Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Thoát vị khe hoành là gì?

Thoát vị hoành, hay thoát vị khe hoành, xảy ra khi phần trên của dạ dày bị đẩy lên ngực thông qua một lỗ mở ở cơ hoành (cơ ngăn cách bụng với ngực). Tình trạng này xảy ra ở nơi dạ dày và thực quản của bạn nối lại với nhau, còn được gọi là ngã ba thực quản dạ dày. Đôi khi, thoát vị khe hoành không gây ra vấn đề gì và không cần điều trị.

Nhưng trong những trường hợp khác, lỗ hẹp ở cơ hoành có thể chèn ép phần dạ dày mà nó bao quanh, gây ra tình trạng giữ lại axit dạ dày và các chất khác. Những chất này có thể trào ngược vào thực quản, gây ra chứng ợ nóng và các triệu chứng khác.

Các biện pháp tự chăm sóc và thuốc để điều trị các triệu chứng của bạn thường đủ để đối phó với thoát vị khe thực quản tương đối nhẹ. Nhưng nếu các triệu chứng của bạn nghiêm trọng, bạn có thể cần phẫu thuật.

Các loại thoát vị khe hoành

Có hai loại thoát vị khe hoành chính:

Thoát vị hoành trượt. Đây là tình trạng một phần dạ dày của bạn thỉnh thoảng trượt lên ngực qua lỗ mở ở cơ hoành dẫn đến thực quản. Phần lớn các thoát vị khe hoành là thoát vị trượt, còn được gọi là loại 1.

Đọc thêm tại bài viết dưới đây: Ăn gì khi bạn bị thoát vị hoành?

Thoát vị hoành thực quản. Đây là tình trạng một phần dạ dày của bạn đẩy qua lỗ mở ở cơ hoành bên cạnh thực quản, khiến thực quản và một phần dạ dày bị ép lại với nhau ở lỗ hoành. Loại thoát vị khe hoành này tương đối hiếm gặp và được chia thành loại 2, 3 và 4. Loại này thường nghiêm trọng hơn thoát vị khe hoành dạng trượt và có thể cần phải phẫu thuật.

Dấu hiệu và triệu chứng của thoát vị khe hoành

Nhiều trường hợp thoát vị hoành, đặc biệt là những thoát vị nhỏ, không gây ra triệu chứng và không cần điều trị.

Nhưng nếu thoát vị hoành khiến axit và các chất khác trong dạ dày trào ngược vào thực quản, bạn có thể gặp phải các triệu chứng sau:

  • Ợ nóng
  • Vị chua hoặc axit trong miệng hoặc cổ họng
  • Nôn thức ăn hoặc đồ uống vào miệng
  • Cảm giác đầy hơi ở bụng
  • Ợ hơi thường xuyên
  • Đau ngực hoặc đau bụng
  • Khó nuốt
  • Hụt hơi
  • Nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen (dấu hiệu chảy máu đường tiêu hóa )

Thoát vị hoành cũng có thể dẫn đến bệnh trào ngược dạ dày thực quản, một căn bệnh mãn tính đặc trưng bởi các cơn tái phát thường xuyên với các triệu chứng nêu trên.

Nguyên nhân và các yếu tố nguy cơ của thoát vị khe hoành

Thoát vị hoành xảy ra do mô cơ hoành bị suy yếu, khiến dạ dày bị đẩy lên qua lỗ mở thực quản. Nguyên nhân cụ thể gây ra tình trạng cơ hoành yếu không phải lúc nào cũng rõ ràng, nhưng các yếu tố sau đây có thể đóng vai trò:

  • Những thay đổi liên quan đến tuổi tác ở cơ hoành của bạn
  • Tổn thương do chấn thương hoặc phẫu thuật
  • Sinh ra với một khe hở lớn (lỗ mở ở cơ hoành)
  • Cơ hoành yếu thường không đủ để gây thoát vị hoành bạn cũng cần tăng áp lực ở bụng để đẩy dạ dày lên qua cơ hoành.

Thoát vị hoành có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi và ảnh hưởng đến cả hai giới, nhưng một số yếu tố làm tăng khả năng mắc bệnh, bao gồm trên 50 tuổi, thừa cân, hút thuốc và mang thai. Tăng áp lực ổ bụng cũng có thể xuất phát từ các yếu tố sau:

  • Ho
  • Nôn mửa
  • Rặn khi đi tiêu
  • Tập thể dục vất vả
  • Nâng vật nặng

Thoát vị khe hoành được chẩn đoán như thế nào?

