Trầm cảm ở trẻ em

Trẻ em thực sự có thể bị trầm cảm?

Trầm cảm ở trẻ em khác với những cảm xúc “buồn bã” thông thường mà trẻ phải trải qua khi lớn lên. Chỉ vì một đứa trẻ có vẻ buồn không nhất thiết có nghĩa là chúng bị trầm cảm. Nhưng nếu nỗi buồn trở nên dai dẳng hoặc cản trở các hoạt động xã hội, sở thích, việc học hoặc cuộc sống gia đình bình thường, điều đó có thể là dấu hiệu trẻ mắc trầm cảm. Mặc dù trầm cảm là một căn bệnh nghiêm trọng nhưng nó cũng là một căn bệnh có thể điều trị được.

Làm sao tôi có thể biết liệu con có bị trầm cảm hay không?

Các triệu chứng trầm cảm ở trẻ em rất khác nhau. Tình trạng này thường không được chẩn đoán và điều trị vì các triệu chứng diễn ra như những thay đổi bình thường về cảm xúc và tâm lý. Nhiều trẻ biểu hiện nỗi buồn hoặc tâm trạng chán nản tương tự như người lớn bị trầm cảm. Các triệu chứng chính của trầm cảm xoay quanh nỗi buồn, cảm giác tuyệt vọng và thay đổi tâm trạng. Dấu hiệu trầm cảm ở trẻ em bao gồm:

• Cáu kỉnh hoặc tức giận
• Cảm giác buồn bã và tuyệt vọng liên tục
• Xa lánh xã hội
• Nhạy cảm hơn với sự từ chối
• Thay đổi khẩu vị, tăng hoặc giảm khẩu vị
• Thay đổi giấc ngủ (mất ngủ hoặc ngủ quá nhiều)
• Giọng nói bộc phát hoặc khóc
• Khó tập trung
• Mệt mỏi
• Những phàn nàn về thể chất (chẳng hạn như đau bụng và đau đầu) không đáp ứng với điều trị
• Gặp rắc rối trong các sự kiện và hoạt động ở nhà hoặc với bạn bè, ở trường, trong các hoạt động ngoại khóa
• Cảm giác vô dụng hoặc tội lỗi
• Suy giảm khả năng suy nghĩ hoặc tập trung
• Ý nghĩ về cái chết hoặc tự sát

Không phải tất cả trẻ em đều có tất cả các triệu chứng này. Trên thực tế, hầu hết sẽ biểu hiện các triệu chứng khác nhau vào những thời điểm khác nhau và trong những hoàn cảnh khác nhau.

Nguyên nhân gây trầm cảm ở trẻ em?

Giống như ở người lớn, trầm cảm ở trẻ em có thể được gây ra bởi bất kỳ sự kết hợp nào liên quan đến sức khỏe thể chất, các sự kiện trong cuộc sống, tiền sử gia đình, môi trường, tính dễ bị tổn thương về di truyền và rối loạn sinh hóa. Trầm cảm không phải là một tâm trạng thoáng qua, cũng không phải là một tình trạng sẽ biến mất nếu không được điều trị thích hợp.

Trầm cảm ở trẻ em có thể được ngăn ngừa?

Trẻ em có tiền sử gia đình bị trầm cảm cũng có nguy cơ bị trầm cảm cao hơn. Trẻ em có cha mẹ bị trầm cảm có xu hướng bị trầm cảm lần đầu sớm hơn những đứa trẻ có cha mẹ không mắc bệnh. Trẻ em từ các gia đình hỗn loạn hoặc xung đột, hoặc trẻ em và thanh thiếu niên lạm dụng các chất như rượu và ma túy, cũng có nguy cơ trầm cảm cao hơn.

Chẩn đoán trầm cảm ở trẻ em như thế nào?

Nếu các triệu chứng trầm cảm ở con bạn kéo dài ít nhất 2 tuần, hãy lên lịch đến gặp bác sĩ. Bạn cũng nên tham khảo ý kiến của chuyên gia chăm sóc sức khỏe tâm thần chuyên về trẻ em.

Đánh giá sức khỏe tâm thần nên bao gồm các cuộc phỏng vấn với bạn (cha mẹ hoặc người chăm sóc chính) và con bạn cũng như bất kỳ xét nghiệm tâm lý nào khác cần thiết. Thông tin từ giáo viên, bạn bè và bạn cùng lớp có thể hữu ích.

Không có xét nghiệm y tế hoặc tâm lý cụ thể nào có thể cho thấy rõ trầm cảm, nhưng các công cụ như bảng câu hỏi (dành cho cả trẻ và cha mẹ), kết hợp với thông tin cá nhân, có thể rất hữu ích trong việc giúp chẩn đoán trầm cảm ở trẻ.

Các lựa chọn điều trị là gì?

Các lựa chọn điều trị cho trẻ bị trầm cảm cũng tương tự như đối với người lớn, bao gồm liệu pháp tâm lý (tư vấn) và dùng thuốc. Bác sĩ có thể đề nghị liệu pháp tâm lý trước tiên và xem xét thuốc chống trầm cảm như một lựa chọn nếu không có cải thiện đáng kể. Các nghiên cứu cho thấy thuốc chống trầm cảm fluoxetine (Prozac) có hiệu quả trong điều trị trầm cảm ở trẻ em và thanh thiếu niên. Thuốc được FDA chính thức công nhận để điều trị trẻ em từ 8 đến 18 tuổi bị trầm cảm.

Triển vọng dài hạn

Các nghiên cứu đã phát hiện ra rằng trầm cảm lần đầu ở trẻ em đang xảy ra ở độ tuổi trẻ hơn trước đây. Giống như ở người lớn, trầm cảm có thể tái phát sau này trong cuộc sống. Trầm cảm thường xuất hiện cùng lúc với các bệnh lý cơ thể khác. Và bởi vì các nghiên cứu đã chỉ ra rằng trầm cảm có thể báo trước bệnh tâm thần nghiêm trọng hơn trong cuộc sống nên việc chẩn đoán, điều trị sớm và theo dõi chặt chẽ là rất quan trọng.