Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Triệu chứng của bệnh COPD khi nghe phổi?

Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD) đề cập đến một nhóm các tình trạng phổi gây khó thở liên quan đến viêm đường hô hấp. Nó có thể tạo ra một số âm thanh khác nhau (hay còn gọi là tiếng ran) khi bác sĩ nghe phổi của người bệnh.

COPD có thể gây ra nhiều loại tiếng ran khác nhau, bao gồm tiếng ran Rhochi, thở khò khè (wheezing) và tiếng ran nổ. Bài viết này sẽ đề cập về các loại tiếng ran khi nghe phổi có thể gặp ở người bệnh COPD.

Tiếng thở khò khè (Wheezing)

Viện Tim, Phổi và Huyết Học Quốc gia Hoa Kỳ lưu ý rằng COPD có thể gây ra tiếng thở khò khè khi họ thở. Âm thanh thở khò khè xảy ra do rung động của các thành hẹp do viêm của các phế quản nhỏ. COPD khiến các đường thở nhỏ hẹp lại, dẫn đến âm thanh như tiếng rít khi không khí cố gắng di chuyển qua các đoạn hẹp trong quá trình thở ra. Khi thở khò khè xuất hiện ở phổi, biểu hiện là tiếng rít tần số cao khi thở ra.

Crackling - Ran ẩm

Crackling, hay còn được gọi là ran ẩm, mô tả một âm thanh trong phổi giống như tiếng sủi khi một người hít vào. Theo một nghiên cứu năm 2021, ran ẩm khá thường gặp ở COPD. Có hai loại ran ẩm khác nhau có thể phát hiện được trong phổi: to hạt (thô) và nhỏ hạt (mịn). Tiếng ran ẩm thô ráp thường điển hình hơn của COPD và biểu hiện dưới dạng âm thanh kéo dài, có âm vực thấp. Những chiếc ran ẩm mịn có âm vực cao hơn. Tiếng nổ lách tách bắt nguồn từ các bong bóng khí đi qua chất lỏng, chẳng hạn như chất nhầy, trong đường thở. Ho xảy ra như một phản ứng sinh học để loại bỏ chất lỏng này.

Rhonchi

Theo một bài báo năm 2018, Rhonchi là những âm thanh có âm vực thấp, ọc ọc liên tục mà một người có thể nghe thấy khi họ hít vào và thở ra. Những âm thanh thở này chỉ ra sự tích tụ chất tiết trong đường hô hấp trên, có thể xảy ra với COPD.

Âm thở ở người khoẻ mạnh sẽ như thế nào?

Nói chung, âm thanh thở lành mạnh là tiếng thở êm ái và thường qua miệng. Các bác sĩ có thể phân loại âm thanh thở bình thường từ phổi thành:

Phế quản: Đây là những âm thanh to, the thé và chói tai. Chúng có xu hướng to hơn khi một người thở ra.

Phế quản-phế nang: Chúng có âm vực tầm trung. Chúng có thể nghe được khi một người hít vào và thở ra.

Phế nang: Đây là những âm thanh mềm và có âm độ thấp. Chúng có xu hướng to hơn khi một người hít vào.

Bác sĩ có thể đánh giá những âm thanh này hiệu quả nhất bằng ống nghe và họ sẽ phân tích tất cả các âm thanh dựa trên thời lượng, cường độ, cao độ và thời gian của chúng. Phổi khỏe mạnh tạo ra âm thanh phát ra từ các vùng tương ứng.

Xét nghiệm và chẩn đoán

Xét nghiệm phổ biến nhất để chẩn đoán COPD là đo khí phế dung. Phương pháp này đo lượng không khí một người có thể hít vào và thở ra khỏi phổi. Nó cũng đo tốc độ một người thở ra hoặc hít vào tối đa. Các xét nghiệm khác cho COPD có thể bao gồm chụp X-quang ngực hoặc xét nghiệm khí máu động mạch để đo lượng oxy trong máu. Thử nghiệm thứ hai này sẽ cho biết phổi cung cấp oxy đi khắp cơ thể hiệu quả như thế nào.

Điều trị

Mặc dù hiện tại không có phương pháp nào điều trị khỏi bệnh COPD, nhưng có nhiều lựa chọn điều trị để giúp làm giảm các triệu chứng và giảm nguy cơ các đợt bùng phát. Một số phương pháp điều trị có thể bao gồm:

  • thuốc giãn phế quản
  • steroid
  • phục hồi chức năng phổi
  • bổ sung oxy
  • phẫu thuật
  • các thử nghiệm lâm sàng
  • chăm sóc giảm nhẹ, tập trung vào điều trị các triệu chứng, cơn đau và stress.

Bệnh nhân cũng có thể thử các liệu pháp bổ sung, chẳng hạn như yoga, xoa bóp và châm cứu. Mặc dù những cách này sẽ không điều trị COPD, nhưng chúng có thể cải thiện các triệu chứng. Bệnh nhân nên luôn được thảo luận về các lựa chọn điều trị với bác sĩ.

Các triệu chứng khác của COPD

Một số triệu chứng khác của COPD có thể bao gồm:

  • khó thở
  • ho liên tục
  • tức ngực
  • cảm lạnh thường xuyên hoặc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp khác, chẳng hạn như cúm

 Bệnh COPD nặng có thể gây ra:

  • sưng ở chân, bàn chân và mắt cá chân do  thiếu oxy máu.
  • giảm cân
  • giảm sức bền cơ bắp.

