Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Phải làm gì nếu bạn bị nghẹn khi ở một mình

Nghẹn khi ăn hoặc khi nuốt có thể gặp với bất cứ ai, đa số là nhẹ và sẽ qua nhanh, tuy nhiên cũng có trường hợp nguy hiểm thới tính mạng, ví dụ thức ăn cứng hoặc khi thức ăn đi nhầm vào đường hô hấp gây nghẹt thở. Làm thế nào nếu bạn chỉ có một mình khi bị nghẹn ?

 

Dấu hiệu của việc nghẹt thở

Khi thức ăn hoặc vật lạ mắc kẹt trong cổ họng, nó có thể chặn một phần hoặc toàn bộ luồng không khí, dẫn đến nghẹt thở. Nếu không có đủ oxy, cơ thể bạn sẽ nhanh chóng rơi vào tình trạng thiếu oxy, có thể gây bất tỉnh, suy nội tạng hoặc thậm chí tử vong trong vòng vài phút nếu không được điều trị. Đó là lý do tại sao hành động nhanh chóng là rất quan trọng trong trường hợp khẩn cấp do nghẹt thở.

Theo bác sĩ, nếu bạn nghĩ rằng bạn hoặc người khác đang bị nghẹn, hãy chú ý những dấu hiệu cảnh báo sau:

  • Không thể nói hoặc phát ra âm thanh
  • Khó thở hoặc không thở được
  • Tiếng thở khò khè cao độ (tiếng thở rít) khi cố gắng hít vào
  • Nắm chặt cổ họng (dấu hiệu nghẹt thở phổ biến)
  • Môi, da hoặc móng tay xanh xao do thiếu oxy (tím tái)
  • Mất ý thức nếu tình trạng tắc nghẽn không được giải quyết

Làm thế nào để tự cứu mình khỏi bị nghẹn thở nếu bạn ở một mình?

Nghẹt thở khi ở một mình có thể rất đáng sợ, nhưng giữ bình tĩnh là điều quan trọng. Biết cách sơ cứu khi bị nghẹn và làm theo các bước đơn giản sau có thể cứu sống bạn:

1. Ho mạnh nhất có thể

Nếu bạn có thể ho, hãy tiếp tục ho mạnh để cố gắng thông tắc nghẽn. Ho là cách tự nhiên của cơ thể để đẩy dị vật ra ngoài. Nếu bạn không thở được hoặc không thể ho, hãy chuyển ngay sang bước tiếp theo.

Đọc thêm tại bài viết dưới đây: Xử trí tắc nghẽn đường thở cấp tính do nghẹn thuốc

2. Thực hiện động tác tự ép tim Heimlich

Sau đây là cách tự thực hiện biện pháp Heimlich:

  • Đặt một nắm tay hơi cao hơn rốn.
  • Nắm chặt nắm tay bằng tay kia.
  • Cúi xuống một bề mặt cứng. Một mặt bàn hoặc lưng ghế có thể sẽ hữu ích
  • Đẩy nắm tay vào trong và hướng lên trên

Nếu biện pháp tự thực hiện Heimlich không khả thi hoặc không hiệu quả, hãy sử dụng bề mặt chắc chắn để tạo thêm lực.

  • Nghiêng người vào một vật chắc chắn như lưng ghế, mép bàn hoặc mặt bàn bếp.
  • Đặt một vật lên phía trên rốn và ấn phần bụng trên vào vật đó theo hướng hướng lên trên.

How to perform abdominal thrusts, also called the Heimlich maneuver, on yourself

3. Hãy thử các kỹ thuật thay thế nếu cần

Bác sĩ cho biết nếu biện pháp tự thực hiện Heimlich tiêu chuẩn không hiệu quả, hãy thử các phương pháp sau.
Nếu không có phương pháp nào trong số này có hiệu quả và bạn cảm thấy mình đang mất ý thức, hãy gọi cấp cứu ngay lập tứ.
Tiếp theo phải làm gì?

Ngay cả khi bạn đã đẩy dị vật ra thành công, bạn vẫn cần phải đến gặp bác sĩ để:

  • Kiểm tra chấn thương đường thở. Các kỹ thuật mạnh như Heimlich có thể gây ra chấn thương bên trong.
  • Biến chứng thứ phát. Các mảnh thức ăn hoặc vật thể vẫn có thể mắc kẹt trong đường thở của bạn, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng.
  • Sưng tấy hoặc kích ứng chậm.‌ Viêm có thể phát triển sau khi dị vật được lấy ra, có khả năng gây tắc nghẽn đường thở.
  • Các vấn đề tiềm ẩn. ‌ Đánh giá y tế có thể phát hiện các tình trạng như rối loạn nhu động thực quản làm tăng nguy cơ nghẹn.

Cách phòng ngừa nghẹn thở

Các trường hợp khẩn cấp do nghẹt thở rất nghiêm trọng, nhưng biết các bước cấp cứu có thể giúp bạn cứu sống được những người xung quanh hoặc chính mình. 

Để giảm nguy cơ nghẹt thở, bạn nên:

Dành thời gian để làm mọi việc: ‌ Ăn chậm, nhai kỹ và tránh nói chuyện hoặc cười đùa trong khi ăn.

Cẩn thận với các loại thực phẩm có nguy cơ cao: ‌Thận trọng với bánh mì, thịt, các loại hạt, nho, kẹo cứng và các loại thực phẩm dễ gây nghẹn khác.

