cha mẹ và trẻ nhỏ mang đến hình mẫu đầu tiên của trẻ về tình thân và nuôi dưỡng một cảm giác an toàn cũng như lòng tự trọng. Sự đáp ứng của bố mẹ đến những biểu hiện của trẻ sơ sinh có thể tác động sớm và trực tiếp đến quá trình hình thành, phát triển cảm xúc cũng như nhận thức của trẻ.

Tại sao sự kết nối lại quan trọng?

Sự kết nối là yếu tố cần thiết cho mọi đứa trẻ. Các nghiên cứu về khỉ mới sinh bắt chước những hình nộm mẹ khỉ, thậm chí các hình nộm này được làm từ chất liệu mềm và được thiết kế để có các hoạt động để khỉ con bắt chước. Các khỉ con hòa nhập tốt hơn khi có những người mẹ khỉ thật để tương tác với chúng. Khỉ con bắt chước với hình nộm mẹ cũng có vẻ chịu đựng nỗi thất vọng hơn và kém hòa nhập hơn.

Các nhà khoa học nghi ngờ rằng, thiếu hụt sự kết nối với cha mẹ ở một đứa trẻ sơ sinh và rất nhỏ có thể gây ra những vấn đề tương tự. Hầu hết các trẻ sơ sinh sẵn sàng kết nối với cha mẹ ngay lập tức. Ngược lại, cha mẹ có lẽ có những cảm xúc lẫn lộn và một số cha mẹ cần có thời gian nhiều hơn để quen với việc này. Một số cha mẹ cảm nhận một sự thu hút mạnh mẽ ngay trong giây phút đầu tiên chào đón con yêu hoặc những ngày đầu tiên sau khi đứa trẻ được sinh ra, nhưng một số bố mẹ khác lại có đôi chút ngại ngần.

Sự kết nối là một quá trình, không chỉ diễn ra trong vài phút, và không có giới hạn nào về thời gian để xây dựng sự gắn bó yêu thương giữa trẻ sơ sinh và cha mẹ. Sự kết nối nhiều khi đến một cách đơn giản, tự nhiên khi cha mẹ chăm sóc em bé hàng ngày và thậm chí không biết nó đến khi nào. Bỗng nhiên một ngày, bạn sẽ thấy tràn đầy yêu thương khi nhìn nụ cười hay cái nhăn mặt mếu máo của con. Bạn có thể đột nhiên cảm thấy yêu thương con vô bờ bến, trong khi bé yêu của bạn đã cảm nhận về bạn ngay từ những giây phút đầu tiên của bé.

Các cách để gắn bó với trẻ

Khi lần đầu tiên làm cha mẹ, bạn thường mất một khoảng thời gian để hiểu đứa con mới sinh. Nhưng bạn hãy yên tâm, bản năng làm cha mẹ sẽ mách bảo bạn biết làm gì. Hãy tìm hiểu thêm về những cách để bạn có thể gắn kết với bé yêu:

Hãy sớm bắt đầu tạo những kết nối với trẻ sơ sinh: kết nối với các bé chắc chắn là một trong những khía cạnh thú vị nhất trong khi chăm sóc trẻ sơ sinh, vì vậy bạn hãy bắt đầu việc này ngay từ lúc đón bé chào đời. Bạn có thể bắt đầu bằng cách bế ẵm em bé và đu đưa hoặc vuốt ve dịu dàng cho bé. Nếu bạn và vợ/chồng cả hai đều ôm ấp và vuốt ve bé một cách thường xuyên, đứa con bé nhỏ sẽ sớm cảm nhận được tình yêu thương của cha mẹ từ những vuốt ve này. 

Ôm ấp, vuốt ve, chạm vào làn da của bé như một tiếp xúc da kề da sẽ giúp bé cảm nhận đầy đủ yêu thương bạn mang đến. Đồng thời làn da mềm mại, ấm áp của bé cũng sẽ làm bạn cảm động và nhanh chóng yêu thương bé hơn. 

Các em bé rất thích và cần được mát-xa, vuốt ve và điều đó giúp bé lớn lên. Thêm nữa, việc vuốt ve, mát - xa nhẹ nhàng sẽ giúp bé phát triển về cảm xúc và thể chất ngay từ rất sớm. Tuy nhiên vì các bé rất nhỏ, nên hãy nhẹ nhàng nhất có thể, và với các bé sinh non hoặc những bé có vấn đề về sức khỏe thì lại càng cần nhẹ nhàng hơn nữa. Nhưng bạn nên lưu ý, hãy tự học được cách xoa bóp cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ trước khi bạn bắt đầu, có thể thông qua sách, video và website hoặc tham gia các lớp hướng dẫn của bệnh viện hoặc các câu lạc bộ cho bà mẹ mang thai, nuôi con nhỏ.

