Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Bú sữa mẹ và vàng da sơ sinh trong tuần đầu đời

Ngay sau khi sinh, bác sĩ nhi khoa sẽ kiểm tra nếu trẻ có tình trạng vàng da hay không.

Bú sữa mẹ và vàng da sơ sinh trong tuần đầu đời

Ngay sau khi sinh, bác sĩ nhi khoa sẽ kiểm tra nếu trẻ có tình trạng vàng da hay không. Nếu bạn được cho biết rằng con của bạn bị chứng vàng da, nhiều câu hỏi và mối quan tâm có thể nảy sinh ... "Vàng da là gì?" "Tại sao nó xảy ra cho con tôi?" "Làm thế nào chúng ta có thể thoát khỏi nó?" Trong hầu hết các trường hợp, màu vàng da của em bé là bình thường và mức vàng da khá thấp. Tuy nhiên, có những lúc em bé có thể trở nên quá vàng và cần nhiều can thiệp hơn để giảm nhanh mức bilirubin.

Tại sao trẻ bị vàng da?

Gan của trẻ sơ sinh chưa có khả năng liên hợp bilirubin như gan của trẻ lớn hơn. Bilirubin vẫn ở dạng không liên hợp và tích tụ trong em bé. Bệnh vàng da xuất hiện khi chúng ta thấy bilirubin ở mức cao gây ra màu vàng trên da của bé và màu vàng trong lòng trắng của mắt. Thông thường, trẻ sẽ tự loại bỏ bilirubin bằng cách đi ngoài và không cần điều trị thêm nữa.

Trong trường hợp mức bilirubin quá cao thì bé cần được điều trị với "liệu pháp chiếu đèn" để hạ thấp nồng  độ. (Liệu pháp chiếu đèn sẽ chuyển bilirubin không liên hợp thành lumirubin, một phân tử hòa tan trong nước có thể được bài tiết qua phân và nước tiểu, làm giảm mức vàng da ở trẻ sơ sinh). Điều quan trọng là tiếp tục cho con bú sữa mẹ như thường lệ và thường xuyên kiểm tra với bác sĩ nhi khoa trong hai tuần đầu tiên của cuộc đời bé. Họ sẽ hướng dẫn bạn khi nào bé cần được theo dõi.

Nguyên nhân gây đào thải bilirubin chậm ở trẻ

Lý do điển hình nhất là do em bé không có nhu động ruột thường xuyên. Một trong những lợi ích của sữa non là nó giúp ích trong việc làm sạch ruột của bé.

Mặc dù lượng sữa non chỉ là bằng vài thìa, nhưng những giọt sữa đầu tiên này sẽ giúp bé đi ngoài được. Vì vậy, nếu trẻ vàng da vẫn được tiếp tục bú mẹ, bé sẽ nhận được rất nhiều sữa non và điều đó sẽ dẫn đến nhiều nhu động ruột, giúp bilirubin đào thải nhanh chóng. Nếu bạn đang cho con bú thường xuyên, nhưng bé vẫn khó đi ngoài, liên hệ với bác sĩ nhi khoa của bạn. Bác sỹ sẽ giúp bạn loại trừ các nguyên nhân khác gây vàng da.

Chuyện gì sẽ xảy ra khi trẻ đã mất hơn 7 phần trăm trọng lượng sau sinh và da vàng đậm?

Có nhiều khả năng, bé sẽ cần được trị liệu bằng ánh sáng. Bác sĩ cũng sẽ cho bạn biết rằng bé cần uống nhiều nước hơn. Sữa mẹ là thức ăn và cũng là nguồn nước phù hợp với trẻ nhỏ, tuy nhiên, đôi khi trẻ sẽ cần phải dùng thêm sữa công thức (Tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng, bác sỹ có thể y). Nếu cần nằm viện, thảo luận về yêu cầu bé phải truyền dịch). Nếu bé phải nhập viện, bạn sẽ cần phải thường xuyên ở gần con để cho bé bú. Một khi bác sĩ xác định rằng mức bilirubin đã giảm, điều trị sẽ kết thúc. Cuộc sống trở lại bình thường và bạn có thể cho con bú sữa thường xuyên.

Bạn có thể làm gì để hạ thấp mức Bilirubin của trẻ?

• Ngay sau khi sinh, bạn nên để áp dụng phương pháp da kề da với bé để khuyến khích trẻ bú mẹ. Giữ bé da kề da với bạn càng lâu càng tốt.

• Cho con bú ngay sau khi sinh và cho bú thường xuyên trong những ngày đầu tiên. Hãy nhớ rằng càng có nhiều sữa mẹ, thì sẽ có nhiều nhu động ruột hơn.

• Hút sữa mẹ ra và cho bé ăn nếu cần.

• Nếu bạn có một đứa trẻ buồn ngủ, hãy vắt sữa non ra và cho ăn bằng ly hoặc muỗng.

• Tìm hiểu tình trạng đói của bé và theo dõi! Đừng đợi đến khi con bạn khóc mới bắt đầu cho bé bú.

• Đảm bảo rằng bạn đang cho ăn ít nhất 8 đến 12 lần trong khoảng thời gian 24 giờ.

• Nếu con bạn không thức dậy sau 3 tiếng ngủ để ăn, đó là lúc bạn cần giúp bé.

