Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Thoát vị khe hoành là gì?

Thoát vị hoành, hay thoát vị khe hoành, xảy ra khi phần trên của dạ dày bị đẩy lên ngực thông qua một lỗ mở ở cơ hoành (cơ ngăn cách bụng với ngực). Tình trạng này xảy ra ở nơi dạ dày và thực quản của bạn nối lại với nhau, còn được gọi là ngã ba thực quản dạ dày. Đôi khi, thoát vị khe hoành không gây ra vấn đề gì và không cần điều trị.

Nhưng trong những trường hợp khác, lỗ hẹp ở cơ hoành có thể chèn ép phần dạ dày mà nó bao quanh, gây ra tình trạng giữ lại axit dạ dày và các chất khác. Những chất này có thể trào ngược vào thực quản, gây ra chứng ợ nóng và các triệu chứng khác.

Các biện pháp tự chăm sóc và thuốc để điều trị các triệu chứng của bạn thường đủ để đối phó với thoát vị khe thực quản tương đối nhẹ. Nhưng nếu các triệu chứng của bạn nghiêm trọng, bạn có thể cần phẫu thuật.

Các loại thoát vị khe hoành

Có hai loại thoát vị khe hoành chính:

Thoát vị hoành trượt. Đây là tình trạng một phần dạ dày của bạn thỉnh thoảng trượt lên ngực qua lỗ mở ở cơ hoành dẫn đến thực quản. Phần lớn các thoát vị khe hoành là thoát vị trượt, còn được gọi là loại 1.

Đọc thêm tại bài viết dưới đây: Ăn gì khi bạn bị thoát vị hoành?

Thoát vị hoành thực quản. Đây là tình trạng một phần dạ dày của bạn đẩy qua lỗ mở ở cơ hoành bên cạnh thực quản, khiến thực quản và một phần dạ dày bị ép lại với nhau ở lỗ hoành. Loại thoát vị khe hoành này tương đối hiếm gặp và được chia thành loại 2, 3 và 4. Loại này thường nghiêm trọng hơn thoát vị khe hoành dạng trượt và có thể cần phải phẫu thuật.

Dấu hiệu và triệu chứng của thoát vị khe hoành

Nhiều trường hợp thoát vị hoành, đặc biệt là những thoát vị nhỏ, không gây ra triệu chứng và không cần điều trị.

Nhưng nếu thoát vị hoành khiến axit và các chất khác trong dạ dày trào ngược vào thực quản, bạn có thể gặp phải các triệu chứng sau:

  • Ợ nóng
  • Vị chua hoặc axit trong miệng hoặc cổ họng
  • Nôn thức ăn hoặc đồ uống vào miệng
  • Cảm giác đầy hơi ở bụng
  • Ợ hơi thường xuyên
  • Đau ngực hoặc đau bụng
  • Khó nuốt
  • Hụt hơi
  • Nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen (dấu hiệu chảy máu đường tiêu hóa )

Thoát vị hoành cũng có thể dẫn đến bệnh trào ngược dạ dày thực quản, một căn bệnh mãn tính đặc trưng bởi các cơn tái phát thường xuyên với các triệu chứng nêu trên.

Nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ của thoát vị khe hoành

Thoát vị hoành xảy ra do mô cơ hoành bị suy yếu, khiến dạ dày bị đẩy lên qua lỗ mở thực quản. Nguyên nhân cụ thể gây ra tình trạng cơ hoành yếu không phải lúc nào cũng rõ ràng, nhưng các yếu tố sau đây có thể đóng vai trò:

  • Những thay đổi liên quan đến tuổi tác ở cơ hoành của bạn
  • Tổn thương do chấn thương hoặc phẫu thuật
  • Sinh ra với một khe hở lớn (lỗ mở ở cơ hoành)
  • Cơ hoành yếu thường không đủ để gây thoát vị hoành bạn cũng cần tăng áp lực ở bụng để đẩy dạ dày lên qua cơ hoành.

Thoát vị hoành có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi và ảnh hưởng đến cả hai giới, nhưng một số yếu tố làm tăng khả năng mắc bệnh, bao gồm trên 50 tuổi, thừa cân, hút thuốc và mang thai. Tăng áp lực ổ bụng cũng có thể xuất phát từ các yếu tố sau:

  • Ho
  • Nôn mửa
  • Rặn khi đi tiêu
  • Tập thể dục vất vả
  • Nâng vật nặng

Thoát vị khe hoành được chẩn đoán như thế nào?

Để chẩn đoán thoát vị hoành, trước tiên bác sĩ sẽ hỏi bạn về các triệu chứng và tiến hành khám sức khỏe.