Khi nào cần liên hệ với bác sĩ

Một người nên liên hệ với bác sĩ nếu họ nhận thấy bất kỳ triệu chứng nào của COPD.

Họ nên tìm kiếm sự chăm sóc khẩn cấp nếu họ gặp phải:

  • móng tay màu xanh lam hoặc xám, cho thấy mức độ oxy trong máu thấp
  • nhịp tim nhanh
  • khó thở khi hít thở bình thường hoặc nói chuyện

Một người cũng nên tìm kiếm sự trợ giúp ngay lập tức nếu phương pháp điều trị được khuyến nghị của họ không hiệu quả. Điều quan trọng là liên hệ với bác sĩ bất cứ lúc nào khó thở hoặc trở nên khó thở trong thời gian dài.

COPD biểu hiện với nhiều loại ran ở phổi, thường bao gồm:

  • Thở khò khè
  • Ran ẩm
  • Rhonchi

Nếu một người nhận thấy bất kỳ triệu chứng nào của COPD, nên liên hệ với bác sĩ.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: COPD: Các xét nghiệm và chẩn đoán

Bình luận
Tin mới
  • 11/03/2026

    Tăng cường miễn dịch như thế nào cho đúng cách?

    Tăng cường miễn dịch đúng cách là một lộ trình dài hạn dựa trên việc giảm thiểu stress oxy hóa và duy trì hoạt động ổn định của các tế bào lympho. Các nghiên cứu về dược liệu học gần đây đã chỉ ra rằng, các hợp chất sinh học có trong thảo mộc truyền thống như Kim ngân hoa, Cúc hoa hay Cam thảo không chỉ có khả năng trung hòa gốc tự do mà còn hỗ trợ điều hòa các chất trung gian gây viêm.

  • 11/03/2026

    4 nguồn thực phẩm bù đắp lượng vitamin D bị thiếu hụt trong mùa đông

    Dù cơ thể có thể tự sản sinh vitamin D từ ánh nắng mặt trời nhưng thực phẩm cũng là một nguồn cung cấp vitamin D quan trọng giúp bù đắp sự thiếu hụt vitamin D trong những tháng thiếu nắng mùa đông.

  • 11/03/2026

    Đau thần kinh tọa vào mùa đông

    Khi trời trở lạnh, việc đau thần kinh tọa sẽ trở nên vô cùng đau đớn, đôi lúc còn có chuyển biến xấu. Thời tiết lạnh có thể làm các cơ cột sống của bạn co cứng lại, và cơn đau của bạn có thể trầm trọng hơn do áp suất khí quyển và căng thẳng thể chất. May mắn thay, có những bước bạn có thể thực hiện để giúp giảm đau thần kinh tọa.

  • 10/03/2026

    Thảo mộc và các bệnh mạn tính không lây

    Bệnh mạn tính không lây (non-communicable diseases - NCDs) là nhóm bệnh bao gồm các bệnh như bệnh tim mạch, đột quỵ, tiểu đường type 2, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), rối loạn mỡ máu, béo phì, một số loại ung thư, hen… Bệnh mạn tính không lây là nguyên nhân tử vong và tàn phế hàng đầu ở nhiều quốc gia và đặt gánh nặng lớn lên hệ thống y tế và xã hội.

  • 10/03/2026

    Ăn chất béo từ các loại hạt giúp giảm cân hiệu quả, vì sao?

    Trái với nỗi sợ tăng cân, khoa học chứng minh việc ăn các loại hạt giúp giảm cân, đánh bay mỡ thừa hiệu quả hơn các chế độ ăn kiêng khắt khe. Bí mật nằm ở cơ chế chuyển hóa đặc biệt, kích hoạt quá trình đốt mỡ tự nhiên mà ít ai biết tới.

  • 10/03/2026

    Các nguyên nhân gây ợ nóng thường gặp

    Ợ nóng là cảm giác đau rát ở ngực, thỉnh thoảng xuất hiện, hoặc trở nên tồi tệ hơn sau khi ăn, vào ban đêm, khi nằm xuống hoặc cúi người. Đây là một triệu chứng của bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD).

  • 09/03/2026

    6 loại trái cây có chỉ số đường huyết thấp tốt cho người bệnh tiểu đường

    Trái cây vẫn có thể xuất hiện trong thực đơn của người bệnh tiểu đường nếu lựa chọn đúng loại và kiểm soát khẩu phần. Các chuyên gia khuyến nghị ưu tiên thực phẩm có chỉ số đường huyết (GI) thấp để hỗ trợ ổn định glucose máu.

  • 09/03/2026

    7 biện pháp phòng bệnh hô hấp hiệu quả mùa nồm ẩm

    Giai đoạn chuyển mùa từ đông sang xuân tại miền Bắc thường xuất hiện hiện tượng nồm ẩm và mưa phùn, khiến độ ẩm tăng cao và tạo điều kiện cho vi khuẩn, nấm mốc phát triển mạnh. Kiểu thời tiết này đặc biệt nguy hiểm đối với trẻ em, người cao tuổi và những người có bệnh lý nền, do các bệnh về đường hô hấp dễ dàng bùng phát và trở nặng. Nhằm giúp người dân chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin về các biện pháp khoa học và thiết thực nhất ngay dưới đây.

Xem thêm