Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Bố mẹ đã biết chăm sóc trẻ bị tiêu chảy đúng cách?

Việc gia tăng trẻ mắc tiêu chảy trong thời gian qua khiến nhiều phụ huynh lo lắng. Tuy là bệnh không mới nhưng việc chăm sóc trẻ đúng cách để nhanh "cắt cơn" tiêu chảy, giúp trẻ hồi phục sức khoẻ thì không phải bố mẹ nào cũng biết.

1. Bù nước, điện giải

Bù nước, điện giải có vai trò quan trọng trong điều trị bệnh tiêu chảy, trẻ càng tiêu chảy nhiều thì càng phải uống bù lượng dịch và điện giải đã mất. Các loại dịch có thể chia làm 2 nhóm:

  • Các dung dịch chứa muối: Dung dịch oresol, nước cháo muối, nước cơm muối, súp rau quả, súp gà, súp thịt...

  • Các dung dịch không chứa muối như nước sạch, nước dừa, nước hoa quả tươi không đường.

Đối với trẻ còn bú mẹ

Cho trẻ bú mẹ nhiều lần hơn và mỗi lần bú kéo dài hơn. Bổ sung oresol sau mỗi lần bú mẹ. Bù dịch liên tục cho trẻ đến khi ngừng tiêu chảy, cho trẻ uống thường xuyên từng ngụm nhỏ bằng thìa.

Nếu trẻ nôn, ngừng 10 phút sau đó cho trẻ tiếp tục uống nhưng chậm hơn chế độ ăn.

Với trẻ ăn sữa công thức

Nên sử dụng sữa có nồng độ đường lactose giảm ngay sau khi phụ đủ lượng nước và điện giải để đảm bảo cung cấp đủ năng lượng và yếu tố vi lượng cần thiết cho trẻ. Nếu trẻ thực sự không dung nạp đường lactose thì tiêu chảy sẽ nặng hơn khi sử dụng sữa có đường lactose nên những trường hợp này phải dùng sữa không có đường lactose.

Đối với trẻ ăn bổ sung

Cần nhanh chóng tập cho trẻ làm quen dần lại với thức ăn đa dạng. Ăn theo ô vuông thức ăn đủ thành phần 4 nhóm chất: chất bột đường, chất béo, chất đạm, vitamin và khoáng chất đảm bảo cung cấp đủ năng lượng để bắt kịp và phục hồi lại tình trạng dinh dưỡng.

Cung cấp đủ các loại vitamin và khoáng chất đặc biệt vitamin A, kali và kẽm thông qua các thực phẩm giàu kẽm và kali. Thức ăn nên mềm nhuyễn, dễ tiêu và chia thành nhiều bữa. Tránh ăn khối lượng lớn vì gây tăng kích thích ở ruột.

Khi trẻ khỏi bệnh cần cho trẻ "ăn bù", tăng thêm cho trẻ 1 bữa so với bình thường trong 2 tuần để đảm bảo hồi phục cân nặng.

Việc trẻ bị tiêu chảy khiến cho cơ thể mất nhiều dinh dưỡng dẫn đến xuất hiện những biến chứng nguy hiểm như mất nước và suy dinh dưỡng. Để giúp trẻ phục hồi nhanh sau tiêu chảy và tránh suy dinh dưỡng cần cho trẻ ăn uống đầy đủ và khoa học.

2. Thực phẩm nên dùng cho trẻ bị tiêu chảy

Chuối

Thực phẩm này tốt cho tiêu hóa và hấp thụ của trẻ. Hàm lượng kali trong chuối cao giúp cho việc bổ sung kali bị mất đi trong tiêu chảy. Chuối cũng giàu pectin và inulin là chất xơ hòa tan giúp cho việc hấp thu dịch trong lòng ruột.

Gạo

Gạo có ít chất xơ nên dễ tiêu hóa và hấp thu. Có thể dùng gạo để nấu bột, nấu cháo, nấu cơm hoặc rang lên đun lấy nước uống bù dịch cho trẻ.

Táo

Táo là nguồn thực phẩm cung cấp dồi dào pectin. Tuy nhiên chất xơ của táo rất khó để ruột hấp thu. Khi táo được đun chín thì dễ hấp thu hơn, nước táo chín rất tốt cho việc hấp thu cũng như cung cấp pectin và các chất dinh dưỡng khác.

