Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Dấu hiệu và triệu chứng có thể gặp khi lo lắng quá mức trong các kỳ thi

Đứng trước các kỳ thi quan trọng thì việc lo lắng là không thể tránh khỏi, tuy nhiên việc lo lắng quá mức có thể gây ra chứng lo lắng khi thi cử làm ảnh hưởng đến kết quả kỳ thi.

Lo lắng khi thi là một dạng lo lắng về kết quả được đặc trưng bởi sợ hãi, lo lắng, căng thẳng, và thậm chí là cảm giác ốm yếu khi đối mặt với kỳ thi. Nhiều người bị căng thẳng hoặc lo lắng trước kỳ thi. Trên thực tế, một chút lo lắng thực sự có thể giúp bạn vượt qua kỳ thi tốt hơn. Tuy nhiên, khi sự lo lắng này trở nên quá mức và thực sự cản trở thành tích trong một kỳ thi, thì nó được gọi là chứng lo lắng khi thi.

Các triệu chứng của chứng lo âu khi thi cử

Các triệu chứng của chứng lo lắng khi kiểm tra có thể khác nhau đáng kể và từ nhẹ đến nặng. Một số học sinh chỉ trải qua các triệu chứng nhẹ của chứng lo lắng khi thi và vẫn có thể làm bài khá tốt trong các kỳ thi. Những học sinh khác gần như mất khả năng thi vì lo lắng, điều này có thể dẫn đến kết quả làm bài thi kém hoặc thậm chí lên cơn hoảng sợ trước hoặc trong khi thi.

Các triệu chứng thể chất của chứng lo lắng khi thi bao gồm:

  • Đổ mồ hôi
  • Rùng mình
  • Tim đập loạn nhịp
  • Khô miệng
  • Ngất xỉu
  • Buồn nôn

Những trường hợp nhẹ hơn của tình trạng lo lắng về bài thi có thể gây ra cảm giác cồn cào trong bụng, trong khi những trường hợp nghiêm trọng hơn có thể thực sự khiến học sinh bị suy nhược cơ thể. Có trường hợp thậm chí có thể bị nôn mửa hoặc tiêu chảy trước khi thi.

Các triệu chứng cảm xúc của chứng lo lắng khi thi cử có thể bao gồm:

  • Trầm cảm
  • Lòng tự trọng thấp
  • Tức giận
  • Cảm giác tuyệt vọng
  • Phiền muộn
  • Cảm giác hụt ​​hẫng

Học sinh thường cảm thấy bất lực trong việc thay đổi hoàn cảnh của mình hoặc coi thường và trách móc bản thân về các triệu chứng và kết quả bài kiểm tra kém.

Các triệu chứng nhận thức và hành vi có thể bao gồm:

  • Lo lắng
  • Tránh hoàn toàn các bài thi 
  • Hay quên
  • Thiếu tự tin
  • Tự nói chuyện tiêu cực

Trong một số trường hợp, sự lo lắng về bài kiểm tra có thể trở nên nghiêm trọng đến mức học sinh sẽ bỏ học để tránh nguồn gốc của nỗi sợ hãi. Lạm dụng chất gây nghiện cũng có thể xảy ra vì nhiều học sinh cố gắng tự điều trị chứng lo âu của mình bằng cách dùng các loại thuốc giảm đau như thuốc kê đơn và rượu.

Sự lo lắng khi làm bài thi khiến bạn rất khó tập trung trong kỳ thi. Nhiều người mắc chứng lo lắng về bài kiểm tra nói rằng họ đã bỏ qua các câu trả lời cho bài kiểm tra mặc dù họ đã nghiên cứu kỹ lưỡng thông tin và chắc chắn rằng họ biết câu trả lời cho các câu hỏi. Tự nói chuyện tiêu cực, khó tập trung vào bài kiểm tra và suy nghĩ chạy đua cũng là những triệu chứng nhận thức phổ biến của chứng lo lắng về bài kiểm tra.

