Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Acid linoleic liên hợp liệu có phải là thần dược?

Ý kiến cho rằng acid linoleic liên hợp (conjugated linoleic acids –CLA) có thể bảo vệ cơ thể trước một số bệnh ung thư cũng như tim mạch thu hút được sự quan tâm của các nhà khoa học. Tuy nhiên những nghiên cứu về hợp chất được cho là vô cùng kỳ diệu này còn gây nhiều tranh cãi và chưa đi đến được kết luận cuối cùng.

Acid linoleic liên hợp (CLA) là một hợp chất tự nhiên có nguồn gốc từ động vật, là dẫn xuất của acid linoleic. Chúng được tìm thấy chủ yếu trong sữa béo, các sản phẩm từ sữa và thịt của một số động vật nhai lại. Gần đây, hợp chất này đã thu hút được sự chú ý của rất nhiều người bưởi những bằng chứng trên mô hình động vật cho thấy sử dụng CLA trong chế độ dinh dưỡng có thể đem lại những hiệu quả rất tốt cho sức khỏe.

Do hiện nay mọi khuyến cáo về chế độ dinh dưỡng đều khuyên rằng nên giảm tiêu thụ chất béo từ động vật, người ta đang đặt ra những câu hỏi về việc giảm tiêu thụ CLA trong chế độ ăn cũng như những ảnh hưởng của nó đối với sức khỏe.

Các nghiên cứu về CLA đã được tiến hành trên một số lĩnh vực như ung thư, các bệnh tim mạch, tiểu đường và kiểm soát cân nặng.

Khả năng bảo vệ trước một số bệnh ung thư

Các nghiên cứu ban đầu trên mô hình động vật đã chứng minh rằng CLA có thể ức chế sự hình thành và phát triển của các khối u và có những bằng chứng cho thấy CLA có thể giúp bảo vệ chống lại một số bệnh ung thư. Hầu hết những nghiên cứu này đều tập trung tìm hiểu tác dụng của CLA đối với bệnh ung thư vú cũng như ung thư da, ung thư ganung thư đại tràng, tuy nhiên trên các mẫu mô lấy từ động vật và con người. Mặc dù các nghiên cứu lâm sàng còn hạn chế, một nghiên cứu gần đây đã chỉ ra rằng nguy cơ ung thư vú có sự suy giảm đáng kể khi sử dụng liều cao các CLA, với việc tiêu thụ nhiều pho mát và nồng độ CLA trong máu cao. Tuy nhiên, mối liên quan này không chứng minh được mối quan hệ nhân – quả và các nhà khoa học vẫn cần tiến hành thêm những nghiên cứu trên người nữa để chứng minh cho tác dụng này.

Bệnh tim mạch

Một trong những yếu tố nguy cơ chính đối với bệnh mạch vành đó là rối loạn lipid máu, đặc biệt là nồng độ cao trong máu của các lipoprotein tỷ trong thấp (LDL) hay cholesterol xấu. Những nghiên cứu trên mô hình động vật đã chứng minh được hiệu quả tiềm năng của CLA, tuy nhiên một số giới hạn nghiên cứu trên người vẫn chưa cung cấp được những bằng chứng thật sự thuyết phục về tác dụng tích cực của CLA đối với lipid máu và sự hình thành các mảng xơ vữa động mạch.

Tiểu đường

Tỷ lệ mắc bệnh tiểu đường type 2 (thể bệnh tiểu đường thường gặp ở những người thừa cân, béo phì) đang gia tăng với tốc độ nhanh chóng ở châu Âu. Có một số bằng chứng cho thấy CLA có thể giúp bình thường hóa quá trình chuyển hóa của glucose trong máu. Tuy nhiên, vẫn cần thêm những nghiên cứu khác để chứng minh tác dụng này.

Thành phần cơ thể

CLA đã được chứng minh có thể làm thay đổi các thành phần trong cơ thể của chuột đang lớn, làm gia tăng năng lượng tiêu hao, tăng sự tạo thành khối cơ và giảm lượng mỡ. Tuy nhiên, những tác dụng tương tự này vẫn chưa được chứng minh trên người.

Nguồn cung cấp CLA

CLA có mặt trong những thực phẩm giàu chất béo từ những động vật nhai lại như sữa nguyên kem, các sản phẩm từ sữa và thịt mỡ. Người ta có thể làm gia tăng hàm lượng CLA trong những thực phẩm này bằng cách tăng lượng dầu thực vật giàu acid linoleic (như dầu hướng dương, dầu đậu nành) trong thức ăn cho gia súc. Điều này đã được chứng minh có thể giúp gia tăng thành phần CLA trong sữa. Ngoài ra, những con bò ăn cỏ cũng có hàm lượng CLA trong sữa cao hơn, đặc biệt là cỏ đang ở giai đoạn tăng trưởng sớm.

