Phù phổi

Phù phổi

Nguyên nhân thường gặp nhất của phù phổi là suy tim sung huyết. Suy tim xảy ra khi tim không còn đảm bảo chức năng bơm máu hiệu quả đi khắp cơ thể. Trong phù phổi, tim phải làm việc gắng sức để đẩy máu đi nuôi cơ thể. Nó làm tăng thêm áp lực lên các mạch máu nhỏ ở phổi. Để làm giảm sự tăng áp lực này, các mạch máu giải phóng dịch vào phổi.

Thông thường phổi đảm nhận vai trò lấy oxy từ không khí mà bạn hít vào và vận chuyển vào máu. Tuy nhiên, khi phổi bị lấp đầy dịch sẽ không thể thực hiện chức năng này một cách thích hợp. Trong những trường hợp phù phổi, phổi không thể mang oxy vào máu và nhiều phần của cơ thể sẽ bị thiếu oxy.

Để điều trị phù phổi, bác sĩ sẽ lấy dịch ra khỏi phổi của bệnh nhân. Nếu dịch không được lấy bỏ và tiếp tục tích lũy, bệnh nhân sẽ bị “chết đuối” cho dù ở trên cạn. Điều trị nguyên nhân gây ra phù phổi là phương pháp tốt nhất để hồi phục hoàn toàn.

Yếu tố nguy cơ

Những bệnh nhân có vấn đề tim mạch hoặc suy tim có nguy cơ bị phù phổi cao nhất. Những yếu tố nguy cơ khác bao gồm:

• Có tiền sử bị phù phổi
• Tiền sử bệnh lý về phổi như lao, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD)
• Các vấn đề về mạch máu

Nguyên nhân

Suy tim sung huyết là nguyên nhân thường gặp nhất gây ra phù phổi. Tuy nhiên có một số vấn đề y tế ít gặp hơn có thể gây ra phù phổi như:

• Nhồi máu cơ tim hoặc các bệnh lý về tim mạch khác
• Hẹp, hở hoặc các tổn thương van tim khác
• Tăng huyết áp đột ngột (cơn tăng huyết áp)
• Suy thận
• Viêm phổi
• Tổn thương phổi do nhiễm trùng nặng
• Nhiễm trùng huyết nặng
• Viêm tụy

Tuy nhiên, phù phổi không phải luôn luôn do các bệnh lý nội khoa gây nên mà còn có thể do các yếu tố bên ngoài làm tăng thêm áp lực lên phổi và tim. Các yếu tố này bao gồm:

• Độ cao
• Sử dụng ma túy quá liều
• Tổn thương phổi (do hít phải chất độc)
• Chấn thương nặng
• Đuối nước

Triệu chứng

Máu chứa nhiều oxy được vận chuyển từ phổi đến mô và các cơ quan khác trong cơ thể. Trong các trường hợp phù phổi, phổi sẽ bị lấp đầy dịch. Khi lượng dịch trong phổi tăng lên, cơ thể phải đấu tranh để giành lại oxy. Những triệu chứng này sẽ tiến triển tăng dần cho đến khi dịch được loại bỏ:

• Khó thở
• Ho
• Khò khè
• Ho ra máu
• Vã mồ hôi
• Lơ mơ
• Phù
• Nhịp tim bất thường

Những triệu chứng nặng của phù phổi bao gồm:

• Sốc
• Suy hô hấp
• Tổn thương cơ quan do thiếu oxy

Chẩn đoán

Bác sĩ sẽ xác định sự xuất hiện dịch ở phổi và các triệu chứng của phù phổi qua thăm khám lâm sàng và hỏi bệnh. Nếu họ nghĩ bạn có dịch ở phổi, bạn sẽ được chỉ định làm thêm một số xét nghiệm:

• Siêu âm tim để kiểm tra các bất thường ở tim
• Xquang ngực để quan sát dịch
• Xét nghiệm máu để xác định nồng độ oxy
• Điện tâm đồ để theo dõi rối loạn nhịp tịm và những dấu hiệu khác của nhồi máu cơ tim

Điều trị

Phù phổi là một tình trạng nặng, đòi hỏi phải điều trị ngay lập tức. Với những trường hợp nghiêm trọng, bệnh nhân có thể được điều trị ở khoa điều trị tích cực.

Việc điều trị bao gồm:

• Hút dịch (dịch được hút từ phổi bằng một ống được đưa xuống họng)
• Thuốc lợi tiểu (để thải bớt dịch ra khỏi cơ thể)
• Thuốc tim để điều chỉnh mạch và giảm áp lực
• Phẫu thuật (mở ngực và lấy bỏ dịch)

Một số trường hợp phù phổi cần được điều trị bằng thở máy. Sử dụng mặt nạ thở oxy đặt vào mũi và miệng của bạn. Tuy nhiên, bác sĩ có thể cần đặt ống nội khí quản để đưa oxy trực tiếp vào phổi.

Phòng bệnh

Không có cách nào để ngăn chặn hoàn toàn phù phổi. Những người có nguy cơ cao cần được đưa đến bệnh viện để chăm sóc y tế ngay lập tức khi các triệu chứng xuất hiện.

Cách tốt nhất để phòng ngừa phù phổi là chăm sóc sức khỏe tốt bằng các biện pháp như:

• Tiêm vaccin viêm phổi
• Tiêm vaccin phòng cúm (đặc biệt là nếu bạn có các vấn đề tim mạch hoặc ở người cao tuổi)
• Duy trì lợi tiểu sau cơn phù phổi đề phòng tái phát

Bạn cũng có thể phòng suy tim (nguyên nhân thường gặp nhất của phù phổi) bằng cách:

• Khám định kì
• Bỏ thuốc lá và các chất gây nghiện
• Tập thể dục hàng ngày
• Chế độ ăn lành mạnh
• Duy trì cân nặng hợp lí

Tiên lượng

Tiên lượng của phù phổi tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của từng trường hợp. Những trường hợp nhẹ nếu nhận được điều trị sớm, bệnh nhân có thể hồi phục hoàn toàn. Tuy nhiên, một số trường hợp nặng có thể tử vong cho dù được điều trị.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính COPD và suy tim xung huyết CHF