Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Biến thể Delta: Loại miễn dịch nào cung cấp khả năng bảo vệ cao nhất?

Nhiều câu hỏi vẫn tồn tại về khả năng miễn dịch chống lại virus SARS-CoV-2, đặc biệt là biến thể Delta - chủng biến thể đang tăng đột biến tại nhiều nước trên thế giới.

Các nhà nghiên cứu ở Israel đã so sánh khả năng miễn dịch tự nhiên có được từ nhiễm trùng và miễn dịch có được do tiêm chủng. Miễn dịch tự nhiên cộng với một liều vaccine có thể là sự kết hợp hiệu quả nhất để ngăn ngừa tái nhiễm. Có rất nhiều câu hỏi về khả năng bảo vệ lâu dài của vaccine COVID-19. Bảo vệ kéo dài bao lâu? Có cần tiêm phòng mũi thứ 3 không? Các loại vaccine có hiệu quả chống lại biến thể Delta không? Các loại vaccine có hiệu quả như miễn dịch tự nhiên không?

Bảo vệ lâu dài khỏi tiêm chủng

Nghiên cứu được thực hiện tại Israel, một quốc gia có tỷ lệ tiêm chủng COVID-19 cao nhất thế giới. Bởi vì Israel đã trải qua một sự gia tăng gần đây trong các trường hợp liên quan đến biến thể Delta, người dân đã bày tỏ nhiều lo ngại về mức độ hiệu quả của những loại vaccine này. Ngoài ra, đã có những báo cáo chính thức về việc giảm khả năng bảo vệ chống lại virus. 

Các chuyên gia cho biết rằng các cá thể có dương tính với kháng thể, cho dù họ bị mắc bệnh tự nhiên hoặc tiêm chủng, có nguy cơ mắc COVID-19 thấp hơn đáng kể so với những người không bị nhiễm hoặc chưa được tiêm chủng. Tuy nhiên, vẫn chưa rõ hiệu quả lâu dài của vaccine chống lại các biến thể khác nhau, mặc dù thỉnh thoảng có báo cáo về khả năng miễn dịch suy giảm. Trong khi đó, mức độ và thời gian bảo vệ do nhiễm SARS-CoV-2 trong quá khứ vẫn chưa rõ ràng. Và việc xác định sự tái nhiễm vẫn là một thách thức.

Các nhà nghiên cứu ở Israel đã so sánh tỷ lệ nhiễm bệnh sau khi tiêm chủng  với tỷ lệ tái nhiễm. Họ đã lấy dữ liệu từ cơ sở dữ liệu Maccabi Healthcare Services, tổ chức duy trì sức khỏe lớn thứ hai của Israel. Maccabi Healthcare Services là một quỹ y tế phi lợi nhuận do nhà nước ủy quyền, bao gồm 26% dân số Israel và cung cấp một mẫu đại diện cho cư dân Israel, các tác giả nghiên cứu cho biết. Cơ sở dữ liệu bao gồm dữ liệu nhân khẩu học mở rộng, các phép đo lâm sàng, bệnh nhân ngoại trú và bệnh nhân được chẩn đoán tại bệnh viện, và dữ liệu phòng thí nghiệm toàn diện. Đối tượng của nghiên cứu bao gồm những người từ 16 tuổi trở lên và thuộc một trong ba loại:

  • những người đã được tiêm phòng ít nhất 6 tháng trước đó
  • những người đã được ghi nhận nhiễm SARS-CoV-2 ít nhất 6 tháng trước đó
  • những người bị nhiễm SARS-CoV-2 ít nhất 6 tháng trước đó và đã tiêm một liều vaccine Pfizer-BioNTech ít nhất 7 ngày trước khi giai đoạn nghiên cứu bắt đầu

Miễn dịch tự nhiên và một lần tiêm phòng có thể bảo vệ tốt nhất

Phân tích chỉ ra rằng những người chưa từng bị nhiễm bệnh và được chủng ngừa vào tháng 1 hoặc tháng 2 năm 2021 có nguy cơ nhiễm virus cao hơn 13 lần so với những người đã bị nhiễm bệnh. Các nhà nghiên cứu cũng so sánh tỷ lệ tái nhiễm giữa những người đã từng bị nhiễm SARS-CoV-2 được xác nhận và vẫn chưa được tiêm chủng và những người đã từng bị nhiễm trùng và cũng đã được tiêm một liều vaccine Pfizer-BioNTech. Kết quả cho thấy nhóm chưa tiêm phòng có nguy cơ tái nhiễm bệnh cao gấp đôi so với những người đã tiêm một liều vaccine.

Các phát hiện dường như cho thấy khả năng bảo vệ khỏi mắc mới virus từ miễn dịch tự nhiên tăng lên so với miễn dịch được tạo ra nhờ tiêm vaccine. Các nhà nghiên cứu đề xuất, điều này có thể là do phản ứng miễn dịch rộng rãi hơn với các protein SARS-CoV-2, so với kích hoạt miễn dịch do vaccine cung cấp. Các chuyên gia về bệnh truyền nhiễm cảnh báo rằng không nên xem những phát hiện này như một cái cớ để bỏ qua việc tiêm chủng. Tất cả các loại vaccine mà Isarel có, Moderna, Pfizer và Johnson & Johnson, đều rất hiệu quả trong việc ngăn ngừa nhập viện - một tình trạng mắc covid nghiêm trọng cần phải nhập viện.

