Hormone thay đổi như thế nào khi mang thai?

Hormone là các chất hóa học được thải vào máu để đáp ứng với các kích thích nhất định trong cơ thể. Các hormone liên kết với các thụ thể khác nhau trong cơ thể bạn và hoạt động bằng cách kích hoạt các con đường trao đổi chất và các hoạt động tế bào khác nhau để giữ cho cơ thể bạn ở trạng thái cân bằng nội môi. Mỗi loại hormone có những chức năng khác nhau nhưng đều rất mạnh mẽ để điều chỉnh các chức năng của cơ thể và truyền thông điệp đến các bộ phận khác nhau của cơ thể. Khi mang thai và sinh nở, có những hormone được giải phóng để giúp điều chỉnh nhiều thay đổi diễn ra khắp cơ thể bạn và để đảm bảo rằng em bé được sinh ra an toàn.

Khi mang thai, hormone bị ảnh hưởng rất nặng nề vì chúng bị đổ lỗi cho mọi thứ từ buồn nôn đến thay đổi tâm trạng của phụ nữ mang thai. Trong quá trình mang thai đủ tháng, nồng độ hormone mà nhau thai và hoàng thể tiết ra sẽ tăng lên đáng kể. Một trong những lý do chính khiến nồng độ hormone tăng lên là do nhau thai - một cơ quan nội tiết - sản xuất hormone giúp điều hòa lưu lượng máu và chất dinh dưỡng đến nhau thai và em bé. Các hormone do nhau thai sản xuất ban đầu được sản xuất bởi hoàng thể, sau đó khi em bé trưởng thành và quá trình mang thai diễn ra, nhau thai phát triển đủ mạnh để sản xuất các hormone của chính nó. Các hormone thai kỳ bao gồm progesterone, steroid, lactogen nhau thai người, hCG, estrogen, GnRH, FSH, relaxin và oxytocin. Progesterone và estrogen giúp giữ nhau thai dính vào tử cung và giữ cho thai nhi khỏe mạnh trong suốt thai kỳ.

Sau khi em bé được sinh ra, lượng hormone này giảm đáng kể vì nhau thai đã biến mất. Nồng độ hormone của người phụ nữ sẽ bắt đầu điều chỉnh trở lại mức cân bằng bình thường trước khi mang thai. Để giúp bạn hiểu thêm về cách hormone thay đổi trong thai kỳ, một số yếu tố chính cũng như chức năng của từng loại hormone sẽ được nêu ra dưới đây:

Estrogen và progesterone

Hormone hCG có nhiệm vụ kích thích sản xuất hormone progesterone và estrogen trong buồng trứng. hCG chỉ xuất hiện trong thời kỳ mang thai và sẽ được tiết ra trong giai đoạn rất sớm của thai kỳ để duy trì hoàng thể. Khi nhau thai trưởng thành đủ để kiểm soát việc sản xuất hormone estrogen và progesterone thì việc sản xuất hCG sẽ giảm xuống.

Đọc thêm bài viết: Phụ nữ mang thai nên có chế độ dinh dưỡng như thế nào?

Estrogen được sản xuất trong suốt thai kỳ để chuẩn bị tử cung cho em bé cũng như vú cho em bé bú. Estrogen làm cho vú to ra và trở nên mềm mại, còn progesterone sẽ cấu tạo nên lớp niêm mạc tử cung để nâng đỡ nhau thai cũng như ngăn cản sự co bóp và chuyển động tự nhiên của tử cung khiến tử cung không thể làm bong thai một cách tự nhiên.

Phụ nữ bị giảm nồng độ progesterone thường bị sảy thai và nếu bạn đã từng bị sảy thai thì bác sĩ có thể chỉ định tiêm hoặc bổ sung progesterone để giúp duy trì nhau thai và ngăn ngừa các cơn co thắt. Loại hormone này khiến phụ nữ mất hứng thú với tình dục trong suốt thai kỳ.

Oxytocin

Hormone này cho phép co bóp tử cung trong suốt thai kỳ và chuyển dạ. Nó cũng gây ra các cơn co thắt khi cho con bú và các chất bổ sung oxytocin có thể được sử dụng khi gây chuyển dạ. Nồng độ oxytocin tăng cao khi đầu của em bé kích thích các thụ thể căng ở cổ tử cung.

Oxytocin, ở dạng Pitocin, thường được dùng để gây co bóp tử cung và giãn cổ tử cung trong quá trình chuyển dạ. Oxytocin cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc co bóp tử cung sau khi quá trình chuyển dạ kết thúc. Điều này cho phép tử cung co lại kích thước bình thường và giảm mất máu sau khi chuyển dạ.

