Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Trầm cảm ở trẻ em

Trầm cảm ở trẻ em là một vấn đề nghiêm trọng và cần được xử lý cẩn thận. Nếu bạn nghi ngờ một đứa trẻ đang bị trầm cảm, quan trọng nhất là tìm kiếm sự giúp đỡ chuyên nghiệp từ bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý trẻ em.

Trẻ em thực sự có thể bị trầm cảm?

Trầm cảm ở trẻ em khác với những cảm xúc “buồn bã” thông thường mà trẻ phải trải qua khi lớn lên. Chỉ vì một đứa trẻ có vẻ buồn không nhất thiết có nghĩa là chúng bị trầm cảm. Nhưng nếu nỗi buồn trở nên dai dẳng hoặc cản trở các hoạt động xã hội, sở thích, việc học hoặc cuộc sống gia đình bình thường, điều đó có thể là dấu hiệu trẻ mắc trầm cảm. Mặc dù trầm cảm là một căn bệnh nghiêm trọng nhưng nó cũng là một căn bệnh có thể điều trị được.

Làm sao tôi có thể biết liệu con có bị trầm cảm hay không?

Các triệu chứng trầm cảm ở trẻ em rất khác nhau. Tình trạng này thường không được chẩn đoán và điều trị vì các triệu chứng diễn ra như những thay đổi bình thường về cảm xúc và tâm lý. Nhiều trẻ biểu hiện nỗi buồn hoặc tâm trạng chán nản tương tự như người lớn bị trầm cảm. Các triệu chứng chính của trầm cảm xoay quanh nỗi buồn, cảm giác tuyệt vọng và thay đổi tâm trạng. Dấu hiệu trầm cảm ở trẻ em bao gồm:

  • Cáu kỉnh hoặc tức giận
  • Cảm giác buồn bã và tuyệt vọng liên tục
  • Xa lánh xã hội
  • Nhạy cảm hơn với sự từ chối
  • Thay đổi khẩu vị, tăng hoặc giảm khẩu vị
  • Thay đổi giấc ngủ (mất ngủ hoặc ngủ quá nhiều)
  • Giọng nói bộc phát hoặc khóc
  • Khó tập trung
  • Mệt mỏi
  • Những phàn nàn về thể chất (chẳng hạn như đau bụng và đau đầu) không đáp ứng với điều trị
  • Gặp rắc rối trong các sự kiện và hoạt động ở nhà hoặc với bạn bè, ở trường, trong các hoạt động ngoại khóa
  • Cảm giác vô dụng hoặc tội lỗi
  • Suy giảm khả năng suy nghĩ hoặc tập trung
  • Ý nghĩ về cái chết hoặc tự sát

Không phải tất cả trẻ em đều có tất cả các triệu chứng này. Trên thực tế, hầu hết sẽ biểu hiện các triệu chứng khác nhau vào những thời điểm khác nhau và trong những hoàn cảnh khác nhau.

Nguyên nhân gây trầm cảm ở trẻ em?

Giống như ở người lớn, trầm cảm ở trẻ em có thể được gây ra bởi bất kỳ sự kết hợp nào liên quan đến sức khỏe thể chất, các sự kiện trong cuộc sống, tiền sử gia đình, môi trường, tính dễ bị tổn thương về di truyền và rối loạn sinh hóa. Trầm cảm không phải là một tâm trạng thoáng qua, cũng không phải là một tình trạng sẽ biến mất nếu không được điều trị thích hợp.

Trầm cảm ở trẻ em có thể được ngăn ngừa?

Trẻ em có tiền sử gia đình bị trầm cảm cũng có nguy cơ bị trầm cảm cao hơn. Trẻ em có cha mẹ bị trầm cảm có xu hướng bị trầm cảm lần đầu sớm hơn những đứa trẻ có cha mẹ không mắc bệnh. Trẻ em từ các gia đình hỗn loạn hoặc xung đột, hoặc trẻ em và thanh thiếu niên lạm dụng các chất như rượu và ma túy, cũng có nguy cơ trầm cảm cao hơn.

Chẩn đoán trầm cảm ở trẻ em như thế nào?

Nếu các triệu chứng trầm cảm ở con bạn kéo dài ít nhất 2 tuần, hãy lên lịch đến gặp bác sĩ. Bạn cũng nên tham khảo ý kiến của chuyên gia chăm sóc sức khỏe tâm thần chuyên về trẻ em.

Đánh giá sức khỏe tâm thần nên bao gồm các cuộc phỏng vấn với bạn (cha mẹ hoặc người chăm sóc chính) và con bạn cũng như bất kỳ xét nghiệm tâm lý nào khác cần thiết. Thông tin từ giáo viên, bạn bè và bạn cùng lớp có thể hữu ích.

Không có xét nghiệm y tế hoặc tâm lý cụ thể nào có thể cho thấy rõ trầm cảm, nhưng các công cụ như bảng câu hỏi (dành cho cả trẻ và cha mẹ), kết hợp với thông tin cá nhân, có thể rất hữu ích trong việc giúp chẩn đoán trầm cảm ở trẻ.

Các lựa chọn điều trị là gì?

