Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Biến thể Delta: Loại miễn dịch nào cung cấp khả năng bảo vệ cao nhất?

Nhiều câu hỏi vẫn tồn tại về khả năng miễn dịch chống lại virus SARS-CoV-2, đặc biệt là biến thể Delta - chủng biến thể đang tăng đột biến tại nhiều nước trên thế giới.

Các nhà nghiên cứu ở Israel đã so sánh khả năng miễn dịch tự nhiên có được từ nhiễm trùng và miễn dịch có được do tiêm chủng. Miễn dịch tự nhiên cộng với một liều vaccine có thể là sự kết hợp hiệu quả nhất để ngăn ngừa tái nhiễm. Có rất nhiều câu hỏi về khả năng bảo vệ lâu dài của vaccine COVID-19. Bảo vệ kéo dài bao lâu? Có cần tiêm phòng mũi thứ 3 không? Các loại vaccine có hiệu quả chống lại biến thể Delta không? Các loại vaccine có hiệu quả như miễn dịch tự nhiên không?

Bảo vệ lâu dài khỏi tiêm chủng

Nghiên cứu được thực hiện tại Israel, một quốc gia có tỷ lệ tiêm chủng COVID-19 cao nhất thế giới. Bởi vì Israel đã trải qua một sự gia tăng gần đây trong các trường hợp liên quan đến biến thể Delta, người dân đã bày tỏ nhiều lo ngại về mức độ hiệu quả của những loại vaccine này. Ngoài ra, đã có những báo cáo chính thức về việc giảm khả năng bảo vệ chống lại virus. 

Các chuyên gia cho biết rằng các cá thể có dương tính với kháng thể, cho dù họ bị mắc bệnh tự nhiên hoặc tiêm chủng, có nguy cơ mắc COVID-19 thấp hơn đáng kể so với những người không bị nhiễm hoặc chưa được tiêm chủng. Tuy nhiên, vẫn chưa rõ hiệu quả lâu dài của vaccine chống lại các biến thể khác nhau, mặc dù thỉnh thoảng có báo cáo về khả năng miễn dịch suy giảm. Trong khi đó, mức độ và thời gian bảo vệ do nhiễm SARS-CoV-2 trong quá khứ vẫn chưa rõ ràng. Và việc xác định sự tái nhiễm vẫn là một thách thức.

Các nhà nghiên cứu ở Israel đã so sánh tỷ lệ nhiễm bệnh sau khi tiêm chủng  với tỷ lệ tái nhiễm. Họ đã lấy dữ liệu từ cơ sở dữ liệu Maccabi Healthcare Services, tổ chức duy trì sức khỏe lớn thứ hai của Israel. Maccabi Healthcare Services là một quỹ y tế phi lợi nhuận do nhà nước ủy quyền, bao gồm 26% dân số Israel và cung cấp một mẫu đại diện cho cư dân Israel, các tác giả nghiên cứu cho biết. Cơ sở dữ liệu bao gồm dữ liệu nhân khẩu học mở rộng, các phép đo lâm sàng, bệnh nhân ngoại trú và bệnh nhân được chẩn đoán tại bệnh viện, và dữ liệu phòng thí nghiệm toàn diện. Đối tượng của nghiên cứu bao gồm những người từ 16 tuổi trở lên và thuộc một trong ba loại:

  • những người đã được tiêm phòng ít nhất 6 tháng trước đó
  • những người đã được ghi nhận nhiễm SARS-CoV-2 ít nhất 6 tháng trước đó
  • những người bị nhiễm SARS-CoV-2 ít nhất 6 tháng trước đó và đã tiêm một liều vaccine Pfizer-BioNTech ít nhất 7 ngày trước khi giai đoạn nghiên cứu bắt đầu

Miễn dịch tự nhiên và một lần tiêm phòng có thể bảo vệ tốt nhất

Phân tích chỉ ra rằng những người chưa từng bị nhiễm bệnh và được chủng ngừa vào tháng 1 hoặc tháng 2 năm 2021 có nguy cơ nhiễm virus cao hơn 13 lần so với những người đã bị nhiễm bệnh. Các nhà nghiên cứu cũng so sánh tỷ lệ tái nhiễm giữa những người đã từng bị nhiễm SARS-CoV-2 được xác nhận và vẫn chưa được tiêm chủng và những người đã từng bị nhiễm trùng và cũng đã được tiêm một liều vaccine Pfizer-BioNTech. Kết quả cho thấy nhóm chưa tiêm phòng có nguy cơ tái nhiễm bệnh cao gấp đôi so với những người đã tiêm một liều vaccine.