Để chẩn đoán thoát vị hoành, trước tiên bác sĩ sẽ hỏi bạn về các triệu chứng và tiến hành khám sức khỏe.

Nếu bạn thường xuyên bị ợ nóng hoặc đau ngực hoặc đau bụng, bác sĩ có thể sẽ yêu cầu xét nghiệm để tìm nguyên nhân gây ra các triệu chứng của bạn. Các xét nghiệm này có thể bao gồm:

  • Uống Bari, Sau khi uống một chất lỏng dạng phấn có chứa bari, bạn sẽ được chụp X-quang để bác sĩ có thể quan sát hình dạng đường tiêu hóa trên của bạn. Nếu bạn bị thoát vị hoành, xét nghiệm này sẽ giúp bác sĩ quan sát kích thước của thoát vị và xem dạ dày của bạn có bị xoắn không một biến chứng có khả năng rất nghiêm trọng.
  • Nội soi dạ dày. Trong xét nghiệm này, bác sĩ sẽ đưa một ống mỏng, mềm có gắn camera nhỏ và nhẹ vào cổ họng của bạn và trượt ống xuống thực quản vào dạ dày.
  • Đo áp lực thực quản. Xét nghiệm này đo các cơn co thắt cơ ở thực quản khi bạn nuốt để đánh giá sức mạnh và khả năng phối hợp cơ.
  • Xét nghiệm pH. Xét nghiệm pH đo nồng độ axit trong thực quản và có thể giúp xác định xem các triệu chứng của bạn có liên quan đến chứng trào ngược axit hay không.
  • Nghiên cứu về quá trình làm rỗng dạ dày. Nếu bạn gặp phải các triệu chứng nghiêm trọng như buồn nôn và nôn, việc kiểm tra tốc độ thức ăn rời khỏi dạ dày có thể giúp xác định các nguyên nhân khác ngoài thoát vị hoành.

Thời gian của thoát vị khe hoành

  • Thời gian kéo dài các triệu chứng của thoát vị khe thực quản rất khác nhau tùy thuộc vào từng cá nhân. Trong một số trường hợp, thoát vị khe thực quản sẽ dần trở nên tồi tệ hơn theo thời gian và cuối cùng cần được điều trị. Trong những trường hợp nghiêm trọng, các triệu chứng sẽ không biến mất cho đến khi bác sĩ thực hiện phẫu thuật.
  • Tuy nhiên, nhiều người bị thoát vị khe thực quản sẽ không gặp bất kỳ triệu chứng nào. Thoát vị khe thực quản sẽ không bao giờ trở nên tệ hơn và không bao giờ ảnh hưởng đến cuộc sống của họ.

Phòng ngừa thoát vị khe hoành

Rất khó để ngăn ngừa thoát vị khe thực quản, nhưng có những bước bạn có thể thực hiện để giảm nguy cơ và giảm thiểu mọi triệu chứng. Bao gồm duy trì cân nặng khỏe mạnh và không hút thuốc.

Nếu bạn bị thoát vị hoành dẫn đến trào ngược dạ dày thực quản, những thay đổi lối sống sau đây có thể giúp ngăn ngừa các đợt trào ngược:

  • Giảm cân
  • Giảm bữa ăn và khẩu phần ăn
  • Tránh các thực phẩm có tính axit như cà chua và trái cây họ cam quýt
  • Tránh xa caffeine và rượu
  • Hạn chế đồ uống có ga
  • Hạn chế đồ chiên rán và đồ béo
  • Ăn ít nhất ba đến bốn giờ trước khi đi ngủ
  • Giữ đầu và thân mình cao ít nhất 6 inch khi bạn nghỉ ngơi hoặc ngủ
  • Bỏ thuốc lá

Biến chứng của thoát vị khe hoành

  • Trong phần lớn các trường hợp, thoát vị khe thực quản sẽ không dẫn đến các vấn đề sức khỏe khác. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, nó có thể dẫn đến trào ngược dạ dày thực quản.
  • Mặc dù thoát vị hoành có thể gây ra trào ngược dạ dày thực quản, nhưng không phải tất cả những người bị thoát vị hoành đều bị trào ngược dạ dày thực quản.
  • Các biến chứng khác của thoát vị hoành bao gồm các vấn đề về phổi hoặc viêm phổi, có thể xảy ra khi các chất trong dạ dày trào lên phổi.
  • Cuối cùng, nếu dạ dày bị chèn ép quá chặt đến mức nguồn cung cấp máu bị cắt đứt thì tình trạng này được gọi là thoát vị nghẹt và cần phải phẫu thuật khẩn cấp.