Các lựa chọn điều trị cho trẻ bị trầm cảm cũng tương tự như đối với người lớn, bao gồm liệu pháp tâm lý (tư vấn) và dùng thuốc. Bác sĩ có thể đề nghị liệu pháp tâm lý trước tiên và xem xét thuốc chống trầm cảm như một lựa chọn nếu không có cải thiện đáng kể. Các nghiên cứu cho thấy thuốc chống trầm cảm fluoxetine (Prozac) có hiệu quả trong điều trị trầm cảm ở trẻ em và thanh thiếu niên. Thuốc được FDA chính thức công nhận để điều trị trẻ em từ 8 đến 18 tuổi bị trầm cảm.

Triển vọng dài hạn

Các nghiên cứu đã phát hiện ra rằng trầm cảm lần đầu ở trẻ em đang xảy ra ở độ tuổi trẻ hơn trước đây. Giống như ở người lớn, trầm cảm có thể tái phát sau này trong cuộc sống. Trầm cảm thường xuất hiện cùng lúc với các bệnh lý cơ thể khác. Và bởi vì các nghiên cứu đã chỉ ra rằng trầm cảm có thể báo trước bệnh tâm thần nghiêm trọng hơn trong cuộc sống nên việc chẩn đoán, điều trị sớm và theo dõi chặt chẽ là rất quan trọng.

Là cha mẹ, đôi khi việc phủ nhận rằng con bạn bị trầm cảm sẽ dễ dàng hơn. Bạn có thể trì hoãn việc tìm kiếm sự giúp đỡ vì sự kỳ thị của xã hội liên quan đến bệnh tâm thần. Điều rất quan trọng đối với bạn - với tư cách là cha mẹ - là phải hiểu trầm cảm và nhận ra tầm quan trọng của việc điều trị để con bạn có thể tiếp tục phát triển về thể chất và tinh thần một cách lành mạnh.

Hoàng Hà Linh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo WebMD
Bình luận
Tin mới
  • 22/11/2026

    Thoái hóa điểm vàng dạng teo địa lý: Bệnh tiến triển như thế nào và có thể kiểm soát ra sao?

    Thoái hóa hoàng điểm dạng teo địa lý là giai đoạn tiến triển của thoái hóa điểm vàng thể khô, có thể gây mất thị lực trung tâm vĩnh viễn. Vậy bệnh tiến triển theo thời gian như thế nào và người bệnh có thể làm gì để bảo tồn thị lực còn lại?

  • 21/11/2026

    Ngừng đột ngột thuốc giảm cân GLP-1 có thể làm tăng nguy cơ đau tim và đột quỵ

    Một nghiên cứu dịch tễ học quy mô lớn theo dõi người bệnh sau khi ngưng sử dụng các loại thuốc giảm cân nhóm GLP-1 (như Ozempic, Wegovy, Mounjaro) vừa đưa ra lời cảnh báo: các lợi ích bảo vệ tim mạch có thể biến mất nhanh chóng sau khi dừng thuốc, đi kèm với nguy cơ biến cố nhồi máu cơ tim và đột quỵ tăng tới 22%.

  • 21/11/2026

    Rối loạn cương dương ở nam giới trẻ: Nguyên nhân và cách khắc phục

    Rối loạn cương dương không còn là vấn đề riêng của nam giới lớn tuổi. Ngày càng nhiều nam giới trẻ gặp phải tình trạng này do lối sống và áp lực tâm lý. Vậy nguyên nhân do đâu và làm thế nào để cải thiện?

  • 20/11/2026

    Nhịn ăn gián đoạn: Cơ chế, lợi ích và những người không nên áp dụng

    Nhịn ăn gián đoạn là chế độ ăn tập trung vào thời điểm ăn thay vì loại thực phẩm được ăn. Một số nghiên cứu ghi nhận lợi ích đối với cân nặng và chuyển hóa, tuy nhiên phương pháp này không phù hợp với tất cả mọi người.

  • 20/11/2026

    Xem tivi quá nhiều ở tuổi 40-50 có thể ảnh hưởng đến sức khỏe não bộ

    Nhiều người coi việc xem tivi là cách thư giãn sau một ngày làm việc mệt mỏi. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy thói quen này ở độ tuổi trung niên có thể để lại hậu quả không nhỏ cho não bộ khi về già.

  • 19/11/2026

    Liệt mặt hai bên: Những điều cần biết

    Liệt mặt hai bên là tình trạng yếu cơ ở cả hai bên mặt cùng lúc, đây là tình trạng bệnh lý hiếm gặp và thường là dấu hiệu cảnh báo một bệnh lý tiềm ẩn về toàn thân, thần kinh hoặc nhiễm trùng cần được thăm khám kỹ lưỡng. Cùng tìm hiểu về bệnh lý này qua bài viết sau!

  • 19/11/2026

    Bệnh khàn tiếng kéo dài ở giáo viên và cách phòng ngừa hiệu quả

    Khàn tiếng là vấn đề sức khỏe phổ biến ở giáo viên do đặc thù giảng dạy trong các lớp đông học sinh, phải nói liên tục nhiều tiết mỗi ngày với âm lượng lớn khiến dây thanh quản chịu nhiều áp lực. Theo thời gian, các tổn thương này tích tụ dần, dẫn đến tình trạng khàn tiếng cũng như viêm thanh quản. Nhằm hỗ trợ giáo viên bảo vệ giọng nói và duy trì chức năng phát âm bền vững, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ cơ chế bệnh, dấu hiệu nhận biết cùng những biện pháp phòng ngừa khàn tiếng.

  • 18/11/2026

    Đồ ăn công nghiệp: Bạn đang ăn nhiều đến mức nào?

    Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.

Xem thêm