Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Phòng chống sốc phản vệ do dị ứng thực phẩm

Dị ứng thực phẩm có thể khiến bạn cảm thấy phiền toái hoặc dẫn đến tử vong chỉ trong nháy mắt. Tiếp xúc vô tình với các loại hạt hoặc động vật có vỏ có thể dẫn đến sốc phản vệ - một phản ứng dị ứng xảy ra rất nhanh, khiến huyết áp của bạn tụt xuống và việc thở sẽ trở nên khó khăn hơn. Đưới đây là những cách phòng chống sốc phản vệ do dị ứng thực phẩm mà Viện Y học ứng dụng Việt Nam đã tổng hợp

Thống kê quốc gia tại Mỹ cho thấy khoảng 2.5% người trưởng thành bị dị ứng thực phẩm, và mặc dù không có con số thống kê về số lượng người bị sốc phản vệ mỗi năm, nhưng số ca nhập viện vì sốc phản vệ đã tăng đáng kể trong 10 năm vừa qua tại Mỹ, theo thống kê của Immunology and Allergy Clinics of North America.

Nếu bạn biết rằng mình bị dị ứng thực phẩm, bạn nên có kế hoạch để phòng chống những cơn dị ứng như thế này. Áp dụng các phương pháp dưới đây có thể sẽ giúp bạn tránh được các nguyên nhân gây dị ứng thực phẩm có thể đe dọa tính mạng của mình.

Hỏi đầu bếp về các thành phần của món ăn

Khi càng ngày có càng nhiều người quan tâm đến việc giữ an toàn với chứng dị ứng thực phẩm, bạn không nên ngần ngại hỏi đầu bếp về các nguyện liệu của món ăn để dự phòng dị ứng thực phẩm khi bạn đi ăn ở ngoài.  Đầu bếp và chủ nhà hàng sẽ rất cởi mở nếu như bạn hỏi – theo bác sỹ  Edwin Kim, một chuyên gia về dị ứng miễn dịch tại Đại học Bắc California. Việc này cũng vô cùng quan trọng: “Nên nhớ rằng, chỉ cần một chút ít (của nguyên nhân gây dị ứng thực phẩm) cũng có thể gây ra vấn đề cho bạn”.
Bạn cũng nên nhớ rằng mặc dù các nhà hàng bắt đầu quan tâm hơn đến chứng dị ứng thực phẩm, nhưng bạn không thể nào đảm bảo rằng nhà hàng sẽ chuẩn bị món ăn theo cách an toàn với bạn. Do vậy, luôn hỏi trước khi ăn.

Chia sẻ tình trạng dị ứng thực phẩm của mình

Hãy để mọi người quen biết bạn biết được rằng bạn bị dị ứng với loại thực phẩm nào để dự phòng lên cơn dị ứng thực phẩm. Việc làm này sẽ giúp họ thực hiện các bước đúng đắn nếu bạn bị sốc phản vệ và không đáp lại các kích thích từ họ.

Nếu bạn phải tham gia một bữa tiệc được tổ chức tại nhà bạn bè? Bạn nên đưa ra danh sách một số điều mà chủ nhà cần lưu ý để bạn và họ có thể lên kế hoạch về thực đơn của bữa tiệc. Để trở thành một khách mời chu đáo, bạn có thể yêu cầu được phục vục các món ăn an toàn mà bạn có thể chia sẻ được.

Mang theo đồ ăn riêng

Nếu bạn không rõ có những gì trong món ăn  khi bạn ăn ở ngoài, bạn nên mang đủ lượng thức ăn an toàn cho bản thân mình. “Các bậc cha mẹ nên đặc biệt làm điều này cho các con của mình” – bác sỹ Kim lưu ý, một phần là bởi chứng dị ứng thực phẩm, một phần là bởi trẻ nhỏ thường rất kén ăn. Chẳng có lý do gì để bạn không được mang theo một món ăn nhẹ trong túi để dự phòng chứng dị ứng thực phẩm của mình cả.

