Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Chất xơ hòa tan và không hòa tan

Chất xơ được chia thành 2 loại: chất xơ hòa tan (dễ dàng bị hòa tan bởi nước và trở thành dạng gel) và chất xơ không hòa tan ( không tan trong nước, giữ nguyên dạng di chuyển trong hệ thống tiêu hóa), cả hai đều rất quan trọng trong quá trình tiêu hóa thức ăn trong cơ thể.

Chất xơ hòa tan và không hòa tan

Bạn thường được nghe những khuyến cáo về chế độ ăn lành mạnh gồm nhiều chất xơ. Tại sao lại như vậy? Phần lớn mọi người đều nghĩ chất xơ là một công cụ giúp hệ tiêu hóa hoạt động mượt mà hơn hay chính là giúp chúng ta không bị táo bón. Nhưng chất xơ còn nhiều quyền năng hơn thế.

Chất xơ, là những phần không thể tiêu hóa của thực vật, được coi là dưỡng chất cần thiết bởi cơ thể không tự sản sinh được chất xơ mà chỉ có được thông qua chế độ ăn uống. Thức ăn mắc kẹt ở đại tràng có thể gây ra đầy hơi, đau bụng và táo bón. Nhiệm vụ của chất xơ là di chuyển ở ruột và cuốn đi tất cả các chướng ngại vật còn sót lại ở ruột.

Các loại củ, hoa quả, hạt mầm và hạt đều rất quan trọng trong chế độ ăn cơ bản hàng ngày. Bên cạnh việc cung cấp các chất dinh dưỡng, những thực phẩm này còn chứa những chất xơ cần thiết để kích thích nhu động ruột và giữ cho ruột được thông thoáng, và hàng tá các lợi ích đối với sức khỏe khác. Đến đây chắc bạn đã thấy được tại sao chế độ ăn giàu chất xơ luôn được khuyến cáo.

Chất xơ từ thực phẩm được chia làm hai loại là chất xơ hòa tanchất xơ không hoà tan. Cơ thể con người cần cả hai loại chất xơ này. Một vài loại thực phẩm có thể có cả hai loại chất xơ trên và đó sẽ là những thực phẩm tuyệt vời cho chế độ ăn lành mạnh của bạn.

Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu về sự khác biệt của chất xơ hòa tan và không hòa tan.

Chất xơ hòa tan

Chất xơ hòa tan thường dễ dàng tan trong nước và trở thành dạng gel. Khi được giữ ở ruột già, nó nhanh chóng bị phá vỡ bởi dịch tiêu hóa và giải phóng ra khí. Những lợi ích phổ biến của chất xơ hòa tan là:

  • Tạo thành một lớp gel dày bao phủ những nếp gấp ở ruột và giúp làm chậm lại quá trình tiêu hóa. Điều đó giúp bạn cảm thấy no lâu hơn và là lý do chính trả lời cho câu hỏi: tại sao chất xơ lại giúp bạn giảm cân?
  • Chất xơ hòa tan giúp tối ưu được nồng độ cholesterol
  • Hạn chế tiêu thụ và hấp thu carbs, do đó  ổn định được đường huyết
  • Giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch và tăng huyết áp
  • Một vài thực phẩm giàu chất xơ hòa tan là nguồn thức ăn của các lợi khuẩn trong ruột.

Chất xơ không hòa tan

Chất xơ không hòa tan đơn giản là phần không thể tiêu hóa và ở nguyên dạng di chuyển trong ruột và không phải là nguồn sinh năng lượng. Đây là loại chất xơ giúp:

  • Ngăn ngừa táo bón, vì chúng hấp thu nước khi được giữ ở ruột và giúp dọn dẹp các chất thải vẫn còn mắc lại ở ruột. Trong quá trình lưu chuyển trong đường ruột, chất xơ làm giảm thời gian các chất thải được lưu trong ruột già và kích thích nhu động ruột nhiều hơn để tống các chất thải này ra nhanh hơn. Do đó hạn chế được tình trạng táo bón.
  • Giảm nguy cơ phát triển thành viêm túi thừa.

Tóm lại là chất xơ hòa tan giúp quá trình tiêu hóa diễn ra dài hơn, trong khi đó chất xơ không hòa tan giúp làm đầy khoảng không gian của dạ dày và ruột nên cả hai đều giúp bạn nạp thức ăn vào ít hơn- đóng góp vào việc giảm cân.

Cả hai chất xơ này đều làm giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường, béo phì. Trên thực tế, một nghiên cứu đã chỉ ra 10% nguy cơ tử vong do tất cả các nguyên nhân sẽ giảm đi khi bạn tiêu thụ 10g chất xơ một ngày.

