Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Triệu chứng dị ứng mà bạn có thể gặp

Hơn 60 triệu người Mỹ bị dị ứng mỗi năm. Bất cứ ai cũng có thể mắc bệnh này, dị ứng cũng là nguyên nhân gây bệnh mãn tính phổ biến hàng thứ sáu ở Hoa Kỳ.

Những triệu chứng dị ứng không phải lúc nào bạn cũng nhận thấy. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn nhận biết những triệu chứng điển hình của tình trạng dị ứng.

Triệu chứng dị ứng

Dị ứng có thể gây ra một loạt các triệu chứng. Các dấu hiệu và triệu chứng của bạn sẽ phụ thuộc vào loại dị ứng mà bạn mắc phải. Bạn cũng có thể phản ứng khác nhau với cùng một chất gây dị ứng vào những thời điểm khác nhau.

Các triệu chứng dị ứng thực phẩm có thể bao gồm:

  • Ngứa ran trong miệng
  • Sưng môi, lưỡi, mặt, cổ họng hoặc các bộ phận cơ thể khác
  • Nổi mề đay, ngứa hoặc chàm
  • Thở khò khè, nghẹt mũi hoặc khó thở
  • Đau bụng, tiêu chảy, buồn nôn
  • Chóng mặt, choáng váng hoặc ngất xỉu
  • Sốc phản vệ, một phản ứng dị ứng nghiêm trọng, đe dọa tính mạng, có thể ảnh hưởng đến hô hấp và gây sốc

Dị ứng do côn trùng cắn hoặc đốt có thể gây ra bất kỳ triệu chứng nào sau đây:

  • Đau
  • Đỏ
  • Sưng (tại chỗ bị đốt và đôi khi ở các bộ phận khác trên cơ thể)
  • Phát ban
  • Ngứa
  • Sốc phản vệ

Phản ứng dị ứng với thuốc có thể dẫn đến:

  • Ngứa da
  • Nổi mề đay những đốm đỏ nhỏ, đặc biệt là ở ngực, lưng hoặc bụng hoặc các phát ban khác
  • Sưng, đặc biệt là ở mặt
  • Vấn đề về hô hấp
  • Sốc phản vệ

Dị ứng trong không khí (chẳng hạn như phấn hoa) có thể gây viêm mũi dị ứng được đặc trưng bởi các biểu hiện sau:

  • Ngứa mũi, miệng, mắt, họng, da hoặc bất kỳ bộ phận nào trên cơ thể
  • Sổ mũi
  • Hắt xì
  • Chảy nước mắt

Các triệu chứng khác có thể phát triển sau này, bao gồm:

  • Nghẹt mũi
  • Ho
  • Tai bị tắc và giảm khả năng ngửi
  • Đau họng
  • Quầng thâm hoặc bọng mắt dưới mắt
  • Rối loạn giấc ngủ dẫn đến mệt mỏi, khó chịu
  • Đau đầu

Tác nhân gây dị ứng

Nếu bạn nghi ngờ mình bị dị ứng, hãy ghi lại các triệu chứng của bạn, bao gồm cả thời điểm chúng bắt đầu và những nguyên nhân nghi ngờ gây ra các triệu chứng. Thông tin về các tác nhân gây dị ứng tiềm ẩn sẽ giúp ích cho bác sĩ khi hỏi bệnh sử của bạn.

Lý do tại sao các triệu chứng dị ứng được kích hoạt bởi những thứ khác nhau (chất gây dị ứng) có liên quan đến một số kháng thể nhất định do hệ thống miễn dịch của cơ thể tạo ra.

Các kháng thể được gọi là immunoglobulin E (IgE) được tạo ra khi hệ thống miễn dịch phản ứng quá mức với các chất gây dị ứng. Chúng gây ra phản ứng dây chuyền tế bào dẫn đến phản ứng dị ứng. Mỗi loại IgE có một “ra-đa” cho một chất gây dị ứng cụ thể, vì vậy phản ứng dị ứng là phản ứng với tác nhân cụ thể đó.

Có rất nhiều yếu tố có thể gây dị ứng. Một số chất gây dị ứng phổ biến nhất bao gồm:

Phấn hoa

Hạt phấn hoa là những tế bào sinh sản rất nhỏ do thực vật tạo ra. Nhiều loài cây, cỏ và cỏ dại tạo ra phấn hoa, sau đó bị gió mang đi và có thể gây viêm mũi dị ứng.

Phấn hoa là một trong những tác nhân gây dị ứng theo mùa phổ biến nhất. Những dị ứng này thường xảy ra vào đầu mùa xuân, mùa hè và mùa thu, nhưng có thể xảy ra vào các thời điểm khác nhau trong năm tùy thuộc vào điều kiện thời tiết và nơi bạn sống.