Dọn sạch bàn ăn để tránh các tác nhân gây dị ứng thực phẩm

Đơn giản, chỉ cần bạn chạm vào loại thực phẩm mà bạn dị ứng cũng có thể gây kích ứng, bác sỹ Kim cảnh báo. Vì vậy, ông gợi ý rằng bạn nên “dọn khu vực mà mình chuẩn bị ngồi ăn ngay lập tức”. Ngoài việc dọn sạch các nguyên liệu trong món ăn có thể làm bạn dị ứng, thì việc dọn bàn và ghế ở các nhà hàng sẽ giúp bạn an toàn hơn, vì bạn không thể khẳng định rằng, bàn và ghế đã được nhân viên phục vụ làm sạch hay chưa.

Để tránh các tác nhân gây dị ứng, bạn có thể mang theo một túi khăn giấy vệ sinh và lau bất cứ bề mặt nào mà bạn có thể chạm vào. Lưu ý, chỉ nên lau 1 lượt mà không nên lau đi lau lại nhiều lần.

Đọc kỹ nhãn thực phẩm

Luật liên bang tại Mỹ yêu cầu các nhà sản xuất phải đưa ra cảnh báo nếu một sản phẩm có chứa một số loại tác nhân có thể gây dị ứng cụ thể, ví dụ như các loại hạt. Bởi vậy, bạn nên xem thật kỹ nhãn thực phẩm khi bạn ghé vào cửa hàng tạp hóa bên đường để có thể đưa ra những sự lựa chon an toàn nhất cho sức khỏe cũng như tránh được chứng dị ứng thực phẩm.

Thường xuyên kiểm tra bút tiêm EpiPen

Bút tiêm EpiPen là một loại bút tiêm có chưa epinephrine dùng cho các trường hợp sốc phản vệ. Nếu trước đây bạn chưa từng sử dụng EpiPen, bạn rất dễ sẽ quên không kiểm tra hạn sử dụng của bút. Epinephrine thường rất tốt trong vòng 1 năm, theo bác sỹ Kim, mặc dù epinphrine vẫn có thể tồn tại trong điều kiện mát hoặc nhiệt độ phòng. Epinephrine thường sẽ không tốt lắm trong môi trường nóng. Đừng giữ nó trong ngăn chứa đồ hoặc bất kỳ vị trí nào tiếp xúc trực tiếp với nhiệt (nếu đó là nơi bạn đã giữ nó, bạn nên cân nhắc đổi vị trí bảo quản để bảo quản được an toàn hơn).

Giữ an toàn với chứng dị ứng thực phẩm cũng có nghĩa là bạn phải kiểm tra hạn sử dụng để đảm bảo một số loại thuốc khác, ví dụ như diphenhydramine (Benadryl) để điều trị chứng dị ứng nhẹ đã hết hạn hay chưa.

Mang theo 2 liều epinephrine

Mặc dù epinephrine là cách tốt nhất để kiểm soát sốc phản vệ, nhưng rất nhiều người không chuẩn bị đầy đủ. “Một trong số các yếu tố nguy cơ của phản ứng dị ứng chết người là không có đủ lượng epinephrine đúng thời điểm”, bác sỹ Kim nhấn mạnh. Bạn phải có đủ lượng epinephrine trong vòng 30 phút. Vấn đề là, rất nhiều người thậm chí còn không mang theo epinephrine bên mình, có thể là do quên hoặc cảm thấy bất tiện.

Trên thực tế, bạn nên mang theo 2 liều epinephrine riêng biệt như một phần của kế hoạch phòng chống sốc phản vệ và dị ứng thực phẩm. Nguyên nhân là vì 2 liều sẽ có tác dụng nhanh hơn và làm tình trạng sốc phản vệ giảm đi nhanh hơn. Bạn có thể sẽ cần đến liều thứ 2 nếu liều đầu không đủ để làm giảm các phản ứng của bạn.