Nguồn chất xơ hòa tan và không hòa tan

Rất nhiều thực phẩm là nguồn chứa chất xơ tốt. Nguồn chứa chất xơ tốt là những thực phẩm chứa trên 20% lượng chất xơ khuyến nghị hàng ngày trên một khẩu phần. Nhưng đây không phải là điều quyết định cho bạn thực phẩm nào tốt và không tốt. Ngũ cốc, là một ví dụ, không được khuyến cáo là nguồn chất xơ tốt,  mặc dù chúng chứa nhiều chất xơ.

Thực phẩm lành mạnh với lượng chất xơ cao phải kể đến là: đỗ xanh, atisô, khoai lang nướng hoặc luộc, rau chân vịt, súp lơ xanh, súp lơ trắng, và nhiều loại rau khác.

Một số thực phẩm cung cấp nguồn chất xơ tuyệt vời khác là lê, quả mâm xôi, mận khô, các loại quả sấy khô với lượng đường vừa phải, bí ngô, hạnh nhân, táo để cả vỏ, chuối (ăn với lượng vừa đủ), cam.

Nhu cầu chất xơ

Lượng chất xơ khuyến nghị mỗi ngày cho phụ nữ là khoảng 25g và 38 g với nam giới.

Các chuyên gia dinh dưỡng đã tìm ra chất xơ hoàn tan như inulin và fructooligosaccharide (FOS) và oligofructose lại chính là nguồn thức ăn của các lợi khuẩn mang lại những thay đổi lớn trong cuộc cách mạng cải thiện sức khỏe đường ruột cho cả trẻ em và người lớn.

Tham khảo thêm thông tin tại bào viết: Bạn biết gì về chất xơ hòa tan và chất xơ không hòa tan?

Bs. Đào Ngọc - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Mercola
Bình luận
Tin mới
  • 27/09/2021

    Ăn lựu để bảo vệ sức khỏe mùa Thu

    Lựu là trái cây ngon và đẹp mắt, thường được bày trên mâm ngũ quả Trung thu. Ăn lựu đúng cách sẽ đem lại nhiều lợi ích với sức khỏe và hệ miễn dịch của bạn.

  • 27/09/2021

    Bà bầu nên uống nước ép lựu để nuôi dưỡng não bộ của con

    Để nuôi dưỡng não bộ của trẻ sơ sinh, điều quan trọng là nên thực hiện các phương pháp can thiệp ngay từ khi chúng vẫn còn trong bụng mẹ.

  • 27/09/2021

    Điều gì xảy ra khi bạn uống rượu lúc bụng đói?

    Điều gì xảy ra khi bạn uống rượu với một chiếc dạ dày trống rỗng?

  • 27/09/2021

    Thời điểm nào uống trà xanh là tốt nhất?

    Trà xanh giúp tăng mức cholesterol tốt và lượng chất chống oxy hóa cao của nó giúp cải thiện chức năng não, giảm nguy cơ ung thư, đái tháo đường type 2 và các bệnh tim mạch. Tuy rất tốt cho sức khỏe, song không phải uống thời điểm nào trong ngày cũng mang lại những lợi ích cho cơ thể.

  • 27/09/2021

    Những lầm tưởng về “chuyện ấy” bạn nên ngừng tin tưởng

    Không ít những cặp đôi gặp trục trặc trong “chuyện ấy” vì những lầm tưởng đáng tiếc. Dưới đây là một số lầm tưởng bạn cần ngừng tin tưởng ngay lập tức để cuộc “yêu” diễn ra trọn vẹn, thăng hoa hơn.

  • 27/09/2021

    Cách xoa bóp để giảm táo bón

    Táo bón xảy ra khi bạn đi đại tiện ít (ba lần mỗi tuần) hoặc khó đi đại tiện. Giảm nhu động ruột có thể kéo dài trong vài tuần hoặc lâu hơn. Đôi khi phân của bạn có thể cứng và khô. Táo bón là một trong những vấn đề tiêu hóa phổ biến nhất ở Hoa Kỳ. Theo ước tính của Viện Quốc gia về bệnh tiểu đường và bệnh tiêu hóa Hoa Kỳ, có khoảng 16 người trong số 100 người Mỹ trưởng thành gặp phải các triệu chứng táo bón.

  • 27/09/2021

    5 loại thực phẩm tăng cường sức khỏe khi vào Thu

    Thời tiết khô hanh của mùa Thu, bạn sẽ cần bổ sung nhiều thực phẩm có lợi giàu chất dinh dưỡng để chủ động tăng cường sức đề kháng, phòng tránh bệnh hiệu quả. Dưới đây là 5 loại trái cây và rau củ rất tốt cho sức khỏe vào mùa Thu mà bạn không nên bỏ qua.

  • 27/09/2021

    6 dấu hiệu cảnh báo bạn nên dừng ngay chế độ ăn keto

    Chế độ ăn keto có thể giúp giảm cân nhanh chóng nhưng đồng thời chế độ này lại có tính khắc nghiệt và tác dụng phụ nếu áp dụng thời gian dài. Nếu đang gặp phải những dấu hiệu dưới đây, bạn xem xét việc dừng chế độ ăn này.

Xem thêm