Các phát hiện dường như cho thấy khả năng bảo vệ khỏi mắc mới virus từ miễn dịch tự nhiên tăng lên so với miễn dịch được tạo ra nhờ tiêm vaccine. Các nhà nghiên cứu đề xuất, điều này có thể là do phản ứng miễn dịch rộng rãi hơn với các protein SARS-CoV-2, so với kích hoạt miễn dịch do vaccine cung cấp. Các chuyên gia về bệnh truyền nhiễm cảnh báo rằng không nên xem những phát hiện này như một cái cớ để bỏ qua việc tiêm chủng. Tất cả các loại vaccine mà Isarel có, Moderna, Pfizer và Johnson & Johnson, đều rất hiệu quả trong việc ngăn ngừa nhập viện - một tình trạng mắc covid nghiêm trọng cần phải nhập viện.

Hạn chế của nghiên cứu

Các nhà nghiên cứu đằng sau nghiên cứu mới thừa nhận một số hạn chế. Vì biến thể Delta chiếm ưu thế trong suốt thời gian nghiên cứu, những phát hiện liên quan đến khả năng miễn dịch tự nhiên có thể không áp dụng cho các trường hợp nhiễm các biến thể khác của SARS-CoV-2. Ngoài ra, phân tích chỉ bao gồm vaccine Pfizer-BioNTech mRNA BNT162b2, vì vậy kết quả có thể không áp dụng cho những người sử dụng các loại vaccine COVID-19 khác. Các hạn chế khác bao gồm việc đánh giá thấp các trường hợp nhiễm trùng không triệu chứng, vì những trường hợp này thường không được xét nghiệm hoặc ghi nhận. Cuối cùng, phân tích không tính đến các yếu tố như giãn cách xã hội và đeo khẩu trang, và điều này có thể đã ảnh hưởng đến kết quả.

Kết luận cuối cùng

Các nhà nghiên cứu kết luận rằng khả năng miễn dịch tự nhiên cung cấp khả năng bảo vệ lâu dài và mạnh mẽ hơn chống lại nhiễm trùng, bệnh có triệu chứng và nhập viện do biến thể Delta, so với khả năng bảo vệ của hai liều vaccine Pfizer-BioNTech. Ngoài ra, những người có khả năng miễn dịch tự nhiên biểu hiện sự bảo vệ bổ sung chống lại biến thể Delta khi được tiêm một liều vaccine, theo kết quả.

Các nhà nghiên cứu đang tiếp tục điều tra khả năng bảo vệ lâu dài của liều thứ ba, hoặc thuốc tăng cường, của loại vaccine này.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Bạn biết gì về biến thể delta và các biến thể khác của virus corona?

 

Hà Linh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (theo Medical News Today) -
Bình luận
Tin mới
  • 20/08/2026

    Những điều bạn cần biết về Prostaglandin – Thủ phạm gây đau bụng kinh

    Prostaglandin là các hợp chất giống hormone - “thủ phạm” gây đau bụng kinh cho phái nữ. Ngoài ra, prostaglandin cũng gây ra nhiều ảnh hưởng khác đối với cơ thể, cùng tìm hiểu về hợp chất thú vị này qua bài viết sau!

  • 19/08/2026

    10 thói quen phổ biến vào buổi sáng gây hại cho sức khỏe

    Những thói quen buổi sáng có thể quyết định rất lớn đến sức khỏe và năng suất làm việc của chúng ta trong ngày. Một số thói quen này tưởng chừng vô hại, nhưng nếu không được thay đổi, chúng có thể gây ra những tác động tiêu cực cho sức khỏe về lâu dài. Thay đổi những thói quen buổi sáng phổ biến này có thể giúp bạn giữ được sức khỏe tốt hơn và năng suất cao hơn trong suốt cả ngày. Cùng tìm hiểu về 10 thói quen phổ biến vào buổi sáng gây hại cho sức khỏe qua bài viết sau đây!