Tham khảo thêm bài viết: Sơ cứu nghẹt thở do dị vật

Biết giới hạn của bạn: ‌ Nếu bạn bị nghẹn hoặc khó nuốt, hãy trao đổi với bác sĩ. Bác sĩ trị liệu ngôn ngữ có thể đánh giá chức năng nuốt của bạn và đưa ra lời khuyên về cách cải thiện chức năng này.

Học cách hô hấp nhân tạo và sơ cứu: ‌ Những kỹ năng này vô cùng hữu ích trong các trường hợp khẩn cấp và có thể cứu sống người khác.

Phạm Hồng Ngọc - Viện Y học Ứng dụng Việt Nam - Theo Livestrong
Bình luận
Tin mới
  • 11/08/2026

    Bí quyết giúp bé đánh bay rôm sảy, dịu mát suốt mùa hè

    Trong mùa hè nóng ẩm, trẻ nhỏ rất dễ đối mặt với tình trạng rôm sảy kèm theo các nốt mẩn đỏ gây ngứa ngáy và khó chịu trên da. Nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, những dấu hiệu này có thể chuyển biến nặng thành viêm da, gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cũng như quá trình phát triển tự nhiên của trẻ.

  • 10/08/2026

    Mối liên hệ giữa thuốc lá, trầm cảm và lo âu

    Mặc dù đã trải qua nhiều thập kỷ, bất chấp nhiều thông điệp truyền thông về tác hại của thuốc lá với sức khỏe, thuốc lá vẫn luôn là kẻ thù số 1 của sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là đối với những cá nhân mắc các bệnh tâm lý như trầm cảm hoặc lo âu. Đây là 2 bệnh tâm lý liên quan mật thiết với tần suất sử dụng thuốc lá do phụ thuộc vào nicotine. Hiểu rõ mối quan hệ sẽ là chìa khóa để phòng ngừa, điều trị và phục hồi sức khỏe.

  • 09/08/2026

    Chụp cộng hưởng từ (MRI): Chìa khóa "Nhìn thấu" cơ thể không cần bức xạ

    Trong y học hiện đại, việc chẩn đoán chính xác bệnh lý ngay từ giai đoạn đầu là yếu tố sống còn. Để làm được điều này, các bác sĩ thường nhờ đến sự trợ giúp của một công cụ chẩn đoán hình ảnh tiên tiến bậc nhất hiện nay: Chụp cộng hưởng từ, hay còn gọi là MRI. Dù thuật ngữ này khá quen thuộc, nhưng không phải ai cũng hiểu rõ nguyên lý hoạt động cũng như những gì cơ thể sẽ trải qua trong phòng chụp.

  • 08/08/2026

    Muốn làm chậm quá trình lão hóa sinh học? bạn hãy bắt đầu từ giấc ngủ của mình

    Giấc ngủ là một yếu tố quan trọng đối với sức khỏe thể chất và tinh thần của chúng ta. Không chỉ giúp cơ thể phục hồi năng lượng, chất lượng và thời lượng giấc ngủ còn ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể.

  • 07/08/2026

    Hướng dẫn sơ cứu đuối nước kịp thời và đúng cách

    Tai nạn đuối nước thường có xu hướng gia tăng vào mùa hè, khi mọi người tìm đến các ao, hồ, sông, suối hay bãi biển để giải nhiệt, nguy hiểm hay gặp nhất là trẻ em. Khi không may xảy ra sự cố, việc sơ cứu kịp thời và đúng cách ngay trong "khoảng thời gian vàng" từ 1-4 phút đầu tiên là yếu tố cốt lõi giúp nạn nhân có cơ hội bình phục tốt hơn, đồng thời hạn chế tối đa biến chứng. Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ hướng dẫn chi tiết dựa trên các nguyên tắc y khoa chuẩn, vai trò của hô hấp nhân tạo và các biện pháp hỗ trợ.

  • 06/08/2026

    7 loại thức uống tăng cường sức khỏe

    Các loại thức uống tăng cường sức khỏe, như loại làm từ gừng và nghệ, là những thức uống nhỏ đậm đặc giúp tăng cường năng lượng, cải thiện hệ miễn dịch và hỗ trợ tiêu hóa. Chúng chứa nhiều vitamin và khoáng chất và có thể được pha chế tại nhà, nhưng cần nhiều nghiên cứu hơn nữa về lợi ích của chúng.

  • 05/08/2026

    Thời điểm tốt nhất để uống nước nóng

    Lợi ích của việc giữ đủ nước cho cơ thể đối với sức khỏe và tinh thần được biết đến rộng rãi. Nhiệt độ nước cũng có tác động lớn, đặc biệt là uống nước nóng có thêm lợi ích là tăng cường tuần hoàn máu và hỗ trợ tiêu hóa. Để tối đa hóa những lợi ích này, có những thời điểm nhất định trong ngày nên uống nước nóng (50-70 độ C) để bổ sung nước.

  • 04/08/2026

    Lợi ích của việc tắm nước đá

    Tắm nước đá có thể giúp giảm đau cơ, cải thiện quá trình phục hồi sau khi tập luyện bằng cách giảm viêm và sưng, cải thiện sức khỏe chung. Tắm nước đá có nhiều cách, hiệu quả cũng khác nhau tùy mục tiêu mong muốn, khuyến cáo chung nên ngâm mình trong nước đá khoảng 10 đến 15 phút để đạt được những lợi ích tiềm năng.

Xem thêm