Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Hướng dẫn dành cho bà mẹ cho con bú

Dưới đây là những thắc mắc thường gặp của các bà mẹ đang cho con bú cùng với những câu trả lời xác đáng nhất đến từ phía các chuyên gia

Bà mẹ có cần vỗ lưng cho trẻ không?

Khi bú trẻ có thể nuốt một ít không khí vào và cần ợ ra. Vỗ nhẹ hoặc xoa lưng trẻ khi cho trẻ ngồi tựa lưng vào bụng mẹ hoặc tựa vào vai mẹ. Bà mẹ vỗ lưng khi đổi bên vú hoặc ở cuối bữa.

Đôi khi bà mẹ cần kiên nhẫn và liên tục vỗ lưng cho trẻ đang khóc vì bị đầy hơi. Cũng có thể xoa bụng cho trẻ. Đặt trẻ nằm úp vào vai hoặc đầu gối của bà mẹ. Nếu trẻ ngưng khóc thì có thể chính là do bị đầy hơi. Đầy hơi có thể lặp lại khi bà mẹ thay đổi tư thế của trẻ.

Nếu bà mẹ không vỗ lưng và trẻ không khó chịu thì cũng không cần lo lắng. Nếu trẻ ợ nhiều, bà mẹ có thể cho trẻ bú thêm một chút vì lượng khí này có thể làm cho trẻ no. Một số trẻ có thể trớ nên bà mẹ cần chuẩn bị khăn lau hoặc yếm đeo.

Bà mẹ có thể phòng bị đau núm vú như thế nào?

Đau núm vú là hậu quả của trẻ bú sai tư thế. Bà mẹ cho trẻ bú bên vú ít đau hơn cho đến khi có cảm giác xuống sữa, rồi chuyển sang bên vú đau nhiều hơn. Để vú khô tự nhiên hoặc lau nhẹ sau bữa bú.

Chỉ rửa vú bằng nước ấm. Tránh dùng xà phòng, cồn hay kem bôi và cần phải rửa lại trước khi cho trẻ bú.

Nếu núm vú bị nút hoặc chảy máu, nên dùng loại kem lanolin dành riêng cho bà mẹ cho con bú. Vắt một ít sữa bôi vào núm vú bị đau cũng giúp giảm đau. Giữ áo lót luôn sạch và khô.

Vú của bà mẹ có chảy sữa giữa các bữa bú không?

Thông thường bầu vú không chảy sữa. Phản ứng tiết sữa có thể có sau khi tắm, trong khi quan hệ tình dục hoặc bất kì lúc nào. Dùng khăn cotton mềm hoặc gạc để thấm sữa. Không nên dùng gạc có lớp plastic và thay gạc mỗi khi ướt để phòng tránh nhiễm khuẩn. Ấn nhẹ vú bằng bàn tay hoặc cẳng tay có thể làm tạm ngưng chảy sữa.

Mẹ thỉnh thoảng cho trẻ ăn sữa bình được không?

Trong vài tuần đầu, việc cho con bú thường xuyên, liên tục là rất cần thiết để duy trì nguồn sữa nuôi con. Sau đó khi trẻ được khoảng 4 tuần tuổi, mẹ có thể cho trẻ làm quen với bình sữa. Cho sữa mẹ vào bình để trẻ bú giúp trẻ quen với núm vú giả khi mẹ có thể nghỉ một bữa bú.

Trẻ cảm thấy bú bình sẽ nhẹ nhàng hơn bú mẹ. Trẻ đã quen bú bình có thể từ chối vú mẹ khi được cho bú lại.

Sữa mẹ là tất cả những gì trẻ cần trong 6 tháng đầu đời. Nước đun sôi để nguội, nước hoa quả hay sữa công thức thường không được khuyến cáo dùng cho trẻ đang bú mẹ.

Bà mẹ hút sữa ra khỏi vú như thế nào?

Nếu con thường xuyên không ở gần mẹ, mẹ sẽ cần dùng một máy hút sữa. Trên thị trường hiện có nhiều loại, bạn có thể hỏi ý kiến các bác sĩ để biết thêm thông tin.