Tham khảo thêm thông tin trong bài viết: Mối lo ngại từ dị ứng và không dung nạp thực phẩm

Ths. Lưu Liên Hương - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Everydayhealth
Bình luận
Tin mới
  • 04/10/2026

    Thời điểm tốt nhất để ăn quả óc chó tốt cho não bộ

    Ăn quả óc chó vào buổi sáng giúp tối ưu hóa hiệu suất nhận thức và hỗ trợ bảo vệ sức khỏe não bộ.

  • 04/10/2026

    Chăm sóc da mùa khô

    Thời tiết hanh khô với độ ẩm không khí giảm sâu là "kẻ thù" lớn nhất của làn da khỏe mạnh vì nó làm suy yếu hàng rào bảo vệ da và giảm hoạt động tuyến bã nhờn. Nếu không chăm sóc đúng cách, da sẽ mất độ ẩm, dẫn đến khô căng, bong tróc, xỉn màu và dễ kích ứng. Bài viết này sẽ cung cấp những hướng dẫn chi tiết, từ làm sạch da, dưỡng ẩm sâu đến bảo vệ da trước các tác nhân môi trường, giúp bạn tự tin với làn da căng mịn suốt mùa khô.

  • 03/10/2026

    Ánh sáng từ đèn ngủ có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch

    Thói quen bật đèn ngủ với ánh sáng yếu khi đi ngủ không phải là hiếm, bởi nhiều người cho rằng ngủ trong bóng tối hoàn toàn tạo một cảm giác khó chịu và bất an. Tuy nhiên, nghiên cứu mới đây đã chỉ ra rằng khi tiếp xúc với ánh sáng yếu trong lúc ngủ có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý về tim mạch.

  • 03/10/2026

    Lưu ý khi dùng hà thủ ô hỗ trợ ngăn ngừa tóc bạc sớm

    Tóc bạc sớm ngày càng trẻ hóa, khiến nhiều người tìm đến các bài thuốc dân gian, trong đó có hà thủ ô.

  • 03/10/2026

    TÌnh trạng hạ thân nhiệt đột ngột

    Hạ thân nhiệt là tình trạng xảy ra khi nhiệt độ trong cơ thể con người giảm xuống dưới 35 độ C. Đây là một tình trạng y tế cực kỳ nguy hiểm. Khi cơ thể bị hạ thân nhiệt, các hệ thống như tim mạch, hệ thần kinh và các cơ quan khác sẽ không thể hoạt động bình thường. Nếu không được chữa trị kịp thời sẽ có thể dẫn tới hệ tim mạch và hô hấp dừng hoạt động, nặng nhất là tử vong.

  • 02/10/2026

    Chứng rối loạn cảm xúc theo mùa là gì?

    Thay đổi mùa có thể kéo theo những cảm giác hân hoan, tiếc nuối hoặc đôi khi là một chút lo lắng, nhưng với một số người, thay đổi mùa trong năm lại có thể gây ra những triệu chứng trầm cảm, điều này được gọi với tên là chứng rối loạn cảm xúc – seasonal affective disorder (SAD). Cùng tìm hiểu về tình trạng này qua bài viết sau đây!

  • 02/10/2026

    5 lợi ích sức khỏe hàng đầu của đậu lăng

    Đậu lăng giàu vitamin, khoáng chất và chất xơ, mà không có chất béo hay cholesterol như thịt đỏ.

  • 02/10/2026

    Thời tiết lạnh và nguy cơ gia tăng bệnh tim mạch

    Thời tiết lạnh không chỉ khiến cơ thể dễ cảm cúm mà còn là “kẻ thù thầm lặng” của hệ tim mạch. Khi nhiệt độ xuống thấp, mạch máu co lại, huyết áp tăng, tim phải làm việc nhiều hơn – đặc biệt nguy hiểm với người cao tuổi và người có bệnh nền như tăng huyết áp hay mạch vành. Vì vậy, mùa đông là thời điểm cần đặc biệt chú ý đến việc bảo vệ tim mạch, giữ ấm và duy trì lối sống lành mạnh để phòng ngừa những biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra.

Xem thêm