4 bước để quản lý cơn bùng phát bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD)

Đối với những người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), việc trải qua các đợt cấp, hay còn gọi là các đợt bùng phát đột ngột là điều không hiếm gặp. Các triệu chứng này thường bao gồm khó thở, ho kéo dài và thở khò khè. Đợt cấp COPD xảy ra khi các triệu chứng của bệnh trở nên trầm trọng hơn đáng kể so với mức độ thông thường, thường do nhiễm trùng đường hô hấp hoặc tiếp xúc với các chất kích thích trong môi trường.

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng tần suất và mức độ nghiêm trọng của các đợt cấp có mối liên hệ trực tiếp với tốc độ suy giảm chức năng phổi và chất lượng cuộc sống của người bệnh. Hơn nữa, số lượng đợt cấp mà một bệnh nhân trải qua có tương quan tỷ lệ thuận với tần suất nhập viện, dẫn đến gia tăng gánh nặng y tế và tài chính.

Do đó, việc học cách phòng ngừa và quản lý các đợt cấp là một phần quan trọng trong chiến lược điều trị COPD. Bằng cách nhận biết và xử lý các dấu hiệu ban đầu của đợt cấp, bệnh nhân có thể ngăn chặn sự tiến triển của các triệu chứng, giảm thiểu tần suất và mức độ nghiêm trọng của các đợt bùng phát. Các chiến lược quản lý đợt cấp hiệu quả có thể bao gồm việc tuân thủ kế hoạch điều trị, sử dụng thuốc đúng cách, thực hiện các biện pháp phòng ngừa như tiêm phòng và tránh các yếu tố kích thích trong môi trường.

Đọc thêm tại bài viết: Nhận biết các biến chứng nghiêm trọng của bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD)

Dấu hiệu của đợt cấp COPD

Trong đợt cấp COPD, chức năng đường thở và phổi của người bệnh thay đổi nhanh chóng và đáng kể. Cơ chế bệnh sinh chính bao gồm tăng tiết đờm, co thắt phế quản và viêm đường thở. Cụ thể, người bệnh có thể đột ngột gặp phải tình trạng tăng tiết đờm gây tắc nghẽn ống phế quản, hoặc các cơ quanh đường thở có thể co thắt mạnh, làm giảm đáng kể lưu lượng khí vào phổi.

Các triệu chứng phổ biến của đợt cấp COPD bao gồm:

• Khó thở tăng: Cảm giác thiếu không khí hoặc khó hít thở sâu
• Tăng tần suất và cường độ của các cơn ho: Thường kèm theo đờm có màu sắc hoặc độ đặc thay đổi
• Thở khò khè: Thở rít, thở khò khè do hẹp đường thở
• Tăng sản xuất đờm: Đờm thường đặc hơn và có màu sắc bất thường (vàng, xanh lục hoặc nâu)
• Suy giảm nhận thức: Do thiếu oxy não, có thể biểu hiện như lú lẫn hoặc khó tập trung

Bạn không nên chờ đợi xem các triệu chứng COPD có tự cải thiện hay không. Nếu bạn gặp khó khăn và các triệu chứng đang trở nên tồi tệ hơn, hãy dùng thuốc phù hợp ngay lập tức theo hướng dẫn của bác sĩ.

Sử dụng ống hít tác dụng nhanh

Ống hít hoạt động bằng cách đưa một luồng thuốc mạnh trực tiếp đến phổi đang co thắt. Cơ chế tác động chính là gây giãn phế quản nhanh chóng, giúp làm giảm khó thở. Ống hít sẽ giúp thư giãn các mô trong đường thở của bạn một cách nhanh chóng, giúp bạn thở dễ dàng hơn.