Khoai tây

Khoai tây vừa bổ sung nguồn tinh bột vừa bổ sung chất xơ hòa tan. Ngoài ra khoai tây còn chứa nhiều kali giúp bồi phụ đủ lượng kali đã mất khi bị tiêu chảy.

Thịt

Thịt là nguồn dinh dưỡng rất tốt cung cấp protein và các dưỡng chất quan trọng khác như kẽm, vitamin...

Sữa chua

Nhìn chung trong giai đoạn tiêu chảy, các sản phẩm từ sữa nên hạn chế nhưng sữa chua thì khác. Sữa chua có nhiều lactosebacillus acidophilus và bifidobacterium bifidum. Chúng là probiotic giúp cho sự cân bằng hệ vi khuẩn chi đường ruột.

Tránh cho trẻ mắc tiêu chảy ăn khối lượng lớn thức ăn vì gây tăng kích thích ở ruột.

(Ảnh minh hoạ)

3. Thực phẩm không nên dùng cho trẻ bị tiêu chảy

Đồ ăn nhanh, thực phẩm chiên, xào, rán

Những loại thực phẩm này có nhiều chất béo làm trẻ khó tiêu và làm giảm khả năng trống của dạ dày, nhiều chất béo còn gây tình trạng tăng co bóp ở ruột.

Thực phẩm có đường và chất ngọt nhân tạo

Khi đường vào đại tràng làm gián đoạn các vi khuẩn đã nhạy cảm ở đó, làm tăng thẩm thấu nước gây tiêu chảy thêm.

Sản phẩm từ sữa

Như phomai, kem, bơ không nên dùng cho trẻ bị tiêu chảy vì khi tiêu chảy, một lượng men lactase sẽ bị mất nên không tiêu hóa hết lượng đường lactose có trong sữa và sản phẩm từ sữa.

Thuốc điều trị tiêu chảy cấp do virus cho trẻ tại nhà.

Các thực phẩm sinh hơi

như đậu đỗ, cải bắp, súp lơ, hành, cải xanh, nước ngọt có ga... làm trẻ bị đầy hơi, khó chịu, dễ no bụng nên ăn uống kém hơn.

4. Lời khuyên từ bác sĩ

Khi trẻ bị tiêu chảy làm rối loạn hệ vi khuẩn đường ruột, mất nước, điện giải. Trẻ thường ăn uống kém, không đủ thành phần chất đinh dưỡng thì bố mẹ có thể bổ sung men vi sinh, kẽm và vitamin. Tùy theo độ tuổi khác nhau mà bổ sung hàm lượng khác nhau, tốt nhất bổ mẹ bổ sung cho con theo hướng dẫn của bác sĩ, không nên tự ý bổ sung tránh gây thừa, thiếu ảnh hưởng đến sức khỏe của con.

Hiện nay, có một số phụ huynh cho rằng khi con mắc bệnh cần tẩm bổ các loại thực phẩm như đông trùng hạ thảo, yến, thực phẩm chức năng khác… với mong muốn ăn càng nhiều càng bổ. Tuy nhiên đây là quan niệm hoàn toàn sai lầm vì chỉ khi sử dụng điều độ, đúng liều lượng theo từng độ tuổi mới mang lại lợi ích cho sức khỏe của trẻ.

Chẳng hạn, đông trùng hạ thảo chỉ nên dùng cho người lớn mà không nên dùng cho trẻ con; yến cũng chỉ nên dùng cho trẻ trên 18 tháng tuổi… Do vậy, cha mẹ không nên tùy tiện nghe theo mách bảo trong việc chăm sóc sức khỏe của con em mình.

Để chủ động phòng chống tiêu chảy cấp, Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế khuyến cáo cộng đồng:

  • Đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, thực hiện ăn chín, uống chín, không uống nước lã.

  • Sử dụng nước sạch trong ăn uống và sinh hoạt, đặc biệt trong chế biến thực phẩm.

  • Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng và nước sạch trước khi chế biến thức ăn, trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.

  • Mỗi gia đình có nhà tiêu hợp vệ sinh, không đi tiêu bừa bãi; không đổ rác thải, phân xuống ao, hồ; không sử dụng phân tươi, phân chưa xử lý đảm bảo vệ sinh để bón cây trồng.

  • Khi có dấu hiệu tiêu chảy cấp phải đưa ngay đến cơ sở y tế gần nhất để được tư vấn và điều trị kịp thời.

Tham khảo thêm thông tin bài viết: Chăm sóc trẻ tiêu chảy tại nhà.

