Sỏi mật khi mang thai

Sỏi mật có thể dẫn đến đau đớn và các triệu chứng khác, và nếu không được điều trị, chúng có thể khiến túi mật của bạn bị nhiễm trùng hoặc thậm chí vỡ. Phụ nữ có tỷ lệ mắc sỏi mật cao gấp 2 đến 3 lần so với nam giới và sự thay đổi nội tiết tố xảy ra khi mang thai khiến họ có nguy cơ mắc sỏi mật cao hơn. Tuy nhiên, sỏi mật không phải là một phần tất yếu của thai kỳ nếu bạn sẵn sàng thực hiện các cách để tránh chúng.

Mối liên hệ giữa mang thai và sỏi mật là gì?

Mật là một chất lỏng do gan sản xuất, chủ yếu được tạo thành từ cholesterol, bilirubin và muối mật. Túi mật của bạn lưu trữ mật cho đến khi cơ thể bạn cần, sau đó giải phóng nó vào ruột non, giúp tiêu hóa chất béo trong chế độ ăn uống và các vitamin tan trong chất béo. Nếu các chất tạo nên mật của bạn trở nên mất cân bằng - chẳng hạn như quá nhiều cholesterol hoặc bilirubin và không đủ muối mật - thì sỏi mật có thể hình thành trong túi mật của bạn.

Phụ nữ mang thai có nguy cơ mắc sỏi mật cao hơn do nồng độ estrogen tăng cao, đồng thời việc tăng cân và giảm cân nhanh chóng sau khi mang thai cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh. Tăng estrogen có thể khiến nồng độ cholesterol trong mật tăng đột biến, có thể dẫn đến sự phát triển của sỏi mật.

Những phụ nữ dùng thuốc tránh thai hoặc đang điều trị bằng liệu pháp thay thế hormone cũng có nguy cơ mắc sỏi mật cao hơn vì chúng có chứa estrogen.

Triệu chứng sỏi mật khi mang thai

Đôi khi sỏi mật không gây ra vấn đề hoặc triệu chứng nào và chúng có thể tự biến mất sau khi bạn sinh con. Nhưng điều quan trọng là phải nói với bác sĩ nếu bạn có bất kỳ triệu chứng tiềm ẩn nào sau đây của các vấn đề về túi mật:

• Đau liên tục và dữ dội ở phần trên bên phải của bụng, đặc biệt là sau khi ăn một bữa ăn nhiều chất béo
• Đau vùng bụng trên lan lên vai phải và lưng
• Đau bụng kéo dài hơn năm giờ
• Buồn nôn và ói mửa
• Sốt hoặc ớn lạnh
• Vàng da hoặc vàng lòng trắng mắt
• Phân có màu đất sét

Chẩn đoán và điều trị sỏi mật khi mang thai

Để xác nhận chẩn đoán sỏi mật, bác sĩ có thể thực hiện siêu âm ổ bụng.

Hãy chắc chắn rằng bác sĩ biết rằng bạn đang mang thai, vì nhiều xét nghiệm chẩn đoán sỏi mật, chẳng hạn như chụp X-quang túi mật qua đường miệng, chụp cắt lớp vi tính (CT) hoặc quét hạt nhân có thể không an toàn khi mang thai.

Sỏi mật được điều trị phổ biến nhất bằng phẫu thuật cắt túi mật. Tùy thuộc vào các triệu chứng và yếu tố nguy cơ của bạn, bác sĩ có thể chọn theo dõi cẩn thận hoặc tiến hành cắt bỏ túi mật khi bạn đang mang thai.

Cách ngăn ngừa sỏi mật khi mang thai

Dưới đây là những gì bạn có thể làm để giúp giảm nguy cơ sỏi mật khi mang thai:

• Đạt được số cân nặng khỏe mạnh. Béo phì là yếu tố nguy cơ chính dẫn đến sự phát triển sỏi mật ở phụ nữ. Mang thai không phải là thời điểm để ăn kiêng giảm cân, nhưng hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để tránh tăng cân quá mức.
• Ăn chế độ ăn nhiều chất xơ. Chế độ ăn quá ít chất xơ có thể làm tăng nguy cơ phát triển sỏi mật. Ăn nhiều thực phẩm giàu chất xơ có thể giúp giữ cho túi mật của bạn và thai nhi khỏe mạnh.
• Tiêu thụ chất béo phù hợp. Chất béo không bão hòa đơn và chất béo omega-3 giúp ngăn ngừa sỏi mật, trong khi thực phẩm giàu chất béo bão hòa có xu hướng thúc đẩy sự hình thành của sỏi mật.
• Cắt giảm đường và carbohydrate tinh chế khác. Đường và các sản phẩm làm từ tinh bột tinh chế - chẳng hạn như các loại bánh mì trắng, mì ống, bánh quy và khoai tây chiên,... - làm tăng nguy cơ sỏi mật. Chúng cũng chứa hầu hết là calo rỗng, đây không phải là thứ bạn thực sự cần trong thời kỳ mang thai.
• Quản lý bệnh tiểu đường. Những người mắc bệnh tiểu đường thường có mức chất béo trung tính cao và cả hai tình trạng này đều có liên quan đến việc tăng nguy cơ mắc sỏi mật. Vì vậy, hãy hỏi ý kiến bác sĩ để kiểm soát bệnh tiểu đường khi bạn đang mang thai.

Để  tránh sỏi mật khi mang thai, bạn có thể chỉ cần thực hiện một số điều chỉnh nhỏ trong thói quen của bạn. Nhưng hãy tới gặp bác sĩ ngay nếu bạn có nguy cơ mắc sỏi mật cao hơn hoặc đang xuất hiện bất kỳ triệu chứng đáng lo ngại nào trong thai kỳ.