Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Bữa ăn phụ lý tưởng dành cho người bệnh đái tháo đường

Ngày càng có nhiều người bệnh đái tháo đường chọn cho mình chế độ ăn nhiều hơn 3 bữa mỗi ngày. Tuy nhiên không phải ai cũng biết cách lựa chọn bữa ăn phụ một cách khoa học.

1. Sai lầm thường gặp ở người bệnh đái tháo đường khi lựa chọn bữa ăn phụ

Theo ThS. BS Nguyễn Thu Yên, chuyên khoa Nội tiết, Bệnh viện đa khoa Đức Giang, qua quan sát thực tế, các bác sĩ nhận thấy bữa phụ là bữa ăn mà người bệnh đái tháo đường thường hay mắc sai lầm nhiều nhất.

Những sai lầm người bệnh thường gặp nhất là:

- Chọn thực phẩm có chỉ số đường huyết và hàm lượng đường cao như: Miến dong, xôi, bánh chưng, bột sắn, bánh mì, các loại bánh, nước trái cây ép, trái cây sấy khô…

- Ăn đơn thuần tinh bột: Bữa ăn chỉ chứa tinh bột sẽ khiến đường huyết tăng nhanh sau bữa ăn nhưng lại không duy trì cảm giác no lâu làm cho người bệnh có xu hướng ăn tăng lượng tinh bột và tăng số bữa ăn trong ngày.

- Ăn bữa phụ mà không biết đường huyết cao hay thấp và không biết ngay cả khi người bệnh có cảm giác đói đường huyết vẫn có thể ở mức cao.

- Ăn bữa phụ lớn: Đây là sai lầm rất nhiều người mắc phải. Do các thuốc làm hạ đường huyết thường tập trung vào nhiệm vụ hạ đường huyết cho các bữa ăn chính nên nếu ăn quá nhiều lượng đường vào bữa phụ thì đường huyết sẽ nhiều khả năng bị tăng lên vào các bữa ăn này.

- Ăn quá nhiều bữa: Do tâm lý sợ ăn lượng lớn vào mỗi bữa sẽ làm đường huyết tăng cao, một số người chọn cách chia nhỏ thành quá nhiều bữa trong ngày. Điều này không giúp đường huyết ổn định hơn mà ngược lại ảnh hưởng đến nhịp sinh học của cơ thể đồng thời ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống cũng như công việc, học tập.

Bữa ăn phụ lý tưởng dành cho người bệnh đái tháo đường - Ảnh 2.

Ăn bánh trong bữa phụ là sai lầm người bệnh đái tháo đường hay mắc.

2. Những ai cần ăn bữa phụ?

Chế độ ăn nhiều bữa nhỏ hoặc 3 bữa chính + 1-2 bữa phụ sẽ phù hợp cho một số đối tượng đặc biệt như:

  • Ăn 1 bữa không đủ năng lượng yêu cầu
  • Đang suy dinh dưỡng cần bổ sung năng lượng
  • Có thai cần tăng cân
  • Nguy cơ hạ đường huyết về đêm hoặc khi luyện tập thể lực nặng, kéo dài

3. Bữa ăn phụ lý tưởng cho người bệnh đái tháo đường

Theo ThS.BS Nguyễn Thu Yên, bữa ăn phụ lý tưởng dành cho người bị đái tháo đường là một bữa ăn giàu đạm, ít tinh bột, nhiều chất xơ và bao gồm chất béo lành mạnh.

Người bệnh nên chọn sữa tươi, sữa chua không đường, các loại trái cây, các loại hạt không muối hoặc rau củ…

Không nên ăn khoai tây chiên, bánh mì trắng, bánh gạo, bánh quy hay bột ngũ cốc chế biến sẵn, các loại quả sấy khô hay nước ép trái cây…

Bữa ăn phụ lý tưởng dành cho người bệnh đái tháo đường - Ảnh 4.