Cho con bú mẹ hay bú bình đều là những cách tự nhiên để tạo sự gắn bó, gần gũi. Các trẻ sơ sinh phản ứng gần như ngay lập tức với việc được cho bú, và sẽ lưu giữ mùi hương và sự tiếp xúc của người mẹ khi cho bé bú hay người cho bé bú bình. Nếu bạn nuôi con bằng sữa mẹ, hãy cho bé bú sớm nhất có thể sau khi sinh giúp bé hưởng được  nguồn sữa non  quý giá cũng như cảm nhận được tiếp xúc với mẹ từ rất sớm.

Tiếp xúc bằng mắt với trẻ càng sớm càng tốt: Hãy nhìn vào mắt trẻ, để cho trẻ nhìn thấy khuôn mặt bạn yêu thương của bạn ở cự ly gần vì lúc này bé chưa thể nhìn xa được. Đây là một giao tiếp đầy ý nghĩa và bé sẽ sớm ghi nhớ khuôn mặt bạn, sự trìu mến, thân thương của bạn.

Thêm nữa, ngay từ 1 vài tuần tuổi, bé đã có thể theo dõi các vật chuyển động bằng mắt. Do vậy hãy di chuyển cánh tay, khuôn mặt bạn hoặc một vài đồ chơi có tiếng động và di chuyển thật từ từ, bé sẽ dõi mắt theo và cảm nhận được sự gần gũi, thân thuộc.

 
Tiếp xúc đầy yêu thương với bé: các bé sẽ sớm cố gắng bắt chước những cử chỉ, cảm xúc trên khuôn mặt bạn. Vì vậy hãy tươi cười với bé, nhìn bé đầy trìu mến, nói với bé bằng giọng nói ấm áp. Bé sẽ cảm nhận và yêu thương bạn vô cùng. Bé rất thích giọng nói của cha mẹ và thích thú nỗ lực để giao tiếpvới bạn bằng giọng nói. Vì vậy hãy trò chuyện, cưng nựng bé để bé lắng nghe, cảm nhận và bày tỏ sự vui thích bằng những âm thanh  non nớt đầy thích thú.
Kết nối với cha: Đàn ông ngày nay thường dành nhiều thời gian cho em bé hơn những thế hệ trước. Người cha thường muốn có mối liên kết này vì họ không có sự kết nối sớm giống người phụ nữ khi cho con bú.
 
Nhưng người cha nên sớm nhận ra rằng sự kết nối với em bé của họ không có nghĩa là trở thành một người mẹ thứ hai. Người cha nên chia sẻ việc chăm sóc em bé bằng nhiều cách (tất nhiên, trừ việc cho em bé bú). Các hoạt động kết nối sớm của người cha bao gồm:
  • Hỗ trợ mẹ và bé trong suốt quá trình mang thai, sinh con và sau sinh
  • Cho ăn, nếu bé bú bình. Nhất là ban đêm, người cha nên cho trẻ ăn và thay tã cho bé
  • Đọc sách hoặc hát cho bé nghe
  • Tắm cho trẻ
  • Cố gắng nói chuyện hoặc chơi đùa với bé.
  • Đưa trẻ cùng với mình khi làm các hoạt động hàng ngày
  • Để trẻ cảm nhận khuôn mặt, mùi hương và hình dáng thân thuộc của người cha thường xuyên.

Các bố mẹ nhận con nuôi có lẽ sẽ lo lắng hơn về sự gắn kết với em bé. Mặc dù nó có thể diễn ra chậm hơn, nhưng khi được yêu thương chăm sóc, những em bé và cha mẹ nuôi cũng sẽ hình thành mối gắn kết yêu thương.

