Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Viêm cầu thận mạn: Nguyên nhân, triệu chứng, điều trị và phòng ngừa

Phù, cao huyết áp, thiếu máu, đi tiểu ra máu và trong nước tiểu có chứa protein… là các triệu chứng của viêm cầu thận mạn tính. Đây là một quá trình tổn thương thực thể xảy ra ở tất cả các cầu thận của hai bên thận. Bệnh tiến triển mạn tính từ từ qua nhiều tháng, nhiều năm dẫn đến xơ teo cả hai thận.

1. Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ gây viêm cầu thận mạn tính

- Viêm cầu thận mạn thứ phát sau bệnh lý cầu thận như bệnh cầu thận do Collagenose (luput ban đỏ hệ thống) là hay gặp nhất. Đây là một bệnh tự miễn, thường gặp ở phụ nữ (95%).

- Tổn thương cầu thận do bệnh lý mạch máu bởi sự viêm mạch máu nhỏ ở nhiều cơ quan, trong đó chủ yếu là phổi và thận.

- Bệnh viêm cầu thận mạn tính cũng có thể xẩy ra ở những bệnh nhân mắc chứng xuất huyết dạng thấp (bệnh Scholein- Henoch).

- Trong một số rối loạn chuyển hóa cũng có thể gây biến chứng viêm cầu thận mạn như bệnh đái tháo đường.

- Người mắc bệnh do virus viêm gan B, C cũng có thể để lại viêm cầu thận mạn, tuy nhiên tỷ lệ thấp.

- Viêm cầu thận mạn cũng có thể là hậu quả của viêm cầu thận cấp do viêm màng trong tim bởi vi khuẩn liên cầu nhóm D hoặc viêm họng bởi vi khuẩn liên cầu nhóm A (S. pyogenes).

- Nhiều trường hợp viêm cầu thận mạn tính mà hậu quả là do bị bệnh sốt rét hoặc mắc bệnh giang mai do vi khuẩn Treponema palildum hoặc bệnh phong bởi vi khuẩn Mycobacterrium leprae.

- Ngoài ra viêm cầu thận mạn tính cũng có thể do mắc các bệnh ác tính như bệnh bạch cầu cấp, bệnh bạch cầu mạn tính, Sarcoma hạch hoặc bị ngộ độc bởi một số kim loại nặng như nhiễm độc muối vàng.

Viêm cầu thận tiến triển mạn tính từ từ qua nhiều tháng năm có thể dẫn tới
hội chứng thận hư.

2. Biểu hiện của bệnh

Khi viêm cầu thận cấp diễn ra trên 3 tháng không khỏi do không được điều trị hoặc điều trị không tích cực, gián đoạn thì sẽ chuyển sang giai đoạn viêm cầu thận mạn tính. Các triệu chứng phụ thuộc vào mức độ suy thận hoặc có thể chưa suy thận. Các chức năng của thận bắt đầu suy giảm một cách từ từ, vì vậy triệu chứng của bệnh rất đa dạng, đôi khi do tình cờ xét nghiệm nước tiểu qua khám bệnh vì một lý do nào đó. Bệnh có các biểu hiện:

- Da và niêm mạc nhợt nhạt, ngứa.

- Phù: Phù là một triệu chứng điển hình của viêm cầu thận mạn. Giai đoạn đầu của bệnh có thể phù kín đáo, chưa ảnh hưởng gì đến sức khoẻ, vì vậy người bệnh vẫn lao động làm việc, ăn ngủ sinh hoạt bình thường, thậm chí không biết mình bị phù. Khi bệnh bắt đầu nặng thì phù rất rõ ở mặt, quanh mắt cá trước xương chày... người bệnh có thể cảm nhận được. Khi bệnh nặng thì phù có thể là biểu hiện dưới dạng cổ trướng, tràn dịch màng phổi, tràn dịch màng tinh hoàn.

- Ăn kém do chán ăn, đau cơ, nhức xương, buồn nôn hoặc nôn (tăng urê máu).

