Tại sao bạn thường quên những giấc mơ sau khi ngủ dậy?

Bạn có nhớ giấc mơ bạn có đêm qua? Điều đầu tiên vào buổi sáng, một số người trong chúng ta có thể nhớ lại những cảnh đủ sống động vào buổi sáng, nhưng sau đó vào buổi chiều, trí nhớ có thể mờ nhạt dần. Những người khác trong chúng ta thì có xu hướng không nhớ những giấc mơ của mình. Bạn có thể tự hỏi: Liệu việc bạn có thể nhớ lại những câu chuyện tưởng tượng từ đêm hôm trước và chúng có nói lên điều gì về chất lượng giấc ngủ của bạn không?

Điều này không nhất thiết, mọi người đều mơ, nhưng không phải ai cũng nhớ nó. Và hóa ra, có một vài lý do khiến bạn có thể nhớ hoặc có thể không - và dù lý do là gì thì cũng có thể không dự đoán được bạn ngủ ngon như thế nào.

Hầu hết những giấc mơ của chúng ta xảy ra trong giấc ngủ REM

Khi nói đến câu hỏi tại sao chúng ta mơ, nghiên cứu y học về giấc ngủ trên thực tế đã tiết lộ rất nhiều điều đáng ngạc nhiên. Mặc dù không có sự đồng thuận về chức năng của một số giai đoạn nhất định trong giấc ngủ, nhưng thực tế là không có sự đồng thuận chắc chắn về lý do tại sao chúng ta ngủ nói chung.

Lý thuyết phổ biến dựa trên nghiên cứu cho thấy lý do chính của những giấc mơ là để hỗ trợ quá trình xử lý cảm xúc. Những gì xảy ra trong giấc mơ của chúng ta có thể giúp chúng ta vượt qua những điều đầy thách thức xảy ra vào ban ngày và chúng ta có thể không có khả năng xử lý trong cuộc sống khi thức dậy.

Hầu hết các giấc mơ xảy ra trong giai đoạn chuyển động mắt nhanh (REM), giai đoạn của giấc ngủ mà não đang hình thành các kết nối mới và nhớ lại những trải nghiệm trong ngày. Đó là cơ hội để bộ não hiểu thế giới một cách tự do, giải quyết vấn đề, suy nghĩ sáng tạo và hỗ trợ củng cố trí nhớ. Theo Tổ chức Giấc ngủ Quốc gia, khoảng một phần tư thời gian ngủ của bạn được dành cho giấc ngủ REM.

Đọc thêm bài viết:  Tìm hiểu về giấc ngủ của trẻ nhỏ

Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng chúng ta mơ trong các giai đoạn không phải REM của giấc ngủ, nhưng những giấc mơ này thường khó nhớ hơn, ngắn hơn, ít dữ dội hơn và giống như suy nghĩ hơn so với mơ trong REM. Ngược lại, những giấc mơ trong giấc ngủ REM có thể giống một câu chuyện hơn. Và có thể giấc ngủ REM đóng một vai trò quan trọng trong quá trình xử lý cảm xúc và hỗ trợ sức khỏe tâm thần nói chung.

Một nghiên cứu đã giao nhiệm vụ cho 76 phụ nữ trẻ khỏe mạnh xem các bức tranh tiêu cực và trung tính trước các thời lượng giấc ngủ REM khác nhau. Thật thú vị, số lượng giấc ngủ REM lớn hơn có tương quan với khả năng phản ứng cảm xúc cao hơn khi xem những hình ảnh tiêu cực (khi họ thức) trong thời gian ngắn so với những người không có giấc ngủ REM. Tuy nhiên, sau hai ngày, những người có ít nhất một giai đoạn ngủ REM đầy đủ có ít phản ứng cảm xúc hơn, cũng như số lượng và thời lượng ký ức về những hình ảnh tiêu cực đó so với những người không có hoặc có một khoảng thời gian ngủ REM ngắn.

Kết quả cho thấy rằng giấc ngủ REM, theo thời gian, giúp xử lý cảm xúc, khiến các sự kiện tiêu cực bớt đau buồn hơn.

