Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Bữa ăn phụ lý tưởng dành cho người bệnh đái tháo đường

Ngày càng có nhiều người bệnh đái tháo đường chọn cho mình chế độ ăn nhiều hơn 3 bữa mỗi ngày. Tuy nhiên không phải ai cũng biết cách lựa chọn bữa ăn phụ một cách khoa học.

1. Sai lầm thường gặp ở người bệnh đái tháo đường khi lựa chọn bữa ăn phụ

Theo ThS. BS Nguyễn Thu Yên, chuyên khoa Nội tiết, Bệnh viện đa khoa Đức Giang, qua quan sát thực tế, các bác sĩ nhận thấy bữa phụ là bữa ăn mà người bệnh đái tháo đường thường hay mắc sai lầm nhiều nhất.

Những sai lầm người bệnh thường gặp nhất là:

- Chọn thực phẩm có chỉ số đường huyết và hàm lượng đường cao như: Miến dong, xôi, bánh chưng, bột sắn, bánh mì, các loại bánh, nước trái cây ép, trái cây sấy khô…

- Ăn đơn thuần tinh bột: Bữa ăn chỉ chứa tinh bột sẽ khiến đường huyết tăng nhanh sau bữa ăn nhưng lại không duy trì cảm giác no lâu làm cho người bệnh có xu hướng ăn tăng lượng tinh bột và tăng số bữa ăn trong ngày.

- Ăn bữa phụ mà không biết đường huyết cao hay thấp và không biết ngay cả khi người bệnh có cảm giác đói đường huyết vẫn có thể ở mức cao.

- Ăn bữa phụ lớn: Đây là sai lầm rất nhiều người mắc phải. Do các thuốc làm hạ đường huyết thường tập trung vào nhiệm vụ hạ đường huyết cho các bữa ăn chính nên nếu ăn quá nhiều lượng đường vào bữa phụ thì đường huyết sẽ nhiều khả năng bị tăng lên vào các bữa ăn này.

- Ăn quá nhiều bữa: Do tâm lý sợ ăn lượng lớn vào mỗi bữa sẽ làm đường huyết tăng cao, một số người chọn cách chia nhỏ thành quá nhiều bữa trong ngày. Điều này không giúp đường huyết ổn định hơn mà ngược lại ảnh hưởng đến nhịp sinh học của cơ thể đồng thời ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống cũng như công việc, học tập.

Bữa ăn phụ lý tưởng dành cho người bệnh đái tháo đường - Ảnh 2.

Ăn bánh trong bữa phụ là sai lầm người bệnh đái tháo đường hay mắc.

2. Những ai cần ăn bữa phụ?

Chế độ ăn nhiều bữa nhỏ hoặc 3 bữa chính + 1-2 bữa phụ sẽ phù hợp cho một số đối tượng đặc biệt như:

  • Ăn 1 bữa không đủ năng lượng yêu cầu
  • Đang suy dinh dưỡng cần bổ sung năng lượng
  • Có thai cần tăng cân
  • Nguy cơ hạ đường huyết về đêm hoặc khi luyện tập thể lực nặng, kéo dài

3. Bữa ăn phụ lý tưởng cho người bệnh đái tháo đường

Theo ThS.BS Nguyễn Thu Yên, bữa ăn phụ lý tưởng dành cho người bị đái tháo đường là một bữa ăn giàu đạm, ít tinh bột, nhiều chất xơ và bao gồm chất béo lành mạnh.

Người bệnh nên chọn sữa tươi, sữa chua không đường, các loại trái cây, các loại hạt không muối hoặc rau củ…

Không nên ăn khoai tây chiên, bánh mì trắng, bánh gạo, bánh quy hay bột ngũ cốc chế biến sẵn, các loại quả sấy khô hay nước ép trái cây…

Bữa ăn phụ lý tưởng dành cho người bệnh đái tháo đường - Ảnh 4.

Người bệnh đái tháo đường nên chọn ăn sữa chua không đường.

3.1. Trái cây

Trái cây chứa nhiều vitamin, khoáng chất, chất xơ và chất chống oxy hóa tốt cho những người mắc bệnh đái tháo đường.

