Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Ảnh hưởng của lão hóa lên da

Làn da của chúng ta phải chịu sự tác động của nhiều yếu tố khi chúng ta già đi: ánh nắng mặt trời, thời tiết khắc nghiệt và những thói quen xấu. Nhưng chúng ta có thể thực hiện các bước để giúp làn da của mình luôn mềm mại và tươi trẻ.

Độ tuổi của làn da sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố: lối sống, chế độ ăn uống, di truyền và các thói quen cá nhân khác. Ví dụ, hút thuốc có thể tạo ra các gốc tự do, các phân tử oxy có các điện tử đơn độc, chúng hoạt động quá mức và không ổn định. Các gốc tự do làm tổn thương tế bào, dẫn đến nếp nhăn sớm.

Ngoài ra còn có những lý do khác. Các yếu tố chính góp phần tạo nên làn da nhăn nheo, đốm bao gồm lão hóa thông thường, tiếp xúc với ánh nắng mặt trời (lão hóa do ánh nắng) và ô nhiễm. Các yếu tố khác góp phần gây lão hóa da bao gồm căng thẳng, trọng lực, cử động khuôn mặt hàng ngày, béo phì và thậm chí cả tư thế ngủ.

Da thay đổi như thế nào theo tuổi tác?

Khi chúng ta lớn lên, những thay đổi như thế này xảy ra một cách tự nhiên:

  • Da trở nên thô ráp hơn.
  • Da phát triển các tổn thương như khối u lành tính.
  • Da trở nên nhão. Sự mất đi các mô đàn hồi trên da theo tuổi tác khiến da trở nên chảy xệ, kém săn chắc.
  • Da trở nên mỏng hơn. Điều này xảy ra do lớp biểu bì (lớp bề mặt của da) bị mỏng đi.
  • Da trở nên dễ bị bầm tím hơn. Điều này là do thành mạch máu mỏng hơn.

Những thay đổi bên dưới da cũng trở nên rõ ràng khi chúng ta già đi. Chúng bao gồm:

  • Mất mỡ dưới da ở má, thái dương, cằm, mũi và vùng mắt có thể dẫn đến vẻ ngoài gầy hơn, da chảy xệ, mắt trũng.
  • Tình trạng mất xương, chủ yếu quanh miệng và cằm, có thể biểu hiện rõ ràng sau tuổi 60 và gây ra nếp nhăn ở vùng da quanh miệng.
  • Mất sụn ở mũi khiến đầu mũi bị xệ xuống và làm nổi bật các cấu trúc xương trong mũi.

Ánh nắng ảnh hưởng đến làn da của bạn như thế nào?

Tiếp xúc với ánh sáng mặt trời là thủ phạm lớn nhất gây lão hóa da.

Theo thời gian, tia cực tím (UV) của mặt trời làm tổn thương một số sợi trong da gọi là sợi elastin. Sự đứt gãy của các sợi elastin khiến da bị chảy xệ, giãn ra và mất khả năng co lại. Da cũng dễ bị bầm tím, dễ bị rách hơn và lâu lành hơn. Vì vậy, mặc dù tổn thương do ánh nắng mặt trời có thể không biểu hiện khi bạn còn trẻ nhưng nó sẽ xuất hiện sau này trong cuộc sống.

Không gì có thể khắc phục hoàn toàn những tổn thương do ánh nắng mặt trời gây ra, mặc dù đôi khi da có thể tự phục hồi. Laser cũng có thể giúp đảo ngược một số tổn thương. Không bao giờ là quá muộn để bắt đầu bảo vệ bản thân khỏi ánh nắng mặt trời và ung thư da. Bạn có thể trì hoãn những thay đổi liên quan đến lão hóa bằng cách tránh ánh nắng mặt trời và tạo thói quen sử dụng kem chống nắng có oxit kẽm và có chỉ số SPF từ 30 trở lên. Kem chống nắng có chứa oxit kẽm có thể chặn ánh sáng nhìn thấy được (dẫn đến các vấn đề về sắc tố) và ánh sáng xanh (gây lão hóa da, tương tự như tia UVA). Ngoài ra, hãy mặc quần áo để che phần da tiếp xúc với ánh nắng mặt trời, chẳng hạn như áo sơ mi dài tay, quần dài, mũ rộng vành và kính râm.

