Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Triệu chứng dị ứng mà bạn có thể gặp

Hơn 60 triệu người Mỹ bị dị ứng mỗi năm. Bất cứ ai cũng có thể mắc bệnh này, dị ứng cũng là nguyên nhân gây bệnh mãn tính phổ biến hàng thứ sáu ở Hoa Kỳ.

Những triệu chứng dị ứng không phải lúc nào bạn cũng nhận thấy. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn nhận biết những triệu chứng điển hình của tình trạng dị ứng.

Triệu chứng dị ứng

Dị ứng có thể gây ra một loạt các triệu chứng. Các dấu hiệu và triệu chứng của bạn sẽ phụ thuộc vào loại dị ứng mà bạn mắc phải. Bạn cũng có thể phản ứng khác nhau với cùng một chất gây dị ứng vào những thời điểm khác nhau.

Các triệu chứng dị ứng thực phẩm có thể bao gồm:

  • Ngứa ran trong miệng
  • Sưng môi, lưỡi, mặt, cổ họng hoặc các bộ phận cơ thể khác
  • Nổi mề đay, ngứa hoặc chàm
  • Thở khò khè, nghẹt mũi hoặc khó thở
  • Đau bụng, tiêu chảy, buồn nôn
  • Chóng mặt, choáng váng hoặc ngất xỉu
  • Sốc phản vệ, một phản ứng dị ứng nghiêm trọng, đe dọa tính mạng, có thể ảnh hưởng đến hô hấp và gây sốc

Dị ứng do côn trùng cắn hoặc đốt có thể gây ra bất kỳ triệu chứng nào sau đây:

  • Đau
  • Đỏ
  • Sưng (tại chỗ bị đốt và đôi khi ở các bộ phận khác trên cơ thể)
  • Phát ban
  • Ngứa
  • Sốc phản vệ

Phản ứng dị ứng với thuốc có thể dẫn đến:

  • Ngứa da
  • Nổi mề đay những đốm đỏ nhỏ, đặc biệt là ở ngực, lưng hoặc bụng hoặc các phát ban khác
  • Sưng, đặc biệt là ở mặt
  • Vấn đề về hô hấp
  • Sốc phản vệ

Dị ứng trong không khí (chẳng hạn như phấn hoa) có thể gây viêm mũi dị ứng được đặc trưng bởi các biểu hiện sau:

  • Ngứa mũi, miệng, mắt, họng, da hoặc bất kỳ bộ phận nào trên cơ thể
  • Sổ mũi
  • Hắt xì
  • Chảy nước mắt

Các triệu chứng khác có thể phát triển sau này, bao gồm:

  • Nghẹt mũi
  • Ho
  • Tai bị tắc và giảm khả năng ngửi
  • Đau họng
  • Quầng thâm hoặc bọng mắt dưới mắt
  • Rối loạn giấc ngủ dẫn đến mệt mỏi, khó chịu
  • Đau đầu

Tác nhân gây dị ứng

Nếu bạn nghi ngờ mình bị dị ứng, hãy ghi lại các triệu chứng của bạn, bao gồm cả thời điểm chúng bắt đầu và những nguyên nhân nghi ngờ gây ra các triệu chứng. Thông tin về các tác nhân gây dị ứng tiềm ẩn sẽ giúp ích cho bác sĩ khi hỏi bệnh sử của bạn.

Lý do tại sao các triệu chứng dị ứng được kích hoạt bởi những thứ khác nhau (chất gây dị ứng) có liên quan đến một số kháng thể nhất định do hệ thống miễn dịch của cơ thể tạo ra.

Các kháng thể được gọi là immunoglobulin E (IgE) được tạo ra khi hệ thống miễn dịch phản ứng quá mức với các chất gây dị ứng. Chúng gây ra phản ứng dây chuyền tế bào dẫn đến phản ứng dị ứng. Mỗi loại IgE có một “ra-đa” cho một chất gây dị ứng cụ thể, vì vậy phản ứng dị ứng là phản ứng với tác nhân cụ thể đó.

Có rất nhiều yếu tố có thể gây dị ứng. Một số chất gây dị ứng phổ biến nhất bao gồm:

Phấn hoa

Hạt phấn hoa là những tế bào sinh sản rất nhỏ do thực vật tạo ra. Nhiều loài cây, cỏ và cỏ dại tạo ra phấn hoa, sau đó bị gió mang đi và có thể gây viêm mũi dị ứng.

Phấn hoa là một trong những tác nhân gây dị ứng theo mùa phổ biến nhất. Những dị ứng này thường xảy ra vào đầu mùa xuân, mùa hè và mùa thu, nhưng có thể xảy ra vào các thời điểm khác nhau trong năm tùy thuộc vào điều kiện thời tiết và nơi bạn sống.

