Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Bài thuốc trị chứng bứt rứt, khó ngủ

Tâm hỏa nóng bứt dứt thường gặp ở tuổi trung niên trở lên, nhất là người tiền sử tăng huyết áp. Người bệnh thường cảm giác bốc nóng ở vùng đầu...

Người bệnh thường  cảm giác bốc nóng ở vùng đầu, mặt, trán và ngực, tiểu tiện vàng gắt khó đi, đầu lưỡi đỏ. Nguyên nhân phần nhiều do can huyết nhiệt ăn uống không phù hợp hoặc tình chí tức giận thái quá khiến hỏa bốc lên gây bệnh. Sau đây, xin giới thiệu một số bài thuốc trị hiệu quả chứng bệnh này.

Người bệnh nóng trong bứt dứt, khó ngủ do tâm âm hư: dùng bài Thiên vương bổ tâm đơn gia giảm: huyền sâm 12g, sinh địa 20g, đẳng sâm 14g, bạch thược 14g, viễn chí 12g, hoàng kỳ 14g, bạch linh 14g, đương qui 14g, bá tử nhân 14g, bạch truật 12g, táo nhân 12g, mạch môn 12g, thiên môn 8g, đan sâm 12g, ngũ vị tử 10g, cát cánh 8g. Làm hoàn hoặc sắc uống. Tác dụng tư âm thanh nhiệt, bổ tâm, an thần... Trị chứng tâm thận âm hư, hỏa bốc lên sinh ra hư phiền mất ngủ, mộng tinh, ra mồ hôi trộm, mồm lưỡi lở, tim hồi hộp, hay quên.

Gia giảm: nếu nóng bứt dứt nhiều, gia liên tử tâm 12g; miệng khô khát, gia cát căn 14g, thiên hoa phấn 14g.

Người mập thừa cân, khi gặp lạnh tâm hồi hộp khó ngủ, chứng tâm dương hư, đàm thấp, bụng đầy chậm tiêu, hay tiêu chảy không được dùng.

Người bệnh sau cảm sốt bệnh lui mà người vẫn nóng bứt dứt khó ngủ do tâm âm hư có tà còn lưu lại: phối hợp bài Đạo xích thanh tâm thang gia giảm: đạm trúc diệp 18g, đăng tâm 4g, đơn bì 12g, liên tâm 12g, mạch môn 12g, mộc thông 12g, phục thần 12g, sinh địa 24g. Sắc uống, có thể thêm 12g ích trí nhân. Tác dụng bổ âm dưỡng tâm, thanh nhiệt, an thần… Trị nhiệt tà hãm vào kinh tâm, tâm bào khó ngủ.

Gia giảm: nếu có đờm nhiệt, gia qua lâu nhân 12g; bứt dứt khó ngủ, gia thanh tâm thảo 16g, táo nhân 12g; nóng bứt dứt, gia chi tử 12g, huyền sâm 12g. Người khi gặp lạnh tim hồi hộp khó ngủ, hay sợ sệt do tâm dương hư không dùng.

Người gầy ốm nóng trong bứt dứt khó ngủ do tâm thận âm hư tâm hỏa vượng, dùng bài: sinh địa 20g, bạch thược 12g, đan sâm 10g, đăng tâm 10g, mạch môn 12g, đơn bì 6g, ngũ vị 8g, ngưu tất 12g, phục thần 6g, viễn chí 8g, liên nhục 14g, táo nhân 12g. Sắc hoặc làm thuốc hoàn uống. Tác dụng trị phần âm, âm huyết hư suy, cô dương không liễm tàng dương. Trị chứng tâm thận âm hư, hỏa bốc lên sinh ra hư phiền mất ngủ. Người tỳ yếu chậm tiêu, bụng đầy hay tiêu chảy không được dùng.