Tìm kiếm sự hỗ trợ

Tất nhiên là sẽ dễ dàng hơn để liên kết với em bé nếu mọi người xung quanh đều ủng hộ và giúp bạn phát triển sự tự tin trong khả năng nuôi con. Đó là một lí do mà các chuyên gia khuyên em bé nên ở cùng bạn ở bệnh viện ngay sau khi sinh. Mới đầu việc chăm sóc một đứa trẻ có thể khiến bạn sẽ bị choáng ngợp và quá tải, nhưng bạn sẽ sớm quen và bắt đầu trở nên tự tin hơn về khả năng của mình như một ông bố, bà mẹ thực sự. Và sự hỗ trợ từ ông bà, anh chị em hay nhân viên y tế có thể giúp bạn tạo nên sự kết nối với em bé dễ dàng hơn.

Khi về nhà, chăm sóc cho một em bé mới sinh có thể chiếm gần hết sự chú ý và năng lượng của bạn – đặc biệt là với người mẹ cho con bú. Sự kết nối sẽ dễ hơn nhiều nếu bạn không kiệt sức bởi những thứ khác như việc nhà, nấu ăn và giặt giũ. Nó sẽ hữu ích nếu người cha hoặc những người thân khác có thể chia sẻ công việc nhà hằng ngày cũng như động viên, hỗ trợ bạn.

Và hãy đừng ngại khi yêu cầu các thành viên trong gia đình và hỗ trợ trong vài ngày – thậm chí vài tuần – sau khi bạn mang em bé về nhà từ bệnh viện.

Các yếu tố có thể ảnh hưởng sự kết nối

Sự kết nối có thể bị trì hoãn vì rất nhiều lí do, trong đó có thể kể đến phổ biến như sau:

Sự thay đổi hormone sau khi sinh nở cũng có thể ảnh hưởng đến bà mẹ, do đó có thể làm chậm lại quá trình kết nối, gắn bó giữa 2 mẹ con, đặc biệt là khi bà mẹ bị trầm cảm sau sinh. Sự kết nối có thể bị trì hoãn nếu người mẹ kiệt sức sau một cuộc sinh đẻ kéo dài và khó khăn.

Nếu em bé phải chăm sóc đặc biệt sau khi sinh, hoặc phải nằm trong lồng kính, bạn sẽ mất nhiều thời gian hơn để kết nối vớii em bé. Và bạn có thể cần đến sự trợ giúp của nhân viên y tế tại bệnh viện để có cơ hội tiếp xúc với em bé như chạm vào em bé, nói chuyện và cho bé ăn, tất nhiên chỉ khi được sự cho phép của nhân viên y tế.

Bạn nên làm gì khi có vấn đề về kết nối với bé?

Nếu bạn không cảm thấy có mối liên kết giữa ban và bé sau một thời gian cố gắng, bạn hãy đưa em bé đến bác sĩ càng sớm càng tốt, thảo luận những lo ngại của bạn. Bác sỹ sẽ hỗ trợ bạn nhận ra vấn đề, nguyên nhân có thể do dấu hiệu của trầm cảm sau sinh hay những vấn đề về sức khỏe của cả bạn và em bé, hay chỉ đơn thuần là bạn thấy quá mệt mỏi sau sinh. Sự can thiệp càng sớm cảu các chuyên gia sẽ càng mang lại hiệu quả can thiệp cao hơn. 

Bạn cũng có thể tham gia những câu lạc bộ hoặc nhóm, hoặc lớp học của cha mẹ đang nuôi con nhỏ để chia sẻ những cảm xúc, những vấn đề gặp phải của bạn với những người khác để mọi chuyện tốt đẹp hơn.

Cuối cùng, xin hãy nhớ, sự kết nối là một trải nghiệm mang tính cá nhân phức tạp và cần thời gian và thực sự là của riêng bạn và em bé. Không có công thức kì diệu nào cho riêng một ai. Bản năng làm cha mẹ sẽ giúp bạn rất nhiều và bạn hãy tin tưởng vào sự gắn bó giữa bạn và bé. Đừng quên tìm kiếm sự giúp đỡ khi cần.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Tìm hiểu cách bế em bé để không bị lúng túng

Ths.Bs. Trần Thu Nguyệt - Viện Y học ứng dụng Việt Nam
Bình luận
Tin mới
  • 09/03/2026

    6 loại trái cây có chỉ số đường huyết thấp tốt cho người bệnh tiểu đường

    Trái cây vẫn có thể xuất hiện trong thực đơn của người bệnh tiểu đường nếu lựa chọn đúng loại và kiểm soát khẩu phần. Các chuyên gia khuyến nghị ưu tiên thực phẩm có chỉ số đường huyết (GI) thấp để hỗ trợ ổn định glucose máu.

