Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Bài thuốc trị chứng bứt rứt, khó ngủ

Tâm hỏa nóng bứt dứt thường gặp ở tuổi trung niên trở lên, nhất là người tiền sử tăng huyết áp. Người bệnh thường cảm giác bốc nóng ở vùng đầu...

Người bệnh thường  cảm giác bốc nóng ở vùng đầu, mặt, trán và ngực, tiểu tiện vàng gắt khó đi, đầu lưỡi đỏ. Nguyên nhân phần nhiều do can huyết nhiệt ăn uống không phù hợp hoặc tình chí tức giận thái quá khiến hỏa bốc lên gây bệnh. Sau đây, xin giới thiệu một số bài thuốc trị hiệu quả chứng bệnh này.

Người bệnh nóng trong bứt dứt, khó ngủ do tâm âm hư: dùng bài Thiên vương bổ tâm đơn gia giảm: huyền sâm 12g, sinh địa 20g, đẳng sâm 14g, bạch thược 14g, viễn chí 12g, hoàng kỳ 14g, bạch linh 14g, đương qui 14g, bá tử nhân 14g, bạch truật 12g, táo nhân 12g, mạch môn 12g, thiên môn 8g, đan sâm 12g, ngũ vị tử 10g, cát cánh 8g. Làm hoàn hoặc sắc uống. Tác dụng tư âm thanh nhiệt, bổ tâm, an thần... Trị chứng tâm thận âm hư, hỏa bốc lên sinh ra hư phiền mất ngủ, mộng tinh, ra mồ hôi trộm, mồm lưỡi lở, tim hồi hộp, hay quên.

Gia giảm: nếu nóng bứt dứt nhiều, gia liên tử tâm 12g; miệng khô khát, gia cát căn 14g, thiên hoa phấn 14g.

Người mập thừa cân, khi gặp lạnh tâm hồi hộp khó ngủ, chứng tâm dương hư, đàm thấp, bụng đầy chậm tiêu, hay tiêu chảy không được dùng.

Người bệnh sau cảm sốt bệnh lui mà người vẫn nóng bứt dứt khó ngủ do tâm âm hư có tà còn lưu lại: phối hợp bài Đạo xích thanh tâm thang gia giảm: đạm trúc diệp 18g, đăng tâm 4g, đơn bì 12g, liên tâm 12g, mạch môn 12g, mộc thông 12g, phục thần 12g, sinh địa 24g. Sắc uống, có thể thêm 12g ích trí nhân. Tác dụng bổ âm dưỡng tâm, thanh nhiệt, an thần… Trị nhiệt tà hãm vào kinh tâm, tâm bào khó ngủ.

Gia giảm: nếu có đờm nhiệt, gia qua lâu nhân 12g; bứt dứt khó ngủ, gia thanh tâm thảo 16g, táo nhân 12g; nóng bứt dứt, gia chi tử 12g, huyền sâm 12g. Người khi gặp lạnh tim hồi hộp khó ngủ, hay sợ sệt do tâm dương hư không dùng.

Người gầy ốm nóng trong bứt dứt khó ngủ do tâm thận âm hư tâm hỏa vượng, dùng bài: sinh địa 20g, bạch thược 12g, đan sâm 10g, đăng tâm 10g, mạch môn 12g, đơn bì 6g, ngũ vị 8g, ngưu tất 12g, phục thần 6g, viễn chí 8g, liên nhục 14g, táo nhân 12g. Sắc hoặc làm thuốc hoàn uống. Tác dụng trị phần âm, âm huyết hư suy, cô dương không liễm tàng dương. Trị chứng tâm thận âm hư, hỏa bốc lên sinh ra hư phiền mất ngủ. Người tỳ yếu chậm tiêu, bụng đầy hay tiêu chảy không được dùng.

Người bệnh đêm ngủ người nóng, mê sảng khó ngủ do tâm hỏa, dùng bài An thần hoàn gia giảm: hoàng liên 12g, sinh địa 20g, qui thân16g, chích thảo 8g, đăng tâm 12g, liên tâm 12g. Sắc hoặc làm thuốc hoàn uống. Tác dụng thanh nhiệt, dưỡng huyết an thần… Trị tâm phiền hư nhược sợ hãi mất ngủ…

Gia giảm: nếu có đờm nhiệt, gia qua lâu nhân; bứt dứt khó ngủ nhiều, gia lạc tiên 12g, toan táo nhân 12g; tâm bứt dứt nhiều, gia lá tre 20g. Người da xanh, môi nhợt, tay chân lạnh không dùng.