Nếu bạn thường xuyên bị ợ nóng hoặc đau ngực hoặc đau bụng, bác sĩ có thể sẽ yêu cầu xét nghiệm để tìm nguyên nhân gây ra các triệu chứng của bạn. Các xét nghiệm này có thể bao gồm:

  • Uống Bari, Sau khi uống một chất lỏng dạng phấn có chứa bari, bạn sẽ được chụp X-quang để bác sĩ có thể quan sát hình dạng đường tiêu hóa trên của bạn. Nếu bạn bị thoát vị hoành, xét nghiệm này sẽ giúp bác sĩ quan sát kích thước của thoát vị và xem dạ dày của bạn có bị xoắn không một biến chứng có khả năng rất nghiêm trọng.
  • Nội soi dạ dày. Trong xét nghiệm này, bác sĩ sẽ đưa một ống mỏng, mềm có gắn camera nhỏ và nhẹ vào cổ họng của bạn và trượt ống xuống thực quản vào dạ dày.
  • Đo áp lực thực quản. Xét nghiệm này đo các cơn co thắt cơ ở thực quản khi bạn nuốt để đánh giá sức mạnh và khả năng phối hợp cơ.
  • Xét nghiệm pH. Xét nghiệm pH đo nồng độ axit trong thực quản và có thể giúp xác định xem các triệu chứng của bạn có liên quan đến chứng trào ngược axit hay không.
  • Nghiên cứu về quá trình làm rỗng dạ dày. Nếu bạn gặp phải các triệu chứng nghiêm trọng như buồn nôn và nôn, việc kiểm tra tốc độ thức ăn rời khỏi dạ dày có thể giúp xác định các nguyên nhân khác ngoài thoát vị hoành.

Thời gian của thoát vị khe hoành

  • Thời gian kéo dài các triệu chứng của thoát vị khe thực quản rất khác nhau tùy thuộc vào từng cá nhân. Trong một số trường hợp, thoát vị khe thực quản sẽ dần trở nên tồi tệ hơn theo thời gian và cuối cùng cần được điều trị. Trong những trường hợp nghiêm trọng, các triệu chứng sẽ không biến mất cho đến khi bác sĩ thực hiện phẫu thuật.
  • Tuy nhiên, nhiều người bị thoát vị khe thực quản sẽ không gặp bất kỳ triệu chứng nào. Thoát vị khe thực quản sẽ không bao giờ trở nên tệ hơn và không bao giờ ảnh hưởng đến cuộc sống của họ.

Phòng ngừa thoát vị khe hoành

Rất khó để ngăn ngừa thoát vị khe thực quản, nhưng có những bước bạn có thể thực hiện để giảm nguy cơ và giảm thiểu mọi triệu chứng. Bao gồm duy trì cân nặng khỏe mạnh và không hút thuốc.

Nếu bạn bị thoát vị hoành dẫn đến trào ngược dạ dày thực quản, những thay đổi lối sống sau đây có thể giúp ngăn ngừa các đợt trào ngược:

  • Giảm cân
  • Giảm bữa ăn và khẩu phần ăn
  • Tránh các thực phẩm có tính axit như cà chua và trái cây họ cam quýt
  • Tránh xa caffeine và rượu
  • Hạn chế đồ uống có ga
  • Hạn chế đồ chiên rán và đồ béo
  • Ăn ít nhất ba đến bốn giờ trước khi đi ngủ
  • Giữ đầu và thân mình cao ít nhất 6 inch khi bạn nghỉ ngơi hoặc ngủ
  • Bỏ thuốc lá

Biến chứng của thoát vị khe hoành

  • Trong phần lớn các trường hợp, thoát vị khe thực quản sẽ không dẫn đến các vấn đề sức khỏe khác. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, nó có thể dẫn đến trào ngược dạ dày thực quản.
  • Mặc dù thoát vị hoành có thể gây ra trào ngược dạ dày thực quản, nhưng không phải tất cả những người bị thoát vị hoành đều bị trào ngược dạ dày thực quản.
  • Các biến chứng khác của thoát vị hoành bao gồm các vấn đề về phổi hoặc viêm phổi, có thể xảy ra khi các chất trong dạ dày trào lên phổi.
  • Cuối cùng, nếu dạ dày bị chèn ép quá chặt đến mức nguồn cung cấp máu bị cắt đứt thì tình trạng này được gọi là thoát vị nghẹt và cần phải phẫu thuật khẩn cấp.

Các tình trạng liên quan đến thoát vị khe hoành

Nếu thoát vị hoành gây đau ngực, thường bị nhầm lẫn với đau ngực do các bệnh lý tim mạch, bao gồm cả đau tim.