Hạn chế của nghiên cứu

Các nhà nghiên cứu đằng sau nghiên cứu mới thừa nhận một số hạn chế. Vì biến thể Delta chiếm ưu thế trong suốt thời gian nghiên cứu, những phát hiện liên quan đến khả năng miễn dịch tự nhiên có thể không áp dụng cho các trường hợp nhiễm các biến thể khác của SARS-CoV-2. Ngoài ra, phân tích chỉ bao gồm vaccine Pfizer-BioNTech mRNA BNT162b2, vì vậy kết quả có thể không áp dụng cho những người sử dụng các loại vaccine COVID-19 khác. Các hạn chế khác bao gồm việc đánh giá thấp các trường hợp nhiễm trùng không triệu chứng, vì những trường hợp này thường không được xét nghiệm hoặc ghi nhận. Cuối cùng, phân tích không tính đến các yếu tố như giãn cách xã hội và đeo khẩu trang, và điều này có thể đã ảnh hưởng đến kết quả.

Kết luận cuối cùng

Các nhà nghiên cứu kết luận rằng khả năng miễn dịch tự nhiên cung cấp khả năng bảo vệ lâu dài và mạnh mẽ hơn chống lại nhiễm trùng, bệnh có triệu chứng và nhập viện do biến thể Delta, so với khả năng bảo vệ của hai liều vaccine Pfizer-BioNTech. Ngoài ra, những người có khả năng miễn dịch tự nhiên biểu hiện sự bảo vệ bổ sung chống lại biến thể Delta khi được tiêm một liều vaccine, theo kết quả.

Các nhà nghiên cứu đang tiếp tục điều tra khả năng bảo vệ lâu dài của liều thứ ba, hoặc thuốc tăng cường, của loại vaccine này.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Bạn biết gì về biến thể delta và các biến thể khác của virus corona?

 

Hà Linh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (theo Medical News Today) -
Bình luận
Tin mới
  • 13/03/2026

    Lý do phụ nữ sau 30 tuổi nên ăn đu đủ chín

    Sau tuổi 30, khi hệ nội tiết bắt đầu có những dấu hiệu 'lỗi nhịp', đu đủ chín không chỉ là món tráng miệng ngọt ngào mà còn là giải pháp tự nhiên giúp chị em cân bằng nội tiết từ sâu bên trong.

  • 13/03/2026

    Những mùi lạ thầm lặng gây hại sức khỏe của bạn

    Khứu giác không chỉ giúp chúng ta thưởng thức hương vị cuộc sống mà còn là một hệ thống cảnh báo sớm quan trọng của cơ thể. Tuy nhiên, nhiều người thường phớt lờ những mùi lạ trong môi trường sống mà không biết rằng ô nhiễm mùi có thể gây ra những tác động tiêu cực ngay lập tức hoặc lâu dài đến sức khỏe thể chất và tinh thần.

  • 12/03/2026

    Flavonoids và lợi ích trong phòng ngừa bệnh Alzheimer

    Alzheimer là dạng sa sút trí tuệ phổ biến nhất ở người cao tuổi, đặc trưng bởi sự thoái hóa dần dần của tế bào thần kinh và synap trong não. Hậu quả là trí nhớ, tư duy, ngôn ngữ và khả năng sinh hoạt hàng ngày của người bệnh suy giảm nghiêm trọng.

  • 12/03/2026

    Những ai nên tránh ăn rau cải bẹ xanh?

    Dù có nhiều lợi ích cho sức khỏe nhưng rau cải bẹ xanh vẫn tiềm ẩn nguy cơ có hại cho sức khỏe với một số người. Nếu ăn uống thiếu kiến thức, loại rau này có thể khiến bệnh tình trở nên tồi tệ hơn.

  • 12/03/2026

    Cách giảm mỡ mặt - 8 mẹo hiệu quả giúp khuôn mặt thon gọn tự nhiên

    Bạn đang cảm thấy tự ti với đôi má bánh bao, nọng cằm hay vùng cổ kém thon gọn? Bạn không đơn độc. Mặc dù trên thị trường có rất nhiều loại đai định hình hay thiết bị massage được quảng cáo là "thần dược" giúp mặt thon gọn, nhưng thực tế có rất ít bằng chứng khoa học ủng hộ các phương pháp này.

  • 11/03/2026

    Tăng cường miễn dịch như thế nào cho đúng cách?

    Tăng cường miễn dịch đúng cách là một lộ trình dài hạn dựa trên việc giảm thiểu stress oxy hóa và duy trì hoạt động ổn định của các tế bào lympho. Các nghiên cứu về dược liệu học gần đây đã chỉ ra rằng, các hợp chất sinh học có trong thảo mộc truyền thống như Kim ngân hoa, Cúc hoa hay Cam thảo không chỉ có khả năng trung hòa gốc tự do mà còn hỗ trợ điều hòa các chất trung gian gây viêm.

  • 11/03/2026

    4 nguồn thực phẩm bù đắp lượng vitamin D bị thiếu hụt trong mùa đông

    Dù cơ thể có thể tự sản sinh vitamin D từ ánh nắng mặt trời nhưng thực phẩm cũng là một nguồn cung cấp vitamin D quan trọng giúp bù đắp sự thiếu hụt vitamin D trong những tháng thiếu nắng mùa đông.

  • 11/03/2026

    Đau thần kinh tọa vào mùa đông

    Khi trời trở lạnh, việc đau thần kinh tọa sẽ trở nên vô cùng đau đớn, đôi lúc còn có chuyển biến xấu. Thời tiết lạnh có thể làm các cơ cột sống của bạn co cứng lại, và cơn đau của bạn có thể trầm trọng hơn do áp suất khí quyển và căng thẳng thể chất. May mắn thay, có những bước bạn có thể thực hiện để giúp giảm đau thần kinh tọa.

Xem thêm