Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những điều cần biết về không dung nạp đường

Đối với nhiều người, quá trình tiêu thụ đường không làm cho họ bị bệnh. Nhưng đối với những người khác, họ có thể bị dị ứng với đường, hoặc không dung nạp đường.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng không có tình trạng dị ứng đường được ghi nhận về mặt y tế, và các triệu chứng liên quan đến việc tiêu hóa đường có thể do các vấn đề không dung nạp. Đối với những người này, ăn đường đi kèm với một nhóm các triệu chứng gây khó chịu.

Không dung nạp đường và dị ứng

Nói chung, khi bạn ăn thức ăn mà bạn bị dị ứng, hệ miễn dịch của bạn sẽ xác định chất đó là một chất ngoại lai. Hệ miễn dịch sẽ phản ứng bằng cách tạo ra các kháng thể gọi là Immunoglobulin E. Các kháng thể di chuyển đến các tế bào trong cơ thể và kích hoạt phản ứng dị ứng.

Tuy nhiên, phản ứng dị ứng với một loại thực phẩm cụ thể so với việc không dung nạp với nó là rất khác nhau. Khi bạn không dung nạp đường, nó có thể khiến bạn cảm thấy không khỏe, nhưng không có khả năng đe dọa tính mạng.

Không dung nạp thức ăn xảy ra khi bạn không thể phá vỡ một số loại thức ăn nhất định trong hệ tiêu hóa của bạn. Điều này có thể là do một vài yếu tố khác nhau, bao gồm thiếu hụt enzyme hoặc nhạy cảm với một vài hóa chất hoặc phụ gia trong thực phẩm.

Một sự khác biệt lớn giữa phản ứng dị ứng và không dung nạp là một người không dung nạp có thể tiêu thụ những mẩu nhỏ của thực phẩm có vấn đề mà không có phản ứng tiêu cực.

Các loại thực phẩm có thể gây ra triệu chứng

Thật khó để không sử dụng đường hoàn toàn – đường có rất nhiều trong các loại thực phẩm bạn có thể ăn hàng ngày, ví dụ như như trái cây, món tráng miệng, nước ngọt, bánh ngọt, kem và các sản phẩm từ sữa. Tuy nhiên, bạn có thể không nhận thức được rằng đường cũng là một thành phần trong nhiều loại thực phẩm yêu thích khác như đồ uống thể thao, ngũ cốc, gia vị đóng chai, nước sốt và nhiều sản phẩm khác nữa.

Đường hoạt động như một  nguồn nhiên liệu cho các tế bào của cơ thể, vì vậy nó đóng một vai trò quan trọng trong việc cung cấp năng lượng cho cơ thể của bạn. Đường là carbohydrate, và có một số dạng đường, bao gồm:

  • Fructose, một loại đường tự nhiên được tìm thấy trong các loại trái cây, các loại rau có carbohydrate cao và mật ong.
  • Glucose là nguồn năng lượng quan trọng cho cơ thể và cần insulin để có thể sử dụng nó.
  • Galactose, là một loại đường có trong các sản phẩm sữa
  • Sucrose là một sự kết hợp của glucose và fructose, và nó xuất phát từ thực vật như mía và củ cải đường.
  • Lactose, một loại đường có trong các sản phẩm từ sữa, bao gồm glucose và galactose.
  • Maltose được hình thành khi hai phân tử glucose được kết hợp với nhau, và nó chủ yếu có trong các hạt như mạch nha.
  • Xylose đến từ gỗ hoặc rơm, và nó trải qua một quá trình enzyme hóa để chuyển nó thành chất thay thế đường chúng ta biết là xylitol.
 