  • 09/03/2026

    7 biện pháp phòng bệnh hô hấp hiệu quả mùa nồm ẩm

    Giai đoạn chuyển mùa từ đông sang xuân tại miền Bắc thường xuất hiện hiện tượng nồm ẩm và mưa phùn, khiến độ ẩm tăng cao và tạo điều kiện cho vi khuẩn, nấm mốc phát triển mạnh. Kiểu thời tiết này đặc biệt nguy hiểm đối với trẻ em, người cao tuổi và những người có bệnh lý nền, do các bệnh về đường hô hấp dễ dàng bùng phát và trở nặng. Nhằm giúp người dân chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin về các biện pháp khoa học và thiết thực nhất ngay dưới đây.

  • 09/03/2026

    5 hậu quả nghiêm trọng lâu dài của việc la mắng đối với trẻ

    Các bậc cha mẹ luôn muốn điều tốt nhất cho con cái của mình. Đó là lý do tại sao rất nhiều bậc cha mẹ phải vật lộn với những lựa chọn nuôi dạy con. Và xét cho cùng, chúng ta cũng chỉ là con người, việc cảm thấy bực bội với con cái là điều bình thường, đặc biệt là khi chúng cư xử không đúng mực. Nhưng cách bạn thể hiện sự bực bội và giải quyết tình huống có thể ảnh hưởng lớn đến sự phát triển nhân cách và sức khỏe lâu dài của trẻ. Cùng đọc tiếp để tìm hiểu xem các nghiên cứu lâm sàng đã phát hiện ra về tác động lâu dài của việc la mắng đối với trẻ em!

  • 08/03/2026

    Uống trà gì cân bằng nội tiết một cách tự nhiên?

    Rối loạn nội tiết có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ, cân nặng, chu kỳ kinh nguyệt và tâm trạng. Bên cạnh điều trị y khoa, một số loại trà được nghiên cứu cho thấy có thể hỗ trợ điều hòa hormone ở mức độ nhất định.

  • 08/03/2026

    Kim ngân hoa với các tác dụng chống viêm

    Trong xu hướng tìm kiếm các hợp chất tự nhiên để hỗ trợ sức khỏe, Kim ngân hoa nổi lên như một nguyên liệu tiềm năng nhờ khả năng can thiệp vào các lộ trình tín hiệu liên quan đến stress oxy hóa và viêm.

  • 08/03/2026

    Cách chăm sóc sức khỏe tâm thần hàng ngày cho phụ nữ bận rộn

    Trong xã hội hiện đại, phụ nữ thường phải đối mặt với áp lực lớn khi vừa khẳng định sự nghiệp vừa gánh vác trách nhiệm gia đình, dễ dẫn đến tình trạng kiệt sức và bất ổn tâm lý. Nhằm giúp phái đẹp bảo vệ nền tảng tư duy và cảm xúc, Viện y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin về việc xây dựng các thói quen lành mạnh mỗi ngày. Đây chính là giải pháp thiết thực để cải thiện chất lượng sống, đồng thời tạo nên "tấm khiên" vững chắc giúp chị em phụ nữ duy trì sự cân bằng và vượt qua những biến động trong cuộc sống

  • 07/03/2026

    Các loại hạt giàu omega-3 và chất béo tốt cho sức khỏe

    Các loại hạt giàu omega-3 và chất béo không bão hòa giúp cải thiện cholesterol máu, giảm viêm và bảo vệ thành mạch. Bổ sung hợp lý trong khẩu phần ăn hằng ngày có thể góp phần phòng ngừa bệnh tim mạch.

  • 07/03/2026

    Sức khỏe phụ nữ Việt Nam: những vấn đề cần quan tâm

    Sức khỏe phụ nữ là nền tảng quan trọng cho hạnh phúc gia đình và sự phát triển bền vững của xã hội. Người phụ nữ hiện đại không chỉ đảm đương vai trò kinh tế mà còn gánh vác trách nhiệm chăm sóc gia đình, điều này vô tình tạo ra những áp lực lớn lên cả thể chất lẫn tinh thần. Việc trang bị kiến thức về các vấn đề sức khỏe thường gặp là bước đi tiên quyết để chị em chủ động bảo vệ bản thân, nâng cao chất lượng cuộc sống và kéo dài tuổi thọ. Trong bài viết dưới đây, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin chi tiết giúp chị em có cái nhìn tổng quan và khoa học nhất về vấn đề này.

Xem thêm