Ho mạn tính: chẩn đoán, điều trị và dự phòng

Chẩn đoán ho mạn tính

Bác sĩ sẽ hỏi về tiền sử bệnh và thực hiện khám sức khỏe để chẩn đoán. Khai thác bệnh sử kỹ càng và khám tổng quát có thể cung cấp thông tin quan trọng về tình trạng ho mạn tính. Bác sĩ cũng có thể yêu cầu xét nghiệm để tìm nguyên nhân gây ho.

Cận lâm sàng bằng hình ảnh

• Chụp X-quang. Mặc dù chụp X-quang ngực sẽ không cho được nhiều thông tin hay lý do phổ biến nhất gây ra ho, song nó có thể được sử dụng để kiểm tra các dấu hiệu của các tình trạng nặng nề như ung thư phổi, viêm phổi và các bệnh phổi khác. Chụp X-quang xoang có thể cho thấy bằng chứng của nhiễm trùng xoang.
• Chụp cắt lớp vi tính (CT). Chụp CT cũng có thể được sử dụng để kiểm tra phổi trong các tình trạng gây ho mạn tính, hoặc các hốc xoang với các túi nhiễm trùng.

Kiểm tra chức năng phổi là những xét nghiệm đơn giản, không xâm lấn (chẳng hạn như đo chức năng thông khí) được sử dụng để chẩn đoán hen suyễn và COPD. Các phương pháp này đo lượng không khí mà phổi có thể chứa, cũng như các chỉ số về luồng khí thở...

Đôi khi, bác sĩ của bạn có thể yêu cầu kiểm tra các bài đánh giá tình trạng hen suyễn.

Các xét nghiệm khác

Nếu ho có kèm dịch tiết có màu, bác sĩ có thể xét nghiệm dịch tiết để tìm vi khuẩn.

Trường hợp các xét nghiệm trên không thể tìm ra nguyên nhân cho các cơn ho, các xét nghiệm đặc biệt với phạm vi đặc biệt có thể được chỉ định để tìm nguyên nhân cụ thể hơn. Những xét nghiệm này bao gồm:

• Nội soi phế quản. Sử dụng ống nội soi phế quản để quan sát phổi và đường dẫn khí. Sinh thiết cũng có thể được lấy từ niêm mạc bên trong của đường thở để xét nghiệm bất thường.
• Nội soi Rhinoscopy. Sử dụng ống soi sợi quang để đánh giá thông qua đường mũi, xoang và đường hô hấp trên.

Đối với trẻ em

Đối với trẻ em, tối thiểu phải chụp X-quang phổi và đo chức năng thông khí để tìm nguyên nhân gây ho mạn tính.

Điều trị tình trạng ho mạn tính

Việc xác định nguyên nhân gây ho mạn tính là yếu tố quyết định để điều trị hiệu quả. Trong nhiều trường hợp, nhiều tình trạng bệnh lý có thể gây ra chứng ho mạn tính.

Nếu đang là người hút thuốc, bỏ thuốc là biện pháp duy nhất. Bác sĩ sẽ hỗ trợ cai thuốc bằng nhiều phương pháp khác nhau. Nếu bạn đang dùng thuốc ức chế men chuyển trong điều trị tăng huyết áp, bác sĩ có thể sẽ chuyển thuốc khác để tránh tác dụng phụ.

Thuốc được sử dụng để điều trị ho mãn tính có thể bao gồm:

• Thuốc kháng histamine, corticosteroid và thuốc thông mũi. Những loại thuốc này là phương pháp điều trị tiêu chuẩn cho dị ứng và chảy dịch mũi sau.
• Thuốc hen suyễn dạng hít. Các phương pháp điều trị hiệu quả nhất cho chứng ho do hen suyễn là corticosteroid và thuốc giãn phế quản, giúp giảm viêm và thông thoáng đường thở.
• Thuốc kháng sinh. Nếu nhiễm trùng do vi khuẩn, nấm hoặc mycobacteria gây ra ho mạn tính, thuốc kháng sinh có thể quyết tình trạng nhiễm trùng.
• Thuốc chống trào ngược axit dạ dày
• Thuốc ức chế ho
• Trong thời gian ban đầu, thuốc giảm ho cũng có thể được sử dụng để tăng khả năng làm giảm triệu chứng.

Cần lưu ý là không tự ý sử dụng các thuốc không được kê theo đơn của bác sĩ, ngoại trừ thuốc hạ sốt và giảm đau để điều trị ho và cảm lạnh (nếu có) ở trẻ em dưới 6 tuổi. Tham khảo ý kiến bác sĩ một cách chi tiết để có thể sử dụng thuốc đúng và an toàn, hiệu quả nhất.

• Uống nhiều nước. Chất lỏng giúp làm loãng chất nhầy trong cổ họng. Hãy uống nhiều nước ấm, trà hoặc nước trái cây để làm dịu cổ họng.
• Ngậm thuốc ho hoặc kẹo ngậm. Chúng có thể làm dịu cơn ho khan hay làm dịu cổ họng bị kích thích.
• Cân nhắc dùng mật ong. Một thìa cà phê mật ong có thể giúp làm dịu cơn ho. Không cho trẻ dưới 1 tuổi uống mật ong vì mật ong có thể chứa vi khuẩn có hại cho trẻ.
• Làm ẩm không khí. Sử dụng máy tạo độ ẩm hoặc máy phun sương làm ẩm không khí xung quanh.
• Tránh khói thuốc lá. Hút thuốc hoặc tiếp xúc với thở khói thuốc gây kích ứng phổi và có thể làm trầm trọng thêm tình trạng ho do bất kỳ yếu tố nào gây ra. Nếu bạn hút thuốc, hãy bỏ thuốc lá. Điều này có thể khó khăn, do vậy nên tham khảo ý kiến bác sĩ và tìm sự hỗ trợ từ cộng đồng để nỗ lực từ bỏ thuốc lá thành công.

Tham khảo thêm thông tin tại: Điều trị ho khi bị cảm lạnh và cúm