Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Ho mạn tính: chẩn đoán, điều trị và dự phòng

Ho mạn tính là tình trạng ho kéo dài dai dẳng. Tình trạng ho mạn tính không chỉ mang đến cảm giác khó chịu, mà còn có thể làm gián đoạn giấc ngủ và khiến người mắc phải gặp cảm giác kiệt sức. Các trường hợp ho mãn tính nghiêm trọng có thể gây nôn mửa, choáng váng và thậm chí gãy xương sườn.

Chẩn đoán ho mạn tính

Bác sĩ sẽ hỏi về tiền sử bệnh và thực hiện khám sức khỏe để chẩn đoán. Khai thác bệnh sử kỹ càng và khám tổng quát có thể cung cấp thông tin quan trọng về tình trạng ho mạn tính. Bác sĩ cũng có thể yêu cầu xét nghiệm để tìm nguyên nhân gây ho.

Cận lâm sàng bằng hình ảnh

  • Chụp X-quang. Mặc dù chụp X-quang ngực sẽ không cho được nhiều thông tin hay lý do phổ biến nhất gây ra ho, song nó có thể được sử dụng để kiểm tra các dấu hiệu của các tình trạng nặng nề như ung thư phổi, viêm phổi và các bệnh phổi khác. Chụp X-quang xoang có thể cho thấy bằng chứng của nhiễm trùng xoang.
  • Chụp cắt lớp vi tính (CT). Chụp CT cũng có thể được sử dụng để kiểm tra phổi trong các tình trạng gây ho mạn tính, hoặc các hốc xoang với các túi nhiễm trùng.
Kiểm tra chức năng phổi

Kiểm tra chức năng phổi là những xét nghiệm đơn giản, không xâm lấn (chẳng hạn như đo chức năng thông khí) được sử dụng để chẩn đoán hen suyễn và COPD. Các phương pháp này đo lượng không khí mà phổi có thể chứa, cũng như các chỉ số về luồng khí thở...

Đôi khi, bác sĩ của bạn có thể yêu cầu kiểm tra các bài đánh giá tình trạng hen suyễn.

Các xét nghiệm khác

Nếu ho có kèm dịch tiết có màu, bác sĩ có thể xét nghiệm dịch tiết để tìm vi khuẩn.

Trường hợp các xét nghiệm trên không thể tìm ra nguyên nhân cho các cơn ho, các xét nghiệm đặc biệt với phạm vi đặc biệt có thể được chỉ định để tìm nguyên nhân cụ thể hơn. Những xét nghiệm này bao gồm:

  • Nội soi phế quản. Sử dụng ống nội soi phế quản để quan sát phổi và đường dẫn khí. Sinh thiết cũng có thể được lấy từ niêm mạc bên trong của đường thở để xét nghiệm bất thường.
  • Nội soi Rhinoscopy. Sử dụng ống soi sợi quang để đánh giá thông qua đường mũi, xoang và đường hô hấp trên.

Đối với trẻ em

Đối với trẻ em, tối thiểu phải chụp X-quang phổi và đo chức năng thông khí để tìm nguyên nhân gây ho mạn tính.

Điều trị tình trạng ho mạn tính

Việc xác định nguyên nhân gây ho mạn tính là yếu tố quyết định để điều trị hiệu quả. Trong nhiều trường hợp, nhiều tình trạng bệnh lý có thể gây ra chứng ho mạn tính.

Nếu đang là người hút thuốc, bỏ thuốc là biện pháp duy nhất. Bác sĩ sẽ hỗ trợ cai thuốc bằng nhiều phương pháp khác nhau. Nếu bạn đang dùng thuốc ức chế men chuyển trong điều trị tăng huyết áp, bác sĩ có thể sẽ chuyển thuốc khác để tránh tác dụng phụ.

