Bác sĩ tương lai cần chuẩn bị những gì? - Phần 1

Khi mà người bệnh trở thành trung tâm, mối quan hệ bác sĩ – bệnh nhân đã bắt đầu chuyển sang hình thái mới, mang tính đối tác ngang bằng, và công nghệ kỹ thuật số đóng  vai trò quan trọng hơn bao giờ hết trong chăm sóc sức khỏe.

Để nắm bắt được công nghệ, thế hệ bác sĩ tương lai phải thỏa mãn nhiều tiêu chí quan trọng, công tác đào tạo sinh viên y khoa phải sẵn sàng cho những thay đổi này. Sự phát triển của công nghệ số, công nghệ thông tin  và sự xuất hiện của internet với các kênh truyền thông xã hội đã tác động không nhỏ tới ngành y. Cấu trúc “tòa tháp ngà y học” bắt đầu thay đổi bởi nguồn kiến thức rộng lớn trực tuyến, từ các kênh truyền thông xã hội kết nối với bệnh nhân, cung cấp rất nhiều thông tin liên quan đến y dược. Sức mạnh của các cộng đồng trực tuyến đã  thúc đẩy mối quan hệ bác sĩ - bệnh nhân thay đổi để phù hợp hơn. Bệnh nhân hiểu biết nhiều hơn về tình trạng của mình, sẵn sàng đặt câu hỏi cho bác sĩ.

Công nghệ kỹ thuật số trong ngành y đã và đang phát triển sôi động, ra đời nhiều thiết bị y tế thu nhỏ, số hóa và kết nối liên thông để dùng cho mục đích cá nhân. Ví dụ, công nghệ Telemedicine,in ấn 3D, trí tuệ nhân tạo... đã tạo điều kiện nâng cao dịch vụ y tê và chăm sóc người bệnh tốt hơn. Cùng với xét nghiệm di truyền trực tiếp, ứng dụng công nghê gen, trí thông minh nhân tạo (AI), công nghệ y tế kỹ thuật số... sẽ chuyển đổi trọng tâm chăm sóc sức khỏe từ điều trị sang dự phòng. Điều đó có nghĩa, các công cụ dự phòng ngày càng hiệu quả và dễ tiếp cận hơn, bệnh được phát hiện sớm nên phòng ngừa và chữa trị sẽ đạt hiệu quả cao hơn. Mối quan hệ giữa bác sĩ-bệnh nhân thế kỷ 21 sẽ thay đổi đáng kể, bác sĩ tương lai cần được đào tạo bài bản hơn, đa dạng hơn mới có thể đáp ứng tốt các nhiệm vụ nói trên.

Vì lý do trên, cộng đồng y tế cần thiết lập các nguyên tắc mới cho đào tạo y khoa, tạo ra thế hệ bác sĩ mới, giỏi cả chuyên môn lẫn công nghệ số, tin học. Mùa Thu 2017, Đại học Y khoa Semmelweis (SMS) của Hungary đã phát động chiến dịch mang tên Lessons in Digital Health (Bài học về Sức khỏe kỹ thuật số) để tăng cường kiến thức kỹ thuật số trong y khoa và bước đầu đã đạt được kết quả tốt, sinh viên rất hứng thú với môn học này.

Một số nguyên tắc đào tạo bác sĩ kỷ nguyên số

Kiến thức kỹ thuật số phải đi trước

Sự cần thiết đầu tiên là kiến thức kỹ thuật số, sinh viên y khoa, giáo sư và bác sĩ đều phải trang bị cho mình kiến thức này. Biết cách tìm kiếm, phân tích, và đánh giá thông tin; đánh giá chất lượng trang web y tế; biết cách làm việc với các bệnh nhân thông qua nền tảng kỹ thuật số..., đó là những kỹ năng cơ bản cho các bác sĩ trong tương lai. Kỹ thuật số luôn luôn biến thiên và thay đổi nên mọi người không chỉ nắm được những kiến thức cơ bản mà còn phải dự đoán trước được xu hướng công nghệ mới để cập nhật và thay đổi kịp thời với không gian trực tuyến.

Giáo dục sinh viên y khoa về vai trò của bệnh nhân:

Xưa và nay, cộng đồng y tế đều hiểu bệnh nhân là mục tiêu quan trọng của ngành y nhưng trong thời đại kỹ thuật số, điều này lại quan trọng hơn, cho dù đó là việc phát triển một loại thuốc mới, cách điều trị mới hoặc cho ra đời một bệnh viện mới thì bệnh nhân vẫn là “trung tâm”. Chính vì vậy, bệnh nhân còn được xếp trong danh sách hội đồng tư vấn của các công ty dược phẩm lớn, của bệnh viện, hay trong các sự kiện y tế có liên quan. Nếu sinh viên y khoa được đào tạo kiến thức này sẽ giúp họ trở thành bác sĩ thực hành tốt trong tương lai.

Kết thúc bài viết phần 1, mời bạn tiếp tục tìm hiểu các nguyên tắc đào tạo bác sĩ kỉ nguyên số tại bài viết phần 2 trên website Viện Y học ứng dụng Việt Nam.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Trí tuệ nhân tạo (A.I) có thể giải quyết khủng hoảng nguồn nhân lực trong chăm sóc sức khỏe? - Phần 1, Trí tuệ nhân tạo (A.I) có thể giải quyết khủng hoảng nguồn nhân lực trong chăm sóc sức khỏe? - Phần 2