Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Nồng độ bilirubin và vàng da

Bilirubin là sắc tố màu vàng được hình thành ở gan do sự phá hủy các tế bào hồng cầu và được bài tiết trong dịch mật. Nồng độ bilirubin cao có thể dẫn đến vàng da hoặc vàng mắt. Vàng da là tình trạng thường gặp ảnh hưởng đến trẻ sơ sinh do tất cả trẻ sơ sinh đều trải qua giai đoạn phá hủy hồng cầu nhanh sau sinh.

Nồng độ bilirubin và vàng da

Vàng da thường nhẹ, tự mất đi hoặc không có ảnh hưởng kéo dài, nhưng một số trẻ có vàng da nặng, được gọi là tăng bilirubin máu.

Có một số nguyên nhân làm tăng nguy cơ tiến triển tăng bilirubin máu:

  • Sinh non
  • Không hòa hợp nhóm máu với mẹ
  • Không được nuôi dưỡng tốt
  • Thâm tím nặng khi sinh
  • Vàng da xuất hiện trong 24 giờ đầu sau sinh

Xét nghiệm máu được sử dụng để đánh giá nồng độ bilirubin trong máu. Khi nồng độ bilirubin của đứa bé bắt đầu tăng cao, liệu pháp chữa bệnh bằng ánh sáng được sử dụng để loại bỏ sắc tố vàng ở da.

Nồng độ bilirubin không bình thường là gì?

Bilirubin có trong máu là bình thường. Nhưng định nghĩa “bình thường” rất đa dạng do các phòng thí nghiệm sử dụng các kĩ thuật định lượng hoặc mẫu xét nghiệm khác nhau. Mức bình thường của bilirubin bao gồm:

  • Bilirubin trực tiếp: 0-0,3 mg/dL
  • Bilirubin toàn phần: 0,3-1,9 mg/dL

Với trẻ sơ sinh, nồng độ bilirubin thường cao hơn trong những ngày đầu. Bác sĩ lượng giá nồng độ bilirubin của trẻ dựa vào nguy cơ mắc vàng da nặng và tuổi tính theo giờ.

Với một đứa bé không có yếu tố nguy cơ, bác sĩ có thể bắt đầu nghĩ đến vàng da nặng nếu nồng độ:

  • 24 giờ tuổi: 8 mg/dL
  • 48 giờ tuổi: 13 mg/dL
  • 72 giờ tuổi: 16 mg/dL
  • 96 giờ tuổi: 17 mg/dL

Nếu bilirubin của một đứa trẻ tăng cao ở mức này, bác sĩ sẽ theo dõi sát sao và đảm bảo nồng độ bilirubin bắt đầu giảm xuống. Bác sĩ cũng cân nhắc tốc độ tăng nồng độ bilirubin, bất kể trẻ sinh non hay tuổi của trẻ.

Nguy cơ tăng bilirubin

Nồng độ bilirubin quá cao có thể gây bệnh nặng. Một đứa bé thường thấy mệt mỏi và khó chịu. Da và mắt của chúng có thể chuyển màu vàng. Nếu không được điều trị, vàng da có thể dẫn đến tình trạng tổn thương não vĩnh viễn. Với những đứa bé hoàn toàn khỏe mạnh, sinh đủ tháng, vàng da nhân não hiếm khi xảy ra khi nồng độ bilirubin nhỏ hơn 35mg/dL. Với trẻ sinh non, vàng da nhân não có thể xảy ra ở nồng độ thấp hơn. Nó vẫn hiếm khi xảy ra ở nồng độ nhỏ hơn 20 mg/dL.

Vàng da có thể dễ dàng xét nghiệm và điều trị, vàng nhân não thường hiếm gặp trong cuộc sống hiện đại. bằng việc tuần theo chỉ dẫn của bác sĩ nhi khoa sau khi đưa con về nhà, bạn có thể đảm báo bé an toàn và khỏe mạnh.

Những nguyên nhân gây vàng da khác

Vàng da có thể do vỡ hồng cầu sau sinh. Trong một số trường hợp, vàng da có thể được tích tụ bởi một số tình trạng khác khiến hồng cầu bị vỡ.