BS. Nguyễn Phan Trúc Nguyên - Theo Sức khỏe & Đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 15/02/2026

    Bí quyết diện đồ du xuân: Làm sao để vừa thời trang lại không lo bị lạnh?

    Tết là dịp để diện những bộ đồ lung linh đi du xuân, nhưng những đợt không khí lạnh tràn về thường khiến hội chị em rơi vào thế khó: mặc ấm thì sợ luộm thuộm, mỏng thì sợ lạnh. Đừng lo lắng, chỉ với những quy tắc phối đồ thông minh dưới đây, bạn hoàn toàn có thể tự tin sải bước du xuân với diện mạo chuẩn "fashionista" mà cơ thể vẫn luôn ấm áp.

  • 15/02/2026

    9 phút massage mỗi tối giúp xóa mờ nếp nhăn trên mặt

    Việc dành ra vài phút mỗi tối để thực hiện các động tác massage mặt không chỉ giúp dưỡng chất thẩm thấu tốt hơn mà còn là cách tự nhiên nhất để nâng cơ và xóa mờ nếp nhăn trên da mặt.

  • 15/02/2026

    Để hệ tiêu hóa khỏe mạnh trong những ngày tiệc tùng liên tục

    Những ngày cuối năm và dịp Tết Nguyên Đán là khoảng thời gian của các bữa tiệc tất niên dày đặc với nhiều món ăn giàu đạm, chất béo và đồ uống có cồn. Thói quen ăn uống xáo trộn này thường dẫn đến tình trạng "quá tải", gây ra chứng rối loạn tiêu hóa ngày Tết như đầy hơi khó tiêu, chướng bụng và mệt mỏi. Để giúp bạn tận hưởng trọn vẹn kỳ nghỉ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin bổ ích về cách bảo vệ hệ tiêu hóa thông qua chế độ ăn uống khoa học và sử dụng men vi sinh hiệu quả.

  • 14/02/2026

    Myricetin - Vai trò và ý nghĩa đối với sức khỏe

    Myricetin là một flavonol thuộc nhóm flavonoid – các hợp chất polyphenol phổ biến trong giới thực vật.

  • 14/02/2026

    6 lý do khiến phụ nữ bị đau bụng kinh dữ dội

    Co thắt nhẹ hay đầy hơi khi hành kinh là bình thường nhưng nếu đau bụng kinh dữ dội hoặc có thể kèm chảy máu ồ ạt, đó có thể là dấu hiệu bệnh lý phụ khoa nguy hiểm cần đi khám ngay.

  • 14/02/2026

    Điều gì xảy ra với cơ thể khi một người ăn riềng xay trộn chất cấm Vàng O?

    Thạc sĩ Lưu Liên Hương - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu, Viện Y học Ứng dụng Việt Nam cảnh báo, Vàng O có khả năng gây biến đổi tế bào và làm tăng nguy cơ ung thư khi tích lũy lâu dài trong cơ thể.

  • 14/02/2026

    Chăm sóc sức khỏe tinh thần cho người độc thân trong ngày lễ Tình yêu

    Ngày Valentine đến, phố phường dường như nhộn nhịp hơn với hoa và quà, nhưng đôi khi điều đó lại khiến những người đang độc thân cảm thấy lòng chùng xuống. Nếu bạn đang cảm thấy một chút trống trải hay lạc lõng khi ngày lễ này cận kề, hãy nhớ rằng đó là những cảm xúc hoàn toàn tự nhiên.

  • 13/02/2026

    Thuốc nhuộm tóc có gây ung thư?

    Thuốc nhuộm tóc được sử dụng rộng rãi để che tóc bạc và thay đổi diện mạo. Tuy nhiên, nhiều người lo ngại các hóa chất trong thuốc nhuộm có thể làm tăng nguy cơ ung thư. Vậy sự thật thế nào?

Xem thêm