Điều này cho thấy rằng một chức năng của REM là làm phẳng các góc cạnh của đời sống tình cảm của chúng ta và giúp chúng ta quên đi một số điều tiêu cực đã xảy ra một cách có chọn lọc để chúng ta không cảm thấy quá choáng ngợp bởi nó.

Mặc dù điều đáng chú ý là vì có rất ít nghiên cứu xem xét những câu hỏi này - và vì hầu hết các nghiên cứu đã được thực hiện đều tương đối nhỏ - nên các nhà nghiên cứu về giấc mơ vẫn xem xét những lý thuyết này hơn là những sự thật đã được thiết lập.

Việc nhớ lại giấc mơ cho thấy rằng bạn đã đạt đến chu kỳ giấc ngủ REM vào một thời điểm nào đó trong đêm, nhưng điều đó không nhất thiết có nghĩa là bạn đã trải qua ít nhiều giai đoạn ngủ quan trọng đó  hơn là nếu bạn không nhớ mình đã mơ.

Nếu bạn nhớ giấc mơ của mình, có thể bạn chỉ đơn giản là tỉnh dậy trong khi mơ, vì vậy nó vẫn còn mới trong tâm trí bạn. Hoặc việc này có thể có nghĩa là bạn đang nhớ chính giấc mơ cuối cùng của mình chứ không phải toàn bộ giấc mơ. Hầu hết mọi người có xu hướng “mơ” vào nửa sau của đêm. Nếu giấc ngủ REM của bạn chiếm 25 % trong một giấc ngủ kéo dài bảy giờ, thì giấc ngủ REM sẽ ít hơn hai giờ một chút - trong đó bạn có thể chỉ nhớ rõ 10 phút cuối cùng.

Lo lắng, thuốc men và tính cách đều có thể ảnh hưởng đến giấc mơ và hồi tưởng giấc mơ

Việc ghi nhớ những giấc mơ của bạn không nhất thiết liên quan đến giấc ngủ của bạn ngon đến mức nào. Thay vào đó, việc nhớ lại những giấc mơ đó có nhiều khả năng phụ thuộc vào một số yếu tố, từ mức độ căng thẳng hiện tại của bạn đến loại thuốc bạn đang dùng.

Những điều sau đây có thể ảnh hưởng đến việc bạn có nhớ những giấc mơ của mình hay không:

• Mức độ lo lắng trước khi đi ngủ: Mọi người có nhiều khả năng nhớ những giấc mơ của họ khi họ lo lắng hoặc chán nản, có lẽ bởi vì họ cũng có xu hướng thức dậy nhiều hơn khi lo lắng và làm như vậy giữa những giấc mơ khác nhau.
• Một số loại thuốc, bao gồm một số loại thuốc điều trị trầm cảm, có thể ngăn chặn giấc ngủ mơ. Tương tự như vậy, chứng ngưng thở khi ngủ (một tình trạng đặc trưng bởi những lần ngừng thở ngắn nhiều lần trong khi bạn ngủ) cũng có thể giảm thiểu thời gian bạn mơ mộng.
• Giới tính và Tính cách: Nghiên cứu trước đây đã phát hiện ra rằng các cô gái vị thành niên có nhiều khả năng ghi nhớ giấc mơ của họ hơn các bạn nam. Nghiên cứu này cũng tìm thấy mối liên hệ giữa tính sáng tạo và khả năng nhớ lại giấc mơ: Những người tham gia có khả năng nhớ lại giấc mơ mạnh mẽ hơn có nhiều khả năng tự nhận mình là người sáng tạo hơn so với những người ít có khả năng nhớ lại giấc mơ của họ.

Đọc thêm bài viết: Tivi, điện thoại, ipad ảnh hưởng đến dinh dưỡng của trẻ em thế nào

Bạn có thể ghi nhớ những giấc mơ của mình tốt hơn không?

Nếu bạn ước mình có thể nhớ nhiều hơn về đêm hôm trước, thì bạn không hoàn toàn có thể làm được điều này. Bạn có thể cải thiện nhận thức về giấc mơ của mình. Điều quan trọng nhất là dành thời gian và sự chú ý cho những giấc mơ.

Thời gian tốt nhất để nhớ lại những giấc mơ của bạn là trong 90 giây đầu tiên sau khi bạn thức dậy, trước khi những ký ức biến mất. Bạn nên cố gắng giữ cho cơ thể ở đúng vị trí như khi bạn thức dậy, vì điều này sẽ giúp tăng cường trí nhớ về giấc mơ của bạn.