Những tình trạng này bao gồm:

  • Chứng loạn nguyên hồng cầu sơ sinh
  • Thiếu máu tan máu
  • Phản ứng truyền máu 

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Bạn biết gì về chứng vàng da ở trẻ em

CTV Võ Dung - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Verywell
Bình luận
Tin mới
  • 05/08/2020

    Cách khắc phục chứng khó ngủ

    Thời gian gần đây ôn thi nên cháu thường xuyên bị khó ngủ, ngủ không say và thường thức dậy sớm. Tuần đầu cháu nghĩ rằng do đi xa xuống tỉnh lạ nhà, nhưng đã qua 4 tuần mà vẫn khó ngủ nên ban ngày cháu rất mệt mỏi, không tập trung nghe giảng. Xin bác sĩ cho lời khuyên để khắc phục hiện tượng này?

  • 05/08/2020

    Trị rụng tóc không khó nhờ tác dụng của trái chuối

    Ngày càng có nhiều nguyên liệu tự nhiên được phát hiện có khả năng nuôi dưỡng da đầu, làm mái tóc bóng mượt, chắc khỏe thậm chí là trị rụng tóc hiệu quả. Chuối là một trong số những nguyên liệu tự nhiên đó rất hữu ích cho việc chăm sóc mái tóc.

  • 05/08/2020

    4 cách giảm đau nhức khi tập thể dục không cần dùng thuốc

    Đau nhức cơ thể hay còn gọi là đau nhức cơ bắp khởi phát chậm (DOMS) là tình trạng thường gặp ở những người mới tập thể dục hoặc tăng cường độ tập. Tình trạng này là dấu hiệu cho thấy cơ thể bạn đang có những biến chuyển tốt. Tuy nhiên, nếu cơn đau kéo dài không dứt thì đó có thể là dấu hiệu của tình trạng chấn thương cần lưu ý.

  • 05/08/2020

    Các loại rau củ có chỉ số GI thấp tốt cho người bệnh đái tháo đường

    Người bệnh đái tháo đường thường được khuyên nên ăn nhiều rau củ, trái cây để kiểm soát bệnh tốt hơn. Tuy nhiên, người bệnh nên cẩn thận vì trên thực tế, vẫn có một số loại rau củ có chỉ số GI (chỉ số đường huyết của thực phẩm) khá cao cần phân biệt để tránh.

  • 05/08/2020

    Làm thế nào để khắc phục táo bón sau sinh?

    Táo bón là hiện tượng hậu sản thường thấy và có thể kéo dài trong quá trình cho con bú. Một số biện pháp sau sẽ giúp cải thiện tình trạng táo bón ở các bà mẹ sau sinh.

  • 05/08/2020

    “Giàu ăn thịt, ít tiền ăn cơm”

    Glucid là 1 trong 3 chất sinh năng lượng quan trọng, cung cấp năng lượng chính cho cơ thể để duy trì sự sống và hoạt động thể lực. Trước đây, khẩu phần ăn có nguồn gốc thực vật chiếm khoảng 80% tổng năng lượng. Hiện nay, khẩu phần ăn thay đổi theo chiều hướng giảm lương thực và tăng dần các thức ăn nguồn gốc động vật, hoa quả. Tuy nhiên, quá nhiều hay quá ít glucid cũng khiến cơ thể không đảm bảo sức khỏe...

  • 05/08/2020

    Chăm sóc trẻ mắc tay chân miệng đúng cách

    Bệnh tay chân miệng (TCM) là bệnh chủ yếu xảy ra ở trẻ nhỏ dưới 5 tuổi và có khả năng lây lan nhanh, dễ thành dịch. Dưới đây là một số kiến thức cơ bản về triệu chứng cũng như cách phòng và chăm sóc trẻ bị bệnh TCM tại nhà để bạn đọc tham khảo.

  • 05/08/2020

    COVID-19: Cập nhật mới nhất ngày 5/8/2020

    COVID-19, bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus corona được phát hiện lần đầu tiên tại thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc vào tháng 12/2019. Đến nay, 215 quốc gia/ vùng lãnh thổ (trong đó có 2 tàu du lịch) trên toàn cầu ghi nhận trường hợp mắc.

Xem thêm