Nguyên nhân của chứng lo âu khi thi

Có một số yếu tố khác nhau có thể khiến học sinh cảm thấy lo lắng khi đối mặt với các bài kiểm tra. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc cha mẹ đặt quá nhiều áp lực học tập lên con cái của họ có thể góp phần gây ra chứng lo lắng khi thi. Một học sinh đang trải qua áp lực này của cha mẹ có nhiều khả năng gặp phải các triệu chứng lo lắng về thể chất trong các bài thi cũng như lo lắng nhiều hơn trước và trong các kỳ thi.

Một số nguyên nhân tiềm ẩn khác của chứng lo lắng khi kiểm tra bao gồm:

  • Kết quả thi thử trong quá khứ kém. Những học sinh đã làm bài kém trong các bài kiểm tra trước đây có thể có nhiều khả năng cảm thấy lo lắng hơn trong tương lai.
  • Thiếu sự chuẩn bị. Việc trì hoãn hoặc không học cho kỳ thi có thể làm tăng mức độ lo lắng trong quá trình kiểm tra.
  • Nỗi sợ thất bại. Những học sinh có sự kết nối ý thức về giá trị bản thân với điểm kiểm tra của họ sẽ phải trải qua rất nhiều áp lực để đạt thành tích tốt. Áp lực cao để thực hiện tốt sau đó có thể dẫn đến lo lắng nhiều hơn.

Chứng lo lắng cũng có thể tự tăng lên. Một khi học sinh đã trải qua một số mức độ lo lắng về bài kiểm tra vì bất kỳ lý do gì, cho dù đó là do sự chuẩn bị không tốt hay do áp lực từ bên ngoài cao từ giáo viên hoặc cha mẹ, thì các em có nhiều khả năng sẽ gặp lại sự lo lắng tương tự trong tương lai. Học sinh có thể trở nên sợ hãi khi trải qua các triệu chứng lo lắng, đến nỗi các em càng sợ hãi các tình huống thi cử hơn.

Một nghiên cứu cho thấy rằng những học sinh có khuyết tật về khả năng học tập có nhiều khả năng gặp phải loại lo lắng này hơn.

Điều trị

Điều trị chứng lo âu khi thi thường bao gồm các biện pháp tự lực và trị liệu để kiểm soát mức độ căng thẳng trước và trong khi thi. Học sinh thường được hỗ trợ về các kỹ thuật học tập và kỹ năng làm bài thi để đảm bảo rằng các em có sự chuẩn bị và khả năng cần thiết để thành công trong các bài thi. Giúp học sinh tự tin vào khả năng làm bài thi của mình cũng có thể hữu ích.

Học sinh lo lắng nghiêm trọng hoặc trải qua các cơn hoảng loạn cũng có thể được kê đơn thuốc chống lo âu để giúp kiểm soát các triệu chứng này. Liệu pháp nhận thức-hành vi (CBT), liệu pháp tiếp xúc và giảm căng thẳng dựa trên chánh niệm (MBSR) là những cách tiếp cận liệu pháp tâm lý có thể hữu ích trong việc điều trị các triệu chứng của chứng lo âu thi cử.

Các cách giúp vượt qua lo lắng khi thi

May mắn thay, học sinh có thể thực hiện các bước để giảm bớt các triệu chứng lo lắng có hại này. Các biện pháp bao gồm:

  • Thực hành các chiến lược quản lý căng thẳng. Các kỹ thuật thư giãn như hít thở sâu có thể giúp các em thư giãn trước và trong khi làm bài kiểm tra.
  • Thực hiện sửa đổi lối sống. Các thói quen tự chăm sóc bản thân như ngủ đủ giấc và ăn các bữa ăn lành mạnh có thể hữu ích để kiểm soát các triệu chứng lo âu.
  • Thiết lập những thói quen tốt. Cố gắng phát triển các thói quen học tập tốt và đảm bảo rằng các em đã chuẩn bị tốt cho các bài kiểm tra. Một cách tốt để làm điều này là tự thưởng cho bản thân vì những mục tiêu các em đã đặt ra khi học tập.
  • Học cách chấp nhận sai lầm. Đừng kết nối giá trị bản thân với kết quả của bài kiểm tra. Đó là một bài kiểm tra và giá trị của các em với tư cách là một con người không phụ thuộc vào điểm số.
  • Giảm thiểu sự phân tâm. Tập trung vào bài kiểm tra và cố gắng không bị phân tâm bởi những suy nghĩ xen vào.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Mạng xã hội có liên quan đến bệnh trầm cảm?