Vật nuôi

Phản ứng dị ứng với lông chó và mèo ảnh hưởng đến khoảng 3 trên 10 người bị dị ứng. Lông động vật, trái với quan niệm sai lầm phổ biến, không phải là nguyên nhân đáng kể gây dị ứng. Nhưng lông động vật có thể tích tụ bụi, nấm mốc, phấn hoa và các chất gây dị ứng khác. Theo một bài báo, lông thú cưng (tế bào da chết), nước bọt và nước tiểu của động vật đều có thể gây ra phản ứng dị ứng.

Dị ứng với mèo phổ biến gấp đôi so với dị ứng với chó. Mặc dù một số giống chó có thể dễ bị dị ứng hơn những giống khác, nhưng không có giống chó hay mèo nào ít gây dị ứng hơn. 

Đồ ăn

Hơn 170 loại thực phẩm có thể gây dị ứng, nhưng 90% các chất gây dị ứng thực phẩm rơi vào một số nhóm nhất định, bao gồm cá, động vật có vỏ, trứng, sữa, lúa mì, đậu nành, các loại hạt cây (hồ đào, quả óc chó, hạnh nhân, hạt điều, quả hạch Brazil, quả hồ trăn, quả phỉvà hạt maca), và đậu phộng. Theo một cuộc khảo sát, ước tính có khoảng 8% trẻ em Hoa Kỳ bị dị ứng thực phẩm.

Nấm mốc

Nấm mốc, một loại nấm, có thể sống ở hầu hết mọi nơi và phát triển mạnh trong môi trường ẩm ướt. Các bào tử nấm mốc (thậm chí còn nhỏ hơn cả phấn hoa) được thải vào không khí, nơi chúng lây lan qua gió hoặc độ ẩm và có thể bị hít phải.

Mặc dù có nhiều loại nấm mốc nhưng chỉ có một số ít gây dị ứng. Khi được tìm thấy trong nhà (thường là trong phòng tắm, nhà bếp và tầng hầm), chúng có thể gây ra các triệu chứng dị ứng quanh năm.

Gián

Gián và phân của chúng là tác nhân phổ biến gây ra dị ứng và hen suyễn. Các nghiên cứu cho thấy trẻ bị dị ứng và tiếp xúc với gián cần phải đến bệnh viện vì bệnh hen suyễn nhiều hơn những trẻ mắc bệnh hen suyễn khác.

Mạt bụi

Mạt bụi là những sinh vật nhỏ bé, có tám chân, quá nhỏ để có thể nhìn thấy bằng mắt thường. Chúng cũng là một trong những tác nhân gây dị ứng quanh năm phổ biến nhất. Mạt bụi ăn những mảnh da nhỏ của con người. Con người thải ra khoảng 1,5 gam tế bào da mỗi ngày, đủ để nuôi một triệu con mạt bụi.

Côn trùng cắn và đốt

Hầu hết mọi người đều hồi phục sau vết côn trùng cắn hoặc ong đốt trong vài giờ hoặc vài ngày với cảm giác đau nhẹ, ngứa và sưng tấy tại chỗ.

Côn trùng đốt tiêm một lượng nhỏ nọc độc, có thể gây ra phản ứng đe dọa tính mạng ở những người bị dị ứng. Vết đốt của năm loại côn trùng ong mật, ong bắp cày, kiến vàng và kiến lửa thường gây ra phản ứng dị ứng.

May mắn thay, hầu hết các loại côn trùng cắn như muỗi hoặc bọ chét hiếm khi gây ra phản ứng dữ dội.

Mủ cao su

Latex là một loại cao su tự nhiên được sử dụng trong các sản phẩm như bóng bay và găng tay dùng một lần. Dị ứng mủ cao su có thể gây ra phản ứng dị ứng nhẹ (sưng, tấy đỏ và ngứa) khi tiếp xúc với da.

Trong một số ít trường hợp, mủ cao su có thể gây phát ban, khó thở hoặc thậm chí sốc phản vệ.

Ít hơn 1% người Mỹ bị dị ứng với mủ cao su. Tình trạng này phổ biến hơn ở những nhân viên y tế và những người thường xuyên đeo găng tay cao su. Những người đã trải qua nhiều cuộc phẫu thuật trong đời, đặc biệt là trẻ em bị tật nứt đốt sống, cũng có nguy cơ dị ứng cao hơn. Mủ tổng hợp có trong sơn không gây dị ứng.

Thuốc

Thuốc có thể gây ra cả phản ứng dị ứng và không dị ứng. Phản ứng dị ứng có thể nhẹ (chẳng hạn như phát ban trên da hoặc các triệu chứng ở mũi) hoặc đe dọa tính mạng (sốc phản vệ).

Tất cả các loại thuốc đều có thể gây ra tác dụng phụ, nhưng chỉ có 5 đến 10% phản ứng phụ là dị ứng.

 

Hồng Ngọc - Viện Y học Ứng dụng Việt Nam - Theo Everydayhealth
Bình luận
Tin mới
  • 16/03/2026

    Tại sao cam thảo có mặt trong nhiều loại trà thảo mộc?

