Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Sự thật và hiểu lầm về tâm thần phân liệt

Tâm thần phân liệt là một bệnh tâm thần phức tạp, thường bị hiểu lầm, đồng thời thông tin sai lệch và sự kỳ thị xung quanh tình trạng này vẫn còn phổ biến ở nhiều xã hội. Vậy nên việc thay đổi mọi quan niệm sai lầm về bệnh tâm thần phân liệt, cũng như thúc đẩy sự đồng cảm và thấu hiểu đối với những người đang sống chung với căn bệnh này là điều rất quan trọng.

Dưới đây là một số lầm tưởng phổ biến nhất xung quanh bệnh tâm thần phân liệt.

Lầm tưởng 1: Tâm thần phân liệt gây ra tình trạng rối loạn đa nhân cách

Có một quan niệm sai lầm phổ biến rằng bệnh tâm thần phân liệt gây ra tình trạng rối loạn đa nhân cách. Một lý do cho quan niệm sai lầm này có thể là trước đây tâm thần phân liệt và rối loạn đa nhân cách có nhiều điểm nhận định được mô tả tương đồng nhau. Trên thực tế, nghiên cứu được công bố vào năm 2017 cho thấy rằng các mô tả ban đầu về bệnh tâm thần phân liệt thực sự rất giống với cách mô tả rối loạn đa nhân cách hiện nay. Tuy nhiên, khi cả hai rối loạn trải qua nhiều nghiên cứu hơn, thì rõ ràng chúng là những tình trạng khác biệt.

Tâm thần phân liệt được đặc trưng bởi các triệu chứng như ảo giác, ảo tưởng, suy nghĩ vô tổ chức và hành vi bất thường. Tình trạng này thường không liên quan đến sự hiện diện của nhiều nhân cách hoặc trạng thái nhận dạng thay đổi.

Mặt khác, rối loạn đa nhân cách được đặc trưng bởi sự hiện diện của hai hoặc nhiều trạng thái nhân cách hoặc bản sắc riêng biệt trong một cá nhân. Những trạng thái tính cách này thường phát triển khi bộ não không thể xử lý và tích hợp những trải nghiệm, cảm xúc và ký ức đau thương từ thời thơ ấu.

Lầm tưởng 2: Người bị tâm thần phân liệt không thể sống một mình hoặc không thể tự có việc làm

Tâm thần phân liệt có thể là một tình trạng khó quản lý, nhưng với sự hỗ trợ và điều trị thích hợp, nhiều người mắc chứng rối loạn này có thể giữ được công việc và sống độc lập. Tuy nhiên, khả năng làm việc sẽ thay đổi tùy theo mức độ nghiêm trọng của bệnh và mức độ suy giảm chức năng.

Đọc thêm bài viết: 12 loại thực phẩm giúp tăng cường chức năng não bộ

Một số người bị tâm thần phân liệt gặp khó khăn trong việc duy trì công việc do các triệu chứng của họ và nhiều người sống phụ thuộc vào sự hỗ trợ của gia đình. Tuy nhiên, những người khác có thể làm việc, sống một mình và quản lý các hoạt động hàng ngày của họ. Họ có thể tự chăm sóc bản thân, làm việc nhà và tương tác xã hội.

Lầm tưởng 3: Những người bị tâm thần phân liệt thường gây nguy hiểm hoặc có thiên hướng bạo lực

Đó là một quan niệm sai lầm phổ biến rằng tâm thần phân liệt có liên quan đến bạo lực. Trong quá khứ, bệnh tâm thần phân liệt thường bị nhầm lẫn với hành vi bạo lực, dẫn đến quan niệm sai lầm phổ biến về những người bị tâm thần phân liệt là nguy hiểm hoặc không thể đoán trước. Nghiên cứu cho thấy rằng 85 - 90% người  bị tâm thần phân liệt không gây bạo lực và có nhiều khả năng trở thành nạn nhân của bạo lực hơn là thủ phạm. Trên thực tế, những người mắc bệnh tâm thần phân liệt đang sống trong cộng đồng có khả năng trở thành nạn nhân của tội phạm bạo lực cao hơn khoảng 14 lần so với thủ phạm.