BS. Đoàn Thu Hồng - Phòng khám chuyên khoa dinh dưỡng VIAM (theo WebMD) -
Bình luận
Tin mới
  • 14/01/2026

    Thói quen sử dụng đồ hộp của người Việt (Phần 2)

    Trong bối cảnh cuộc sống bận rộn của người Việt, thực phẩm đóng hộp ngày càng trở thành lựa chọn phổ biến để tiết kiệm thời gian. Tuy nhiên, thói quen sử dụng loại thực phẩm này thường đi kèm với những sai lầm cơ bản, dẫn đến rủi ro sức khỏe không đáng có. Phần 2 của bài viết Thói quan sử dụng đồ hộp sẽ phân tích các lỗi thường gặp và đưa ra lời khuyên để sử dụng an toàn hơn.

  • 14/01/2026

    6 lý do bạn nên bắt đầu ăn hạt chia ngay hôm nay

    Hạt chia rất giàu chất dinh dưỡng và chứa chất xơ, acid béo omega-3, protein, khoáng chất và chất chống oxy hóa mang lại nhiều lợi ích như hỗ trợ sức khỏe tim mạch, kiểm soát lượng đường trong máu, hạ huyết áp...

  • 13/01/2026

    Thói quen sử dụng đồ hộp của người Việt (Phần 1)

    Thực phẩm đóng hộp không phải là xấu, nhưng chỉ thực sự an toàn khi được sản xuất đúng quy chuẩn, kiểm soát chất lượng nghiêm ngặt và được người tiêu dùng lựa chọn, bảo quản và sử dụng đúng cách.

  • 13/01/2026

    Chất cấm trong mì sợi ở TPHCM: Nguy cơ ngộ độc, vô sinh và ung thư rình rập

    Một đường dây sản xuất mì sợi ở TPHCM bị phát hiện sử dụng hàn the, soda công nghiệp và silicate tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc, tổn thương gan thận và ảnh hưởng sinh sản nếu dùng lâu dài.

  • 13/01/2026

    Lý do không nên uống sữa cùng lúc với 7 loại thực phẩm sau

    Sữa là một nguồn dinh dưỡng tốt. Tuy nhiên, có một số thực phẩm và đồ uống không nên kết hợp khi uống sữa vì dễ gây ra vấn đề về tiêu hóa, giảm hấp thu dưỡng chất, hoặc thậm chí tạo ra các chất có hại.

  • 13/01/2026

    Tăng huyết áp: Hiểu đúng để sống khỏe mỗi ngày

    Tăng huyết áp, hay còn gọi là huyết áp cao, là một vấn đề sức khỏe phổ biến ảnh hưởng đến hàng triệu người trên thế giới. Được mệnh danh là "kẻ giết người thầm lặng", tình trạng này thường không có triệu chứng rõ ràng nhưng có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như đột quỵ, nhồi máu cơ tim hay suy thận.

  • 12/01/2026

    Cách ăn trái cây tốt cho người bị tăng mỡ máu

    Ăn trái cây rất tốt cho người bị tăng mỡ máu. Tuy nhiên, điều quan trọng là người bệnh cần biết cách lựa chọn loại trái cây phù hợp và ăn đúng cách mới có hiệu quả và không làm tăng triglyceride.

  • 12/01/2026

    9 dấu hiệu cảnh báo của bệnh viêm khớp

    Các triệu chứng viêm khớp không nên bị bỏ qua. Bằng cách phát hiện sớm các dấu hiệu cảnh báo, bạn có thể được chẩn đoán chính xác và điều trị thích hợp trước khi tình trạng tàn tật nghiêm trọng xảy ra.

Xem thêm