11 nguyên nhân tiềm ẩn gây ra bệnh xoang mũi

11 nguyên nhân tiềm ẩn gây ra bệnh xoang mũi

Nguyên nhân của các vấn đề về xoang mũi tưởng chừng như rất rõ ràng. Các lỗ nhỏ kết nối khoang mũi với các xoang bị tắc nghẽn, do đó, chất nhầy và chất bẩn sẽ phát triển trong các xoang mũi, tạo môi trường thuận lợi để vi khuẩn phát triển, và vì thế, mà bạn sẽ cảm thấy khó chịu.

Tuy nhiên, nguyên nhân tại sao các lỗ nhỏ kết nối xoang mũi lại bị tắc nghẽn thì đôi khi lại rất khó để phát hiện. Dưới đây là 13 lý do có thể gây viêm xoang cấp tính (loại viêm xoang phổ biến nhất) và một số trường hợp, có thể dẫn đến viêm xoang mãn tính.

Virus

Đa số các trường hợp viêm xoang thường sẽ khởi phát bằng một cơn cảm lạnh. Cảm lạnh thường do virus gây ra, và có thể khiến các mô xoang mũi bị sưng, làm tắc nghẽn đường thoát thông thường của các dịch trong mũi. Nếu tình trạng viêm xoang của bạn gây ra bởi virus, thì việc sử dụng kháng sinh sẽ không giúp ích gì cho bạn, bởi kháng sinh chỉ có tác dụng tiêu diệt vi khuẩn. Triệu chứng của bạn có thể sẽ cải thiện sau khoảng 1 tuần hoặc hơn.

Các thuốc chống ngạt mũi có thể sẽ giúp ích, nhưng, bạn không nên sử dụng những loại thuốc này nhiều hơn 4-5 ngày để tránh bị phụ thuộc vào thuốc. Các tốt nhất để chống lại tình trạng viêm xoang, cũng tương tự như cách chống cảm lạnh và cúm: tiêm vaccine, rửa tay và không coi thường các loại bệnh tật khác.

Dị ứng

Vì tình trạng viêm có thể làm tắc nghẽn xoang mũi, khiến dịch trong mũi không thể thoát ra ngoài được, nên dị ứng thường cũng sẽ đi kèm với viêm xoang. Trên thực tế, các nghiên cứu đã chứng minh rằng, những người bị xoang mũi và bị dị ứng thường sẽ bị viêm mũi nặng hơn.

Vi khuẩn

Nếu cảm lạnh không khỏi sau 10-15 ngày, thì có thể ngoài virus bạn đã bị nhiễm cả vi khuẩn. Nhiễm vi khuẩn rất hiếm khi gây viêm xoang, nhưng vi khuẩn lại là nguyên nhân chủ yếu của các biến chứng, nhiễm trùng thứ cấp. 2 loại vi khuẩn thường gây ra những tình trạng này là Streptococcus pneumoniae hoặc Haemophilus influenzae. Những vi khuẩn này sẽ ẩn trong những người khỏe mạnh và chờ đợi cơ hội để phát triển. Dùng thuốc chống ngạt mũi trong khi bị cảm lạnh sẽ giúp bạn tránh được những trường hợp này. Và nếu bạn thực sự bị  viêm mũi do vi khuẩn, bạn có thể điều trị tình trạng này bằng kháng sinh.

Polyp

Polyp mũi là những khối u nhỏ, lành tính, phát triển trong mũi hoặc tại các mô xoang mũi và có thể khiến các xoang mũi bị tắc, khiến dịch trong mũi không thoát ra được gây viêm xoang. Những khối u nhỏ này đôi khi cũng sẽ cản trở sự lưu thông của không khí và có thể khiến bạn bị đau đầu. Dị ứng mãn tính có thể gây sưng kéo dài và gây ra sẹo ở xoang mũi và sẹo tại các polyp. Những người bị polyp mũi cũng thường sẽ giảm khả năng nhạy cảm với mùi. Polyp có thể được điều trị bằng các loại thuốc xịt mũi steroid hoặc dùng steroid đường uống trong thời gian ngắn. Nếu điều trị bằng steroid không đỡ, bạn có thể sẽ cần phải phẫu thuật.

Các chất gây kích ứng

Các tác nhân gây dị ứng và các chất gây kích ứng trong không khí, như bụi bẩn, ô nhiễm không khí và các mùi mạnh như mùi nước hoa, có thể dẫn đến ho, kích ứng mũi và gây viêm, từ đó làm tăng nguy cơ bị viêm mũi. Do vậy, bạn nên tránh tiếp xúc với các chất gây kích ứng này càng nhiều càng tốt để làm giảm tình trạng viêm mũi tái phát, đặc biệt là khi bạn bị dị ứng hoặc hen suyễn. Một chiếc máy lọc không khí cũng có thể làm giảm lượng chất gây ô nhiễm trong không khí.

Bơi và lặn

Nếu bạn dễ bị viêm xoang hoặc ngạt mũi, thì bạn nên tránh bơi lội trong nước chứa clo trong thời gian dài, vì clo có thể gây kích ứng niêm mạc mũi và xoang mũi. Lặn dưới nước cũng có thể sẽ là một vấn đề đối với bạn. Áp suất tăng lên khi lặn xuống sâu có thể khiến nước xâm nhập vào trong xoang mũi, gây kích thích và gây viêm các mô.