Người bệnh đái tháo đường nên chọn ăn sữa chua không đường.

3.1. Trái cây

Trái cây chứa nhiều vitamin, khoáng chất, chất xơ và chất chống oxy hóa tốt cho những người mắc bệnh đái tháo đường.

Chất xơ làm chậm quá trình tiêu hóa và tốc độ hấp thụ đường bị chậm lại. Điều này giúp cải thiện việc kiểm soát đường huyết và điều chỉnh việc giải phóng insulin để giữ cho lượng đường trong máu được ổn định.

- Trái cây họ cam quýt có chứa đường nhưng chúng không làm tăng lượng đường trong máu như các loại thực phẩm chứa đường vì hàm lượng chất xơ cao trong vỏ và cùi của chúng.

Trái cây họ cam quýt, đặc biệt là bưởi, cũng chứa naringenin, một polyphenol có tác dụng chống oxy hóa để điều chỉnh các enzym và giảm viêm và stress oxy hóa, có tác động tiêu cực đến việc điều chỉnh lượng đường trong máu và kháng insulin.

- Quả bơ là một nguồn giàu axit béo không bão hòa đơn có lợi ích cải thiện độ nhạy insulin và hấp thụ glucose để giảm lượng đường trong máu.

- Các loại quả mọng như dâu tây và việt quất có xu hướng đáp ứng đường huyết thấp hơn so với nhiều loại trái cây khác, rất tốt cho việc kiểm soát lượng đường trong máu và giảm cảm giác thèm ăn.

- Chuối cũng là trái cây giàu chất xơ, kali, vitamin B6, vitamin C và chất chống oxy hóa. Nghiên cứu cho thấy, nguồn tinh bột kháng trong chuối xanh có thể giúp cải thiện độ nhạy insulin.

Người bệnh đái tháo đường nên chọn chuối xanh, chuối ương hoặc chuối gần chín, không nên ăn chuối chín quá. Mỗi lần chỉ nên ăn 1 quả nhỏ - trung bình hoặc ½ quả lớn, không nên ăn quá nhiều một lúc. Và nên ăn chuối vào bữa ăn phụ, cách xa bữa chính khoảng 2 giờ.

Bữa ăn phụ lý tưởng dành cho người bệnh đái tháo đường - Ảnh 5.

Quả bơ rất tốt cho người bệnh đái tháo đường.

3.2. Sữa chua

Sữa chua là nguồn cung cấp vi khuẩn probiotic có lợi cho đường ruột. Các chủng vi khuẩn cụ thể như Lactobacillus và Bifidobacterium là những vi khuẩn probiotic phổ biến nhất được sử dụng trong thực phẩm như các sản phẩm sữa lên men và có thể giúp giảm lượng đường huyết ở bệnh nhân đái tháo đường.

Sữa chua Hy Lạp có ít carbs hơn 25% so với sữa chua nguyên chất. Ăn sữa chua có hàm lượng carb thấp hơn và giữ ở mức tối thiểu sẽ cho phép xây dựng một bữa ăn nhẹ chỉ có từ 10-15g carbohydrate, đây là mức lý tưởng với người bệnh đái tháo đường.

3.3. Các loại hạt

Hàm lượng chất béo lành mạnh trong các loại hạt, đặc biệt là hạnh nhân và quả óc chó, có thể giúp kiểm soát đường huyết bằng cách cải thiện con đường truyền tín hiệu insulin để giải phóng insulin từ các tế bào tuyến tụy để đáp ứng với sự gia tăng glucose trong máu và vận chuyển glucose vào cơ bắp.

Các loại hạt cũng là một nguồn cung cấp magiê, một khoáng chất giúp điều chỉnh khả năng insulin hấp thụ glucose từ máu để giảm lượng đường trong máu.