Vật nuôi

Phản ứng dị ứng với lông chó và mèo ảnh hưởng đến khoảng 3 trên 10 người bị dị ứng. Lông động vật, trái với quan niệm sai lầm phổ biến, không phải là nguyên nhân đáng kể gây dị ứng. Nhưng lông động vật có thể tích tụ bụi, nấm mốc, phấn hoa và các chất gây dị ứng khác. Theo một bài báo, lông thú cưng (tế bào da chết), nước bọt và nước tiểu của động vật đều có thể gây ra phản ứng dị ứng.

Dị ứng với mèo phổ biến gấp đôi so với dị ứng với chó. Mặc dù một số giống chó có thể dễ bị dị ứng hơn những giống khác, nhưng không có giống chó hay mèo nào ít gây dị ứng hơn. 

Đồ ăn

Hơn 170 loại thực phẩm có thể gây dị ứng, nhưng 90% các chất gây dị ứng thực phẩm rơi vào một số nhóm nhất định, bao gồm cá, động vật có vỏ, trứng, sữa, lúa mì, đậu nành, các loại hạt cây (hồ đào, quả óc chó, hạnh nhân, hạt điều, quả hạch Brazil, quả hồ trăn, quả phỉvà hạt maca), và đậu phộng. Theo một cuộc khảo sát, ước tính có khoảng 8% trẻ em Hoa Kỳ bị dị ứng thực phẩm.

Nấm mốc

Nấm mốc, một loại nấm, có thể sống ở hầu hết mọi nơi và phát triển mạnh trong môi trường ẩm ướt. Các bào tử nấm mốc (thậm chí còn nhỏ hơn cả phấn hoa) được thải vào không khí, nơi chúng lây lan qua gió hoặc độ ẩm và có thể bị hít phải.

Mặc dù có nhiều loại nấm mốc nhưng chỉ có một số ít gây dị ứng. Khi được tìm thấy trong nhà (thường là trong phòng tắm, nhà bếp và tầng hầm), chúng có thể gây ra các triệu chứng dị ứng quanh năm.

Gián

Gián và phân của chúng là tác nhân phổ biến gây ra dị ứng và hen suyễn. Các nghiên cứu cho thấy trẻ bị dị ứng và tiếp xúc với gián cần phải đến bệnh viện vì bệnh hen suyễn nhiều hơn những trẻ mắc bệnh hen suyễn khác.

Mạt bụi

Mạt bụi là những sinh vật nhỏ bé, có tám chân, quá nhỏ để có thể nhìn thấy bằng mắt thường. Chúng cũng là một trong những tác nhân gây dị ứng quanh năm phổ biến nhất. Mạt bụi ăn những mảnh da nhỏ của con người. Con người thải ra khoảng 1,5 gam tế bào da mỗi ngày, đủ để nuôi một triệu con mạt bụi.

Côn trùng cắn và đốt

Hầu hết mọi người đều hồi phục sau vết côn trùng cắn hoặc ong đốt trong vài giờ hoặc vài ngày với cảm giác đau nhẹ, ngứa và sưng tấy tại chỗ.

Côn trùng đốt tiêm một lượng nhỏ nọc độc, có thể gây ra phản ứng đe dọa tính mạng ở những người bị dị ứng. Vết đốt của năm loại côn trùng ong mật, ong bắp cày, kiến vàng và kiến lửa thường gây ra phản ứng dị ứng.

May mắn thay, hầu hết các loại côn trùng cắn như muỗi hoặc bọ chét hiếm khi gây ra phản ứng dữ dội.

Mủ cao su

Latex là một loại cao su tự nhiên được sử dụng trong các sản phẩm như bóng bay và găng tay dùng một lần. Dị ứng mủ cao su có thể gây ra phản ứng dị ứng nhẹ (sưng, tấy đỏ và ngứa) khi tiếp xúc với da.

Trong một số ít trường hợp, mủ cao su có thể gây phát ban, khó thở hoặc thậm chí sốc phản vệ.

Ít hơn 1% người Mỹ bị dị ứng với mủ cao su. Tình trạng này phổ biến hơn ở những nhân viên y tế và những người thường xuyên đeo găng tay cao su. Những người đã trải qua nhiều cuộc phẫu thuật trong đời, đặc biệt là trẻ em bị tật nứt đốt sống, cũng có nguy cơ dị ứng cao hơn. Mủ tổng hợp có trong sơn không gây dị ứng.

Thuốc

Thuốc có thể gây ra cả phản ứng dị ứng và không dị ứng. Phản ứng dị ứng có thể nhẹ (chẳng hạn như phát ban trên da hoặc các triệu chứng ở mũi) hoặc đe dọa tính mạng (sốc phản vệ).

Tất cả các loại thuốc đều có thể gây ra tác dụng phụ, nhưng chỉ có 5 đến 10% phản ứng phụ là dị ứng.