Một số thay đổi da khác là gì?

Trọng lực, chuyển động của khuôn mặt và tư thế ngủ là những yếu tố thứ yếu góp phần tạo nên những thay đổi trên da. Khi da mất đi độ đàn hồi, trọng lực sẽ khiến lông mày và mí mắt sụp xuống, vùng dưới má và hàm bị chảy xệ.

Các đường chuyển động trên khuôn mặt trở nên rõ ràng hơn sau khi da bắt đầu mất đi độ đàn hồi (thường là khi mọi người ở độ tuổi 30 và 40). Các nếp nhăn có thể xuất hiện theo chiều ngang trên trán, theo chiều dọc trên vùng da phía trên gốc mũi hoặc dưới dạng những đường cong nhỏ (vết chân chim) ở thái dương, má trên và quanh miệng.

Các nếp nhăn khi ngủ là do cách đặt đầu trên gối và có thể trở nên rõ hơn sau khi da bắt đầu mất đi độ đàn hồi. Các nếp nhăn khi ngủ thường nằm ở một bên trán, bắt đầu từ trên lông mày đến chân tóc gần thái dương cũng như ở giữa má. Nằm ngửa khi ngủ có thể cải thiện những nếp nhăn hoặc ngăn chúng trở nên tồi tệ hơn.

Những người hút thuốc có xu hướng có nhiều nếp nhăn hơn những người không hút thuốc ở cùng độ tuổi, nước da và tiền sử tiếp xúc với ánh nắng mặt trời.

Da khô và ngứa là tình trạng thường gặp ở tuổi già. Khoảng 85% người lớn tuổi bị "ngứa mùa đông" vì không khí trong nhà quá nóng sẽ khô. Việc mất tuyến dầu khi chúng ta già đi cũng có thể làm tình trạng khô da trở nên trầm trọng hơn. Bất cứ điều gì làm khô da thêm (chẳng hạn như lạm dụng xà phòng hoặc tắm nước nóng) sẽ khiến vấn đề trở nên tồi tệ hơn. Nếu da bạn rất khô và ngứa, hãy đến gặp bác sĩ vì tình trạng này có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ của bạn, gây khó chịu hoặc là triệu chứng của một số bệnh. Một số loại thuốc cũng làm cho tình trạng ngứa trở nên trầm trọng hơn.

Bình luận
Tin mới
  • 18/11/2026

    Đồ ăn công nghiệp: Bạn đang ăn nhiều đến mức nào?

    Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.

  • 18/11/2026

    Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế, Phó Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế

    Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT ngày 17/11/2026: Bổ nhiệm Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế. Thời hạn giữ chức vụ là 05 năm.

  • 18/11/2026

    Bữa sáng ảnh hưởng thế nào đến trí nhớ và khả năng tập trung của trẻ?

    Sau một đêm ngủ, cơ thể trẻ đã trải qua nhiều giờ không được cung cấp năng lượng. Các nghiên cứu cho thấy việc ăn sáng có liên quan đến kết quả tốt hơn ở các bài kiểm tra trí nhớ và sự chú ý, đặc biệt ở những trẻ có tình trạng dinh dưỡng kém.

  • 17/11/2026

    Stress ảnh hưởng đến ham muốn tình dục như thế nào?

    Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.

  • 17/11/2026

    Những dấu hiệu cảnh báo phụ nữ cần đi khám phụ khoa sớm

    Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?

  • 16/11/2026

    Làm sao để giảm ho sau cảm cúm: Nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả

    Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.

  • 16/11/2026

    Dầu cá với bệnh viêm khớp

    Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

  • 15/11/2026

    Tình yêu tuổi học trò và hành trình bảo vệ sức khỏe giới tính cho con

    Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.

Xem thêm