Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Tại sao trẻ em dễ bị tiêu chảy vào mùa hè?

Vào mùa hè, thời tiết ấm áp cho phép vi khuẩn nhiễm vào thực phẩm phát triển nhanh chóng, gây ngộ độc thực phẩm và tiêu chảy do vi khuẩn.

Trẻ em tiêu thụ thực phẩm bị nhiễm vi khuẩn sẽ bị buồn nôn, đau bụng dữ dội và tiêu chảy sau 3-24 giờ. Tiêu chảy là đi ngoài ra phân lỏng hoặc nước từ ba lần trở lên trong 24 giờ. Khi nó được kết hợp với máu trong phân có hoặc không có chất nhầy, nó được gọi là bệnh kiết lỵ. Tỷ lệ nhiễm vi khuẩn gây tiêu chảy ở trẻ em như bệnh kiết lỵ ngày nay đã giảm nhưng nhiều trẻ vẫn bị đau bụng và tiêu chảy phân nhầy trong mùa hè. Tiêu chảy do vi khuẩn là do vi khuẩn nhiễm từ phân sang thức ăn, sau đó được tiêu hóa. Vì vậy, điều rất quan trọng là bạn phải rửa tay trước khi chế biến hoặc ăn thức ăn.

Tiêu chảy là gì?

Tiêu chảy là một vấn đề rất phổ biến ở trẻ sơ sinh và trẻ em. Tiêu chảy “cấp tính” kéo dài dưới 1 tuần và không quá 14 ngày. Trẻ bị tiêu chảy nếu trẻ đi tiêu nhiều hơn bình thường, và phân ít hình thành và nhiều nước hơn. Đôi khi trẻ bị tiêu chảy có các triệu chứng khác, chẳng hạn như sốt, chán ăn, buồn nôn, nôn, đau dạ dày, đau quặn bụng, đi cầu ra máu hoặc chất nhầy.

Tiêu chảy có thể nguy hiểm nếu không được kiểm soát đúng cách vì nó rút nước và muối ra khỏi cơ thể. Nếu những chất lỏng này không được thay thế nhanh chóng, trẻ có thể bị mất nước và có thể phải nhập viện.

Dấu hiệu tiêu chảy cần chú ý

Các bệnh tiêu chảy và hậu quả là mất nước là nguyên nhân gây ra khoảng 1,2 triệu ca tử vong ở trẻ em hàng năm. Các triệu chứng của mất nước nhẹ đến trung bình bao gồm:

  • khô miệng
  • suy nhược
  • mặt đỏ bừng
  • đi tiểu ít hơn bình thường (để ý ít tã ướt ở trẻ sơ sinh và trẻ mới biết đi)
  • cáu kỉnh
  • bơ phờ

Trong trường hợp mất nước nghiêm trọng, trẻ có thể bị trũng mắt, má, bụng hoặc thóp trũng (chỗ mềm trên đỉnh đầu ở trẻ sơ sinh và trẻ mới biết đi), bơ phờ hoặc ngất xỉu, không chịu được chất lỏng, dáng vẻ đờ đẫn / không khỏe, da nhăn nheo, bụng chướng, thở nhanh, không có nước tiểu trong 6-8 giờ.

Giải pháp bù nước bằng đường uống là gì?

Dung dịch bù nước uống (ORS) là hỗn hợp nước, muối và đường với lượng cụ thể. Những dung dịch này có thể được hấp thụ ngay cả khi con bạn bị tiêu chảy nhiều hoặc đang nôn mửa.

Bạn nên làm gì nếu trẻ bị tiêu chảy?

Trẻ bị tiêu chảy cần duy trì uống đủ lượng nước để tránh mất nước.

Nếu bạn đang cho con bú, hãy tiếp tục cho bú theo nhu cầu. Bạn cũng có thể cho trẻ ăn những món trẻ thường ăn.

Nếu bạn đang cho con bú sữa công thức, đừng pha loãng sữa công thức. Tiếp tục cho trẻ bú sữa công thức và cho trẻ ăn thức ăn mà trẻ thường ăn.

Nếu bạn không cho con bú sữa mẹ hoặc bú sữa công thức, hãy cho con bạn uống nhiều loại chất lỏng thường xuyên hơn, ngoài những thức ăn chúng thường ăn.

Ở mọi lứa tuổi, nếu con bạn không uống tốt các chất lỏng khác, hãy cung cấp giải pháp bù nước bằng đường uống (ORS).

Làm thế nào để ngăn ngừa tiêu chảy?

Sử dụng nước đã đun sôi và tránh dùng nước máy hoặc nước đá làm từ nước máy. Tránh ăn trái cây hoặc vỏ rau, và tránh ăn các loại lá như lá bắp cải. Tránh ăn thịt chưa nấu chín và đặc biệt là hải sản chưa nấu chín. Các lựa chọn khác bao gồm súp hoặc cháo gạo. Giữ ấm cơ thể cho trẻ và chườm khăn ấm lên bụng để giảm đau bụng. Nhiều trẻ sẽ khỏi bệnh trong vài ngày, vì vậy bạn không nên quá lo lắng và chỉ cần xử trí triệu chứng là đủ.

