Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Cảnh giác những bệnh phổ biến có thể lây từ thú cưng sang người

Thú cưng mang lại niềm vui và lợi ích tinh thần to lớn cho chúng ta. Tuy nhiên, chó, mèo và các vật nuôi khác cũng có thể mang theo mầm bệnh nguy hiểm. Dưới góc độ y tế, những căn bệnh này được gọi là bệnh lây truyền từ động vật sang người. Việc hiểu rõ các nguy cơ này không phải để xa lánh thú cưng, mà để chúng ta có biện pháp bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình và vật nuôi.

1. Nguy cơ nhiễm khuẩn đường ruột (Salmonella và Campylobacter)

Nhiều người lầm tưởng Salmonella chỉ xuất hiện trong thực phẩm hỏng, nhưng thực tế thú cưng là một nguồn lây nhiễm đáng kể. Các loài bò sát (như rùa, thằn lằn), gia cầm và cả chó mèo đều có thể mang vi khuẩn Salmonella và Campylobacter trong đường tiêu hóa của chúng.

Thú cưng nhiễm bệnh có thể trông hoàn toàn khỏe mạnh và không có triệu chứng, nhưng vi khuẩn vẫn tồn tại trong phân của chúng. Con người bị lây nhiễm chủ yếu qua đường tay - miệng sau khi tiếp xúc với phân vật nuôi, dọn dẹp chuồng trại hoặc chạm vào các bề mặt bị ô nhiễm mà không rửa tay kỹ. Triệu chứng thường gặp ở người bao gồm tiêu chảy, sốt và đau quặn bụng.

2. Các bệnh do ký sinh trùng (Giun đũa, Giun móc và Sán dây)

Ký sinh trùng đường ruột là một trong những vấn đề phổ biến nhất ở chó mèo và dễ dàng lây sang người.
  • Giun đũa (Roundworms) thường lây lan qua đất hoặc cát bị ô nhiễm trứng giun từ phân thú cưng. Trẻ em chơi đùa trên nền đất bẩn rồi đưa tay lên miệng là đối tượng có nguy cơ cao nhất. Khi vào cơ thể người, ấu trùng giun có thể di chuyển đến các cơ quan khác nhau, bao gồm cả mắt (gây tổn thương thị giác).
  • Giun móc (Hookworms) cũng lây qua tiếp xúc với đất bị ô nhiễm. Tuy nhiên, ấu trùng giun móc có khả năng xâm nhập trực tiếp qua da, thường là qua bàn chân trần khi đi trên đất, gây ra tình trạng viêm da hoặc ngứa dữ dội tại vị trí xâm nhập.
  • Ngoài ra, con người (đặc biệt là trẻ em) có thể nhiễm Sán dây (Tapeworms) nếu vô tình nuốt phải bọ chét nhiễm ấu trùng sán từ chó hoặc mèo.

3. Bệnh dại 

Đây là căn bệnh nguy hiểm nhất trong danh sách các bệnh lây từ động vật, với tỷ lệ tử vong gần như 100% nếu không được can thiệp kịp thời trước khi phát bệnh. Virus dại lây truyền chủ yếu qua vết cắn của động vật bị nhiễm bệnh. Dù chó là nguồn lây phổ biến nhất, nhưng mèo và một số động vật khác như chồn cũng có khả năng truyền bệnh. Việc tiêm phòng vắc-xin dại định kỳ cho thú cưng là biện pháp phòng ngừa bắt buộc và hiệu quả nhất hiện nay.

Tìm hiểu thêm: Bệnh dại ở trẻ em và cách phòng chống

4. Bệnh mèo cào 

Đúng như tên gọi, bệnh này lây truyền chủ yếu qua vết cào hoặc cắn của mèo, đặc biệt là mèo con. Tác nhân gây bệnh là vi khuẩn Bartonella henselae. Khi mèo nhiễm bọ chét mang vi khuẩn này, chúng sẽ gãi và làm móng vuốt dính vi khuẩn, hoặc vi khuẩn có trong nước bọt của mèo sẽ xâm nhập vào vết thương hở của người.

Triệu chứng điển hình ở người bao gồm sưng hạch bạch huyết gần vị trí bị cào, sốt, đau đầu và mệt mỏi. Ở những người có hệ miễn dịch suy yếu, bệnh có thể gây ra các biến chứng nghiêm trọng hơn.

5. Bệnh nấm da (Hắc lào)

Mặc dù tên tiếng Anh là "Ringworm" (giun vòng), nhưng bệnh này thực chất do một loại nấm gây ra, không phải do giun. Bệnh biểu hiện bằng các vết ban đỏ hình tròn, ngứa ngáy trên da người. Nấm da rất dễ lây lan qua việc tiếp xúc trực tiếp với lông thú cưng bị nhiễm bệnh hoặc chạm vào chăn đệm, dụng cụ chải lông của chúng. Bào tử nấm có thể tồn tại trong môi trường sống nhiều tháng, khiến việc loại bỏ nguồn bệnh trở nên khó khăn nếu không vệ sinh môi trường kỹ lưỡng.

6. Bệnh Toxoplasma (Toxoplasmosis)

Đây là một trong những mối nguy cơ hàng đầu đối với phụ nữ mang thai. Ký sinh trùng Toxoplasma gondi có thể tồn tại trong phân mèo. Hầu hết người khỏe mạnh nhiễm bệnh sẽ không có triệu chứng rõ rệt, hoặc chỉ cảm thấy giống như bị cúm nhẹ.