Nếu bạn bị đau ngực, điều quan trọng là phải đi khám bác sĩ hoặc tìm kiếm sự chăm sóc y tế khẩn cấp để đảm bảo rằng bạn không bị đau tim
Ngoài đau ngực, các dấu hiệu khác của cơn đau tim bao gồm:

  • Đau hoặc khó chịu ở một hoặc cả hai cánh tay, lưng, cổ hoặc hàm
  • Chóng mặt
  • Buồn nôn
  • Nôn mửa
  • Hụt hơi
  • Tim đập nhanh
  • Nhịp tim không đều.
Phạm Hồng Ngọc - Viện Y học Ứng dụng Việt Nam - Theo Everydayhealth
Bình luận
Tin mới
  • 27/06/2026

    Cách bảo vệ hệ thần kinh cho người hâm mộ hay thức khuya xem bóng đá

    Mỗi mùa World Cup hay các giải bóng đá lớn khởi tranh luôn là ngày hội lớn đối với người hâm mộ môn thể thao vua. Tuy nhiên, do sự khác biệt về múi giờ quốc tế, phần lớn các trận đấu thường diễn ra vào khung giờ đêm muộn hoặc rạng sáng. Để thỏa mãn niềm đam mê, nhiều người sẵn sàng thiết lập chế độ "sinh hoạt ngược", liên tục thức đêm để đồng hành cùng quả bóng tròn.

  • 27/06/2026

    Tổ chức Hội đồng xét duyệt đề cương đề tài về tăng cường khám sức khỏe định kỳ cho người dân

    Trong khuôn khổ hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội năm 2027, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đã tổ chức phiên họp Hội đồng tư vấn xét duyệt đề cương đề tài: “Đánh giá thực trạng và nhu cầu khám sức khỏe định kỳ của người dân và đề xuất chính sách, giải pháp nhằm tăng cường khám sức khỏe định kỳ cho người dân tại y tế cơ sở theo Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị”

  • 27/06/2026

    Những dấu hiệu sớm của bệnh tiểu đường bạn cần biết

    Bệnh tiểu đường (hay đái tháo đường) là một căn bệnh mạn tính liên quan đến cách cơ thể sản xuất hoặc sử dụng insulin. Theo thống kê, hàng triệu người đang sống chung với căn bệnh này nhưng một phần lớn trong số đó không hề biết mình mắc bệnh cho đến khi xuất hiện biến chứng.

  • 26/06/2026

    Phòng tránh sốc nhiệt mùa hè: Hướng dẫn toàn diện bảo vệ sức khỏe

    Sốc nhiệt là tình trạng nguy hiểm đe dọa tính mạng khi cơ thể không thể điều hòa nhiệt độ hiệu quả trong môi trường nắng nóng.

  • 26/06/2026

    Sỏi thận có thể gây táo bón và các vấn đề tiêu hóa khác không?

    Sỏi thận có thể gây táo bón và các vấn đề về đường tiêu hóa khác, ngoài các triệu chứng "điển hình" như đau vùng hông và đi tiểu thường xuyên. Nhiều vấn đề trong số này là do sự gián đoạn tín hiệu thần kinh giữa ruột và não, gây ra các triệu chứng như đau bụng, đầy hơi, buồn nôn, táo bón, tiêu chảy và nôn mửa.

  • 25/06/2026

    Phòng chống các bệnh lây truyền qua đường hô hấp ở nơi công cộng

    Trong bối cảnh đô thị hóa và mật độ dân số cao, các khu vực công cộng trung tâm thương mại, giao thông, sự kiện đông người hay trường học là nơi lý tưởng để các bệnh hô hấp lây lan qua không khí hoặc tiếp xúc. Việc hiểu cơ chế lây truyền và áp dụng biện pháp phòng ngừa là then chốt để bảo vệ bản thân và duy trì sức khỏe cộng đồng bền vững.

  • 24/06/2026

    Ung thư phổi và những mối nguy hại đến hệ hô hấp của người cao tuổi

    Ung thư phổi chủ yếu là một căn bệnh của tuổi già, với độ tuổi chẩn đoán trung bình vào khoảng 70, và hơn 70% số ca mắc xảy ra ở những bệnh nhân trên 65 tuổi. Mặc dù việc chẩn đoán ở giai đoạn sớm thực tế lại phổ biến hơn ở người cao tuổi, nhưng họ thường phải đối mặt với tình trạng điều trị không đầy đủ do các bệnh lý nền đi kèm hoặc do thể trạng yếu.

  • 23/06/2026

    Bênh gút- Mối nguy hiểm không báo trước

    Khám phá ngay các biện pháp kiểm soát axit uric hiệu quả để xoa dịu cơn đau và ngăn ngừa bệnh tái phát, giúp bạn lấy lại nhịp sống năng động thường ngày

Xem thêm