Chất xơ làm chậm quá trình tiêu hóa và tốc độ hấp thụ đường bị chậm lại. Điều này giúp cải thiện việc kiểm soát đường huyết và điều chỉnh việc giải phóng insulin để giữ cho lượng đường trong máu được ổn định.

- Trái cây họ cam quýt có chứa đường nhưng chúng không làm tăng lượng đường trong máu như các loại thực phẩm chứa đường vì hàm lượng chất xơ cao trong vỏ và cùi của chúng.

Trái cây họ cam quýt, đặc biệt là bưởi, cũng chứa naringenin, một polyphenol có tác dụng chống oxy hóa để điều chỉnh các enzym và giảm viêm và stress oxy hóa, có tác động tiêu cực đến việc điều chỉnh lượng đường trong máu và kháng insulin.

- Quả bơ là một nguồn giàu axit béo không bão hòa đơn có lợi ích cải thiện độ nhạy insulin và hấp thụ glucose để giảm lượng đường trong máu.

- Các loại quả mọng như dâu tây và việt quất có xu hướng đáp ứng đường huyết thấp hơn so với nhiều loại trái cây khác, rất tốt cho việc kiểm soát lượng đường trong máu và giảm cảm giác thèm ăn.

- Chuối cũng là trái cây giàu chất xơ, kali, vitamin B6, vitamin C và chất chống oxy hóa. Nghiên cứu cho thấy, nguồn tinh bột kháng trong chuối xanh có thể giúp cải thiện độ nhạy insulin.

Người bệnh đái tháo đường nên chọn chuối xanh, chuối ương hoặc chuối gần chín, không nên ăn chuối chín quá. Mỗi lần chỉ nên ăn 1 quả nhỏ - trung bình hoặc ½ quả lớn, không nên ăn quá nhiều một lúc. Và nên ăn chuối vào bữa ăn phụ, cách xa bữa chính khoảng 2 giờ.

Bữa ăn phụ lý tưởng dành cho người bệnh đái tháo đường - Ảnh 5.

Quả bơ rất tốt cho người bệnh đái tháo đường.

3.2. Sữa chua

Sữa chua là nguồn cung cấp vi khuẩn probiotic có lợi cho đường ruột. Các chủng vi khuẩn cụ thể như Lactobacillus và Bifidobacterium là những vi khuẩn probiotic phổ biến nhất được sử dụng trong thực phẩm như các sản phẩm sữa lên men và có thể giúp giảm lượng đường huyết ở bệnh nhân đái tháo đường.

Sữa chua Hy Lạp có ít carbs hơn 25% so với sữa chua nguyên chất. Ăn sữa chua có hàm lượng carb thấp hơn và giữ ở mức tối thiểu sẽ cho phép xây dựng một bữa ăn nhẹ chỉ có từ 10-15g carbohydrate, đây là mức lý tưởng với người bệnh đái tháo đường.

3.3. Các loại hạt

Hàm lượng chất béo lành mạnh trong các loại hạt, đặc biệt là hạnh nhân và quả óc chó, có thể giúp kiểm soát đường huyết bằng cách cải thiện con đường truyền tín hiệu insulin để giải phóng insulin từ các tế bào tuyến tụy để đáp ứng với sự gia tăng glucose trong máu và vận chuyển glucose vào cơ bắp.

Các loại hạt cũng là một nguồn cung cấp magiê, một khoáng chất giúp điều chỉnh khả năng insulin hấp thụ glucose từ máu để giảm lượng đường trong máu.

Nghiên cứu cho thấy, việc ăn các loại hạt như hạnh nhân hoặc quả óc chó mỗi ngày có thể giúp những người mắc bệnh đái tháo đường cải thiện kiểm soát đường huyết bằng cách giảm mức đường huyết lúc đói.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Bí quyết ăn cơm gạo lứt tốt nhất cho người bệnh đái tháo đường.