Triệu chứng

Các triệu chứng của tình trạng không dung nạp đường sẽ khác nhau, tùy thuộc vào mỗi người. Một số triệu chứng thường gặp bao gồm:

  • Co thăt dạ day
  • Thay đổi tần suất đi đại tiện như tiêu chảy
  • Khó chịu đầy bụng
  • Chướng hơi
  • Buồn nôn và nôn mửa
  • Nhức đầu
  • Đau nửa đầu
  • Ngạt mũi
  • Thở khò khè
  • Phát ban, sưng da, hoặc phát ban ngứa như chàm

Các triệu chứng khác có liên quan đến không dung nạp đường bao gồm:

  • Cảm giác ngứa ran hoặc ngứa ngáy trong miệng
  • Mệt mỏi
  • Sưng môi, lưỡi, cổ họng, mặt, hoặc các bộ phận khác của cơ thể
  • Khó thở
  • Choáng hoặc chóng mặt
  • Ngất xỉu

Ngược lại, nếu một người gặp phải phản ứng dị ứng nghiêm trọng với thức ăn, họ có thể bị sốc phản vệ hoặc phản ứng đe dọa đến tính mạng khi tiếp xúc hoặc tiêu thụ thức ăn.

Mặc dù đường không thể gây ra sốc phản vệ nhưng các triệu chứng điển hình của sốc phản vệ đối với các loại thực phẩm khác bao gồm:

  • Co thắt đường thở của một người
  • Giảm đáng kể huyết áp do sốc khởi phát
  • Sưng hoặc đóng thanh quản gây khó thở
  • Mất ý thức
  • Nhịp tim nhanh.

Điều trị

Nhiều người có thể kiểm soát được tình trạng không dung nạp đường bằng cách thay đổi chế độ ăn uống, tránh đường, hoặc giảm đáng kể lượng đường tiêu thụ. Bạn nên ghi lại nhật ký ăn uống của mình để theo dõi các loại thực phẩm bạn ăn và xác định chúng làm bạn cảm thấy thế nào.

Ví dụ, nếu bạn thấy mỗi khi bạn cho nước sốt cà chua vào bánh hamburger, bạn cảm thấy mệt, đó có thể là một gợi ý cho thấy cơ thể bạn không dung nạp đường có trong sản phẩm. Một ví dụ khác là với các sản phẩm từ sữa. Nếu, sau khi bạn ăn kem hoặc uống một ly sữa, bạn gặp phải các vấn đề về tiêu hóa, đó có thể là một yếu tố dự đoán rằng bạn không dung nạp lactose.

Các thực phẩm cần tránh

Nếu bạn không dung nạp lactose, bạn cần tránh các sản phẩm từ sữa như:

  • Sữa chua
  • Kem
  • Phô mai
  • Sữa
  • Súp, nước sốt hoặc các món ăn khác được làm bằng kem
  • Pudding

Nếu bạn biết bạn có phản ứng bất lợi với đường nhưng không thể xác định được nguồn gốc, bạn có thể cần phải tránh dùng đường hoàn toàn. Thực phẩm chứa đường bao gồm một số loại dưới đây, nhưng còn có rất nhiều loại thực phẩm khác nữa:

  • Soda
  • Mật ong
  • Bất cứ thứ gì có nước mía hoặc mía
  • Trái cây
  • Các loại nước ép trái cây
  • Gia vị có thêm đường
  • Nước xốt salad, nước xốt, nước xốt mì ống, hoặc nước sốt thịt nướng có chứa đường
  • Bánh mỳ
  • Ngũ cốc
  • Bánh yến mạch
  • Sữa hạt và bơ hạt được làm ngọt
  • Bánh ngọt, bánh quy và các loại bánh ngọt khác
  • Kẹo
  • Thạch, mứt và các  chất bảo quản
  • Thực phẩm có chứa xi-rô ngô hàm lượng fructose cao
  • Mật đường

Khi nào cần đến bác sĩ

Nếu bạn nghi ngờ bạn có thể gặp các triệu chứng bất thường khi bạn ăn đường, hãy tham khảo ý kiến ​​bác sĩ. Việc điều trị không dung nạp đường sẽ phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của phản ứng của bạn, nhưng bác sĩ có thể sử dụng nhiều biện pháp kiểm tra để xác định chẩn đoán. Ngoài ra, bác sĩ có thể khuyên bạn nên tham khảo ý kiến ​​với một chuyên gia dinh dưỡng để tạo ra một kế hoạch ăn uống lành mạnh.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Mối lo ngại từ dị ứng và không dung nạp thực phẩm

CTV Võ Dung - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (theo verywell)
Bình luận
Tin mới
  • 15/02/2026

    Bí quyết diện đồ du xuân: Làm sao để vừa thời trang lại không lo bị lạnh?

