Methanol là gì?
Methanol là hợp chất hóa học dạng rượu và thường có nhiều công dụng khác nhau trong công nghiệp như làm sơn, làm dung môi… Về bản chất, methanol không độc và có tác dụng tương đồng với ethanol (rượu chúng ta hay sử dụng) đó là gây các biểu hiện say rượu. Tuy nhiên, sự chuyển hóa của methanol lại tạo ra các chất gây độc tính cao.
Sau khi uống methanol, rượu được hấp thu trong đường tiêu hóa và phần lớn sẽ được chuyển hóa qua gan, nhưng với tốc độ chậm. Khác với ethanol, methanol được chuyển hóa sinh ra acid formic, sau đó được chuyển thành dạng formate và gây nhiễm toan chuyển hóa của cơ thể, kéo theo gây độc với các tạng đặc biệt là thần kinh và thị giác. Bên cạnh đó, acid formic và formate đều có thể ức chế chuỗi hô hấp trong ty thể của các tế bào trong cơ thể. Đối với chuyển hóa tại gan, chuyển hóa methanol chậm hơn so với ethanol nhiều nên các dấu hiệu về ngộ độc xuất hiện khá muộn, và khi uống các loại rượu có pha methanol, dấu hiệu ngộ độc methanol thường xuất hiện muộn và dễ bị bỏ qua trong giai đoạn thực sự nhiễm độc do chất này về sau. Nhìn chung, các tình trạng ngộ độc methanol thường nặng, dễ tử vong nếu không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời.
Tình trạng trầm trọng của ngộ độc methanol là nhiễm toan chuyển hóa và suy đa cơ quan, trong đó có ảnh hưởng lên não và thị giác đầu tiên. Việc điều trị tình trạng này sẽ tập trung vào ngăn chặn sản sinh enzyme alcohol dehydrogenase (ADH) bằng ethanol hoặc fomepizole, đệm nhiễm toan chuyển hóa bằng bicarbonate và sử dụng thẩm tách để loại bỏ methanol cũng như formate và chỉnh tình trạng nhiễm toan chuyển hóa. Acid fomic cũng có thể được sử dụng để tăng cường chuyển hóa của formate.
Ngộ độc methanol hay xảy ra ở đâu?
Methanol là cồn công nghiệp, và tình trạng ngộ độc methanol phổ biến nhất xảy ra khi uống các loại rượu công nghiệp có pha thêm methanol hay các sản phẩm có methanol trong đó. Ngoài ra, phơi nhiễm với methanol qua các loại hóa chất, hít phải trong môi trường công nghiệp hay chạm phải cũng có thể gây độc nhưng hạn chế hơn.
Bản thân methanol là chất lỏng không màu, có mùi hăng của rượu đặc trưng và khi được pha với rượu ethanol thì thường không thể phân biệt được. Với các loại rượu không rõ nguồn gốc xuất xứ, rượu lậu… rất dễ xảy ra tình trạng pha thêm cồn công nghiệp methanol để giảm giá thành sản phẩm.
Các biểu hiện của ngộ độc methanol
Các biểu hiện ngộ độc methanol sau phơi nhiễm dưới 8 giờ bao gồm:
Ngay ban đầu sau khi tiếp xúc methanol, có thể chưa xuất hiện triệu chứng gì nghiêm trọng. Tuy nhiên, độc tính của methanol tăng khi mức độ nhiễm toan chuyển hóa tăng lên và do đó, trầm trọng hơn khi thời gian tiếp xúc kéo dài hơn và thời gian được điều trị lâu hơn.

Về nguyên tắc, điều trị ngộ độc methanol sẽ bao gồm hỗ trợ chức năng hô hấp và tim mạch, với mục tiêu ngăn chặn sử chuyển đổi methanol thành các chất chuyển hóa độc hại hoặc nhanh chóng loại bỏ các chất này ra khỏi cơ thể và điều chỉnh cân bằng trao đổi chất về bình thường. Fomepizole và ethanol là thuốc giải độc hiệu quả chống lại độc tính của methanol, và nên được sử dụng càng sớm càng tốt khi đưa vào các cơ sở y tế. Ngoài ra, các biện pháp điều trị khác bao gồm:
Nếu tình trạng ngộ độc nhẹ và được điều trị sớm, đúng cách, tình trạng ngộ độc sẽ sớm được giải quyết và hồi phục. Trong các trường hợp nặng (do thời gian cấp cứu lâu hoặc uống phải quá nhiều methanol) khi các biến chứng đã xuất hiện, tiên lượng sẽ nặng nề và có thể không qua khỏi. Bên cạnh đó, các biến chứng có thể xuất hiện và gây tổn thương kéo dài sau này như tổn thương não bộ, tổn thương dạ dày, tổn thương thận, tổn thương phổi…
Xử trí ngộ độc methanol
Sơ cứu ngộ độc methanol ban đầu bao gồm:
Tổng kết
Ngộ độc methanol là một tình trạng có thể gặp phải, đặc biệt là ngộ độc khi sử dụng các loại rượu giả, rượu kém chất lượng, rượu lậu… có pha hay có chứa methanol trong đó. Tình trạng này được coi là cấp cứu vì nếu không được xử trí kịp thời có thể gây tử vong. Cách tốt nhất là nên lựa chọn các sản phẩm có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, đảm bảo và sử dụng ở mức độ vừa phải. Bên cạnh đó, việc xử trí ban đầu nếu gặp phải tình trạng này cũng là rất cần thiết để cứu sống người bệnh.
Tham khảo thêm thông tin tại: Uống rượu bia ảnh hưởng đến hệ miễn dịch như thế nào?
Khàn tiếng là vấn đề sức khỏe phổ biến ở giáo viên do đặc thù giảng dạy trong các lớp đông học sinh, phải nói liên tục nhiều tiết mỗi ngày với âm lượng lớn khiến dây thanh quản chịu nhiều áp lực. Theo thời gian, các tổn thương này tích tụ dần, dẫn đến tình trạng khàn tiếng cũng như viêm thanh quản. Nhằm hỗ trợ giáo viên bảo vệ giọng nói và duy trì chức năng phát âm bền vững, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ cơ chế bệnh, dấu hiệu nhận biết cùng những biện pháp phòng ngừa khàn tiếng.
Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.
Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT ngày 17/11/2026: Bổ nhiệm Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế. Thời hạn giữ chức vụ là 05 năm.
Sau một đêm ngủ, cơ thể trẻ đã trải qua nhiều giờ không được cung cấp năng lượng. Các nghiên cứu cho thấy việc ăn sáng có liên quan đến kết quả tốt hơn ở các bài kiểm tra trí nhớ và sự chú ý, đặc biệt ở những trẻ có tình trạng dinh dưỡng kém.
Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.
Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?
Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.
Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.