Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Viêm phế quản mạn tính và COPD

Viêm phế quản mạn tính là một tình trạng bệnh lý ở phổi, đặc trưng bởi tình trạng ho có đờm dai dẳng trong thời gian dài. Đôi khi, nhiều bác sĩ đánh đồng với bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (CODP), song điều này không chính xác dù chúng có những điểm tương đồng.

Viêm phế quản mạn tính là gì?

Viêm phế quản là tình trạng viêm các ống thở - những đường dẫn khí được gọi là phế quản. Tình trạng viêm khiến đường thở tiết quá nhiều chất nhờn và các thay đổi khác. Có nhiều loại viêm phế quản khác nhau, song phổ biến nhất vẫn là cấp tính và mạn tính.

Viêm phế quản mạn tính là tình trạng phế quản bị viêm nhiễm trong thời gian dài. Nó phổ biến ở những người hút thuốc. Những người bị viêm phế quản mạn tính có xu hướng dễ bị viêm phổi hơn. Những người này cũng có các đợt viêm phế quản cấp tính, khi các triệu chứng trở nên nặng nề hơn tại một thời điểm bệnh bùng phát.

Tiêu chuẩn phân loại là viêm phế quản mạn tính gồm 2 tiêu chí chính:

  • Ho và tiết chất nhầy trong ít nhất 3 tháng một năm, và trong 2 năm liên tiếp.
  • Các nguyên nhân khác của các triệu chứng chẳng hạn như bệnh lao hoặc các bệnh phổi khác được loại trừ.

Người bị viêm phế quản mạn tính có thể kèm theo bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính (COPD). Đây là một nhóm lớn các bệnh phổi. Viêm phế quản mạn tính không còn được coi là một loại COPD, mặc dù thuật ngữ này vẫn được các bác sĩ sử dụng để mô tả một bệnh nhân bị ho có đờm trong ba tháng và kéo dài trong hai năm liên tiếp. Bệnh nhân mắc COPD có thể bị viêm phế quản tắc nghẽn, khí phế thũng hoặc cả hai. Trong đó, viêm phế quản tắc nghẽn chính là tình trạng viêm và sưng mạn tính của đường thở.

Nguyên nhân nào gây ra bệnh viêm phế quản mạn tính?

Viêm phế quản mãn tính không phải do virus hoặc vi khuẩn gây ra. Hầu hết các chuyên gia đồng ý rằng nguyên nhân chính của viêm phế quản mạn tính là hút thuốc lá. Ô nhiễm không khí và môi trường làm việc cũng có thể đóng một vai trò nào đó. Điều này đặc biệt đúng nếu người đó cũng hút thuốc.

Các triệu chứng viêm phế quản thường xảy ra kèm với các bệnh phổi khác, chẳng hạn như:

  • Bệnh hen suyễn
  • Khí thũng phổi
  • Sẹo phổi (xơ phổi)
  • Viêm xoang
  • Bệnh lao
  • Nhiễm trùng đường hô hấp trên
 

Triệu chứng và biến chứng của viêm phế quản mãn tính

Các triệu chứng của bệnh có thể bao gồm:

  • Ho, có đặc điểm được gọi là cơn ho của người hút thuốc
  • Ho ra chất nhầy (long đờm)
  • Thở khò khè
  • Khó chịu ở ngực

Những người bị viêm phế quản tính thường bị ho và tạo đờm trong nhiều năm trước khi họ bị khó thở.

Viêm phế quản mãn tính có thể gây ra các biến chứng:

  • Khiếm khuyết tại phổi
  • Nhiễm trùng nặng và thường xuyên ảnh hưởng đến đường hô hấp
  • Thu hẹp và bịt kín các đường ống thở (phế quản)
  • Khó thở

Một số triệu chứng khác có thể xuất hiện như:

  • Móng tay, môi và da hơi xanh do lượng oxy trong máu thấp hơn
  • Thở khò khè và tiếng lách tách khi thở (rale phổi)
  • Bàn chân sưng lên
  • Suy tim

Chẩn đoán viêm phế quản mạn tính?