Các tình trạng liên quan đến thoát vị khe hoành

Nếu thoát vị hoành gây đau ngực, thường bị nhầm lẫn với đau ngực do các bệnh lý tim mạch, bao gồm cả đau tim.

Nếu bạn bị đau ngực, điều quan trọng là phải đi khám bác sĩ hoặc tìm kiếm sự chăm sóc y tế khẩn cấp để đảm bảo rằng bạn không bị đau tim
Ngoài đau ngực, các dấu hiệu khác của cơn đau tim bao gồm:

  • Đau hoặc khó chịu ở một hoặc cả hai cánh tay, lưng, cổ hoặc hàm
  • Chóng mặt
  • Buồn nôn
  • Nôn mửa
  • Hụt hơi
  • Tim đập nhanh
  • Nhịp tim không đều.
Phạm Hồng Ngọc - Viện Y học Ứng dụng Việt Nam - Theo Everydayhealth
Bình luận
Tin mới
  • 24/09/2026

    Mẹ sau sinh có nên ăn kiêng để giảm cân? Góc nhìn và giải pháp khoa học

    Sở hữu một vóc dáng thon gọn sau kỳ sinh nở là khát khao chính đáng của mọi phụ nữ, nhưng áp lực phải "về dáng" thần tốc bằng các chế độ ăn kiêng nghiêm ngặt lại vô tình đẩy nhiều bà mẹ vào những hệ lụy sức khỏe trầm trọng.

  • 23/09/2026

    Gen quyết định tính cách con người nhiều hơn những gì chúng ta nghĩ

    Một nghiên cứu quy mô lớn mới đây đã phát hiện ra tính cách của con người có sự liên hệ chặt chẽ với hàng ngàn biến thể gen di truyền. Điều kinh ngạc hơn là những đặc điểm này không chỉ định hình con người mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe, tuổi thọ và cả thu nhập của mỗi người.

  • 23/09/2026

    Lợi ích sức khỏe của Cà phê và Trà dưới góc nhìn khoa học

    Bên cạnh nước lọc, cà phê và trà là hai thức uống được yêu thích nhất trên toàn thế giới. Cả hai đều chứa những hợp chất có thể hỗ trợ đắc lực cho sức khỏe.

  • 23/09/2026

    Hội nghị khoa học "Nghiên cứu và ứng dụng trong y học"

    Tại Hội nghị khoa học năm 2026 với chủ đề “Nghiên cứu và ứng dụng trong y học” do Tổng hội Y học Việt Nam tổ chức, các chuyên gia đã cập nhật nhiều nghiên cứu, tiến bộ mới trong dự phòng và điều trị bệnh.

  • 22/09/2026

    Nhịn ăn gián đoạn trong phòng các bệnh mạn tính và rối loạn chuyển hóa

    Nhịn ăn là phương pháp được áp dụng từ lâu đời, dưới nhiều hình thức khác nhau… chúng còn phổ biến trong một sô tôn giáo, hoặc được áp dụng trong một số biện pháp phòng và điều trị bệnh mạn tính, rối loạn chuyển hóa

  • 22/09/2026

    Có nên bổ sung biotin để kích thích mọc tóc?

    Biotin được nhiều người truyền tai như một giải pháp giúp tóc mọc dày, chắc khỏe hơn. Vậy nên dùng chất dinh dưỡng này như thế nào?

  • 22/09/2026

    Trung thu hiện đại: Giữ trọn truyền thống, sống khỏe mỗi ngày

    Tết Trung thu là dịp lễ thiêng liêng của tình thân và sự sum vầy. Tuy nhiên, trước những thay đổi của cuộc sống hiện đại, việc làm thế nào để vừa gìn giữ nét đẹp truyền thống, vừa đảm bảo chế độ ăn uống khoa học, lành mạnh cho cả nhà đang là mối quan tâm của nhiều gia đình. Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin và đưa ra những lời khuyên hữu ích ngay sau đây.

  • 21/09/2026

    WHO: khó khăn trong triển khai mục tiêu bao phủ tiêm chủng hiện nay trên toàn cầu

    Tiêm chủng là một trong những can thiệp y tế công cộng thành công và có hiệu quả nhất hiện nay, giúp cứu sống hàng triệu người mỗi năm. Tuy nhiên, tỉ lệ bao phủ vaccine toàn cầu đang gặp nhiều thách thức. Việc đảm bảo mọi trẻ em đều được tiêm chủng đầy đủ không chỉ bảo vệ sức khỏe cá nhân mà còn xây dựng một cộng đồng an toàn, đẩy lùi dịch bệnh.

Xem thêm