Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Thiền định và nhịn ăn: Một cái nhìn toàn diện

Thiền định và phương pháp nhịn ăn thanh lọc cơ thể đã được áp dụng từ xa xưa, với mỗi tôn giáo đều có những hình thức áp dụng khác nhau.

Thiền định và nhịn ăn: Một cái nhìn toàn diện

 

Về góc độ chuyên môn trong ngành trị liệu tự nhiên có phương pháp nhịn ăn và kết hợp các loại nước uống dinh dưỡng tự nhiên để giúp cơ thể bài tiết độc tố. Đặc biệt khi cơ thể không khỏe, việc nhịn ăn và chỉ sử dụng một số loại nước uống đặc biệt trong quá trình nhịn ăn giúp hệ thống miễn dịch cơ thể hoạt động trở lại bình thường, và cũng là dịp để các cơ quan tiêu hóa được nghỉ ngơi, bớt làm việc.. nhưng để áp dựng phương pháp này cho một  người bình thường cần một lộ trình đi từ cấp độ thấp tới cấp độ cao, cách nhau trong một thời gian nhất định.

Với kinh nghiệm của bản thân tôi sau nhiều năm thực hành thiền định, tôi nhìn thấy nhiều lợi ích của thiền hơn là hại. Và khoa học cũng ngày càng chứng minh được những lợi ích thiết thực của thiền đối với cơ thể, tâm trí và tinh thần của một người nếu thực hành thiền đều đặn mỗi ngày và duy trì trong nhiều năm. Thông qua việc quan sát khi thở trong khi thiền, sau một thời gian chúng ta sẽ có sự cảm nhận hơi thở và cơ thể mình tốt hơn, từ đó điều chỉnh một số những khiếm khuyết cơ thể và duy trì một thể chất khỏe mạnh. Thiền định cũng giúp thúc đẩy sản xuất serotonin trong cơ thể của bạn, làm cho tâm trạng của bạn vui vẻ hơn.

Kết quả hành Thiền sẽ khác nhau tùy thuộc vào căn cơ và các điều kiện trợ duyên khác như chế độ ăn uống, sinh hoạt, giao tiếp… Thiền được xem là một liệu pháp bổ sung được dùng song hành với các biện pháp chữa bệnh chính thống khác. Do đó việc gia giảm hoặc thay thế các loại thuốc trong việc điều trị phối hợp với Thiền cần theo sự chỉ dẫn của bác sĩ điều trị. Tuy nhiên, những kết quả không mong muốn trong việc hành thiền sẽ xảy đến khi người hành thiền không thực hành với thái độ đúng và không có người thầy dẫn dắt đúng đắn. Lời khuyên của tôi là với người mớt bắt đầu, nên có người thầy dẫn dắt, chỉ tự tập khi đã đủ trải nghiệm và nắm vững kĩ thuật.

Về lợi ích của việc nhịn ăn, chúng ta cần biết trong quá trình sống hằng ngày ta luôn tiếp xúc với môi trường ngày càng độc hại như không khí ô nhiễm, thực phẩm độc hại,…Việc nhịn ăn và chỉ uống nước trái cây, thực dưỡng giúp gan, thận giải những độc tố trong cơ thể ra ngoài và hệ tiêu hóa, đường ruột cũng được nghỉ ngơi. Nhịn ăn giúp cơ thể tự thanh lọc, theo cơ chế gọi là tự tiêu, tự phân (tiêu hóa, phân hủy).

Để nhịn ăn có hiệu quả cao, tránh các tai biến cần phải nắm vững phương pháp:

- Nhịn ăn lần đầu bạn nên nhịn ăn tập thể, trong một môi trường không khí trong sạch, luôn luôn có kết hợp luyện thở, thể dục nhẹ, tránh lao động nặng, và nhất là luôn luôn có một chuyên viên có kinh nghiệm hướng dẫn nhịn ăn, theo dõi và giúp đỡ.

- Nhịn ăn không nhịn uống, bạn nên uống kèm nước trái cây hoặc các loại nước uống thực dưỡng khác.

- Luôn giữ ấm cơ thể.