 

Hồng Ngọc - Viện Y học Ứng dụng Việt Nam - Theo Everydayhealth
Bình luận
Tin mới
  • 11/10/2026

    Ăn mỡ lợn giảm cân hay tăng cân?

    Mỡ lợn lâu nay bị coi là 'thủ phạm' gây tăng cân. Tuy nhiên nghiên cứu cho thấy chuột ăn mỡ lợn tích lũy mỡ thấp hơn dầu thực vật. Đâu là sự thật?

  • 11/10/2026

    Cảnh giác bệnh đường hô hấp mùa giao mùa

    Giao mùa là thời điểm chuyển giao giữa hai mùa trong năm, khi nhiệt độ, độ ẩm, và hướng gió thay đổi thất thường. Đây cũng chính là giai đoạn mà cơ thể con người dễ bị “sốc nhiệt” – khi chưa kịp thích nghi với điều kiện thời tiết mới. Chính vì vậy, thời điểm này luôn là “cao điểm” của các bệnh lý về đường hô hấp, đặc biệt là ở trẻ em, người cao tuổi và người có hệ miễn dịch yếu. Nếu không chuẩn bị kỹ, các bệnh này không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe mà còn có thể bùng phát thành dịch, lây lan nhanh trong cộng đồng.

  • 10/10/2026

    5 thói quen giúp giảm nguy cơ ung thư hiệu quả

    Ung thư luôn là nỗi lo lớn của nhiều gia đình, nhưng căn bệnh này hoàn toàn không phải do "may rủi" quyết định. Chúng ta hoàn toàn có thể chủ động phòng ngừa từ 30-50% nguy cơ mắc bệnh chỉ nhờ việc điều chỉnh thói quen hằng ngày. Việc duy trì một lối sống lành mạnh chính là "lá chắn" tự nhiên giúp củng cố hệ miễn dịch và bảo vệ tế bào hiệu quả. Trong bài viết dưới đây, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ 5 cách ngăn ngừa ung thư đơn giản nhưng mang lại lợi ích lâu dài cho sức khỏe của bạn và gia đình.

  • 10/10/2026

    Mướp đắng tốt cho sức khỏe thế nào?

    Mướp đắng là thực phẩm phổ biến nhưng được nhiều người ưa chuộng vì những công dụng tốt cho sức khỏe.

  • 10/10/2026

    Bệnh ho gà - Mối nguy hiểm cho trẻ nhỏ trong mùa đông

    Ho gà là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi khuẩn Bordetella pertussis gây ra, lây lan chủ yếu qua đường hô hấp. Bệnh đặc trưng bởi những cơn ho kéo dài, dữ dội và dai dẳng, thường kết thúc bằng tiếng “rít” đặc trưng khi hít vào. Ho gà có thể gây biến chứng nghiêm trọng, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người già và những người có hệ miễn dịch yếu. Việc tiêm vắc xin đầy đủ và phát hiện sớm đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa và kiểm soát căn bệnh này.

  • 09/10/2026

    Teo cơ bắp chứ không phải loãng xương khiến người cao tuổi dễ vấp ngã

    Chúng ta thường khuyên người lớn tuổi uống sữa Canxi để phòng gãy xương, nhưng chính lớp cơ bắp yếu mới là nguyên nhân khiến họ dễ vấp ngã. Hội chứng teo cơ tuổi già đang tàn phá sức khỏe người có tuổi. Ngay cả khi ăn rất nhiều thịt cá, cơ bắp của họ vẫn cứ teo dần vì một sai lầm phân bổ dinh dưỡng vô cùng phổ biến.

  • 09/10/2026

    5 yếu tố giúp sống thọ khỏe mạnh

    Sống thọ không chỉ là kéo những năm sống mà còn cần duy trì sức khỏe, khả năng vận động, sự độc lập và chất lượng cuộc sống

  • 09/10/2026

    Hội chứng kiệt sức ở học sinh cuối cấp 3 và cách phòng tránh

    Học sinh cuối cấp 3 đang bước vào giai đoạn chuyển tiếp quan trọng nhất trong hành trình học tập, nơi áp lực thi tốt nghiệp THPT và xét tuyển đại học dồn nén mạnh mẽ. Nhiều em rơi vào trạng thái kiệt sức tinh thần và thể chất, hay còn gọi là hội chứng burnout. Đây không chỉ là cảm giác mệt mỏi tạm thời mà là một phản ứng sinh lý và tâm lý nghiêm trọng, ảnh hưởng đến hiệu suất học tập, sức khỏe và chất lượng cuộc sống. Việc nhận biết sớm hội chứng này cùng với các biện pháp phòng tránh khoa học sẽ giúp học sinh duy trì động lực và đạt kết quả tốt nhất trong kỳ thi quan trọng.

Xem thêm