Bóp sữa ra bằng tay từ bầu ngực cần sự kiên nhẫn, thực hành thường xuyên và thoải mái. Đầu tiên, rửa sạch tay và bình đựng sữa. Đặt một tấm khăn ngâm nước nóng lên bầu ngực và mát xa nhẹ nhàng cho đến khi sữa chảy ra. Ôm trọn bàn tay vào bầu ngực để ngón cái ở trên và các ngón còn lại ở dưới bầu ngực. Bóp nhẹ về phía bầu ngực nơi bạn cảm thấy các xoang sữa, như các cục gồ nổi lên vậy. Bóp chặt bầu ngực theo từng nhịp, đổi vị trí của ngón cái và các ngón tay vòng quanh để đảm bảo các xoang sữa đã được ấn đủ. Sau mỗi 3-5 phút, chuyển sang bầu ngực bên kia và làm tương tự.

Sữa mẹ có thể bảo quản được bao lâu?

Sữa mẹ dành cho trẻ sơ sinh mạnh khỏe có thể bảo quản ở nhiệt độ phòng (lên đến 29.5 độ C) trong 3-4h. Để sữa trong bình đựng sạch có nắp đậy và giữ lạnh. Trong tủ lạnh, sữa có thể để đến 3 ngày. Để sữa ở phần phía trong của tủ lạnh, nhiệt độ ở đó là lạnh nhất. Bình đựng không cần tiệt trùng, chỉ cần rửa bằng nước nóng, hoặc nước rửa chén và rửa thật sạch trong máy rửa bát là đủ.

Sữa mẹ có thể bị vón hoặc đông lại. Rã đông 60-120ml sữa mẹ để tiện dùng. Để sữa trong bình đựng sạch nắp kín và bảo quản ở phần sau tủ đông. Dán nhãn và ghi ngày để đảm bảo bạn sẽ dùng sữa nào trước nhất. Sữa mẹ làm đông dùng tốt nhất trong vòng 3 tháng.

Tôi có thể cho con bú sau khi đi làm trở lại không?

Có. Nhiều bà mẹ đã thành công việc cho con bú sau khi đi làm trở lại và nhận ra đây là việc rất đáng làm. Hãy chuẩn bị kế hoạch và nói chuyện với quản lí hoặc bên nhân lực để tạo điều kiện có một không gian kín, nơi bạn có thể hút sữa mẹ ra giữa những giờ nghỉ giải lao.

Có nên dùng thuốc trong khi đang cho con bú?

Độ an toàn phụ thuộc vào loại thuốc và liều dùng. Luôn thông báo với bác sĩ rằng bạn đang cho con bú khi đi khám bệnh và hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng bất kì thuốc hoặc thảo dược tự nhiên nào.

Có thể tập thể dục trong khi đang cho con bú?

Tập thể dục thường xuyên sẽ không ảnh hưởng đến việc cho con bú và nên được khuyến khích. Sau sinh nở, cơ thể cần một vài tuần để thư giãn và phục hồi trở lại nên ban đầu cần tập luyện mức độ nhẹ.

Có cần kế hoạch hóa trong khi đang cho con bú?

Phụ nữ đang cho con bú nên bắt đầu kiểm soát thụ tinh ngay khi quan hệ tình dục trở lại sau sinh. Mặc dù việc cho con bú làm ngưng trệ kinh nguyệt một chút nhưng vẫn có thể có thai trước khi có kinh trở lại, do đó vẫn có nguy cơ có thai trở lại. Nên hỏi ý kiến bác sĩ về hướng kế hoạch hóa.

CAI SỮA

Cho con bú mang lại nhiều lợi ích hơn ch cả mẹ và con. Trẻ nhỏ có nhu cầu bú cho đến năm thứ hai và tiếp tục lớn dần, nuôi dưỡng bởi dòng sữa mẹ. Nên cho trẻ bú liên tục, hoàn toàn trong vòng 6 tháng đầu. Có thể tiếp tục cho trẻ bú suốt năm đầu tiên hoặc lâu hơn nữa tùy vào điều kiện của mẹ và bé. Người mẹ có thể dựa vào tình trạng của con để cân nhắc thời điểm cai sữa hợp lí.