- Thời gian nhịn ăn từ một đến ba ngày hoặc  nhiều ngày tùy bệnh lý, sức khỏe. Nhịn ăn từ lần sau có thể nhịn lâu hơn nhưng luôn luôn phải có chuyên viên theo dõi tình trạng sức khỏe của bạn để kịp thời hỗ trợ.

Thiền phù hợp cho tất cả mọi người và như tôi đã chia sẻ ở trên muốn hành thiền phải có người thầy đủ kinh nghiệm dẫn dắt và bạn phải có sự chuẩn bị kỹ cho việc hành thiền để tránh những kết quả không mong muốn.

Việc nhịn ăn đối với người đang bệnh phải có sự tham vấn và theo dõi của bác sĩ, chuyên gia để việc nhịn ăn hiệu quả. Đối với người bình thường, việc nhịn ăn cũng phải theo lộ trình từ thấp tới cao, và tốt nhất vẫn nên có một người tham vấn hoặc một nhóm người cùng thực hiện việc nhịn ăn để có thể trao đổi cho nhau những trải nghiệm trong quá trình nhịn ăn. Đầu tiên có thể ăn ít, giảm xuống ăn 1 bữa 1 ngày. Sau đó nhịn ăn cả ngày chỉ uống nước trái cây. Tiếp theo là nhịn ăn 3 ngày uống nước trái cây. Cấp độ tiếp theo là nhịn ăn 1 ngày và chỉ uống nước lọc và tiến đến nhịn ăn 3 - 7 ngày và chỉ uống nước lọc. Nhưng như tôi đã nhắc đi nhắc lại, mỗi lộ trình có thể cách nhau 1 khoảng thời gian để đảm bảo bạn đủ năng lượng và cơ thể đủ sức cho lộ trình nhịn ăn ở cấp cao hơn, và tốt nhất nên có chuyên gia theo dõi và tư vấn cho bạn.

Cổ nhân có câu cái gì quá cũng không tốt, chúng ta nhìn thiền dưới góc độ khoa học, dù bạn theo tôn giáo nào bạn vẫn có thể hành thiền. Giá trị lớn nhất của thiền không phải là hướng người ta đi xuất gia hay tu tập mà là thiền có thể ứng dụng vào đời sống, công việc hàng ngày như một phương pháp chữa lành thân tâm, một kĩ năng sống giúp có được sự bình an nội tâm. Đừng nhìn thiền ở hình thái tu luyện quá cao siêu mặc dù thiền sẽ đưa tới sự sáng suốt và trí tuệ bậc cao khi tu thiền một cách nghiêm túc và kiên nhẫn. Nhưng trước khi đạt đến trình độ đó, tôi mong rằng mọi người tiếp cận với thiền một cách khoa học, đúng đắn, đưa thiền vào thực đơn hằng ngày để thân tâm luôn bình ổn, và ứng dụng thiền trong đời sống hàng ngày trong sự tỉnh thức. Và ngày nay, thiền bắt đầu được công nhận là một môn khoa học về năng lượng con người và khoa học tâm thức. 

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Tác dụng của thiền với sức khỏe

LÊ THỊ TỐ HẢI - Phó chủ tịch Liên đoàn Yoga Việt Nam - Theo Sức khỏe & Đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 08/01/2026

    Thêm nhiều nước thu hồi sản phẩm sữa công thức của Nestle

    Thống kê của Nestle cùng thông báo của Bộ Y tế nhiều nước ngày 7/1 cho thấy làn sóng thu hồi sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ sơ sinh của công ty có trụ sở tại Thụy Sĩ đã vượt ra khỏi châu Âu tới những quốc gia ở châu Mỹ và châu Á, trong đó có Trung Quốc và Brazil.

  • 08/01/2026

    Người bệnh đái tháo đường cần ăn bao nhiêu muối để an toàn cho tim mạch?

    Khi mắc bệnh đái tháo đường, bên cạnh việc kiểm soát tinh bột, người bệnh cần đặc biệt chú ý đến lượng muối tiêu thụ. Việc nạp quá nhiều natri có thể làm tăng nguy cơ biến chứng tim mạch nghiêm trọng.

