Giải đáp những thắc mắc của cha mẹ về bệnh tay chân miệng ở trẻ

Hầu hết các bậc cha mẹ sẽ có những thắc mắc như bệnh tay chân miệng là gì, làm thế nào để giúp trẻ giảm các triệu chứng của bệnh gây ra và hơn hết là khi nào trẻ có thể đi học trở lại. Bài viết này sẽ giải đáp cho cha mẹ những thắc mắc này.

Bệnh tay chân miệng là gì?

Bệnh tay chân miệng là một căn bệnh truyền nhiễm phổ biến, dễ lây lan do các loại virus khác nhau gây ra. Bệnh thường ảnh hưởng đến trẻ sơ sinh và trẻ em dưới 5 tuổi, nhưng trẻ lớn hơn và người lớn cũng có thể mắc tay chân miệng.

Các dấu hiệu và triệu chứng của bệnh tay chân miệng

Các triệu chứng đầu tiên của trẻ sẽ xuất hiện từ ​​3 đến 6 ngày sau khi trẻ tiếp xúc và nhiễm virus gây bệnh. Đây được gọi là thời kỳ ủ bệnh. Các triệu chứng thường bắt đầu với sốt, đau họng và chảy nước mũi - giống như cảm lạnh thông thường nhưng sau đó trẻ có biểu hiện phát ban với các mụn nước li ti có thể bắt đầu xuất hiện ở các vị trí cơ thể sau:

• Niêm mạc miệng như mặt trong má, lưỡi, lợi
• Ngón tay
• Bàn tay
• Lòng bàn chân
• Mông

Lưu ý: Mụn nước có thể mọc ở một vài hoặc tất cả các vị trí nêu trên.

Các triệu chứng xuất hiện rầm rộ nhất trong vài ngày đầu nhưng thường biến mất hoàn toàn trong vòng một tuần. Trẻ có thể bị bong tróc ngón tay, ngón chân sau 1 đến 2 tuần nhiễm bệnh nhưng tình trạng này không quá đáng ngại.

Chẩn đoán bệnh tay chân miệng?

Bác sĩ có thể nhận biết trẻ có bị tay chân miệng hay không dựa trên các triệu chứng mà cha mẹ mô tả và xem xét đánh giá các vết loét và phát ban ở miệng của trẻ. Tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng ở trẻ, bác sĩ có thể lấy thêm bệnh phẩm hầu họng của trẻ để xét nghiệm.

Nếu trẻ được chẩn đoán mắc bệnh tay chân miệng, hãy thông báo với nhà trẻ nơi trẻ đi học để nhà trường thông báo cho các phụ huynh khác biết và theo dõi các triệu chứng của con họ.

Điều trị bệnh tay chân miệng

Bệnh tay chân miệng lây nhiễm do virus nên không có thuốc đặc trị. Điều duy nhất cha mẹ có thể làm là hạ sốt và giảm đau cho trẻ bằng các loại thuốc như acetaminophen hoặc ibuprofen. Nên đưa trẻ đi khám hoặc liên lạc với bác sĩ nếu trẻ sốt kéo dài hơn 3 ngày hoặc nếu trẻ đau miệng không uống được nước.

Làm gì khi trẻ bị đau miệng:

• Ở trẻ em trên 1 tuổi, cha mẹ có thể hỏi ý kiến ​​bác sĩ để tham khảo các loại thuốc làm dịu miệng dạng lỏng để giảm đau do loét miệng cho trẻ. Cha mẹ không nên sử dụng nước súc miệng thông thường, vì chúng có thể gây cay mắt.
• Từ 1 đến 6 tuổi: Nhỏ vài giọt nước súc miệng vào miệng trẻ hoặc dùng tăm bông chấm vào miệng trẻ.
• Trên 6 tuổi: cho trẻ ngậm 1 thìa cà phê (5 mL) nước súc miệng cho trẻ ngậm càng lâu càng tốt. Sau đó yêu cầu trẻ nhổ ra hoặc nuốt nếu là loại có thể nuốt.

Bổ sung nước để tránh mất nước cho trẻ:

Trẻ bị tay chân miệng cần uống nhiều nước. Nếu bạn nghi ngờ trẻ đang bị mất nước, thì bạn cần liên lạc với bác sĩ hoặc cho trẻ đi khám ngay.

Bệnh có thể lây nhiễm trong khoảng thời gian bao lâu?