Nếu nghi ngờ mắc bệnh lỵ do vi khuẩn, hoặc bị sốt hoặc có máu trong phân, bạn nên đưa trẻ đến gặp bác sĩ ngay để được điều trị. Bệnh kiết lị do vi khuẩn gây ra sẽ khiến trẻ đau bụng dữ dội và tiêu chảy có thể gây mất nước. Điều trị bằng kháng sinh và bù chất lỏng là cần thiết. Việc lạm dụng các thuốc chống tiêu chảy không cần thiết có thể làm giảm tiêu chảy nhưng sẽ không điều trị được tình trạng viêm ruột, vì vậy các thuốc này không được khuyến khích sử dụng. Đôi khi chúng có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng toàn thân do đó cần hết sức thận trọng khi sử dụng thuốc trị tiêu chảy.

Điều quan trọng nữa là phải rửa tay trước khi ăn và trước khi chế biến thức ăn.

Khi nào bạn nên gọi cho bác sĩ?

Gọi cho bác sĩ của bạn hoặc tìm lời khuyên y tế nếu con bạn:

  • bị tiêu chảy và dưới 6 tháng tuổi.
  • bị đau dạ dày ngày càng nặng.
  • đi ngoài ra máu hoặc phân đen.
  • nôn ra máu hoặc mật.
  • vẫn bị nôn và không uống được sau 4 đến 6 giờ.
  • bị tiêu chảy và sốt.
  • có dấu hiệu mất nước.
  • Nếu trẻ nôn ra mật xanh, hãy đưa đi cấp cứu ngay.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Chăm sóc vùng mông của trẻ sau khi bị tiêu chảy

Hồng Ngọc - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (tổng hợp) -
Bình luận
Tin mới
  • 20/01/2026

    3 hỗn hợp xông hơi giảm nghẹt mũi và đau họng

    Ô nhiễm không khí và thời tiết lạnh khiến số ca nghẹt mũi, đau họng, ho, cảm lạnh gia tăng. Xông hơi bằng thảo dược tự nhiên là giải pháp đơn giản giúp thông xoang, làm dịu cổ họng và hỗ trợ đường hô hấp.

  • 20/01/2026

    3 thời điểm ăn táo tốt nhất để giảm cân

    Táo giàu vitamin và chất xơ có lợi cho tiêu hóa. Có thể ăn táo vào bất kỳ thời điểm nào trong ngày nhưng nếu mục đích ăn táo để giảm cân, hãy tham khảo 3 thời điểm hiệu quả nhất.

  • 20/01/2026

    Bỏ thuốc lá thành công: Phương pháp và động lực cho người hút thuốc lâu năm

    Hút thuốc lá từ lâu đã trở thành thói quen khó bỏ đối với hàng triệu người trên thế giới, đặc biệt là những người đã duy trì thói quen này qua nhiều năm. Tại Việt Nam, theo thống kê từ Bộ Y tế, tỷ lệ hút thuốc trong nam giới trưởng thành tuy có giảm từ 47,4% năm 2010 xuống còn 38,9% năm 2023, nhưng con số này vẫn cho thấy một thách thức lớn.

  • 19/01/2026

    5 loại cá khô giàu dinh dưỡng tốt cho sức khỏe và bí quyết chọn cá sạch

    Cá khô là nguồn cung cấp protein, omega-3 và khoáng chất cô đặc. Nếu lựa chọn loại ít muối, cá khô có thể thay thế đồ tươi hiệu quả. Tham khảo danh sách 5 loại cá khô tốt nhất cho sức khỏe.

  • 19/01/2026

    Nguyên nhân gây nhiễm trùng bàng quang ở trẻ em, thanh thiếu niên và người lớn tuổi

    Nhiễm trùng bàng quang là một loại nhiễm trùng đường tiết niệu phát triển ở bàng quang, cơ quan rỗng chứa nước tiểu. Nhiễm trùng đường tiết niệu có thể phát triển ở bất kỳ vị trí nào trong hệ tiết niệu, bao gồm thận, niệu quản, bàng quang hoặc niệu đạo.

  • 18/01/2026

    7 lý do cải bó xôi là một trong những loại rau xanh tốt nhất cho sức khỏe

    Rau bina hay còn gọi là cải bó xôi, rau chân vịt luôn đứng đầu danh sách các loại rau lá xanh giàu dinh dưỡng nhất, chứa đựng nhiều vitamin, khoáng chất và các hợp chất sinh học, giúp bảo vệ cơ thể ngăn ngừa nhiều bệnh mạn tính.

  • 18/01/2026

    Mẹo chăm sóc da vùng da cổ

    Vùng da cổ và ngực thường rất mỏng manh và hay bị bỏ quên trong quy trình chăm sóc da. Ở phụ nữ, vùng da này đặc biệt dễ bị lão hóa và tổn thương do ánh nắng mặt trời do tiếp xúc nhiều với tia cực tím (UV).Bài viết này thảo luận về tổn thương da ở vùng da cổ, đưa ra lời khuyên về các sản phẩm và quy trình điều trị nếp nhăn , tình trạng đổi màu, đốm nắng và các vấn đề khác.

  • 17/01/2026

    Trái cây giảm cân: 5 loại quả ngọt giúp 'đốt' mỡ không tưởng

    Một số loại trái cây giàu đường lại sở hữu khả năng đốt mỡ kinh ngạc nhờ hàm lượng chất xơ và hoạt chất sinh học đặc biệt. Tìm hiểu 5 loại trái cây giảm cân giúp sở hữu vóc dáng thon gọn mà không phải nhịn ăn khắc nghiệt.

Xem thêm