Theo Sức Khỏe & Đời Sống
Bình luận
Tin mới
  • 14/03/2026

    Trà thảo mộc – Thức uống giá trị góc nhìn khoa học

    Theo nhiều ghi chép lịch sử và truyền thuyết dân gian Đông Á, trà có nguồn gốc từ rất sớm và từ lâu đã được xem là thức uống vừa giúp giải khát, vừa mang ý nghĩa bồi bổ sức khỏe. Dù các câu chuyện như truyền thuyết Thần Nông mang màu sắc văn hóa – biểu tượng, chúng phản ánh thực tế rằng con người đã sớm khai thác thực vật như một phần của chăm sóc sức khỏe qua hàng nghìn năm. Các bằng chứng khảo cổ và tư liệu lịch sử cũng cho thấy trà và các chế phẩm thảo mộc đã được sử dụng rộng rãi trong chế độ ăn và y học dân gian của nhiều nền văn minh, đặc biệt tại châu Á.

  • 14/03/2026

    5 thói quen uống cà phê sai cách phổ biến nên tránh

    Uống cà phê sai cách như thêm nhiều đường, uống quá sớm hoặc quá nhiều có thể gây mất ngủ và cản trở giảm cân. Chỉ cần vài điều chỉnh nhỏ trong thói quen hàng ngày sẽ giúp bạn tối ưu hóa lợi ích sức khỏe từ thức uống này.

  • 14/03/2026

    Các vận động viên thể thao có uống nước ngọt tăng lực không?

    Trong thế giới thể thao hiện đại, từ những tay đua trên các chặng đua rực lửa, những trận bóng đá đỉnh cao cho đến các giải đấu Thể thao điện tử (Esports) triệu đô, hình ảnh các hãng đồ uống tăng lực khổng lồ hay xuất hiện trên mọi phương diện. Chúng ta thường thấy các vận động viên hàng đầu cầm trên tay những lon nước đặc trưng, uống một ngụm đầy sảng khoái trước ống kính truyền hình. Tuy nhiên, đằng sau những chiến dịch truyền hình và hình ảnh đầy năng lượng đó là một sự thật mà không phải ai cũng biết.

  • 13/03/2026

    Lý do phụ nữ sau 30 tuổi nên ăn đu đủ chín

    Sau tuổi 30, khi hệ nội tiết bắt đầu có những dấu hiệu 'lỗi nhịp', đu đủ chín không chỉ là món tráng miệng ngọt ngào mà còn là giải pháp tự nhiên giúp chị em cân bằng nội tiết từ sâu bên trong.

  • 13/03/2026

    Những mùi lạ thầm lặng gây hại sức khỏe của bạn

    Khứu giác không chỉ giúp chúng ta thưởng thức hương vị cuộc sống mà còn là một hệ thống cảnh báo sớm quan trọng của cơ thể. Tuy nhiên, nhiều người thường phớt lờ những mùi lạ trong môi trường sống mà không biết rằng ô nhiễm mùi có thể gây ra những tác động tiêu cực ngay lập tức hoặc lâu dài đến sức khỏe thể chất và tinh thần.

  • 12/03/2026

    Flavonoids và lợi ích trong phòng ngừa bệnh Alzheimer

    Alzheimer là dạng sa sút trí tuệ phổ biến nhất ở người cao tuổi, đặc trưng bởi sự thoái hóa dần dần của tế bào thần kinh và synap trong não. Hậu quả là trí nhớ, tư duy, ngôn ngữ và khả năng sinh hoạt hàng ngày của người bệnh suy giảm nghiêm trọng.

  • 12/03/2026

    Những ai nên tránh ăn rau cải bẹ xanh?

    Dù có nhiều lợi ích cho sức khỏe nhưng rau cải bẹ xanh vẫn tiềm ẩn nguy cơ có hại cho sức khỏe với một số người. Nếu ăn uống thiếu kiến thức, loại rau này có thể khiến bệnh tình trở nên tồi tệ hơn.

  • 12/03/2026

    Cách giảm mỡ mặt - 8 mẹo hiệu quả giúp khuôn mặt thon gọn tự nhiên

    Bạn đang cảm thấy tự ti với đôi má bánh bao, nọng cằm hay vùng cổ kém thon gọn? Bạn không đơn độc. Mặc dù trên thị trường có rất nhiều loại đai định hình hay thiết bị massage được quảng cáo là "thần dược" giúp mặt thon gọn, nhưng thực tế có rất ít bằng chứng khoa học ủng hộ các phương pháp này.

Xem thêm