- Tăng huyết áp, đái ra protein và hồng cầu liên tục và kéo dài - Đây là dấu hiệu quan trọng nhất của viêm cầu thận mạn tính. Bệnh thường diễn biến thành từng đợt và các triệu chứng đái máu, protein, huyết cao tăng dần

- Mệt mỏi, thiếu máu.

Viêm cầu thận mạn tính sẽ làm giảm sức đề kháng của cơ thể do đó người bệnh dễ mắc các bệnh nhiễm trùng như nhiễm trùng hô hấp, nhiễm trùng tiết niệu. Khi bị nhiễm trùng thì lại càng làm cho bệnh viêm cầu thận mạn nặng thêm và tạo thành đợt viêm cầu thận cấp trên nền viêm cầu thận mạn như phù nhiều hơn, tăng huyết áp nhiều hơn, tiểu ra máu và protein nhiều hơn. Bệnh tiến triển sau nhiều năm (có thể đến vài chục năm) sẽ dẫn đến suy thận giai đoạn cuối làm cho huyết áp, urê máu, protein niệu và creatinin máu tăng cao. Khi đã có hội chứng thận hư thì tiên lượng rất xấu cho người bệnh.

3. Chẩn đoán xác định bệnh

Để xác định viêm cầu thận mạn tính thì cần khám lâm sàng và làm các công việc cận lâm sàng như:

- Xét nghiệm nước tiểu có protein niệu và /hoặc hồng cầu niệu dai dẳng.

- Xét nghiệm máu có biểu hiện thiếu máu, có thể có tăng urê, creatinin máu.

- Siêu âm có thể thấy sự bất thường một hoặc cả hai thận (teo nhỏ). Tuy vậy, nếu chụp thận có chất cản quang (UIV) thì thấy đài và bể thận vẫn bình thường. Trong trường hợp thật cần thiết thì có thể sinh thiết thận.

4. Điều trị viêm cầu thận mạn tính

Bệnh tiến triển âm thầm, nguy hiểm song hiện nay y học vẫn chưa tìm ra biện pháp điều trị triệt để. Vì vậy phát hiện sớm và điều trị đúng sẽ giúp kiểm soát tổn thương trở nên nặng và lan rộng hơn. Việc điều trị tùy thuộc vào tình trạng ở mỗi người và nguyên nhân gây bệnh. Điều trị đều tập trung vào việc kiểm soát các triệu chứng bệnh:

- Dùng thuốc điều trị cao huyết áp và thay đổi chế độ ăn uống: giảm lượng natri và kali; Cân bằng nước và điện giải cho người bệnh Đảm bảo đủ lượng protein trong cơ thể; Kiểm soát tốt bệnh tiểu đường. Dùng thuốc lợi tiểu giúp giảm bọng mắt và sưng, phù nề.

- Nếu nguyên nhân do rối loạn tự miễn dịch, bác sĩ sẽ xem xét phương pháp điều trị bằng huyết tương đã tinh chế. Nếu bệnh được gây ra bởi sự bất thường trong hệ thống miễn dịch, bác sĩ sẽ sử dụng thuốc corticosteroid và thuốc ức chế miễn dịch. Nếu tổn thương có nguy cơ thành bệnh thận giai đoạn cuối cần phải lọc thận tiết niệu hoặc thậm chí ghép thận.

5. Phòng bệnh viêm cầu thận mạn tính

Nên vệ sinh mũi họng để phòng bệnh.

- Người bệnh khi đã mắc bệnh viêm cầu thận cấp hoặc các bệnh rối loạn chuyển hóa, tự miễn cần tích cực điều trị theo chỉ định của bác sỹ chuyên khoa đang điều trị cho mình.

- Kiểm tra sức khỏe định kỳ nhất là xét nghiệm nước tiểu, creatinin máu, urê máu, siêu âm thận và thường xuyên kiểm tra huyết áp.

- Khi bị bệnh cần nói cho bác sĩ về bệnh của mình tránh dùng các thuốc có ảnh hưởng đến chức năng thận như các loại kháng sinh như: gentamycine, streptomycine… hoặc các thuốc kháng viêm không thuộc loại Corticoides.