Nếu bạn bị chảy máu nhiều sau khi chuyển dạ, thì có thể dùng Pitocin để giúp tử cung của bạn săn chắc hơn và giảm chảy máu.

Prolactin

Tuyến yên sản xuất hormone này và chức năng của nó là giúp làm tăng các tế bào tạo sữa trong vú. Estrogen và progesterone sẽ ngăn cản quá trình sản xuất sữa. Mức độ của những hormone đó sẽ giảm đáng kể ngay sau khi sinh để cho phép prolactin khuyến khích sản xuất sữa ban đầu.

Ngoài ra, việc bú sẽ kiểm soát việc sản xuất sữa. Điều đáng nói là nội tiết tố prolactin sẽ giúp ngăn các bà mẹ đang cho con bú mang thai. Mặc dù vậy, phương pháp ngừa thai này không hoàn toàn hiệu quả và phụ nữ vẫn nên sử dụng một số hình thức ngừa thai sau khi sinh. Nếu không, phụ nữ có thể nhanh chóng có thai tiếp sau khi sinh em bé.

Đọc thêm bài viết: Làm thế nào để tránh tăng cân quá nhiều khi mang thai?

Prostaglandin

Các prostaglandin tổng hợp có thể được sử dụng như một phương pháp để gây chuyển dạ ở những thai kỳ đã qua 40 tuần. Prostaglandin cũng là lý do tại sao quan hệ tình dục có thể được sử dụng để kích thích chuyển dạ tự nhiên. Khi một người phụ nữ quan hệ tình dục, cơ thể cô ấy giải phóng prostaglandin, có thể giúp làm giãn cổ tử cung và gây ra các cơn co thắt tử cung.

Relaxin

Trong thời gian đầu mang thai, hormone này có mặt và giúp hạn chế các hoạt động của tử cung cũng như làm mềm cổ tử cung để chuẩn bị cho quá trình sinh nở. Nó cũng góp phần làm giãn các dây chằng giữ các xương chậu lại với nhau. Những dây chằng này cần có khả năng co giãn trong quá trình sinh nở để giúp mở ống sinh và sinh em bé. Việc giãn dây chằng xảy ra trên khắp cơ thể và có thể góp phần gây ra một số cơn đau khớp và cơ khi mang thai. Hơn nữa, các cơ và các mô bên trong hệ thống tiêu hóa được thư giãn có thể gây ra các triệu chứng như buồn nôn, táo bón và ợ chua.

Endorphin

Đây là những chất tự nhiên tương tự như heroin và morphine. Cơ thể sản xuất chúng để đáp ứng với cơn đau và chúng hoạt động như một loại thuốc giảm đau tự nhiên. Một số bằng chứng cho thấy cơ thể sẽ bắt đầu sản xuất nhiều endorphin trước khi chuyển dạ. Đó là một trong những cách tự nhiên mà cơ thể đối phó với quá trình chuyển dạ.

Nhìn chung, hormone là một phần cần thiết và tuyệt vời của thai kỳ. Nhưng những thay đổi của chúng cũng có thể ảnh hưởng đến cảm giác của bạn khi mang thai. Giống như hầu hết phụ nữ mang thai khác, đôi khi bạn có thể cảm thấy buồn, chán nản hoặc dễ nổi cáu. Bạn có thể cảm thấy như cảm xúc của mình bị làm quá lên trong một thời gian. Những triệu chứng này thường giảm bớt sau ba tháng đầu tiên của thai kỳ.

Hãy nhớ rằng những thay đổi hormone trong cơ thể bạn cũng có thể gây ra cảm giác mất kiểm soát, nhưng bạn cũng không nên quá lo lắng vì tất cả chúng đều góp phần tạo ra một môi trường lành mạnh cho em bé đang lớn và ngăn ngừa các vấn đề trong quá trình sinh nở.

Nếu bạn mang thai, hãy chuẩn bị cho mình những kiến thức dinh dưỡng khoa học và phù hợp với thể trạng để giúp mẹ khỏe, bé phát triển tốt suốt 9 tháng thai kỳ. Nếu muốn được tư vấn bởi các chuyên gia giàu kinh nghiệm, hãy tới Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM trực thuộc Viện Y học ứng dụng Việt Nam. Liên hệ đặt lịch tại Hotline: 0935183939 hoặc 02436335678

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Phải làm gì khi bạn bị thoát vị trong thời gian mang thai?