Sử dụng Aspirin liều thấp hàng ngày có thể làm tăng nguy cơ chảy máu não?

Nghiên cứu được công bố ngày 26 tháng 7 trên JAMA Network OpenTrusty Source, bổ sung thêm bằng chứng cho thấy việc sử dụng aspirin thường xuyên cho người lớn tuổi không bị đột quỵ trước đó mang lại nhiều rủi ro hơn là lợi ích.

Aspirin liều thấp hàng ngày là một lựa chọn phổ biến và hiệu quả để ngăn ngừa cơn đau tim hoặc đột quỵ ở những người đã từng bị đau tim, đột quỵ hoặc các biến chứng về bệnh tim mạch khác. Nhưng một số người không mắc bệnh tim mạch vẫn uống aspirin hàng ngày vì nghĩ rằng nó sẽ ngăn ngừa cơn đau tim hoặc đột quỵ lần đầu. Theo thống kê năm 2017, khoảng 29 triệu người Mỹ rơi vào trường hợp này, trong đó gần 7 triệu người đã sử dụng aspirin mà không có sự hướng dẫn của bác sĩ.

Các chuyên gia cho biết nghiên cứu mới cho thấy rằng chúng ta không thực sự nhận được lợi ích từ việc giảm nguy cơ đột quỵ và bệnh tim mạch bằng aspirin liều thấp. Bên cạnh đó ở những bệnh nhân lớn tuổi, có dữ liệu mới nổi cho thấy những người dùng aspirin liều thấp hàng ngày dễ bị chảy máu hơn. Tuy nhiên, vẫn cần có nhiều nghiên cứu hơn để xác nhận những kết quả này.

Đọc thêm bài viết: 10 loại thực phẩm gây ra chứng đau nửa đầu

Rủi ro và lợi ích của việc sử dụng aspirin liều thấp trong phòng ngừa đột quỵ

Đột quỵ do thiếu máu cục bộ là loại đột quỵ phổ biến nhất và xảy ra khi lưu lượng máu đến não bị hạn chế cản trở vì nhiều nguyên nhân như do cục máu đông. Aspirin làm loãng máu và giúp ngăn ngừa hình thành cục máu đông trong động mạch – là nguyên nhân có thể gây ra cơn đau tim hoặc đột quỵ. Nhưng chất làm loãng máu của aspirin cũng có thể gây chảy máu ở đường tiêu hóa hoặc loét dạ dày.

Các thử nghiệm lâm sàng trước đây đã phát hiện ra rằng mặc dù việc sử dụng aspirin liều thấp thường xuyên làm giảm nguy cơ đau tim và đột quỵ nhưng nó cũng làm tăng nguy cơ chảy máu ở dạ dày, ruột và xuất huyết não. Đặc biệt, người lớn tuổi có nguy cơ chảy máu não cao hơn do mạch máu bị vỡ. Người cao tuổi cũng có nguy cơ té ngã cao, dẫn đến chấn thương đầu và chảy máu não. Vậy nên các nhà nghiên cứu đang hướng tới đánh giá những rủi ro và lợi ích của việc sử dụng aspirin liều thấp ở người lớn tuổi không có tiền sử đau tim, đột quỵ hoặc các bệnh tim mạch khác.

Đọc thêm bài viết: Có nên dùng thuốc dự phòng đau nửa đầu?

Aspirin liều thấp làm tăng nguy cơ chảy máu não

Đối với nghiên cứu này, các nhà nghiên cứu đã phân tích dữ liệu được thu thập trong thử nghiệm lâm sàng ASPREE (ASPirin trong việc giảm các biến cố, nguy cơ ở người cao tuổi). Cuộc thử nghiệm trên hơn 19.000 người ở Úc và Mỹ từ 70 tuổi trở lên; hoặc 65 tuổi trở lên đối với những người tham gia ở Hoa Kỳ có nguồn gốc là người da đen hoặc Tây Ban Nha.

Những người tham gia được chỉ định ngẫu nhiên để nhận trung bình 100 mg aspirin (liều thấp) mỗi ngày trong hơn bốn năm, hoặc giả dược không có hoạt tính. Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng 312 người tham gia bị đột quỵ do thiếu máu cục bộ lần đầu trong quá trình nghiên cứu. Trong đó có 24 người tử vong do đột quỵ. Loại đột quỵ này xảy ra do sự gián đoạn trong việc cung cấp máu cho một phần não.