BS. Trần Thị Thanh Nga - Theo suckhoedoisong.vn
Bình luận
Tin mới
  • 28/10/2026

    Trẻ bị viêm da cơ địa cần chuẩn bị gì khi vào đông?

    Viêm da cơ địa là bệnh da mạn tính thường gặp ở trẻ em, đặc trưng bởi tình trạng da khô, ngứa và tái phát nhiều đợt.

  • 28/10/2026

    Các bệnh thần kinh dễ gặp phải khi trời chuyển đông

    Mùa đông lạnh là thời điểm mà nhiều người cam thấy thoải mái với không khí se lạnh với những cơn gió mắt lành. Tuy nhiên đi cùng với đó là nhiều thách thức với sức khỏe, đặc biệt là các bệnh liên quan tới hệ thần kinh.

  • 27/10/2026

    Sơ cứu bỏng nhiệt và bỏng nước sôi đúng cách

    Bỏng nhiệt do nước sôi, dầu mỡ nóng, bô xe máy hay chạm vào vật nóng là tai nạn sinh hoạt vô cùng phổ biến tại mỗi gia đình. Việc xử trí sai lầm trong những phút đầu tiên có thể khiến tổn thương ăn sâu vào các lớp mô dưới da, gây nhiễm trùng huyết và để lại những vết sẹo vĩnh viễn.

  • 27/10/2026

    Ung thư vú: Ai dễ mắc và Cách tự khám tại nhà trong 5 phút

    Trong hành trình yêu thương bản thân, việc thấu hiểu cơ thể là bước đầu tiên để phái đẹp bảo vệ sức khỏe trọn vẹn. Ung thư vú là căn bệnh thường gặp do các tế bào tuyến vú phát triển ngoài tầm kiểm soát, nhưng hoàn toàn có thể chữa lành hiệu quả khi được phát hiện kịp thời, giúp việc điều trị trở nên nhẹ nhàng hơn rất nhiều. Nhằm đồng hành và tiếp thêm sự tự tin cho chị em, Viện Y học Ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những dấu hiệu nhận biết cùng các bước tự kiểm tra tại nhà đơn giản. Đây sẽ là giải pháp lắng nghe cơ thể hiệu quả, giúp phái đẹp luôn chủ động gìn giữ sức khỏe và an yên trong cuộc sống.

  • 26/10/2026

    Phòng ngừa cảm cúm mùa khi giao mùa

    Thời điểm giao mùa, khi nhiệt độ và độ ẩm không khí thay đổi liên tục, là giai đoạn virus cúm hoạt động mạnh nhất trong năm. Đây cũng là lúc số ca mắc cúm mùa tại các cơ sở y tế tăng cao, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có bệnh nền.

  • 26/10/2026

    Phòng ngừa các bệnh tim mạch mùa lạnh: Lời khuyên vàng cho trái tim khỏe

    Mùa đông không chỉ mang lại cảm giác se lạnh mà còn tiềm ẩn những nguy cơ đối với sức khỏe tim mạch. Nhiệt độ giảm thấp có thể làm tăng huyết áp, gia tăng nguy cơ các biến cố tim mạch như nhồi máu cơ tim hay đột quỵ. Bài viết này sẽ cung cấp những thông tin cần thiết về bệnh tim mạch, các dấu hiệu cảnh báo và những biện pháp phòng ngừa để giữ cho trái tim luôn khỏe mạnh.

  • 25/10/2026

    Ăn quả mọng mỗi ngày để thúc đẩy quá trình lão hóa lành mạnh

    Một nghiên cứu mới đã phát hiện mối liên hệ giữa việc tiêu thụ nhiều các loại quả mọng (như dâu tây, việt quất, mâm xôi...) và quá trình lão hóa lành mạnh hơn. Cùng tìm hiểu về vai trò của quả mọng với quá trình lão hóa ở người cao tuổi qua bài viết sau!

  • 25/10/2026

    3 loại trái cây “ngậm” nhiều hóa chất nhất và cách xử lý trước khi ăn

    Nhiều đợt khảo sát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật trên nông sản tại Mỹ, dựa trên số liệu kiểm nghiệm của cơ quan nông nghiệp nước này, cho thấy có ba loại trái cây quen thuộc thường xuyên đứng đầu danh sách phát hiện nhiều dư lượng hóa chất nông nghiệp bao gồm: dâu tây, nho và táo.

Xem thêm