Tuy nhiên, nếu phụ nữ mang thai nhiễm Toxoplasma lần đầu tiên trong thai kỳ, ký sinh trùng có thể truyền sang thai nhi và gây ra các dị tật bẩm sinh nghiêm trọng. Do đó, các chuyên gia y tế luôn khuyến cáo phụ nữ mang thai không nên trực tiếp dọn dẹp khay vệ sinh của mèo.

Lời khuyên từ Viện Y học Ứng dụng Việt Nam

Bạn không cần phải từ bỏ việc nuôi thú cưng vì những nguy cơ trên. Đa số các bệnh này đều có thể phòng ngừa hiệu quả bằng các biện pháp vệ sinh đơn giản:

  • Rửa tay thường xuyên: Luôn rửa tay bằng xà phòng sau khi chơi với thú cưng, dọn dẹp chất thải hoặc xử lý thức ăn cho chúng.
  • Thăm khám thú y định kỳ: Đảm bảo thú cưng được tiêm phòng đầy đủ (đặc biệt là bệnh dại) và tẩy giun sán theo lịch hẹn.
  • Vệ sinh môi trường sống: Dọn dẹp phân thú cưng ngay lập tức và xử lý đúng quy định. Giữ khay vệ sinh của mèo sạch sẽ hàng ngày.
  • Hạn chế tiếp xúc với yếu tố nguy cơ: Tránh để thú cưng liếm lên mặt hoặc vết thương hở. Không nên chơi đùa quá mạnh bạo để tránh bị cào, cắn.

Đọc thêm: Dị ứng mèo và những điều có thể bạn không biết - Phần 1

Trương Phan Hồng Hà - Theo Tổng hợp
Bình luận
Tin mới
  • 08/05/2026

    Công thức sữa chua Hy Lạp với cà phê có lợi nhất cho đường ruột

    Việc cho cà phê vào sữa chua là công thức kháng viêm tự nhiên, giàu protein, giàu lợi khuẩn tốt cho đường ruột. Đây là một cách đơn giản bạn có thể áp dụng để chủ động phòng bệnh đường ruột.

  • 08/05/2026

    Phương pháp tự nhiên thúc đẩy tăng trưởng chiều cao cho trẻ trong mùa hè

    Việc đẩy mạnh hoạt động thể thao mùa hè cho trẻ em là giải pháp khoa học nhằm thay thế thói quen sử dụng thiết bị điện tử và giảm áp lực học tập. Vận động ngoài trời không chỉ tăng cường sức bền mà còn kích thích hormone tăng trưởng, hỗ trợ phát triển hệ xương khớp tối ưu, đặc biệt là cải thiện chiều cao trong giai đoạn dậy thì.

  • 08/05/2026

    Epigenetic – Đột phá trong chăm sóc sức khỏe cá nhân

    Những thành tự nghiên cứu về Bộ gen người vào năm 2003 đã mở ra cánh cửa hiểu biết sâu rộng về di truyền con người. Tuy nhiên, bộ mã DNA không thể giải thích được toàn bộ sự phức tạp về sức khỏe và bệnh tật của từng cá nhân. Di truyền ngoại gen (hay còn gọi là Epigenetic) là một lĩnh vực nghiên cứu các thay đổi trong biểu hiện gen mà không làm thay đổi trình tự DNA. Đây hiện đang là một chủ đề được bàn tán nhiều trong những năm gần đây khi nhu cầu chăm sóc sức khỏe cá nhân ngày càng gia tăng.

  • 07/05/2026

    Tác dụng của nước ép bưởi và 5 lưu ý khi dùng

    Nước ép bưởi mang lại nhiều lợi ích như cấp nước, hỗ trợ tiêu hóa và giảm nguy cơ bệnh. Tuy nhiên, loại đồ uống này cũng tiềm ẩn rủi ro, đặc biệt với một số đối tượng cần thận trọng khi sử dụng thường xuyên.

  • 07/05/2026

    3 nhóm người nên ăn hoặc uống nước dâu tằm

    Dâu tằm là loại quả dân dã nhưng giàu dinh dưỡng, đặc biệt là hàm lượng chất chống oxy hóa dồi dào có lợi cho sức khỏe, nhất là với một số nhóm người cụ thể.

  • 07/05/2026

    Chế độ ăn keto 6 tuần có thể hỗ trợ cải thiện tình trạng trầm cảm kháng trị

    Trầm cảm kháng trị xảy ra khi các triệu chứng của một người không cải thiện sau khi đã thử ít nhất hai loại thuốc chống trầm cảm khác nhau. Một nghiên cứu gần đây đã điều tra tác động của chế độ ăn ketogenic ít carbohydrate đối với người lớn mắc chứng trầm cảm kháng trị.

  • 06/05/2026

    Ánh nắng dư thừa, Vitamin D thiếu hụt: Thực trạng báo động ở trẻ em Việt Nam

    Dù sống ở vùng nhiệt đới ngập tràn ánh nắng, tỷ lệ thiếu hụt vitamin D ở trẻ em Việt Nam vẫn đang ở mức báo động. Được ví như "chìa khóa" cho tầm vóc và hệ miễn dịch, việc lãng quên dưỡng chất vàng này đang để lại những hệ lụy sức khỏe kéo dài đến tận tuổi trưởng thành.

  • 06/05/2026

    7 điều xảy ra với cơ thể khi bổ sung magie hàng ngày

    Magie là một khoáng chất đa lượng thiết yếu, đóng vai trò cốt lõi trong việc duy trì sức khỏe của xương, cơ bắp và hệ thần kinh. Khi cơ thể được cung cấp đủ lượng magie, hàng loạt các chức năng sẽ được cải thiện rõ rệt.

Xem thêm