  • 08/01/2026

    Ảnh hưởng của ô nhiễm không khí đến sức khỏe hô hấp

    Ô nhiễm không khí đang trở thành một trong những mối đe dọa lớn nhất đối với sức khỏe con người trên toàn cầu. Sức khỏe hô hấp chịu tác động nghiêm trọng từ các hạt bụi mịn, khí độc và hợp chất hóa học trong không khí không chỉ gây ra các triệu chứng tức thời như ho, khó thở mà còn dẫn đến các bệnh lý mãn tính nguy hiểm. Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ phân tích tác động của ô nhiễm không khí đến hệ hô hấp và đề xuất các biện pháp bảo vệ sức khỏe hiệu quả.

  • 07/01/2026

    Bộ Y tế: 2 đối tượng được tăng mức hưởng khám chữa bệnh BHYT lên 100% từ năm 2026

    Bộ Y tế cho biết, Nghị quyết số 261/2025/QH15 quy định: "Người tham gia BHYT thuộc hộ gia đình cận nghèo, người cao tuổi từ đủ 75 tuổi trở lên đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội được áp dụng mức hưởng 100% chi phí khám bệnh, chữa bệnh trong phạm vi được hưởng của người tham gia BHYT..." Bộ Y tế ngày 6/1 đã có văn bản hoả tốc gửi Bảo hiểm xã hội Việt Nam (Bộ Tài chính); Các Sở Y tế tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; Các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trong toàn quốc về việc chuyển đổi mã quyền lợi đối tượng tham gia BHYT theo Nghị quyết số 261/2025/QH15.

  • 07/01/2026

    Thu hồi sữa Nestlé ở nước ngoài, Cục An toàn thực phẩm vào cuộc kiểm soát tại Việt Nam

    Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cho biết tập đoàn thực phẩm Nestlé thông báo thu hồi mang tính phòng ngừa một số lô sữa bột dành cho trẻ sơ sinh mang nhãn hiệu Beba và Alfamino được bán tại Đức, do phát hiện khả năng tồn tại Cereulid, một độc tố do vi khuẩn Bacillus cereus tạo ra có thể gây hại cho trẻ nhỏ...

  • 07/01/2026

    Cách uống nước đậu đen rang giảm cân an toàn và hiệu quả

    Nước đậu đen rang là một thức uống có lợi cho sức khỏe và hỗ trợ tốt cho việc giảm cân. Để đạt được hiệu quả tối ưu và giảm cân an toàn cần hiểu rõ về liều lượng, cách chế biến và thành phần dinh dưỡng.

  • 07/01/2026

    Những lợi ích bất ngờ của mùa đông với sức khỏe

    Khi những cơn gió mùa đông bắc tràn về, mang theo cái se lạnh đặc trưng của miền Bắc Việt Nam, nhiều người thường nghĩ ngay đến việc phải đối mặt với thời tiết khắc nghiệt, những căn bệnh giao mùa và cảm giác uể oải. Chúng ta thường gắn mùa đông với hình ảnh của những chiếc lò sưởi ấm cúng, ly ca cao nóng hổi và những buổi tối cuộn mình trong chăn ấm đọc sách. Tuy nhiên, trái với suy nghĩ thông thường, mùa đông không chỉ là mùa của sự nghỉ ngơi mà còn là một giai đoạn mang lại nhiều lợi ích đáng kinh ngạc cho sức khỏe thể chất và tinh thần của chúng ta. Mùa đông là thời điểm để cơ thể chúng ta có cơ hội "ngủ đông" theo một cách riêng, làm chậm lại nhịp sống hối hả và tự phục hồi. Đây cũng là mùa của lễ hội, của những khoảnh khắc sum vầy ấm áp. Thay vì chỉ nhìn vào những mặt tiêu cực, hãy cùng khám phá những lý do tại sao chúng ta nên yêu mến và tận hưởng mùa đông.

  • 06/01/2026

    7 lợi ích sức khỏe của thực phẩm bổ sung vitamin A

    Vitamin A là loại vitamin tan trong chất béo, một trong những chất dinh dưỡng thiết yếu, nghĩa là cơ thể bạn không thể tự tổng hợp đủ mà phải bổ sung từ chế độ ăn uống.

Xem thêm