Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Thiền định và nhịn ăn: Một cái nhìn toàn diện

Thiền định và phương pháp nhịn ăn thanh lọc cơ thể đã được áp dụng từ xa xưa, với mỗi tôn giáo đều có những hình thức áp dụng khác nhau.

Thiền định và nhịn ăn: Một cái nhìn toàn diện

 

Về góc độ chuyên môn trong ngành trị liệu tự nhiên có phương pháp nhịn ăn và kết hợp các loại nước uống dinh dưỡng tự nhiên để giúp cơ thể bài tiết độc tố. Đặc biệt khi cơ thể không khỏe, việc nhịn ăn và chỉ sử dụng một số loại nước uống đặc biệt trong quá trình nhịn ăn giúp hệ thống miễn dịch cơ thể hoạt động trở lại bình thường, và cũng là dịp để các cơ quan tiêu hóa được nghỉ ngơi, bớt làm việc.. nhưng để áp dựng phương pháp này cho một  người bình thường cần một lộ trình đi từ cấp độ thấp tới cấp độ cao, cách nhau trong một thời gian nhất định.

Với kinh nghiệm của bản thân tôi sau nhiều năm thực hành thiền định, tôi nhìn thấy nhiều lợi ích của thiền hơn là hại. Và khoa học cũng ngày càng chứng minh được những lợi ích thiết thực của thiền đối với cơ thể, tâm trí và tinh thần của một người nếu thực hành thiền đều đặn mỗi ngày và duy trì trong nhiều năm. Thông qua việc quan sát khi thở trong khi thiền, sau một thời gian chúng ta sẽ có sự cảm nhận hơi thở và cơ thể mình tốt hơn, từ đó điều chỉnh một số những khiếm khuyết cơ thể và duy trì một thể chất khỏe mạnh. Thiền định cũng giúp thúc đẩy sản xuất serotonin trong cơ thể của bạn, làm cho tâm trạng của bạn vui vẻ hơn.

Kết quả hành Thiền sẽ khác nhau tùy thuộc vào căn cơ và các điều kiện trợ duyên khác như chế độ ăn uống, sinh hoạt, giao tiếp… Thiền được xem là một liệu pháp bổ sung được dùng song hành với các biện pháp chữa bệnh chính thống khác. Do đó việc gia giảm hoặc thay thế các loại thuốc trong việc điều trị phối hợp với Thiền cần theo sự chỉ dẫn của bác sĩ điều trị. Tuy nhiên, những kết quả không mong muốn trong việc hành thiền sẽ xảy đến khi người hành thiền không thực hành với thái độ đúng và không có người thầy dẫn dắt đúng đắn. Lời khuyên của tôi là với người mớt bắt đầu, nên có người thầy dẫn dắt, chỉ tự tập khi đã đủ trải nghiệm và nắm vững kĩ thuật.

Về lợi ích của việc nhịn ăn, chúng ta cần biết trong quá trình sống hằng ngày ta luôn tiếp xúc với môi trường ngày càng độc hại như không khí ô nhiễm, thực phẩm độc hại,…Việc nhịn ăn và chỉ uống nước trái cây, thực dưỡng giúp gan, thận giải những độc tố trong cơ thể ra ngoài và hệ tiêu hóa, đường ruột cũng được nghỉ ngơi. Nhịn ăn giúp cơ thể tự thanh lọc, theo cơ chế gọi là tự tiêu, tự phân (tiêu hóa, phân hủy).

Để nhịn ăn có hiệu quả cao, tránh các tai biến cần phải nắm vững phương pháp:

- Nhịn ăn lần đầu bạn nên nhịn ăn tập thể, trong một môi trường không khí trong sạch, luôn luôn có kết hợp luyện thở, thể dục nhẹ, tránh lao động nặng, và nhất là luôn luôn có một chuyên viên có kinh nghiệm hướng dẫn nhịn ăn, theo dõi và giúp đỡ.

- Nhịn ăn không nhịn uống, bạn nên uống kèm nước trái cây hoặc các loại nước uống thực dưỡng khác.

- Luôn giữ ấm cơ thể.

- Thời gian nhịn ăn từ một đến ba ngày hoặc  nhiều ngày tùy bệnh lý, sức khỏe. Nhịn ăn từ lần sau có thể nhịn lâu hơn nhưng luôn luôn phải có chuyên viên theo dõi tình trạng sức khỏe của bạn để kịp thời hỗ trợ.

Thiền phù hợp cho tất cả mọi người và như tôi đã chia sẻ ở trên muốn hành thiền phải có người thầy đủ kinh nghiệm dẫn dắt và bạn phải có sự chuẩn bị kỹ cho việc hành thiền để tránh những kết quả không mong muốn.

Việc nhịn ăn đối với người đang bệnh phải có sự tham vấn và theo dõi của bác sĩ, chuyên gia để việc nhịn ăn hiệu quả. Đối với người bình thường, việc nhịn ăn cũng phải theo lộ trình từ thấp tới cao, và tốt nhất vẫn nên có một người tham vấn hoặc một nhóm người cùng thực hiện việc nhịn ăn để có thể trao đổi cho nhau những trải nghiệm trong quá trình nhịn ăn. Đầu tiên có thể ăn ít, giảm xuống ăn 1 bữa 1 ngày. Sau đó nhịn ăn cả ngày chỉ uống nước trái cây. Tiếp theo là nhịn ăn 3 ngày uống nước trái cây. Cấp độ tiếp theo là nhịn ăn 1 ngày và chỉ uống nước lọc và tiến đến nhịn ăn 3 - 7 ngày và chỉ uống nước lọc. Nhưng như tôi đã nhắc đi nhắc lại, mỗi lộ trình có thể cách nhau 1 khoảng thời gian để đảm bảo bạn đủ năng lượng và cơ thể đủ sức cho lộ trình nhịn ăn ở cấp cao hơn, và tốt nhất nên có chuyên gia theo dõi và tư vấn cho bạn.