Sau hai phút dành để phát lại và ghép lại những suy nghĩ, cảm xúc và hình ảnh từ giấc ngủ gần đây của bạn, hãy viết chúng ra ngay. Nếu bạn không viết ra những giấc mơ của mình hoặc nói với đối tác của mình, chúng có thể sẽ biến mất sau bữa sáng.

Tuy nhiên, việc đọc lại các từ trên một trang sổ tay sẽ có cơ hội kích hoạt ký ức về giấc mơ sau này. Bắt đầu để một cuốn sổ và cây bút trên tủ đầu giường. Theo một bài đánh giá, đây không chỉ là một lời nhắc nhở có ý thức để tập trung nhớ lại những giấc mơ của bạn mà còn giúp bạn hình thành thói quen viết nhật ký vào mỗi buổi sáng - một thói quen tốt hơn là kể lại cho người khác nghe.

Dinh dưỡng có thể đóng một vai trò trong việc nhớ lại giấc mơ - cụ thể là lượng vitamin B6 mà bạn tiêu thụ. Một nghiên cứu nhỏ, ngẫu nhiên bao gồm 100 người tham gia đã phát hiện ra rằng những người bổ sung vitamin B6 trước khi đi ngủ có nhiều khả năng nhớ giấc mơ của họ hơn so với những người không bổ sung. Tuy nhiên, vẫn còn thiếu bằng chứng chứng thực chứng minh điều này - và những người trong nghiên cứu đã bổ sung B6 trước khi đi ngủ cho biết chất lượng giấc ngủ kém hơn và cảm thấy mệt mỏi hơn khi thức dậy.

Bạn có thể kết hợp thêm B6 vào chế độ ăn uống của mình một cách tự nhiên bằng cách nấu và ăn các bữa ăn có các loại thực phẩm như thịt gia cầm, cá, sữa, chuối và rau chân vịt. Và hãy chú ý đến liều lượng nếu bạn đang bổ sung B6 thông qua các chất bổ sung. Giới hạn an toàn hàng ngày cho người lớn là 100 miligam B6 mỗi ngày. Quá liều có thể gây tổn thương thần kinh hoặc các vấn đề về thần kinh, bao gồm mất kiểm soát cử động chân tay và các vấn đề về thăng bằng. Hãy nhớ tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi bắt đầu sử dụng bất kỳ chất bổ sung nào.

Ngủ thêm 10 phút vào buổi sáng cũng có thể góp phần tạo ra những giấc mơ sáng suốt. Mặc dù mối liên hệ không hoàn toàn rõ ràng, nhưng một nghiên cứu nhỏ đã tìm thấy mối liên hệ giữa việc tắt báo thức để ngủ thêm vài phút và ghi nhớ những giấc mơ một cách sống động. Rất có thể thời gian thức dậy ngắn ngủi cho phép bộ não đủ tỉnh táo để  ghi nhớ những giấc mơ trong chu kỳ REM cuối cùng.

Tuy nhiên, hãy cảnh giác một chút khi tắt chuông báo nếu bạn muốn tuân thủ một lịch trình ngủ lành mạnh. Dù vậy bạn cũng không nên làm điều đó vì giấc ngủ bạn có được trong những phút cuối cùng của giấc ngủ có nhiều khả năng là giấc ngủ nhẹ hơn, ít phục hồi hơn. Cộng với việc thức dậy vào cùng một thời điểm mỗi ngày giúp giữ cho cơ thể bạn có một lịch trình ngủ nhất quán, giúp bạn dễ dàng đi vào giấc ngủ vào ban đêm và thức dậy vào buổi sáng dễ dàng hơn.

Điều chỉnh chế độ dinh dưỡng khoa học, hợp lý cũng là một trong những chìa khóa giúp bạn có giấc ngủ ngon và chất lượng hơn. Liên hệ ngay Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM trực thuộc Viện Y học ứng dụng Việt Nam để được tư vấn dinh dưỡng cùng các chuyên gia đầu ngành. Đặt lịch  khám TẠI ĐÂY hoặc Hotline: 0935 18 3939/ 024 3633 5678