Đi máy bay

Bạn thường xuyên phải đi từ nơi này đến nơi khác, do điều kiện công việc hoặc do bạn thích đi du lịch? Vậy thì, việc này có thể sẽ làm nặng thêm tình trạng viêm xoang của bạn. Khi lên cao, áp suất không khí giảm xuống và có thể khiến tăng áp lực trong đầu của bạn, dẫn đến tắc nghẽn các xoang và đường dẫn khí trong mũi, do đó làm nặng thêm các triệu chứng cảm lạnh. Triệu chứng này sẽ đặc biệt rõ ràng và dễ thấy mỗi khi máy bay cất cánh/hạ cánh. Nếu bạn bị ngạt mĩ hoặc thường xuyên bị viêm xoang nhưng lại không thể bỏ lỡ các chuyến bay được, hãy sử dụng các loại thuốc nhỏ mũi làm thông mũi hoặc thuốc dạng hít trước khi máy bay cất cánh để giữ xoang mũi của bạn luôn thông thoáng.

Nấm

Nấm là nguyên nhân hiếm gặp của tình trạng viêm xoang. Mặc dù viêm xoang do nhiễm nấm có thể xảy ra ở những người khỏe mạnh nhưng đây là tình trạng thường gặp ở những người có hệ miễn dịch yếu. Khi hệ miễn dịch của bạn dễ bị tổn thương, nấm sẽ phát triển, đặc biệt là trong môi trường ẩm và tối như trong các xoang mũi. Loại nấm thường gây viêm xoang là Aspergillus. Ở một số người, viêm xoang mãn tính thể có nguyên nhân là do phản ứng dị ứng với một loại nấm nào đó. Điều trị bao gồm phẫu thuật để loại bỏ nấm, trị liệu chống nấm hoặc nạo xoang bị nhiễm bệnh.

Hãy đến gặp bác sỹ ngay nếu bạn bị sốt, đau đầu hoặc gặp phải các vấn đề về thị lực kéo dài trên 10 ngày.

Lạm dụng các sản phẩm xịt mũi

Đúng là các sản phẩm chống ngạt mũi có thể sẽ làm giảm tình trạng ngạt mũi của bạn, nhưng những sản phẩm này sẽ làm giảm lưu lượng máu trong mũi. Do vậy, bạn nên tránh sử dụng kéo dài các sản phẩm xịt mũi không cần kê đơn vì những sản phẩm này có thể sẽ khiến các triệu chứng của bạn nặng hơn nếu không được dùng đúng cách. Nếu bạn sử dụng các sản phẩm xịt mũi trong thời gian dài, thì tác dụng của các sản phẩm này với bạn có thể sẽ giảm đi theo thời gian (nhờn thuốc).

Và do vậy, kể cả khi bạn có dùng thuốc, thì mũi của bạn cũng có thể sẽ lại sưng lên và tình trạng ngạt mũi sẽ tăng trở lại. Do vậy, hậu quả của việc sử dụng thuốc ngạt mũi không kể đơn kéo dài có thể dẫn đến phụ thuộc thuốc. Khuyến cáo đưa ra là bạn chỉ nên dùng thuốc xịt mũi điều trị các triệu chứng cảm lạnh trong vòng 4-5 ngày.

Hút thuốc

Cũng như các chất gây ô nhiễm không khí khác, thuốc lá và khói thuốc lá cũng có thể gây kích ứng mũi và gây viêm, do vậy sẽ làm bạn dễ bị viêm xoang hơn. Những người hút thuốc cũng thường sẽ có nguy cơ bị viêm xoang cao hơn, vì hệ thống làm sạch tự nhiên của xoang mũi của họ đã bị phá hủy bởi khói thuốc lá. Do vậy, theo thời gian, họ sẽ tích tụ nhiều chất nhầy và chất bẩn trong xoang mũi, khiến xoang mũi bị tắc nghẽn mỗi khi cảm lạnh, và dẫn đến viêm xoang.

Thiếu độ ẩm hoặc không khí khô

Khi dịch nhầy bị tích tụ trong mũi trong khoảng thời gian dài, dịch nhầy có thể sẽ bị mất nước và đông đặc lại. Hậu quả là sẽ làm nặng thêm các triệu chứng và khiến bạn dễ bị viêm xoang hơn. Do vậy, các bác sỹ khuyến cáo rằng, bạn nên giữ mũi của bạn càng ẩm ướt càng tốt. Hãy bắt đầu bằng việc uống nhiều nước, tránh sử dụng caffein và sử dụng máy làm ẩm không khí để giữ trong nhà ẩm ướt trong suốt mùa đông. Việc sử dụng các phương pháp làm ẩm mũi như xịt nước muối, cũng có thể giúp điều trị hoặc dự phòng các triệu chứng viêm xoang.

Cấu trúc giải phẫu bất thường

Bạn sẽ có nguy cơ bị viêm xoang cao hơn nếu bạn có những bất thường bẩm sinh về cấu trúc xoang mũi. Hẹp đường thoát của dịch nhầy trong mũi, khối u hoặc hở hàm ếch có thể sẽ khiến xoang mũi bị tắc, khiến dịch trong mũi bị tích tụ lại. Lượng dịch bị tích tụ này có thể sẽ bị nhiễm virus hoặc vi khuẩn. Lệch vách ngăn mũi thường đi kèm với viêm xoang mãn tính cũng như mở rộng vòm họng, là tình trạng khối mô ở giữa họng và khoang mũi bị lệch, khiến vi khuẩn tích tụ lại và gây tổn thương mũi. Phẫu thuật có thể sẽ cần thiết để sửa chữa những bất thường này.

Các bệnh mãn tính

Các bệnh mãn tính, ví dụ như bệnh xơ nang và các rối loạn khác làm yếu hệ miễn dịch có thể sẽ dẫn đến tình trạng viêm đường hô hấp và khiến bạn dễ phát triển lớp dịch nhầy hơn. Lớp dịch nhầy này cùng với việc hệ miễn dịch bị suy yếu (do tiểu đường hoặc HIV) có thể dẫn đến tình trạng viêm xoang.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Những điều cần biết về bệnh viêm xoang ở trẻ em