Ngược lại, đột quỵ xuất huyết là do chảy máu vào não do mạch máu bị vỡ. Theo nghiên cứu thì nhìn chung, aspirin không làm giảm đáng kể về mặt thống kê nguy cơ đột quỵ do thiếu máu cục bộ. Ngoài ra, 187 người bị chảy máu não, bao gồm cả những người bị đột quỵ do xuất huyết. Các nhà nghiên cứu nhận thấy những người dùng aspirin liều thấp hàng ngày có nguy cơ mắc xuất huyết não cao hơn 38% so với những người dùng giả dược.

Dựa trên những lợi ích và rủi ro tiềm ẩn của aspirin trong phòng ngừa đột quỵ nguyên phát thì các chuyên gia không khuyến khích việc kê đơn aspirin liều thấp thường xuyên như một biện pháp phòng ngừa ban đầu, đặc biệt là ở người lớn tuổi. Aspirin liều thấp không được khuyến cáo cho những người có vấn đề về tim mạch trước đó.

Phòng ngừa đột quỵ nguyên phát đề cập đến việc điều trị cho những người không có tiền sử đột quỵ, trái ngược với phòng ngừa đột quỵ thứ phát là điều trị cho những người có tiền sử đột quỵ.

Vào tháng 4 năm 2022, Cơ quan Y tế dự phòng Hoa Kỳ USPSTF đã sửa đổi khuyến nghị về những người nên dùng aspirin liều thấp hàng ngày để ngăn ngừa các vấn đề về bệnh tim mạch như đau tim và đột quỵ. Các hướng dẫn cập nhật khuyến nghị những người từ 60 tuổi trở lên không nên bắt đầu dùng aspirin liều thấp để phòng ngừa bệnh tim mạch nguyên phát. Hướng dẫn cho biết, đối với những người từ 40 đến 59 tuổi có nguy cơ bị đột quỵ hoặc đau tim từ 10% trở lên trong 10 năm tới thì việc sử dụng aspirin để dự phòng nguy cơ cần cân nhắc trên từng đối tượng cụ thể và sử dụng có sự chỉ định của bác sĩ.

Một kết quả từ thử nghiệm ASPREE, được công bố gần đây trên tạp chí Annals of Internal Medicine, cho thấy aspirin liều thấp hàng ngày cũng làm tăng nguy cơ thiếu máu ở người lớn tuổi. Các hướng dẫn của Cơ quan Y tế dự phòng Hoa Kỳ USPSTF và nghiên cứu mới không áp dụng cho những người đang dùng aspirin để giảm đau hoặc những người được bác sĩ khuyên dùng aspirin liều thấp hàng ngày. Trong một số trường hợp, aspirin hàng ngày vẫn được khuyên dùng như một phương pháp điều trị cho những người đã bị đột quỵ.

Nếu người bệnh được can thiệp điều trị bệnh mạch máu não, chẳng hạn như đặt stent động mạch cảnh hoặc đặt stent nội sọ thì việc dùng aspirin dài hạn có thể ngăn ngừa các biến cố trong tương lai và ngăn ngừa được cơn đột quỵ thứ phát. Tuy nhiên, cách điều trị tốt nhất phụ thuộc vào loại đột quỵ mà một người mắc phải - đột quỵ do rung tâm nhĩ (AFib) hoặc nhịp tim không đều khác với đột quỵ do vỡ mạch máu.

Những người lo ngại về rủi ro của việc sử dụng aspirin hàng ngày nên nói chuyện với bác sĩ trước khi sử dụng bất kì loại thuốc nào. Các bác sĩ sẽ cân nhắc dựa trên lợi ích của việc sử dụng aspirin đối với người bệnh, độ tuổi, những nguy cơ cũng như mục tiêu điều trị trên từng đối tượng bệnh nhân cụ thể để có thể đưa ra những lời khuyên cần thiết.

Chế độ ăn uống không phải là một liều thuốc chữa bệnh nhanh chóng, nhưng nó có khả năng cao giúp kiểm soát và thậm chí ngăn ngừa các cơn đau đầu của bạn. Liên hệ ngay với Phòng khám chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM trực thuộc Viện Y học ứng dụng Việt Nam để khám, tư vấn chế độ dinh dưỡng cùng chuyên gia đầu ngành TẠI ĐÂY hoặc Hotline 0935 18 3939/ 024 3633 5678