  • 18/08/2026

    Người tập thể dục thể thao cần lưu ý gì khi vận động mùa nắng nóng?

    Mùa hè mang đến cơ hội tuyệt vời để chúng ta khởi động những thói quen tích cực, giải phóng năng lượng và nâng cao thể chất. Tuy nhiên, việc vận động dưới nền nhiệt độ cao lại là một thử thách không nhỏ đối với hệ thống điều hòa thân nhiệt tự nhiên của cơ thể. Nếu không biết cách phòng ngừa và chuẩn bị chu đáo, người tập rất dễ đối mặt với các nguy cơ mất nước, kiệt sức hay thậm chí là sốc nhiệt nguy hiểm. Nhằm giúp bạn làm chủ lộ trình rèn luyện một cách an toàn và bền bỉ trong những ngày oi bức, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin chi tiết giúp bạn có một chế độ tập luyện hiệu quả

  • 17/08/2026

    Ăn sữa chua có ngăn ngừa ung thư đại trực tràng?

    Sữa chua từ lâu được biết đến là thực phẩm có lợi cho hệ tiêu hóa nhờ chứa các lợi khuẩn probiotic. Tuy nhiên, những nghiên cứu khoa học gần đây còn cho thấy việc tiêu thụ sữa chua thường xuyên có thể liên quan đến việc giảm nguy cơ ung thư đại trực tràng – một trong những loại ung thư phổ biến và gây tử vong hàng đầu trên thế giới.

  • 16/08/2026

    Hướng dẫn sơ cứu đúng cách khi gặp người bị sốc nhiệt mùa hè

    Mùa hè với những đợt nắng nóng gay gắt luôn mang theo nhiều nguy cơ tiềm ẩn đối với sức khỏe, trong đó sốc nhiệt (say nắng) là tình trạng cấp cứu nguy hiểm nhất. Nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, người bệnh có thể phải đối mặt với những biến chứng nặng nề. Để giúp bạn chủ động bảo vệ bản thân và những người thân yêu, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin được chia sẻ những thông tin hữu ích và các bước xử trí đúng cách ngay sau đây.

  • 15/08/2026

    68% lao động ngoài trời đau mỏi, một phần ba bị lo âu

    68% lao động tự do làm việc ngoài trời có ít nhất một triệu chứng cơ - xương - khớp sau mỗi ngày làm việc, 33% biểu hiện lo âu từ nhẹ đến rất nặng, theo nghiên cứu công bố hôm 14/8.

  • 15/08/2026

    33 triệu lao động phi chính thức trước sức ép của biến đổi khí hậu

    Có tới 95,4% lao động tự do ngoài trời được khảo sát phải làm việc dưới nắng nóng, nhưng chỉ 19,1% có thể ngừng việc khi nhiệt độ gay gắt. Biến đổi khí hậu đang tạo sức ép kép lên sức khỏe và sinh kế của một lực lượng lao động lớn, trong khi cơ chế bảo vệ vẫn còn những khoảng trống.

  • 15/08/2026

    5 sai lầm hủy hoại làn da khi đi biển và cách khắc phục

    Mùa hè đến mang theo tiếng gọi của biển xanh và những chuyến đi nghỉ dưỡng tuyệt vời. Tuy nhiên, đây cũng là thời điểm làn da phải đối mặt với thử thách từ ánh nắng mặt trời gay gắt, gió biển và nước muối mặn, dẫn đến tình trạng đen sạm, bỏng rát hay kích ứng da. Nhằm giúp bạn bảo vệ làn da trọn vẹn trong kỳ nghỉ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin về 5 sai lầm phổ biến nhất hủy hoại làn da khi đi biển và cách khắc phục ngay dưới đây.

Xem thêm