Cổ nhân có câu cái gì quá cũng không tốt, chúng ta nhìn thiền dưới góc độ khoa học, dù bạn theo tôn giáo nào bạn vẫn có thể hành thiền. Giá trị lớn nhất của thiền không phải là hướng người ta đi xuất gia hay tu tập mà là thiền có thể ứng dụng vào đời sống, công việc hàng ngày như một phương pháp chữa lành thân tâm, một kĩ năng sống giúp có được sự bình an nội tâm. Đừng nhìn thiền ở hình thái tu luyện quá cao siêu mặc dù thiền sẽ đưa tới sự sáng suốt và trí tuệ bậc cao khi tu thiền một cách nghiêm túc và kiên nhẫn. Nhưng trước khi đạt đến trình độ đó, tôi mong rằng mọi người tiếp cận với thiền một cách khoa học, đúng đắn, đưa thiền vào thực đơn hằng ngày để thân tâm luôn bình ổn, và ứng dụng thiền trong đời sống hàng ngày trong sự tỉnh thức. Và ngày nay, thiền bắt đầu được công nhận là một môn khoa học về năng lượng con người và khoa học tâm thức. 

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Tác dụng của thiền với sức khỏe

LÊ THỊ TỐ HẢI - Phó chủ tịch Liên đoàn Yoga Việt Nam - Theo Sức khỏe & Đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 28/03/2026

    7 điều có thể xảy ra với cơ thể người không ăn rau và trái cây

    Có một số người không thích ăn rau và trái cây. Mặc dù sức khỏe có thể vẫn bình thường nhưng về lâu dài thói quen ăn uống này làm tăng nguy cơ mắc các bệnh mạn tính.

  • 28/03/2026

    Vì sao flavonoids quan trọng đối với cơ thể?

    Flavonoids là một nhóm hợp chất thực vật (phytonutrients) được tìm thấy rộng rãi trong trái cây, rau củ, trà và rượu vang đỏ. Chúng đóng vai trò cốt lõi trong việc duy trì sức khỏe.

  • 28/03/2026

    Gia vị: Nên bảo quản ở đâu và khi nào nên vứt bỏ?

    Các kệ siêu thị ngày nay tràn ngập đủ loại gia vị giúp món ăn của bạn thêm bắt mắt và đậm đà. Mỗi loại gia vị có thời gian và cách bảo quản khác nhau. Bạn nên nắm được những quy tắc đó nếu không muốn những lọ gia vị của mình bị lãng phí phải bỏ đi. Hướng dẫn dưới đây sẽ giúp bạn biết nên bảo quản những loại gia vị quen thuộc (và cả những loại bạn muốn thử) ở đâu, cũng như thời gian sử dụng an toàn của chúng.

  • 27/03/2026

    Dinh dưỡng cân bằng giúp da đẹp, dáng xinh

    Trong hành trình chinh phục vẻ đẹp toàn diện, chúng ta thường mải mê tìm kiếm những dòng mỹ phẩm đắt tiền hay những bài tập cường độ cao để có da đẹp, dáng xinh mà quên mất rằng gốc rễ của một làn da rạng rỡ và một vóc dáng thanh mảnh nằm chính ở sự cân bằng năng lượng từ bên trong.

  • 27/03/2026

    VIAM clinic đồng hành cùng phát triển toàn diện cho trẻ em Việt

    Sau 8 năm hoạt động, VIAM Clinic – đơn vị trực thuộc Viện Y học Ứng dụng Việt Nam – đã triển khai các hoạt động thăm khám và tư vấn dinh dưỡng cho trẻ em theo hướng chuyên sâu và cá thể hóa.

  • 27/03/2026

    Bí quyết giảm tiểu đêm nhiều lần, giúp ngủ ngon suốt đêm

    Tiểu nhiều lần vào ban đêm là tình trạng khá phổ biến. Người mắc chứng tiểu đêm thường xuyên phải thức giấc giữa đêm để đi tiểu, khiến giấc ngủ bị gián đoạn. Về lâu dài, điều này có thể gây uể oải, mệt mỏi, ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống.

  • 27/03/2026

    Hợp chất thực vật: Bí mật từ thảo mộc giúp bảo vệ sức khỏe lâu dài

    Y học thời kỳ xa xưa đã biết dựa vào các loại cây và thảo mộc đặc biệt để chữa bệnh, và chúng vẫn luôn được coi trọng trong xã hội hiện đại. Đối với y học hiện đại, y học cổ truyền đóng một vai trò quan trọng, với các hợp chất và dưỡng chất có lợi cho sức khỏe mang tính an toàn tương đối cao khi sử dụng hợp lý.

  • 27/03/2026

    Magie có thể tồn tại trong cơ thể trong bao lâu?

    Magie là khoáng chất thiết yếu, tham gia vào hơn 300 phản ứng enzyme trong cơ thể, hỗ trợ chức năng cơ bắp, thần kinh, tim mạch và chuyển hóa năng lượng. Thời gian magie tồn tại trong cơ thể phụ thuộc vào một vài yếu tố, nhưng hầu hết các loại magie sẽ được đào thải trong vòng một hoặc hai ngày.

Xem thêm