Các yếu tố như lạm dụng chất gây nghiện, tiền sử bạo lực, thiếu điều trị và hỗ trợ thích hợp là những yếu tố dự báo quan trọng hơn về hành vi bạo lực ở những người bị tâm thần phân liệt.

Lầm tưởng 4: Các phương pháp điều trị tâm thần phân liệt không hiệu quả

Hiệu quả của thuốc điều trị bệnh tâm thần phân liệt thay đổi tùy theo từng người và trong khi một số người có thể không đáp ứng tốt với thuốc thì những người khác lại cải thiện đáng kể các triệu chứng của bệnh. Một nghiên cứu cho thấy khoảng 81% những người mắc chứng rối loạn tâm thần giai đoạn đầu cho thấy các triệu chứng giảm ít nhất 20% sau khi dùng thuốc chống loạn thần; 52% thấy các triệu chứng của họ giảm ít nhất một nửa.

Tuy nhiên, điều quan trọng cần lưu ý là các triệu chứng tiêu cực của tâm thần phân liệt phải kể đến như: giảm biểu hiện cảm xúc và tự ti thiếu động lực rất khó điều trị bằng thuốc. Những triệu chứng thường dai dẳng kéo dài và để lại những khiếm khuyết lâu dài ở những người bị tâm thần phân liệt.

Nhìn chung, chỉ dùng thuốc có thể không đủ để kiểm soát bệnh tâm thần phân liệt và người bệnh sẽ thường được kết hợp các hình thức điều trị khác như trị liệu hoặc đào tạo kỹ năng xã hội để đạt được kết quả tối ưu.

Đọc thêm bài viết: 7 thực phẩm tốt cho não giúp học sinh tăng cường trí nhớ

Lầm tưởng 5: Tâm thần phân liệt luôn là một trải nghiệm căng thẳng và không mong muốn

Tâm thần phân liệt là một tình trạng mãn tính có thể gây ra một loạt các triệu chứng đau buồn, bao gồm: ảo giác, ảo tưởng; suy nghĩ, lời nói vô tổ chức, suy giảm chức năng xã hội. Tuy nhiên, một số người nhận thấy rằng thay vì làm họ khó chịu, giọng nói mà họ nghe được mang lại sự an ủi và giúp đỡ họ trong cuộc sống.

Nếu các triệu chứng khiến bạn cảm thấy đau khổ, bạn có thể làm việc với các nhà tâm lý học để giảm các triệu chứng. Nhiều người có thể thuyên giảm trong thời gian dài nhờ điều trị thích hợp. Ngoài ra còn có một bộ phận sống hài hòa với trải nghiệm của họ hơn là loại bỏ nó. Với sự hỗ trợ từ nhà trị liệu hoặc nhà tâm lý học, những giọng nói này có thể trở thành một phần có giá trị để hỗ trợ cảm xúc của họ.

Khi bạn có những băn khoăn lo lắng về chọn lựa thực phẩm để tăng cường sức khỏe não bộ cho bản thân và cả gia đình, hãy trao đổi với các chuyên gia đầu ngành tại Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM - trực thuộc Viện Y học ứng dụng Việt Nam TẠI ĐÂY hoặc qua Hotline 0935183939 hoặc 02436335678.