Ống hít tác dụng nhanh là một phương tiện quan trọng để giảm nhẹ và phòng ngừa đợt cấp. Các ống hít phổ biến bao gồm:

• Kháng cholinergic (ví dụ: ipratropium): Ức chế thụ thể muscarinic, giảm co thắt phế quản và giảm tiết đờm
• Beta2-agonist (ví dụ: salbutamol, terbutaline): Kích thích thụ thể beta2-adrenergic, gây giãn cơ trơn phế quản

Các thuốc này sẽ hoạt động hiệu quả hơn nếu bạn sử dụng chúng với buồng đệm (spacer) hoặc máy khí dung (nebulizer). Buồng đệm giúp cải thiện phân phối thuốc đến phổi, trong khi máy khí dung tạo ra các hạt thuốc siêu nhỏ dễ hít vào.

Sử dụng corticosteroid đường uống để giảm viêm

Corticosteroid đường uống làm giảm sưng viêm và có thể giúp làm giãn đường thở của bạn, cho phép không khí lưu thông vào và ra khỏi phổi dễ dàng hơn. Bác sĩ có thể kê đơn corticosteroid trong thời gian ngắn hoặc lâu hơn sau một đợt cấp để giúp kiểm soát tình trạng viêm. Liệu trình điều trị thường kéo dài từ 5 đến 14 ngày, tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của đợt cấp. Prednisone là corticosteroid đường uống được sử dụng phổ biến nhất trong điều trị đợt cấp COPD.

Sử dụng bình oxy

Liệu pháp oxy giúp cải thiện tình trạng thiếu oxy máu. Cố gắng thư giãn để kiểm soát nhịp thở trong khi bạn đang hít oxy. Kỹ thuật thở chậm và sâu có thể giúp tối ưu hóa việc sử dụng oxy và giảm cảm giác khó thở.

Chuyển sang can thiệp cơ học

Trong một số tình huống, ống hít, steroid chống viêm và liệu pháp oxy không đủ để đưa các triệu chứng đợt cấp của bạn trở lại trạng thái có thể kiểm soát được. Trong trường hợp này, các bác sĩ có thể sử dụng máy để hỗ trợ bạn thở. Thông khí cơ học có thể cải thiện đáng kể kết quả điều trị cho những người nhập viện do đợt cấp COPD. Đây có thể là liệu pháp cứu sống nếu một người bị suy hô hấp cấp tính do COPD. Can thiệp cơ học có thể là xâm lấn hoặc không xâm lấn:

• Thông khí không xâm lấn (NIV): Sử dụng mặt nạ áp lực dương để hỗ trợ hô hấp mà không cần đặt nội khí quản. Phương pháp này thường được ưu tiên do ít biến chứng hơn
• Thông khí xâm lấn: Đặt nội khí quản hoặc mở khí quản. Được sử dụng trong các trường hợp nghiêm trọng hoặc khi NIV không hiệu quả.

Đọc thêm tại viết: Triệu chứng của bệnh COPD khi nghe phổi?

Nếu bạn nhận thấy rằng phương pháp điều trị tại nhà không mang lại hiệu quả giảm nhẹ triệu chứng, tốt nhất là nên tìm kiếm sự trợ giúp chuyên môn. Gọi xe cấp cứu ngay lập tức nếu có các dấu hiệu sau:

• Khó thở nghiêm trọng
• Đau ngực dữ dội
• Tím tái môi hoặc đầu ngón tay
• Lú lẫn hoặc buồn ngủ bất thường
• Nhịp tim nhanh hoặc không đều

Quản lý hiệu quả COPD đòi hỏi sự kết hợp giữa điều trị duy trì thường xuyên, nhận biết sớm các dấu hiệu đợt cấp và hành động kịp thời khi các triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Việc duy trì liên lạc thường xuyên với nhóm chăm sóc sức khỏe và tuân thủ kế hoạch điều trị là chìa khóa để kiểm soát bệnh lâu dài và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Hãy đến với Phòng khám Chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM để được chuyên gia tư vấn chế độ ăn khoa học và sinh hoạt hợp lý để giúp cơ thể luôn khỏe mạnh bạn nhé! Mọi thông tin xin liên hệ Hotline: 0935.18.3939 hoặc nhắn tin tới Fanpage.