Vào thời điểm 6 tháng, mẹ nên bắt đầu cho con ăn dặm (thức ăn nửa đặc nửa loãng). Khi trẻ lớn hơn và thích ăn hơn, ít thích bú hơn, có thể cắt giảm bú sữa mẹ dần dần. Tốt nhất nên cai sữa dần dần, từ từ bằng cách cắt giảm dần qua thời gian.

Nếu trẻ dưới 1 tuổi khi cai sữa, nên sử dụng sữa công thức uống trong lọ hoặc trong cốc. Nếu bé trên 1 tuổi, có thể cai sữa để chuyển sang sữa bò toàn phần.

Theo Nutriongraphicscatalog
Bình luận
Tin mới
  • 01/02/2026

    Chiến lược 15 ngày detox cơ thể đón Tết 2026

    Một cơ thể nhẹ nhàng, khỏe khoắn và tràn đầy năng lượng không đến từ việc nhịn ăn khắc nghiệt vài ngày, mà là kết quả của sự tái thiết lập có hệ thống các thói quen chuyển hóa.

  • 31/01/2026

    Uống trà xanh hay trà đen tốt cho sức khỏe hơn?

    Trà xanh và trà đen đều là nguyên liệu từ cây trà. Sự khác biệt chính nằm ở cách chế biến, hàm lượng caffeine và chất chống oxy hóa. Vậy loại nào tốt cho sức khỏe hơn?

  • 31/01/2026

    Thảo dược và tác dụng bảo vệ gan - Góc nhìn khoa học ứng dụng

    Gan là cơ quan chuyển hoá trung tâm của cơ thể, giữ vai trò then chốt trong chuyển hoá dinh dưỡng, tổng hợp protein, bài tiết mật và giải độc.

  • 31/01/2026

    Các vấn đề về tim mạch trong mùa đông

    Thời tiết lạnh có thể khiến bạn cảm thấy sảng khoái, nhưng bạn có biết nguy cơ đau tim tăng mạnh vào mùa đông khi nhiệt độ giảm không? Tim của bạn phải làm việc nhiều hơn khi trời lạnh, điều này khiến các cơn đau tim có dịp xuất hiện ở những người đã có sẵn vấn đề tim mạch. Không khí lạnh có thể gây ra những cơn đau ngực, tăng huyết áp và gây căng thẳng đột ngột cho hệ thống tim mạch của bạn vào mùa đông. Hãy cùng tìm hiểu với bài viết dưới đây để tìm hiểu rõ hơn về vấn đề tim mạch trong mùa đông và cách phòng ngừa.

  • 30/01/2026

    Có nên ăn bánh mì để giảm cân?

    Bánh mì thường bị gắn mác là 'thủ phạm' gây tăng cân và là nguyên nhân gây ra các vấn đề về đường huyết. Tuy nhiên, bánh mì không hoàn toàn xấu mà nằm ở loại bánh mì bạn chọn và cách bạn tiêu thụ nó.

  • 30/01/2026

    “Hãy ăn thực phẩm thật” – sự thay đổi trong tư duy dinh dưỡng

    Ngày 07 tháng 01 năm 2026, Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) công bố Hướng dẫn Chế độ ăn uống giai đoạn 2025 – 2030 (gọi tắt là Hướng dẫn dinh dưỡng) trong bối cảnh sức khỏe của người dân Mỹ đang ở mức báo động: gần 50% người Mỹ có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường, 75% người trưởng thành mắc ít nhất 1 bệnh mãn tính và 90% chi phí y tế được dùng để điều trị các bệnh mãn tính.

  • 29/01/2026

    6 thức uống thải độc thận buổi sáng

    Thải độc cơ thể đúng cách, đặc biệt là hỗ trợ chức năng thận, đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe lâu dài. Một số loại thức uống buổi sáng giúp thanh lọc thận tự nhiên, tăng cường trao đổi chất, hỗ trợ giảm cân và góp phần ngăn ngừa bệnh gout (gút)

  • 29/01/2026

    Bí kíp lựa chọn thực phẩm Tết an toàn và chất lượng

    Thời điểm này, nguồn cung hàng hóa, thực phẩm Tết hiện khá dồi dào để người tiêu dùng cân nhắc, lựa chọn các mặt hàng phù hợp với nhu cầu của bản thân và gia đình mình. Tất nhiên, tiêu chí chất lượng và an toàn vẫn được đặt lên hàng đầu.

Xem thêm