BS Hoài Thu - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Healthline
Bình luận
Tin mới
  • 10/11/2026

    Bí mật hormone hạnh phúc và sợi dây kết nối tình yêu đôi lứa

    Tình yêu đôi lứa không chỉ mang lại những rung cảm diệu kỳ mà còn ẩn chứa những biến chuyển bên trong cơ thể. Cảm giác say mê thăng hoa, sự gắn kết bền chặt hay niềm bình yên khi ở bên người bạn đời đều chịu sự chi phối mạnh mẽ từ hệ thống nội tiết và các tín hiệu thần kinh. Việc thấu hiểu cơ chế kỳ diệu này giúp chúng ta biết cách trân trọng, chủ động vun đắp và bảo vệ mối quan hệ lứa đôi luôn thắm thiết, bền vững theo thời gian. Nhằm mang đến cái nhìn sâu sắc và toàn diện hơn, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những thông tin chi tiết cùng các góc nhìn chuyên môn ngay sau đây.

  • 10/11/2026

    Ung thư hắc tố da

    Ung thư hắc tố là một dạng ung thư da nghiêm trọng có thể ảnh hưởng đến bất kỳ ai, bất kể mùa nào. Bệnh bắt nguồn từ các tế bào sản xuất sắc tố của da, được gọi là tế bào hắc tố. Quan niệm sai lầm cho rằng nguy cơ mắc ung thư hắc tố giảm đáng kể vào mùa đông là hoàn toàn sai lầm, vì tia UV - nguyên nhân chính gây ung thư - vẫn còn hiện hữu trong mùa đông.

  • 09/11/2026

    Chứng vẽ da là gì?

    Chứng vẽ da (tên khoa học là dermatographia) là một tình trạng gây ra các vết nổi gồ lên trên da. Phản ứng này xuất hiện khi da bị gãi, cọ xát hoặc chịu áp lực. Các vết này thường tự biến mất trong vòng 30 phút mà không cần điều trị. Cùng tìm hiểu về tình trạng này qua bài viết sau!

  • 09/11/2026

    Vì sao mùa đông dễ gây đột quỵ và nhồi máu cơ tim?

    Khi thời tiết chuyển lạnh, không chỉ làn da và hệ hô hấp chịu ảnh hưởng mà tim mạch cũng phải đối mặt với nhiều rủi ro nghiêm trọng. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng, mùa đông là thời điểm tỷ lệ đột quỵ và nhồi máu cơ tim tăng cao nhất trong năm.

  • 08/11/2026

    Cúm mùa khi giao mùa: Nhận diện sớm triệu chứng và biện pháp phòng ngừa chủ động

    Cúm mùa là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do virus cúm (Influenza virus) gây ra, có khả năng lây lan nhanh trong cộng đồng, đặc biệt vào thời điểm giao mùa khi điều kiện thời tiết thuận lợi cho virus phát triển.

  • 08/11/2026

    Top 5 thực phẩm "vàng" nên dự trữ trong mùa mưa bão

    Mỗi khi mùa bão lũ tràn về, nguồn cung ứng thực phẩm và điện nước thường xuyên bị gián đoạn. Để giúp các gia đình chủ động chăm sóc sức khỏe và đảm bảo dinh dưỡng trong những ngày thiên tai, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những gợi ý về việc chuẩn bị thực phẩm dự trữ mùa bão lũ an toàn và khoa học.

  • 07/11/2026

    Các loại vaccine nên tiêm trong mùa đông

    Khi những cơn gió lạnh đầu mùa ùa về cũng là lúc hệ miễn dịch của trẻ nhỏ phải đối mặt với một thử thách lớn. Mùa đông không chỉ mang theo không khí rét buốt mà còn tạo ra điều kiện môi trường vô cùng lý tưởng để vô số các loại mầm bệnh sinh sôi và lây lan trong không khí.

  • 07/11/2026

    Bí quyết bù nước mỗi ngày cho người mắc bệnh Crohn

    Bệnh Crohn là một dạng bệnh viêm ruột mạn tính, thường gây tiêu chảy kéo dài khiến người bệnh dễ rơi vào tình trạng mất nước và mất cân bằng điện giải. Việc xây dựng thói quen bù nước phù hợp có thể giúp giảm bớt gánh nặng này.

Xem thêm