Thuốc được sử dụng để điều trị ho mãn tính có thể bao gồm:

  • Thuốc kháng histamine, corticosteroid và thuốc thông mũi. Những loại thuốc này là phương pháp điều trị tiêu chuẩn cho dị ứng và chảy dịch mũi sau.
  • Thuốc hen suyễn dạng hít. Các phương pháp điều trị hiệu quả nhất cho chứng ho do hen suyễn là corticosteroid và thuốc giãn phế quản, giúp giảm viêm và thông thoáng đường thở.
  • Thuốc kháng sinh. Nếu nhiễm trùng do vi khuẩn, nấm hoặc mycobacteria gây ra ho mạn tính, thuốc kháng sinh có thể quyết tình trạng nhiễm trùng.
  • Thuốc chống trào ngược axit dạ dày
  • Thuốc ức chế ho
  • Trong thời gian ban đầu, thuốc giảm ho cũng có thể được sử dụng để tăng khả năng làm giảm triệu chứng.

Cần lưu ý là không tự ý sử dụng các thuốc không được kê theo đơn của bác sĩ, ngoại trừ thuốc hạ sốt và giảm đau để điều trị ho và cảm lạnh (nếu có) ở trẻ em dưới 6 tuổi. Tham khảo ý kiến bác sĩ một cách chi tiết để có thể sử dụng thuốc đúng và an toàn, hiệu quả nhất.

Thay đổi lối sống để ngăn ngừa tình trạng ho mạn tính
  • Uống nhiều nước. Chất lỏng giúp làm loãng chất nhầy trong cổ họng. Hãy uống nhiều nước ấm, trà hoặc nước trái cây để làm dịu cổ họng.
  • Ngậm thuốc ho hoặc kẹo ngậm. Chúng có thể làm dịu cơn ho khan hay làm dịu cổ họng bị kích thích.
  • Cân nhắc dùng mật ong. Một thìa cà phê mật ong có thể giúp làm dịu cơn ho. Không cho trẻ dưới 1 tuổi uống mật ong vì mật ong có thể chứa vi khuẩn có hại cho trẻ.
  • Làm ẩm không khí. Sử dụng máy tạo độ ẩm hoặc máy phun sương làm ẩm không khí xung quanh.
  • Tránh khói thuốc lá. Hút thuốc hoặc tiếp xúc với thở khói thuốc gây kích ứng phổi và có thể làm trầm trọng thêm tình trạng ho do bất kỳ yếu tố nào gây ra. Nếu bạn hút thuốc, hãy bỏ thuốc lá. Điều này có thể khó khăn, do vậy nên tham khảo ý kiến bác sĩ và tìm sự hỗ trợ từ cộng đồng để nỗ lực từ bỏ thuốc lá thành công.

Tham khảo thêm thông tin tại: Điều trị ho khi bị cảm lạnh và cúm

 

Bình luận
Tin mới
  • 18/11/2026

    Đồ ăn công nghiệp: Bạn đang ăn nhiều đến mức nào?

    Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.

  • 18/11/2026

    Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế, Phó Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế

    Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT ngày 17/11/2026: Bổ nhiệm Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế. Thời hạn giữ chức vụ là 05 năm.

  • 18/11/2026

    Bữa sáng ảnh hưởng thế nào đến trí nhớ và khả năng tập trung của trẻ?

    Sau một đêm ngủ, cơ thể trẻ đã trải qua nhiều giờ không được cung cấp năng lượng. Các nghiên cứu cho thấy việc ăn sáng có liên quan đến kết quả tốt hơn ở các bài kiểm tra trí nhớ và sự chú ý, đặc biệt ở những trẻ có tình trạng dinh dưỡng kém.

  • 17/11/2026

    Stress ảnh hưởng đến ham muốn tình dục như thế nào?

    Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.

  • 17/11/2026

    Những dấu hiệu cảnh báo phụ nữ cần đi khám phụ khoa sớm

    Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?

  • 16/11/2026

    Làm sao để giảm ho sau cảm cúm: Nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả

    Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.

  • 16/11/2026

    Dầu cá với bệnh viêm khớp

    Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

  • 15/11/2026

    Tình yêu tuổi học trò và hành trình bảo vệ sức khỏe giới tính cho con

    Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.

Xem thêm