Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Biến thể Delta: Loại miễn dịch nào cung cấp khả năng bảo vệ cao nhất?

Nhiều câu hỏi vẫn tồn tại về khả năng miễn dịch chống lại virus SARS-CoV-2, đặc biệt là biến thể Delta - chủng biến thể đang tăng đột biến tại nhiều nước trên thế giới.

Các nhà nghiên cứu ở Israel đã so sánh khả năng miễn dịch tự nhiên có được từ nhiễm trùng và miễn dịch có được do tiêm chủng. Miễn dịch tự nhiên cộng với một liều vaccine có thể là sự kết hợp hiệu quả nhất để ngăn ngừa tái nhiễm. Có rất nhiều câu hỏi về khả năng bảo vệ lâu dài của vaccine COVID-19. Bảo vệ kéo dài bao lâu? Có cần tiêm phòng mũi thứ 3 không? Các loại vaccine có hiệu quả chống lại biến thể Delta không? Các loại vaccine có hiệu quả như miễn dịch tự nhiên không?

Bảo vệ lâu dài khỏi tiêm chủng

Nghiên cứu được thực hiện tại Israel, một quốc gia có tỷ lệ tiêm chủng COVID-19 cao nhất thế giới. Bởi vì Israel đã trải qua một sự gia tăng gần đây trong các trường hợp liên quan đến biến thể Delta, người dân đã bày tỏ nhiều lo ngại về mức độ hiệu quả của những loại vaccine này. Ngoài ra, đã có những báo cáo chính thức về việc giảm khả năng bảo vệ chống lại virus. 

Các chuyên gia cho biết rằng các cá thể có dương tính với kháng thể, cho dù họ bị mắc bệnh tự nhiên hoặc tiêm chủng, có nguy cơ mắc COVID-19 thấp hơn đáng kể so với những người không bị nhiễm hoặc chưa được tiêm chủng. Tuy nhiên, vẫn chưa rõ hiệu quả lâu dài của vaccine chống lại các biến thể khác nhau, mặc dù thỉnh thoảng có báo cáo về khả năng miễn dịch suy giảm. Trong khi đó, mức độ và thời gian bảo vệ do nhiễm SARS-CoV-2 trong quá khứ vẫn chưa rõ ràng. Và việc xác định sự tái nhiễm vẫn là một thách thức.

Các nhà nghiên cứu ở Israel đã so sánh tỷ lệ nhiễm bệnh sau khi tiêm chủng  với tỷ lệ tái nhiễm. Họ đã lấy dữ liệu từ cơ sở dữ liệu Maccabi Healthcare Services, tổ chức duy trì sức khỏe lớn thứ hai của Israel. Maccabi Healthcare Services là một quỹ y tế phi lợi nhuận do nhà nước ủy quyền, bao gồm 26% dân số Israel và cung cấp một mẫu đại diện cho cư dân Israel, các tác giả nghiên cứu cho biết. Cơ sở dữ liệu bao gồm dữ liệu nhân khẩu học mở rộng, các phép đo lâm sàng, bệnh nhân ngoại trú và bệnh nhân được chẩn đoán tại bệnh viện, và dữ liệu phòng thí nghiệm toàn diện. Đối tượng của nghiên cứu bao gồm những người từ 16 tuổi trở lên và thuộc một trong ba loại:

  • những người đã được tiêm phòng ít nhất 6 tháng trước đó
  • những người đã được ghi nhận nhiễm SARS-CoV-2 ít nhất 6 tháng trước đó
  • những người bị nhiễm SARS-CoV-2 ít nhất 6 tháng trước đó và đã tiêm một liều vaccine Pfizer-BioNTech ít nhất 7 ngày trước khi giai đoạn nghiên cứu bắt đầu

Miễn dịch tự nhiên và một lần tiêm phòng có thể bảo vệ tốt nhất

Phân tích chỉ ra rằng những người chưa từng bị nhiễm bệnh và được chủng ngừa vào tháng 1 hoặc tháng 2 năm 2021 có nguy cơ nhiễm virus cao hơn 13 lần so với những người đã bị nhiễm bệnh. Các nhà nghiên cứu cũng so sánh tỷ lệ tái nhiễm giữa những người đã từng bị nhiễm SARS-CoV-2 được xác nhận và vẫn chưa được tiêm chủng và những người đã từng bị nhiễm trùng và cũng đã được tiêm một liều vaccine Pfizer-BioNTech. Kết quả cho thấy nhóm chưa tiêm phòng có nguy cơ tái nhiễm bệnh cao gấp đôi so với những người đã tiêm một liều vaccine.

Các phát hiện dường như cho thấy khả năng bảo vệ khỏi mắc mới virus từ miễn dịch tự nhiên tăng lên so với miễn dịch được tạo ra nhờ tiêm vaccine. Các nhà nghiên cứu đề xuất, điều này có thể là do phản ứng miễn dịch rộng rãi hơn với các protein SARS-CoV-2, so với kích hoạt miễn dịch do vaccine cung cấp. Các chuyên gia về bệnh truyền nhiễm cảnh báo rằng không nên xem những phát hiện này như một cái cớ để bỏ qua việc tiêm chủng. Tất cả các loại vaccine mà Isarel có, Moderna, Pfizer và Johnson & Johnson, đều rất hiệu quả trong việc ngăn ngừa nhập viện - một tình trạng mắc covid nghiêm trọng cần phải nhập viện.