Nghiên cứu cho thấy, việc ăn các loại hạt như hạnh nhân hoặc quả óc chó mỗi ngày có thể giúp những người mắc bệnh đái tháo đường cải thiện kiểm soát đường huyết bằng cách giảm mức đường huyết lúc đói.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Bí quyết ăn cơm gạo lứt tốt nhất cho người bệnh đái tháo đường.

Theo Sức Khỏe & Đời Sống
Bình luận
Tin mới
  • 31/07/2026

    Mỗi ngày nên uống bao nhiêu nước để chống chọi với nắng nóng mùa hè?

    Những đợt nắng nóng ngày càng xuất hiện dày đặc và gay gắt hơn, khiến nhu cầu bù nước của cơ thể tăng lên đáng kể. Không ít người vẫn đợi đến khi khát mới uống nước, trong khi đó lại là dấu hiệu cho thấy cơ thể đã bắt đầu thiếu nước.

  • 31/07/2026

    Biện pháp phòng tránh sốc nhiệt, đột quỵ do nắng nóng

    Mùa hè năm nay ghi nhận những đợt nắng nóng kỷ lục, làm tăng mạnh nguy cơ đột quỵ, tai biến và suy kiệt do mất nước - đặc biệt ở người già và người có bệnh nền. Trước tình hình này, chuyên gia khuyến cáo người dân cần chủ động thực hiện ngay các biện pháp phòng bệnh để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình.

  • 30/07/2026

    Có nên ngâm trứng vào nước lạnh sau khi luộc?

    Ngâm trứng vào nước lạnh ngay sau khi luộc là thói quen của nhiều người giúp vỏ trứng dễ bóc hơn. Tuy nhiên lại có một số thông tin cho rằng ngâm nước như vậy trứng dễ bị nhiễm khuẩn. Thực hư thế nào?

  • 30/07/2026

    Bệnh ghẻ ở trẻ em

    Bệnh ghẻ (scabies) là một trong những bệnh da liễu thường gặp ở trẻ em, đặc biệt trong môi trường đông đúc, vệ sinh chưa đảm bảo như nhà trẻ, trường học hoặc khu dân cư có điều kiện sinh hoạt hạn chế. Theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới, mỗi năm trên toàn cầu ghi nhận từ 200–300 triệu ca mắc ghẻ, một con số cho thấy mức độ phổ biến đáng báo động.

  • 29/07/2026

    Loại đồ uống làm tăng nguy cơ ung thư hơn cả đồ ăn ngọt

    Nhiều chuyên gia khẳng định đồ uống này là mối lo ngại lớn làm tăng nguy cơ ung thư, đồng thời gợi ý những món ngọt thay thế lành mạnh.

  • 29/07/2026

    Uống trà đá có thể thay thế nước lọc không?

    Trà đá (trà pha để nguội rồi thêm đá) là thức uống giải khát quen thuộc. Nhiều người cho rằng uống trà đá cũng giống như uống nước lọc vì đều giúp bổ sung nước cho cơ thể. Quan niệm này có hoàn toàn đúng không?

  • 29/07/2026

    Cảm lạnh do điều hòa

    Bước vào những ngày hè oi bức của năm 2026, đặc biệt là tại khu vực Thủ đô và các tỉnh miền Bắc, chiếc điều hòa nhiệt độ đã trở thành "vị cứu tinh" không thể thiếu trong các gia đình và văn phòng. Tuy nhiên, việc lạm dụng điều hòa, đặc biệt là thói quen cài đặt nhiệt độ quá thấp để thỏa mãn cảm giác mát lạnh tức thì, lại chính là thủ phạm hàng đầu dẫn đến hội chứng "cảm lạnh điều hòa".

  • 28/07/2026

    Ăn quá nhiều đậu bắp có hại gì? Những tác hại ít ai ngờ tới

    Đậu bắp giàu dưỡng chất nhưng ăn quá nhiều có thể gây ra nhiều tác động tiêu cực đến sức khỏe hệ tiêu hóa, thận và xương khớp.

Xem thêm