Kiểm tra chức năng phổi

Các xét nghiệm này giúp đo lường khả năng di chuyển không khí vào và ra khỏi phổi. Các bài kiểm tra thường được thực hiện với các máy đo đặc biệt. Chúng bao gồm:

  • Đo chức năng thông khí phổi. Phương pháp này sử dụng một thiết bị đo để xem phổi của bạn đang hoạt động tốt như thế nào. Đây là một trong những xét nghiệm chức năng phổi đơn giản, phổ biến nhất. Đây cũng là một xét nghiệm để tìm tiêu chuẩn vàng chẩn đoán.
  • Khí huyết động mạch. Xét nghiệm máu được sử dụng để kiểm tra lượng oxy và carbon dioxide trong máu. Nó cũng đo nồng độ axit trong máu.
  • Đo phân áp oxy. Máy đo phân áp oxy là một máy nhỏ, đo lượng oxy trong máu. Để có được phép đo này, một cảm biến nhỏ được dán hoặc kẹp vào ngón tay hoặc ngón chân.
  • X-quang ngực. Chụp X-quang tạo hình ảnh về các mô, xương và cơ quan bên trong phổi
  • Chụp CT. Chụp cắt lớp vi tính (CT-Scan) sử dụng sự kết hợp của tia X và công nghệ máy tính để tạo ra hình ảnh của cơ thể. Chụp CT cho thấy hình ảnh chi tiết của bất kỳ bộ phận nào của cơ thể, bao gồm xương, cơ, mỡ và các cơ quan. Chụp CT chi tiết hơn chụp X-quang tổng quát.

Điều trị viêm phế quản mạn tính như thế nào?

Điều trị viêm phế quản mạn tính với mục đích điều trị các nguyên nhân và triệu chứng, có thể bao gồm các điểm chính như:

  • Bỏ hút thuốc
  • Tránh xa khói thuốc và các chất kích thích phổi khác
  • Dùng thuốc qua đường uống để mở đường thở và giúp loại bỏ chất nhầy
  • Dùng thuốc dạng hít, chẳng hạn như thuốc giãn phế quản và steroid
  • Thở oxy hỗ trợ
  • Phẫu thuật loại bỏ các vùng phổi bị tổn thương
  • Ghép phổi, trong một số trường hợp hiếm hoi
  • Làm ẩm không khí
  • Phục hồi chức năng phổi để học cách sống chung với các vấn đề về hô hấp và duy trì hoạt động hàng ngày

Nhìn chung, việc điều trị cần thực hiện tại các cơ sở chuyên khoa.

Tổng kết

Biểu hiện của viêm phế quản mạn tính, COPD và thậm chí là hen phế quản có thể gần giống nhau và gây ra những nhầm lẫn. Nếu bạn nhận thấy các triệu chứng điển hình của bản thân cũng như những người xung quanh, điều cần thiết nhất là đến cơ sở y tế để được khám, xét nghiệm và có những hỗ trợ kịp thời.

Tham khảo thêm thông tin tại: Sự khác nhau giữa hen suyễn và COPD

Theo Hopkinsmedicine.org
Bình luận
Tin mới
  • 17/11/2026

    Stress ảnh hưởng đến ham muốn tình dục như thế nào?

    Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.

  • 17/11/2026

    Những dấu hiệu cảnh báo phụ nữ cần đi khám phụ khoa sớm

    Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?

  • 16/11/2026

    Làm sao để giảm ho sau cảm cúm: Nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả

    Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.

  • 16/11/2026

    Dầu cá với bệnh viêm khớp

    Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

  • 15/11/2026

    Tình yêu tuổi học trò và hành trình bảo vệ sức khỏe giới tính cho con

    Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.

  • 15/11/2026

    Vaccine cúm – Tầm quan trọng của tiêm chủng trong mùa đông

    Mùa đông là thời điểm virus cúm hoạt động mạnh, khiến số ca mắc tăng nhanh, đặc biệt ở người già, trẻ nhỏ và người có bệnh mạn tính. Tiêm vaccine cúm không chỉ giúp phòng bệnh hiệu quả mà còn giảm nguy cơ biến chứng nặng, nhập viện và tử vong trong mùa dịch.

  • 14/11/2026

    Dấu hiệu rụng trứng và cách xác định ngày dễ thụ thai

    Rụng trứng là thời điểm noãn trưởng thành được phóng ra khỏi buồng trứng và có thể gặp tinh trùng để thụ tinh. Nhận biết đúng các dấu hiệu rụng trứng giúp các cặp vợ chồng xác định khoảng thời gian có khả năng thụ thai cao nhất trong mỗi chu kỳ kinh nguyệt.

  • 14/11/2026

    Rhino Virus – Nguyên nhân gây cảm trong lúc giao mùa

    Đây là một nguyên nhân gây bệnh cảm lạnh và viêm hô hấp thường gặp ở vào thời tiết ẩm ướt, thời tiết đặc trưng trong lúc giao mùa đông sang xuân.

Xem thêm