Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Tại sao trẻ em dễ bị tiêu chảy vào mùa hè?

Vào mùa hè, thời tiết ấm áp cho phép vi khuẩn nhiễm vào thực phẩm phát triển nhanh chóng, gây ngộ độc thực phẩm và tiêu chảy do vi khuẩn.

Trẻ em tiêu thụ thực phẩm bị nhiễm vi khuẩn sẽ bị buồn nôn, đau bụng dữ dội và tiêu chảy sau 3-24 giờ. Tiêu chảy là đi ngoài ra phân lỏng hoặc nước từ ba lần trở lên trong 24 giờ. Khi nó được kết hợp với máu trong phân có hoặc không có chất nhầy, nó được gọi là bệnh kiết lỵ. Tỷ lệ nhiễm vi khuẩn gây tiêu chảy ở trẻ em như bệnh kiết lỵ ngày nay đã giảm nhưng nhiều trẻ vẫn bị đau bụng và tiêu chảy phân nhầy trong mùa hè. Tiêu chảy do vi khuẩn là do vi khuẩn nhiễm từ phân sang thức ăn, sau đó được tiêu hóa. Vì vậy, điều rất quan trọng là bạn phải rửa tay trước khi chế biến hoặc ăn thức ăn.

Tiêu chảy là gì?

Tiêu chảy là một vấn đề rất phổ biến ở trẻ sơ sinh và trẻ em. Tiêu chảy “cấp tính” kéo dài dưới 1 tuần và không quá 14 ngày. Trẻ bị tiêu chảy nếu trẻ đi tiêu nhiều hơn bình thường, và phân ít hình thành và nhiều nước hơn. Đôi khi trẻ bị tiêu chảy có các triệu chứng khác, chẳng hạn như sốt, chán ăn, buồn nôn, nôn, đau dạ dày, đau quặn bụng, đi cầu ra máu hoặc chất nhầy.

Tiêu chảy có thể nguy hiểm nếu không được kiểm soát đúng cách vì nó rút nước và muối ra khỏi cơ thể. Nếu những chất lỏng này không được thay thế nhanh chóng, trẻ có thể bị mất nước và có thể phải nhập viện.

Dấu hiệu tiêu chảy cần chú ý

Các bệnh tiêu chảy và hậu quả là mất nước là nguyên nhân gây ra khoảng 1,2 triệu ca tử vong ở trẻ em hàng năm. Các triệu chứng của mất nước nhẹ đến trung bình bao gồm:

  • khô miệng
  • suy nhược
  • mặt đỏ bừng
  • đi tiểu ít hơn bình thường (để ý ít tã ướt ở trẻ sơ sinh và trẻ mới biết đi)
  • cáu kỉnh
  • bơ phờ

Trong trường hợp mất nước nghiêm trọng, trẻ có thể bị trũng mắt, má, bụng hoặc thóp trũng (chỗ mềm trên đỉnh đầu ở trẻ sơ sinh và trẻ mới biết đi), bơ phờ hoặc ngất xỉu, không chịu được chất lỏng, dáng vẻ đờ đẫn / không khỏe, da nhăn nheo, bụng chướng, thở nhanh, không có nước tiểu trong 6-8 giờ.

Giải pháp bù nước bằng đường uống là gì?

Dung dịch bù nước uống (ORS) là hỗn hợp nước, muối và đường với lượng cụ thể. Những dung dịch này có thể được hấp thụ ngay cả khi con bạn bị tiêu chảy nhiều hoặc đang nôn mửa.

Bạn nên làm gì nếu trẻ bị tiêu chảy?

Trẻ bị tiêu chảy cần duy trì uống đủ lượng nước để tránh mất nước.

Nếu bạn đang cho con bú, hãy tiếp tục cho bú theo nhu cầu. Bạn cũng có thể cho trẻ ăn những món trẻ thường ăn.

Nếu bạn đang cho con bú sữa công thức, đừng pha loãng sữa công thức. Tiếp tục cho trẻ bú sữa công thức và cho trẻ ăn thức ăn mà trẻ thường ăn.

Nếu bạn không cho con bú sữa mẹ hoặc bú sữa công thức, hãy cho con bạn uống nhiều loại chất lỏng thường xuyên hơn, ngoài những thức ăn chúng thường ăn.

Ở mọi lứa tuổi, nếu con bạn không uống tốt các chất lỏng khác, hãy cung cấp giải pháp bù nước bằng đường uống (ORS).

Làm thế nào để ngăn ngừa tiêu chảy?

Sử dụng nước đã đun sôi và tránh dùng nước máy hoặc nước đá làm từ nước máy. Tránh ăn trái cây hoặc vỏ rau, và tránh ăn các loại lá như lá bắp cải. Tránh ăn thịt chưa nấu chín và đặc biệt là hải sản chưa nấu chín. Các lựa chọn khác bao gồm súp hoặc cháo gạo. Giữ ấm cơ thể cho trẻ và chườm khăn ấm lên bụng để giảm đau bụng. Nhiều trẻ sẽ khỏi bệnh trong vài ngày, vì vậy bạn không nên quá lo lắng và chỉ cần xử trí triệu chứng là đủ.