• Giữ cho bé thức trong khi cho bé bú và đảm bảo bé bú đúng cách

• Tiếp tục cho con bú. Lý thuyết cho rằng sữa non sẽ giúp đào thải bilirubin.

Khi nào thì gọi bác sĩ nhi khoa của bạn?

• Con của bạn không ăn đủ, từ 8 đến 12 lần trong khoảng thời gian 24 giờ.

• Con của bạn không đi ngoài. Thông thường, ở trẻ sơ sinh, đến ngày 2, bạn sẽ thấy ít nhất 2 cái tã ướt và phân xu; Ngày 3, ít nhất 3 tã ướt và 3 lần phân màu xanh lá cây; Ngày 4, ít nhất 6 tã ướt và 3 lần phân màu vàng.

 • Em bé của bạn hoặc quá buồn ngủ hoặc quá kích thích.

• Màu da hoặc mắt của bé chuyển màu vàng hơn, thậm chí là có màu cam. Ngoài ra, vàng da cũng xuất hiện cả ở vùng dưới rốn.

Chứng vàng da rất phổ biến ở trẻ sơ sinh. Cần phải điều trị tình trạng vàng da của trẻ càng sớm càng tốt để tránh diễn biến thành tình trạng vàng da nhân não. Tin vui là với những trẻ đẻ đủ tháng và không bị nhiễm trùng hoặc không bị bất đồng nhóm máu, thì rất ít khi trẻ bị vàng da, mặc dù tỷ lệ vàng da ở những đối tượng này tương đối cao (20-25%). Miễn là em bé được bù đủ nước, khi đó không có lý do gì để lo lắng.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Nồng độ bilirubin và vàng da

Võ Dung - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Verywell
Bình luận
Tin mới
  • 31/07/2026

    Mỗi ngày nên uống bao nhiêu nước để chống chọi với nắng nóng mùa hè?

    Những đợt nắng nóng ngày càng xuất hiện dày đặc và gay gắt hơn, khiến nhu cầu bù nước của cơ thể tăng lên đáng kể. Không ít người vẫn đợi đến khi khát mới uống nước, trong khi đó lại là dấu hiệu cho thấy cơ thể đã bắt đầu thiếu nước.

  • 31/07/2026

    Biện pháp phòng tránh sốc nhiệt, đột quỵ do nắng nóng

    Mùa hè năm nay ghi nhận những đợt nắng nóng kỷ lục, làm tăng mạnh nguy cơ đột quỵ, tai biến và suy kiệt do mất nước - đặc biệt ở người già và người có bệnh nền. Trước tình hình này, chuyên gia khuyến cáo người dân cần chủ động thực hiện ngay các biện pháp phòng bệnh để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình.

  • 30/07/2026

    Có nên ngâm trứng vào nước lạnh sau khi luộc?

    Ngâm trứng vào nước lạnh ngay sau khi luộc là thói quen của nhiều người giúp vỏ trứng dễ bóc hơn. Tuy nhiên lại có một số thông tin cho rằng ngâm nước như vậy trứng dễ bị nhiễm khuẩn. Thực hư thế nào?

  • 30/07/2026

    Bệnh ghẻ ở trẻ em

    Bệnh ghẻ (scabies) là một trong những bệnh da liễu thường gặp ở trẻ em, đặc biệt trong môi trường đông đúc, vệ sinh chưa đảm bảo như nhà trẻ, trường học hoặc khu dân cư có điều kiện sinh hoạt hạn chế. Theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới, mỗi năm trên toàn cầu ghi nhận từ 200–300 triệu ca mắc ghẻ, một con số cho thấy mức độ phổ biến đáng báo động.

  • 29/07/2026

    Loại đồ uống làm tăng nguy cơ ung thư hơn cả đồ ăn ngọt

    Nhiều chuyên gia khẳng định đồ uống này là mối lo ngại lớn làm tăng nguy cơ ung thư, đồng thời gợi ý những món ngọt thay thế lành mạnh.

  • 29/07/2026

    Uống trà đá có thể thay thế nước lọc không?

    Trà đá (trà pha để nguội rồi thêm đá) là thức uống giải khát quen thuộc. Nhiều người cho rằng uống trà đá cũng giống như uống nước lọc vì đều giúp bổ sung nước cho cơ thể. Quan niệm này có hoàn toàn đúng không?

  • 29/07/2026

    Cảm lạnh do điều hòa

    Bước vào những ngày hè oi bức của năm 2026, đặc biệt là tại khu vực Thủ đô và các tỉnh miền Bắc, chiếc điều hòa nhiệt độ đã trở thành "vị cứu tinh" không thể thiếu trong các gia đình và văn phòng. Tuy nhiên, việc lạm dụng điều hòa, đặc biệt là thói quen cài đặt nhiệt độ quá thấp để thỏa mãn cảm giác mát lạnh tức thì, lại chính là thủ phạm hàng đầu dẫn đến hội chứng "cảm lạnh điều hòa".

  • 28/07/2026

    Ăn quá nhiều đậu bắp có hại gì? Những tác hại ít ai ngờ tới

    Đậu bắp giàu dưỡng chất nhưng ăn quá nhiều có thể gây ra nhiều tác động tiêu cực đến sức khỏe hệ tiêu hóa, thận và xương khớp.

Xem thêm