    Cam thảo là một trong những thành phần xuất hiện rất phổ biến trong các loại trà thảo mộc, từ trà pha thủ công, trà túi lọc đến đồ uống thảo mộc đóng chai. Cam thảo có tên khoa học là Glycyrrhiza glabra. Tại Việt Nam, thường gặp các dạng dược liệu được gọi chung là cam thảo như cam thảo bắc, cam thảo nam và cam thảo dây, với nguồn gốc và đặc điểm dược tính khác nhau.

  • 16/03/2026

    Cần ngủ bao nhiêu tiếng mỗi ngày để cơ bắp phục hồi?

    Ngủ đủ và ngủ chất lượng đóng vai trò then chốt trong quá trình phục hồi cơ bắp và nâng cao hiệu suất tập luyện. Thời lượng và chất lượng giấc ngủ ảnh hưởng trực tiếp đến sửa chữa mô cơ, giảm đau nhức và phòng ngừa chấn thương ở người tập luyện thường xuyên. Vậy, ngủ bao nhiêu tiếng mỗi ngày để cơ bắp phục hồi?

  • 16/03/2026

    Đau đầu do hạ đường huyết

    Hạ đường huyết (lượng đường trong máu thấp) có thể gây dấu hiệu đau đầu. Đau đầu do hạ đường huyết thường gặp như đau âm ỉ ở thái dương. Nếu bạn bị chứng đau nửa đầu, lượng đường trong máu thấp có thể kích hoạt một cơn đau nửa đầu. Bài viết này thảo luận về lý do tại sao lượng đường trong máu thấp có thể gây đau đầu và chứng đau nửa đầu, cũng như cách phòng ngừa và điều trị chúng.

  • 15/03/2026

    7 siêu thực phẩm giúp da sáng mịn từ bên trong

    Làn da sáng mịn, khỏe đẹp không chỉ phụ thuộc vào mỹ phẩm hay các xu hướng chăm sóc da bên ngoài. Nhiều nghiên cứu dinh dưỡng cho thấy, chế độ ăn uống hằng ngày có ảnh hưởng trực tiếp đến độ ẩm, đàn hồi và tốc độ lão hóa của làn da.

  • 15/03/2026

    Cách để giữ ấm trẻ vào ban đêm trong mùa đông

    Thời tiết đang vào mùa đông và trời đã bắt đầu lạnh hơn, những đợt gió mùa ùa về cũng là lúc bạn lo lắng rằng liệu em trẻ đã đủ ấm áp chưa hay mặc bao nhiêu đồ khi cho trẻ đi ngủ là đủ? Đừng lo lắng và đọc bài viết sau đây để giữ ấm cho trẻ đúng cách vào ban đêm trong mùa đông nhé!

  • 14/03/2026

    Trà thảo mộc – Thức uống giá trị góc nhìn khoa học

    Theo nhiều ghi chép lịch sử và truyền thuyết dân gian Đông Á, trà có nguồn gốc từ rất sớm và từ lâu đã được xem là thức uống vừa giúp giải khát, vừa mang ý nghĩa bồi bổ sức khỏe. Dù các câu chuyện như truyền thuyết Thần Nông mang màu sắc văn hóa – biểu tượng, chúng phản ánh thực tế rằng con người đã sớm khai thác thực vật như một phần của chăm sóc sức khỏe qua hàng nghìn năm. Các bằng chứng khảo cổ và tư liệu lịch sử cũng cho thấy trà và các chế phẩm thảo mộc đã được sử dụng rộng rãi trong chế độ ăn và y học dân gian của nhiều nền văn minh, đặc biệt tại châu Á.

  • 14/03/2026

    5 thói quen uống cà phê sai cách phổ biến nên tránh

    Uống cà phê sai cách như thêm nhiều đường, uống quá sớm hoặc quá nhiều có thể gây mất ngủ và cản trở giảm cân. Chỉ cần vài điều chỉnh nhỏ trong thói quen hàng ngày sẽ giúp bạn tối ưu hóa lợi ích sức khỏe từ thức uống này.

  • 14/03/2026

    Các vận động viên thể thao có uống nước ngọt tăng lực không?

    Trong thế giới thể thao hiện đại, từ những tay đua trên các chặng đua rực lửa, những trận bóng đá đỉnh cao cho đến các giải đấu Thể thao điện tử (Esports) triệu đô, hình ảnh các hãng đồ uống tăng lực khổng lồ hay xuất hiện trên mọi phương diện. Chúng ta thường thấy các vận động viên hàng đầu cầm trên tay những lon nước đặc trưng, uống một ngụm đầy sảng khoái trước ống kính truyền hình. Tuy nhiên, đằng sau những chiến dịch truyền hình và hình ảnh đầy năng lượng đó là một sự thật mà không phải ai cũng biết.

Xem thêm