- Nên ăn nhạt, giảm lượng protein theo hướng dẫn của bác sỹ.

- Nên vệ sinh họng miệng sạch sẽ, đánh răng đúng cách 2 lần/ngày.

- Cần vệ sinh cá nhân sạch sẽ để tránh các bệnh về da (mụn, nhọt...)

- Tiêm phòng vaccine viêm gan B, không dùng chung bơm kim tiêm.

- Khi có các triệu chứng nghi ngờ cần đi khám tại các cơ sở y tế để được phát hiện và điều trị kịp thời.

Tham khảo thêm thông tin bài viết: Cẩn thận với viêm cầu thận mạn.

BS. Nguyễn Hưng - Theo suckhoedoisong.vn
Bình luận
Tin mới
  • 29/11/2022

    Những "siêu thực phẩm" giúp giảm đau khớp

    Hơn 58 triệu người Mỹ bị đau khớp, chiếm 24% tổng dân số nước này - theo thống kê của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC).

  • 29/11/2022

    7 nguyên nhân khiến bạn tăng cân vù vù

    Bạn chăm tập thể dục, theo dõi lượng calories nạp vào cơ thể mà vẫn tăng cân. Nguyên nhân có thể do những thủ phạm mà bạn không ngờ tới.

  • 29/11/2022

    Dùng đúng thuốc, ăn đúng cách và sinh hoạt đúng chuẩn khi bị viêm mũi dị ứng

    Mùa đông - một mùa phiền toái với người bệnh viêm mũi dị ứng sắp đổ bộ. Bạn cần trang bị những gì để vượt qua cửa ải này?

  • 29/11/2022

    Khô mắt nên ăn gì? 5 gợi ý hữu ích dành cho bạn

    Khô mắt là một bệnh lý phổ biến, do đó, khô mắt nên ăn gì luôn là vấn đề được nhiều bạn đọc quan tâm.

  • 29/11/2022

    Thải độc gan - bảo vệ bạn khỏi bệnh gan nhưng chưa đủ!

    Viêm gan, xơ gan, gan nhiễm mỡ là những căn bệnh quen thuộc mà rất nhiều người mắc phải. Đặc biệt, cuộc sống hiện đại với môi trường sống ô nhiễm, áp lực công việc,... lại càng khiến chức năng gan ngày một suy giảm. Các biện pháp thải độc gan chính là cách giúp phòng ngừa bệnh hiệu quả nhưng thực tế thì chỉ như vậy thôi vẫn chưa đủ.

  • 29/11/2022

    7 món ăn vặt giúp tăng cường miễn dịch cho trẻ nhỏ

    Mùa lạnh và cúm đang đến gần. Và mặc dù không có cách chắc chắn nào để tránh bị ốm, nhưng việc bổ sung một số chất dinh dưỡng trong chế độ ăn uống cho con bạn có thể giúp trẻ tăng cường hệ thống miễn dịch và có cơ hội không bị ốm.

  • 29/11/2022

    Vệ sinh, tắm rửa đúng cách cho trẻ sơ sinh

    Việc chăm sóc đúng cách trẻ sơ sinh là vô cùng quan trọng, nhưng nhiều cặp vợ chồng trẻ lại lóng ngóng không biết chăm sóc thế nào cho đúng, ngay cả việc đơn giản như tắm rửa, vệ sinh cho trẻ ra sao, bao lâu thì nên thay tã cho bé?...

  • 29/11/2022

    Thời gian tốt nhất trong ngày để quan hệ tình dục

    Thời điểm tốt nhất trong ngày để quan hệ tình dục có thể là câu hỏi của nhiều người. Đàn ông khi thức dậy thường rất phấn khích và cảm thấy tràn đầy năng lượng, vì vậy buổi sáng sẽ là thời gian tốt nhất với phái nam. Tuy nhiên, phụ nữ thường ưu tiên buổi tối, sau khi mọi công việc đã xong xuôi và con cái đã được đưa đi ngủ. Tại sao điều này xảy ra và làm thế nào bạn có thể giải quyết vấn đề?

Xem thêm