Bênh tay chân miệng thường dễ lây truyền nhất trong tuần đầu tiên của bệnh. Tuy nhiên, trẻ bị tay chân miệng có thể đào thải virus qua đường hô hấp (mũi, miệng và phổi) trong 1-3 tuần và thậm chí virus có thể tồn tại trong phân của trẻ trong vài tuần đến vài tháng sau khi nhiễm bệnh.

Bệnh tay chân miệng lây truyền như thế nào?

Virus gây bệnh tay chân miệng thường lây qua tiếp xúc giữa người với người theo những cách khác nhau:

Đường hô hấp:

Virus có thể lây qua việc tiếp xúc với các giọt bắn khi trẻ nói, ho hoặc hắt hơi. Các giọt bắn này thường không ở tồn tại lâu trong không khí; thông thường, các giọt bắn thường bay xa không quá 1m và rơi xuống đất. Ngoài ra virus có thể lây nhiễm qua việc tiếp xúc với dịch tiết đường hô hấp (chất nhầy mũi hoặc nước bọt) của trẻ bị bệnh dính ở trên các đồ vật

Đường phân-miệng:

Virus có thể lây lan khi tiếp xúc với phân của trẻ bị nhiễm bệnh. Nguyên nhân có thể do tay của trẻ bị bệnh dính chất bẩn sau đó chạm vào đồ vật mà đứa trẻ khác chạm vào. Sau đó những trẻ này lại đưa tay lên miệng.

Làm cách nào để cha mẹ có thể ngăn ngừa và kiểm soát sự lây lan của bệnh tay chân miệng của trẻ cho những trẻ khác?

• Dạy trẻ dùng ống tay che hoặc khăn giấy dùng một lần đề che miệng và mũi khi hắt hơi hoặc ho. Hướng dẫn trẻ rửa tay ngay sau khi sử dụng khăn giấy hoặc tiếp xúc với dịch tiết đường hô hấp, thay quần áo cho trẻ khi bị bẩn.
• Rửa tay sau khi thay tã. Cha mẹ có thể lây lan virus sang các bề mặt khác khi tiếp xúc với phân, dịch từ nốt mụn nước hay nước bọt của trẻ.
• Rửa sạch và khử trùng đồ chơi thường xuyên cho trẻ.
• Hạn chế việc chia sẻ thức ăn, đồ uống và các vật dụng cá nhân có thể chạm vào miệng của trẻ, chẳng hạn như dụng cụ ăn uống, bàn chải đánh răng và khăn tắm.
• Bảo vệ những đứa trẻ khác trong nhà. Không để những trẻ khỏe mạnh tiếp xúc gần với đứa trẻ bị nhiễm bệnh. Những việc như hôn, ôm và dùng chung cốc và đồ dùng có thể làm lây nhiễm bệnh nhanh chóng. Nếu nhà bạn có nhiều trẻ nhỏ, hãy tách trẻ bị bệnh cho trẻ ở riêng phòng để tránh lây sang trẻ khác.
• Khử trùng bất kỳ bề mặt nào mà trẻ tiếp xúc thường xuyên

Trẻ có thể đi lớp khi bị bệnh tay chân miệng không?

Câu trả lời là có, ngoại trừ một số trường hợp sau khi:

• Trẻ cảm thấy không đủ khỏe để tham gia vào lớp học hoặc bị sốt.
• Thầy cô giáo không thể chăm sóc cho khi trẻ bị bệnh và để tránh lây lan cho trẻ khác ở lớp nhất là khi trẻ bị tay chân miệng đang chảy nhiều nước dãi do lở miệng.
• Trẻ nổi nhiều mụn nước., thường mất khoảng 7 ngày để các mụn nước khô lại.

Lưu ý: Việc cho trẻ ở nhà không đến lớp sẽ không làm giảm sự lây lan của bệnh tay chân miệng vì trẻ em có thể lây lan virus ngay cả khi chúng chưa có triệu chứng và virus có thể tồn tại trong phân trong nhiều tuần sau khi hết triệu chứng.

Khi nào trẻ có thể trở lại trường học?

Một đứa trẻ có thể trở lại trường sau khi tất cả các vấn đề nêu trên được giải quyết và đứa trẻ cảm thấy đủ khỏe để tham gia lớp học. Bạn có thể tham khảo ý kiến bác sĩ nếu vẫn còn băn khoăn không biết khi nào trẻ nên quay lại trường học.

Trẻ đã bị tay chân miệng rồi thì có bị lại không?

Câu trả lời là có. Trẻ có thể bị nhiễm lại cùng một loại virus hoặc các virus khác nhau gây ra bệnh tay chân miệng.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Dự phòng và điều trị bệnh tay - chân - miệng