Phải làm gì khi người tôi yêu bị trầm cảm

Tôi đã truy tìm sự hạnh phúc từ năm 6 tuổi (trước đó thì hạnh phúc khá dễ dàng và đơn giản). Tôi đã bị trầm cảm và đã thấy người khác trầm cảm đến tự tử. Tôi đã vượt qua trầm cảm và cũng ở bên cạnh những người vượt qua được sự trầm cảm. Vào cái ngày bác sĩ tâm lý trị liệu bận hoặc đang nghỉ phép và không còn ai khác hay cách gì khác có thể giúp bạn, có thể những gì bạn đọc dưới đây sẽ hữu ích.

Trầm Cảm là gì?

Đây là câu đùa tôi nghĩ ra về một chứng bệnh (CHỨNG BỆNH, KO PHẢI NỖI BUỒN**) có thể trở nên phổ biến THỨ 2 trên thế giới vào năm 2020. Nỗi buồn thì từ từ sẽ qua, trầm cảm thì là bệnh.

BỆNH tâm lý không hiển thị rõ rệt như một vết loét da. Không có điều trị bằng tâm lý hay dược phẩm thì nó sẽ tái diễn đi lại, không bao giờ dứt, và có thể diễn biến nặng hơn. Hơn 50% vụ tự sát trên thế giới là từ trầm cảm mà ra. Bệnh trầm cảm cướp đi mỗi năm trung bình 850,000 mạng người, với 121 triệu người mắc bệnh. Nhưng chỉ khoảng 25% trong số đó được điều trị kịp thời và đúng phương pháp.

Với những người ở thế giới thứ 3, những nước đang phát triển như VN thì khả năng này thấp hơn, tôi nghĩ là 10%. Họ bị trầm cảm, nghĩ là buồn rồi cũng hết, rồi âm thầm chịu đựng, rồi tái diễn nặng hơn. Rồi ánh sáng cuối đường hầm là của xe bus. BAM!

Vậy, Bạn Có Thể Làm Gì?

Điều quan trọng nhất: biết là ta không thể giải quyết vấn đề của họ thay họ.

Khi con người trầm cảm họ giống như củ hành vậy. Phần vỏ trên cùng là lý do chính thống khiến họ trầm cảm. Có thể ai đó đã nặng lời với họ hoặc họ vừa đánh mất điều gì lớn lao. Tuy nhiên, nếu bạn chỉ phản hồi (ăn) hời hợt lên lớp vỏ đó, phần này chẳng ngon tẹo nào và cũng chẳng giúp được ai.

Một lớp sâu hơn có thể là họ đang cảm thấy xấu hổ vì những gì người kia nói về họ, hoặc cảm xúc bất an khi đánh mất điều gì đó.

Một lớp sâu hơn nữa, khi chúng ta tiếp tục bóc tách miếng hành đẹp đẽ này (hành và tỏi về cơ bản luôn tăng hương vị của mọi món ăn lên ngoại trừ kem), có thể là những sự kiện xảy ra cách đó 20 năm kích hoạt sự bất an này.

Và một tầng sâu hơn nữa, sự bất an và xấu hổ có thể được kích hoạt bởi sự kiện diễn ra cách đó 100 năm với tổ tiên của người bạn yêu.

Bạn sẽ giải quyết vấn đề này như thế nào? Người ấy sẽ giải quyết vấn đề này như thế nào? Thật quá khó!

Cả hai bạn đều không thể giải quyết chúng. Bác sĩ tâm lý trị liệu nghĩ họ có thể giải quyết bằng cách nói chuyện về bố mẹ, các ký hiệu, nhưng vấn đề có thể còn đi sâu hơn nữa. Những thứ khiến người ấy trầm cảm là không thể đếm được nếu bạn cố gắng tấn công vấn đề trực diện.

Những gì tôi học được trong trường hợp này là (1) LẮNG NGHE. Đó là tất cả những gì tôi có thể làm. Để người ấy (người yêu, gia đình, bạn bè) nói. Nhờ đó mà người ấy biết có người đang lắng nghe. Người ấy sẽ vui. Khiến người ấy cảm thấy được yêu thương. Bạn lắng nghe và yêu người ấy.

Theo cách này tôi không giải quyết vấn đề nhưng có thể (2) CHUYỂN SANG HƯỚNG KHÁC. Vấn đề sẽ được chính người ấy giải quyết khi tâm trạng họ tốt hơn.

Người ấy có chăm sóc bản thân mình tốt, về thể xác, tinh thần, trái tim và tâm linh?

Với mỗi người điều này có ý nghĩa khác nhau. Nhưng trừ phi bạn có đủ bốn chân của cái ghế, bốn tứ trụ trong cuộc sống này, nếu không cái ghế sẽ gãy và bạn sẽ té dập não xuống sàn.

Người ấy có tập thể dục chưa? Tập thể dục bao giờ cũng giải phóng hormones phản đòn nỗi buồn. Người ấy có ngủ được không? Người ấy có ăn được không? Một người yếu đuối thể chất sẽ dễ trầm cảm.

Người ấy có cảm thấy sáng tạo? Có thể nghĩ thông suốt và sinh được ý tưởng? (tinh thần)

Người ấy có đang tập các cơ bắp tình cảm? Có ở bên cạnh những người thân, thực sự quan tâm lắng nghe và tử tế với người ấy.

Người ấy có đang tập cảm giác biết ơn và chấp nhận? Có thấy rằng cuộc sống, dù đang như một hố đen, vẫn còn những điểm sáng le lói? (tâm linh)

Khi chiếc ghế được tạo ra, và có một miếng lót mông êm ái, người ấy lại có thể ngồi, và thư giãn. Nhờ bạn và nhờ chính người ấy. Có lẽ đây là cách duy nhất mà bạn có thể giúp được. Câu trả lời thực sự, khoảnh khắc “À! Ố!” chỉ đến từ trong chính người ấy. Tất cả những gì ta làm được là tạo điều kiện cho khoảnh khắc đó đến nhanh hơn, bớt đau đớn hơn.

Trong chuyến du hành đầy nhấp nhô rắc rối có tên gọi là cuộc đời này, bạn sẽ đi qua những hầm tối gắn biển Trầm Cảm. Trong hầm tối có những con quỷ, bạn sẽ nhảy với chúng, giết chúng. Chúng trở lại. Bạn chiến đấu với chúng lần nữa. Rồi ánh sáng ở cuối đường hầm xuất hiện chiếu lên bạn. Bạn lắm le máu nhưng mỉm cười rực rỡ.

Đôi khi tôi thành công, đôi khi tôi thất bại trong việc (1) lắng nghe và (2) điều hướng. Nhưng hầu hết những người đã bị trầm cảm quanh tôi vẫn còn sống và mỉm cười.

Và tôi cũng đang cười nhiều hơn bao giờ hết.