Nếu nghi ngờ mắc bệnh lỵ do vi khuẩn, hoặc bị sốt hoặc có máu trong phân, bạn nên đưa trẻ đến gặp bác sĩ ngay để được điều trị. Bệnh kiết lị do vi khuẩn gây ra sẽ khiến trẻ đau bụng dữ dội và tiêu chảy có thể gây mất nước. Điều trị bằng kháng sinh và bù chất lỏng là cần thiết. Việc lạm dụng các thuốc chống tiêu chảy không cần thiết có thể làm giảm tiêu chảy nhưng sẽ không điều trị được tình trạng viêm ruột, vì vậy các thuốc này không được khuyến khích sử dụng. Đôi khi chúng có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng toàn thân do đó cần hết sức thận trọng khi sử dụng thuốc trị tiêu chảy.

Điều quan trọng nữa là phải rửa tay trước khi ăn và trước khi chế biến thức ăn.

Khi nào bạn nên gọi cho bác sĩ?

Gọi cho bác sĩ của bạn hoặc tìm lời khuyên y tế nếu con bạn:

  • bị tiêu chảy và dưới 6 tháng tuổi.
  • bị đau dạ dày ngày càng nặng.
  • đi ngoài ra máu hoặc phân đen.
  • nôn ra máu hoặc mật.
  • vẫn bị nôn và không uống được sau 4 đến 6 giờ.
  • bị tiêu chảy và sốt.
  • có dấu hiệu mất nước.
  • Nếu trẻ nôn ra mật xanh, hãy đưa đi cấp cứu ngay.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Chăm sóc vùng mông của trẻ sau khi bị tiêu chảy

Hồng Ngọc - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (tổng hợp) -
Bình luận
Tin mới
  • 03/06/2026

    Cách ăn xoài giúp da sáng, mắt khỏe vào mùa hè

    Xoài là loại trái cây quen thuộc của mùa hè với vị ngọt thơm, lượng vitamin phong phú. Không chỉ giúp cơ thể bổ sung năng lượng trong ngày nóng, xoài còn chứa nhiều dưỡng chất liên quan đến sức khỏe làn da và đôi mắt.

  • 03/06/2026

    6 tác dụng phụ tiềm ẩn khi dùng melatonin mỗi ngày

    Thuốc bổ sung melatonin được sử dụng rộng rãi như một loại thuốc hỗ trợ giấc ngủ, nhưng chúng có thể gây đau đầu, chóng mặt và buồn nôn. Mặc dù melatonin nhìn chung được coi là an toàn, nhưng dùng quá liều có thể dẫn đến các tác dụng phụ không mong muốn.

  • 02/06/2026

    Uống cà phê tác động như thế nào đến cơ bắp?

    Không chỉ là thức uống khởi đầu ngày mới quen thuộc, cà phê còn mang lại những lợi ích bất ngờ đối với cơ bắp.

  • 02/06/2026

    Giải mã hệ sinh thái vi sinh vật khoang miệng

    Chúng ta thường nghe nhiều về hệ vi sinh đường ruột, nhưng ít ai biết rằng trong khoang miệng cũng tồn tại một "hệ sinh thái" phức tạp không kém.

  • 01/06/2026

    Chuyên gia chỉ ra 6 sai lầm phổ biến khi dùng dầu ăn

    Có một số sai lầm khi sử dụng dầu ăn như thói quen chỉ dùng lâu dài một loại dầu để nấu ăn, chế biến thực phẩm cho gia đình. Tìm hiểu 6 sai lầm phổ biến có thể gây hại cho sức khỏe mà nhiều người mắc phải.

  • 31/05/2026

    Hai thời điểm uống nước ép lựu tốt cho sức khỏe nhất

    Nước ép lựu rất giàu chất chống oxy hóa và các hợp chất thực vật hỗ trợ sức khỏe tim mạch và tuần hoàn máu. Vậy uống nước ép lựu vào thời điểm nào tốt cho sức khỏe nhất?

  • 30/05/2026

    6 lợi ích sức khỏe khi thường xuyên ăn đậu phụ

    Là một món ăn bình dân rẻ tiền nhưng đậu phụ lại chứa nguồn dinh dưỡng rất tốt cho sức khỏe. Hãy khám phá những thay đổi tích cực của cơ thể khi chúng ta thường xuyên ăn đậu phụ.

  • 30/05/2026

    10 lợi ích của việc ca hát đối với sức khỏe

    Việc cất tiếng hát mang lại nhiều giá trị tích cực cho cả cơ thể và tinh thần. Các bằng chứng khoa học cho thấy ca hát không chỉ là một hình thức giải trí mà còn là một liệu pháp hỗ trợ sức khỏe hiệu quả.

Xem thêm