Cần thêm những nghiên cứu khác

Mặc dù các nghiên cứu kể trên đều vô cùng hứa hẹn nhưng vẫn chưa thể đưa ra được bất cứ một kết luận cuối cùng nào về hiệu quả thật sự của CLA trong chế độ dinh dưỡng và vẫn chưa có một khuyến cáo nào về liều lượng CLA được đưa ra.

Do vậy, trước khi các nhà khoa học đưa ra được một kết luận chắc chắn nào về CLA thì bạn vẫn chỉ nên tiêu thụ nó ở mức độ vừa phải thôi nhé.

 

Ths.Hồng Khánh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Eufic
Bình luận
Tin mới
  • 16/07/2024

    Bổ sung Omega-3 thường xuyên giúp cải thiện tâm trạng, giảm bớt sự hung hăng

    Axit béo omega-3, một chất dinh dưỡng có lợi được tìm thấy trong các loại thực phẩm như cá trích, cá hồi, hạt óc chó và hạt chia, có thể làm giảm hành vi hung hăng và bạo lực, theo một nghiên cứu mới được công bố gần đây.

  • 16/07/2024

    Nguy cơ tim mạch khi ăn quá nhiều protein

    Protein hay chất đạm là dưỡng chất cần thiết cho cơ thể người. Tuy nhiên, ăn quá nhiều protein chưa chắc đã tốt cho sức khỏe trái tim, theo nghiên cứu của Trường Y, Đại học Pittsburgh (Mỹ).

  • 15/07/2024

    6 lý do nên ăn chuối trước khi tập luyện

    Chuối được ví như "siêu thực phẩm" cho người tập luyện nhờ cung cấp dồi dào carbohydrate và kali - hai dưỡng chất thiết yếu cho hiệu suất tập luyện và phát triển cơ bắp. Dưới đây là những lý do bạn nên bổ sung chuối trước khi tập.

  • 15/07/2024

    Vắc xin phòng ngừa Rotavirus (RV)

    Rotavirus là loại virus hình khối cầu, có khả năng gây tử vong này gây ra tình trạng viêm dạ dày ruột cấp tính nghiêm trọng với tiêu chảy và nôn mửa, chủ yếu ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. May mắn thay, có hai loại vắc xin rotavirus có thể bảo vệ trẻ em khỏi căn bệnh này.

  • 15/07/2024

    6 thành phần chăm sóc da giúp chống lão hóa

    Lão hóa da là một quá trình tự nhiên khi bạn già đi. Những thay đổi này có thể bao gồm suy giảm collagen khiến da mất độ đàn hồi, da khô, hình thành nếp nhăn. Dưới đây là 6 thành phần được gợi ý giúp bạn dễ dàng hơn trong việc lựa chọn các sản phẩm chăm sóc da chống lão hóa.

  • 15/07/2024

    Sự khác biệt giữa hoại tử khô và hoại tử ướt là gì?

    Sự khác biệt chính giữa hoại tử khô và hoại tử ướt là hoại tử khô là kết quả của việc giảm hoặc tắc nghẽn lưu lượng máu động mạch, nhưng hoại tử ướt chủ yếu là do tắc nghẽn tĩnh mạch liên quan đến nhiễm trùng. Bài viết sau đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về sự khác biệt giữa 2 loại hoại tử thường gặp này.

  • 15/07/2024

    7 loại thực phẩm "lành mạnh" nên hạn chế trong chế độ ăn uống hàng ngày

    Đôi khi, một số loại thực phẩm có thành phần dinh dưỡng thấp, chứa nhiều đường và muối vẫn thường được quảng cáo là thực phẩm lành mạnh. Dưới đây là danh sách một số loại thực phẩm "lành mạnh" có thể không thực sự bổ dưỡng như trong tưởng tượng.

  • 14/07/2024

    Lợi ích của "hormone tình yêu"

    Oxytocin, còn được gọi là "hormone tình yêu", không chỉ đóng vai trò quan trọng trong sinh nở và cho con bú, hormone này cũng liên quan đến việc giảm căng thẳng, kích thích tình dục và tăng sự gắn kết của các mối quan hệ.

Xem thêm