    Tết là dịp để diện những bộ đồ lung linh đi du xuân, nhưng những đợt không khí lạnh tràn về thường khiến hội chị em rơi vào thế khó: mặc ấm thì sợ luộm thuộm, mỏng thì sợ lạnh. Đừng lo lắng, chỉ với những quy tắc phối đồ thông minh dưới đây, bạn hoàn toàn có thể tự tin sải bước du xuân với diện mạo chuẩn "fashionista" mà cơ thể vẫn luôn ấm áp.

  • 15/02/2026

    9 phút massage mỗi tối giúp xóa mờ nếp nhăn trên mặt

    Việc dành ra vài phút mỗi tối để thực hiện các động tác massage mặt không chỉ giúp dưỡng chất thẩm thấu tốt hơn mà còn là cách tự nhiên nhất để nâng cơ và xóa mờ nếp nhăn trên da mặt.

  • 15/02/2026

    Để hệ tiêu hóa khỏe mạnh trong những ngày tiệc tùng liên tục

    Những ngày cuối năm và dịp Tết Nguyên Đán là khoảng thời gian của các bữa tiệc tất niên dày đặc với nhiều món ăn giàu đạm, chất béo và đồ uống có cồn. Thói quen ăn uống xáo trộn này thường dẫn đến tình trạng "quá tải", gây ra chứng rối loạn tiêu hóa ngày Tết như đầy hơi khó tiêu, chướng bụng và mệt mỏi. Để giúp bạn tận hưởng trọn vẹn kỳ nghỉ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin bổ ích về cách bảo vệ hệ tiêu hóa thông qua chế độ ăn uống khoa học và sử dụng men vi sinh hiệu quả.

  • 14/02/2026

    Myricetin - Vai trò và ý nghĩa đối với sức khỏe

    Myricetin là một flavonol thuộc nhóm flavonoid – các hợp chất polyphenol phổ biến trong giới thực vật.

  • 14/02/2026

    6 lý do khiến phụ nữ bị đau bụng kinh dữ dội

    Co thắt nhẹ hay đầy hơi khi hành kinh là bình thường nhưng nếu đau bụng kinh dữ dội hoặc có thể kèm chảy máu ồ ạt, đó có thể là dấu hiệu bệnh lý phụ khoa nguy hiểm cần đi khám ngay.

  • 14/02/2026

    Điều gì xảy ra với cơ thể khi một người ăn riềng xay trộn chất cấm Vàng O?

    Thạc sĩ Lưu Liên Hương - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu, Viện Y học Ứng dụng Việt Nam cảnh báo, Vàng O có khả năng gây biến đổi tế bào và làm tăng nguy cơ ung thư khi tích lũy lâu dài trong cơ thể.

  • 14/02/2026

    Chăm sóc sức khỏe tinh thần cho người độc thân trong ngày lễ Tình yêu

    Ngày Valentine đến, phố phường dường như nhộn nhịp hơn với hoa và quà, nhưng đôi khi điều đó lại khiến những người đang độc thân cảm thấy lòng chùng xuống. Nếu bạn đang cảm thấy một chút trống trải hay lạc lõng khi ngày lễ này cận kề, hãy nhớ rằng đó là những cảm xúc hoàn toàn tự nhiên.

  • 13/02/2026

    Thuốc nhuộm tóc có gây ung thư?

    Thuốc nhuộm tóc được sử dụng rộng rãi để che tóc bạc và thay đổi diện mạo. Tuy nhiên, nhiều người lo ngại các hóa chất trong thuốc nhuộm có thể làm tăng nguy cơ ung thư. Vậy sự thật thế nào?

Xem thêm