Hạn chế của nghiên cứu

Các nhà nghiên cứu đằng sau nghiên cứu mới thừa nhận một số hạn chế. Vì biến thể Delta chiếm ưu thế trong suốt thời gian nghiên cứu, những phát hiện liên quan đến khả năng miễn dịch tự nhiên có thể không áp dụng cho các trường hợp nhiễm các biến thể khác của SARS-CoV-2. Ngoài ra, phân tích chỉ bao gồm vaccine Pfizer-BioNTech mRNA BNT162b2, vì vậy kết quả có thể không áp dụng cho những người sử dụng các loại vaccine COVID-19 khác. Các hạn chế khác bao gồm việc đánh giá thấp các trường hợp nhiễm trùng không triệu chứng, vì những trường hợp này thường không được xét nghiệm hoặc ghi nhận. Cuối cùng, phân tích không tính đến các yếu tố như giãn cách xã hội và đeo khẩu trang, và điều này có thể đã ảnh hưởng đến kết quả.

Kết luận cuối cùng

Các nhà nghiên cứu kết luận rằng khả năng miễn dịch tự nhiên cung cấp khả năng bảo vệ lâu dài và mạnh mẽ hơn chống lại nhiễm trùng, bệnh có triệu chứng và nhập viện do biến thể Delta, so với khả năng bảo vệ của hai liều vaccine Pfizer-BioNTech. Ngoài ra, những người có khả năng miễn dịch tự nhiên biểu hiện sự bảo vệ bổ sung chống lại biến thể Delta khi được tiêm một liều vaccine, theo kết quả.

Các nhà nghiên cứu đang tiếp tục điều tra khả năng bảo vệ lâu dài của liều thứ ba, hoặc thuốc tăng cường, của loại vaccine này.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Bạn biết gì về biến thể delta và các biến thể khác của virus corona?

 

Hà Linh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (theo Medical News Today) -
Bình luận
Tin mới
  • 20/05/2026

    7 loại trái cây giúp tăng cường sức khỏe đường ruột

    Trái cây giàu chất xơ và enzyme tự nhiên giúp cải thiện sức khỏe đường ruột. Thay vì phụ thuộc vào thuốc, việc bổ sung những thực phẩm này hàng ngày sẽ kích thích nhu động ruột, ngăn ngừa táo bón và bảo vệ hệ vi sinh bền vững.

  • 19/05/2026

    Giải pháp bổ sung Canxi cho trẻ không uống được sữa: Lựa chọn thông minh từ thực phẩm

    Sữa và các chế phẩm từ sữa vốn được coi là nguồn nguyên liệu tốt nhất để cung cấp canxi cho cơ thể. Tuy nhiên, với những trẻ bị dị ứng đạm sữa bò, bất dung nạp đường lactose hoặc đơn giản là không thích hương vị sữa, việc đảm bảo đủ 100% lượng canxi khuyến nghị hàng ngày trở thành một bài toán khiến nhiều phụ huynh lo lắng.

  • 19/05/2026

    Creatine là gì? Thời điểm tốt nhất để dùng Creatine nhằm tăng cơ

    Nếu bạn nghiêm túc xây dựng cơ bắp, hẳn bạn đã nghe về creatine – một trong những thực phẩm bổ sung được nghiên cứu nhiều nhất, có khả năng cải thiện sức mạnh, hiệu suất và tăng khối lượng cơ. Tuy nhiên, câu hỏi thường gặp là: Nên dùng creatine khi nào để tăng cơ hiệu quả nhất?

  • 18/05/2026

    5 lý do để ăn rau dền ngay hôm nay

    Rau dền không chỉ là món ăn quen thuộc mà còn chứa nhiều chất dinh dưỡng, hỗ trợ giải độc, bổ máu và bảo vệ hệ tim mạch một cách tự nhiên.

  • 18/05/2026

    Nhận biết các dấu hiệu ban đầu của bệnh viêm khớp ở bàn chân

    Viêm khớp có thể ảnh hưởng đến bất kỳ khớp nào của bạn, bao gồm cả khớp ở bàn chân. Tổn thương khớp do viêm khớp có thể gây đau, sưng và những thay đổi về mặt thể chất ở khớp.

  • 17/05/2026

    4 tác dụng phụ bất ngờ của dưa chuột

    Dưa chuột vốn được coi là 'siêu thực phẩm' cấp nước và làm đẹp da. Tuy nhiên, việc tiêu thụ quá mức hoặc không đúng cách loại quả này có thể dẫn đến những phản ứng tiêu cực cho sức khỏe mà ít người ngờ tới.

  • 17/05/2026

    Hệ thần kinh bị ảnh hưởng thế nào bởi thời tiết?

    Thưc ra, thời tiết tác động lên sức khỏe con người nhiều hơn bạn nghĩ. Với từng cá nhân, đặc biệt là những người có vấn đề về sức khỏe tâm lý, khi thời tiết đổi mùa, họ sẽ xuất hiện nhiều biểu hiện khó chịu như đau nửa đầu, mệt mỏi, vấn đề về thăng bằng, thậm chí là các cơn đau bùng phát khiến cuộc sống hàng ngày bị đảo lộn.

  • 16/05/2026

    Điều gì xảy ra với cơ thể khi ăn cà tím?

    Cà tím thuộc họ cà, có thể chế biến thành nhiều món ăn ngon, hấp dẫn và cung cấp các chất dinh dưỡng có lợi cho sức khỏe. Vậy nếu thường xuyên ăn cà tím, điều gì sẽ xảy ra với cơ thể?

Xem thêm