Người bệnh đêm ngủ người nóng, mê sảng khó ngủ do tâm hỏa, dùng bài An thần hoàn gia giảm: hoàng liên 12g, sinh địa 20g, qui thân16g, chích thảo 8g, đăng tâm 12g, liên tâm 12g. Sắc hoặc làm thuốc hoàn uống. Tác dụng thanh nhiệt, dưỡng huyết an thần… Trị tâm phiền hư nhược sợ hãi mất ngủ…

Gia giảm: nếu có đờm nhiệt, gia qua lâu nhân; bứt dứt khó ngủ nhiều, gia lạc tiên 12g, toan táo nhân 12g; tâm bứt dứt nhiều, gia lá tre 20g. Người da xanh, môi nhợt, tay chân lạnh không dùng.

BS. Nguyễn Phan Trúc Nguyên - Theo Sức khỏe & Đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 01/01/2026

    Rau cải xoong có tác dụng gì?

    Cải xoong là loại rau mùa đông, tuy nhiên, ít ai biết rằng loại rau này lại được mệnh danh là một 'siêu thực phẩm'. Vậy thực sự cải xoong có tác dụng gì?

  • 01/01/2026

    Viêm tủy xương và cách phòng chống trong thời tiết lạnh

    Viêm tủy xương là một bệnh nhiễm khuẩn cấp tính hoặc mạn tính ở xương, bao gồm tủy xương và các mô mềm xung quanh. Bệnh thường do các loại vi khuẩn như tụ cầu vàng hoặc liên cầu gây ra. Những vi khuẩn này xâm nhập vào xương thông qua đường máu, sau khi cơ thể bị một trong các tình trạng nhiễm khuẩn tại một vùng nào đó.

  • 31/12/2025

    4 loại đồ uống nên tránh khi bị đầy bụng

    Có một số loại đồ uống có thể làm tăng lượng khí trong dạ dày hoặc kích thích hệ tiêu hóa gây đầy bụng. Tìm hiểu một số loại đồ uống nên tránh hoặc hạn chế để tránh tình trạng đầy bụng trầm trọng hơn.

  • 30/12/2025

    Ăn gì cho đúng ở tuổi học đường?

    Thực phẩm học sinh sử dụng mỗi ngày không chỉ ảnh hưởng đến thể lực trước mắt mà còn quyết định nền tảng sức khỏe lâu dài. Việc phân biệt đúng – sai trong lựa chọn thực phẩm đang trở thành kỹ năng sống quan trọng với mỗi học sinh.

  • 30/12/2025

    Bệnh tiêu sừng lõm lòng bàn chân (Bàn chân rỗ)

    Bệnh tiêu sừng lõm lòng bàn chân là một bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn ảnh hưởng đến da lòng bàn chân. Tình trạng này gây ra mùi hôi và ngứa ngáy khó chịu. Bạn có nguy cơ cao mắc bệnh này nếu chân đổ mồ hôi và thường xuyên đi giày không thoáng khí. Cùng tìm hiểu về bệnh này qua bài viết sau đây!

  • 29/12/2025

    Hà Nội ô nhiễm không khí: 6 loại thực phẩm giúp thanh lọc và bảo vệ phổi

    Những ngày gần đây, không khí tại Hà Nội và các tỉnh miền Bắc liên tục ở mức kém, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân. Bên cạnh các biện pháp che chắn bên ngoài, việc xây dựng chế độ dinh dưỡng hợp lý là cách hiệu quả để tăng cường đề kháng cho phổi.

  • 29/12/2025

    Phục hồi sau khi bị cúm

    Ngay cả khi các triệu chứng cảm lạnh hoặc cúm đã thuyên giảm, cơ thể vẫn cần thêm thời gian để hồi phục hoàn toàn. Các chuyên gia khuyến nghị nên nghỉ ngơi đầy đủ, duy trì lượng nước cần thiết, từng bước quay lại thói quen sinh hoạt thường ngày và ưu tiên các thực phẩm, đồ uống bổ dưỡng, lành mạnh

  • 28/12/2025

    3 công thức sinh tố 'đốt' mỡ bạn có thể tự làm tại nhà

    Không cần đến những thực phẩm chức năng đắt đỏ, bí quyết để thúc đẩy quá trình trao đổi chất và đánh bay mỡ thừa đôi khi nằm ngay trong chính máy xay sinh tố của bạn. Hãy cùng khám phá cách 'thiết kế' một ly sinh tố chuẩn đốt mỡ.

Xem thêm